İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/404 E. 2023/785 K.

T.C. İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/404 KARAR NO : 2023/785 DAVA : İtirazın İptali DAVA TARİHİ : 22/10/2021 KARAR TARİHİ : 26/10/2023 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının 21/06/2016 tarihinde müvekkili bankaya başvurarak çek hesabı açılmasını ve kendisine bir çek defteri verilmesini talep ettiğini, bizzat kendisi tarafından kendisinin tacir olmadığı beyan edildiğinden ve sunulan belgelerden bunun anlaşılması üzerine taraflar arasında çek karnesi sözleşmesi imzalandığını, sözleşmenin akdedilmesinin ardından davalıya çek defteri düzenlenerek davalıya teslim edildiğini ve davalının kullanımına bırakıldığını davalı tarafından işbu "... Buca Şubesine ait,... seri no.lu, 17/07/2020 keşide tarihli, 40.000,00-TL bedelli çekin" keşide edilerek lehtarına verildiğini ancak hamili tarafından ibrazı sırasında işbu çekin karşılığının çıkmadığını ve hamilinin talebi üzerine bankanın sorumlu olduğu 2.225,00-TL çek yaprak bedelini çek hamiline ödediğini, her ne kadar bankalar, çek yaprak bedellerinden çek hamiline karşı sorumlu ise de bedelin asıl sorumlusunun çek defteri sahibi olan keşideci olduğunu, ancak çek defteri sahibi olan davalının müvekkiline bu bedeli iade etmediğini, bu nedenle icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile İzmir ... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takibinin aynen davamına, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLER : 1-İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, 2-İzmir... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası, 3-... Türk Anonim Şirketi Buca Şubesi nezdinde davalı... ile imzalanan Çek Karnesi Sözleşmesinin onaylı sureti, sözleşmeye bağlı hesaba ait hesap hareketleri ve ekstreler, kat ihtarnamesinin ve ihtarnamenin muhataba tebliğini gösterir tebligat evrakları ve başkaca ilgili tüm belgeler, 4-Bankacılık alanında uzman bilirkişinin 10/03/2022 havale tarihli raporu, 5-Sair deliller. DAVA KONUSU : Açılan dava, taraflar arasında imzalanan Çek Karnesi kapsamında davacı banka tarafından davalıya verilen çek defterinden...seri numaralı çekin davalı tarafından keşide edilerek üçüncü kişiye teslimi akabinde bahsi geçen ... Türk Anonim Şirketi Buca Şubesine ait, keşidecisi ... olan,... seri numaralı, 17/07/2020 tarihli, 40.000,00-TL bedelli çekin yetkili hamil tarafından davacı bankaya ibrazı neticesinde davacı banka tarafından yetkili hamile ödenen karşılıksız çek sorumluluk bedelinin asıl borçlu davalıdan rücuen tahsili amacıyla davalı aleyhine başlatılan icra takibine davalı tarafından süresinde yapılan itirazın iptali ile alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacı bankaya verilmesi taleplerine ilişkindir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 67. maddesinde İcra Takibine İtirazın İptali; ''Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır. Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır.'' şeklinde düzenlenmiştir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 67. maddesi uyarınca itirazın iptali davası; alacaklının, icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İcra ve İflas Kanunu'nun 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçladığı bir eda davası olup, itirazın tebliğinden itibaren bir yıllık süresinde açılan davada borçlunun itirazında haksızlığının belirlenmesi ve alacağın likit olması hâlinde, istem varsa borçlu aleyhine icra inkâr tazminatına da hükmedilebilir (Kuru, B.: İcra ve İflâs Hukuku, 2006, s. 219, 223). İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, bir eda davasıdır. Mahkemenin davanın reddi ya da kabulü yönünde verdiği karar, maddi anlamda kesin hüküm teşkil edeceğinden; davanın reddi halinde alacaklı, borçluya karşı aynı alacaktan dolayı yeni bir alacak davası açamayacağı gibi, davanın kabulü halinde borçlu da, alacaklıya karşı bir menfi tespit veya istirdat davası açamayacaktır. Bu nedenledir ki, mahkeme itirazın iptali davasında tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere göre inceleyerek, borcun varlığını ve miktarını araştırmak zorundadır. Bu dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir (İİK. m.67/1). Alacaklı, alacağının varlığını Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre caiz olan her türlü delil ile ispat edebilir. Dava, özünde tahsil istemini de barındırmakla, burada borçlunun takip sonrası yaptığı ödeme iddialarının da nazara alınması zorunludur. Borçlu, ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olup olmamasına bakılmaksızın, bütün itiraz sebeplerini ileri sürebileceğinden; mahkemenin, borcun sonradan ödendiği itirazını araştırarak, ödemenin takip konusu alacakla ilgili olduğunu belirlemesi halinde, alacaklının dava tarihi itibariyle talep edebileceği alacak miktarı üzerinden hüküm kurması gerektiğinde duraksama bulunmamaktadır. Hemen belirtilmelidir ki, alacak miktarının, takip ya da dava tarihindeki koşullara göre belirlenmesinin, itirazın iptali davasında hükmolunan miktar üzerinden tahsiline karar verilebilecek bir tazminat türü olan ve bağımsız bir dava konusu yapılamayan icra inkar tazminatının miktarına da etkili olacağı açıktır. Yargıtay Daireleri ile Hukuk Genel Kurulunun kararlılık kazanmış uygulamasına göre; itirazın iptali davalarında 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 67/2. maddesi çerçevesinde alacaklı yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için, usulüne uygun şekilde yapılmış bir icra takibinin bulunması, borçlunun süresi içerisinde ödeme emrine itiraz etmesi, alacaklının bir yıl içinde itirazın iptali davasını açması ve davasında haklı çıkarak icra inkâr tazminatı talep etmiş olması gereklidir. Burada, borçlu itirazının kötü niyetle yapılmış olması ve alacağın bir belgeye bağlanmış bulunması koşulları aranmaz. Bu yasal koşullar yanında, takibe konu alacağın likit olması da zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlarının bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından, bu koşullar mevcut ise, ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir. Nitekim aynı ilkeler Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.02.2020 tarihli ve 2017/3-957 E., 2020/99 K. sayılı kararında da vurgulanmıştır. İzmir ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, alacaklının ... Türk Anonim Şirketi, borçlunun ise davalı ... olduğu, alacaklı davacı vekilinin borçlu aleyhinde 1.925,00-TL asıl alacak, 147,48-TL akdi faiz, 5,21-TL işlemiş faiz, 145,17-TL ihtarname masrafı ve 7,63-TL BSMV bedeli olmak üzere toplamda 2.230,49-TL üzerinden icra takibi başlattığı, borçlunun süresinde yapmış olduğu itiraz üzerine icra takibinin durdurulmasına karar verildiği görülmektedir. 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 'İbraz, Ödeme, Çekin Karşılıksız Olduğunun Tespiti ve Gecikme Cezası' başlıklı 3. maddesinde; ''Karşılığı bulunan çek, hesabın bulunduğu muhatap bankanın herhangi bir şubesine ibraz edildiğinde hamilin varsa vergi kimlik numarası saptandıktan sonra ödenir. Ancak çek, hesabın bulunduğu şubeden başka bir şubeye ibraz edildiğinde, o şubece karşılığı sorulmak suretiyle ödenir.“Karşılıksızdır” işlemi, muhatap bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında, çek bedelinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılır. Muhatap banka, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için; a) Karşılığının hiç bulunmaması hâlinde, 1) Çek bedeli bin Türk Lirası veya üzerinde ise bin Türk Lirası, 2) Çek bedeli bin Türk Lirasının altında ise çek bedelini, b) Karşılığının kısmen bulunması hâlinde, 1) Çek bedeli bin Türk Lirası veya altında ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığı bin Türk Lirasına tamamlayacak bir miktarı, 2) Çek bedeli bin Türk Lirasının üzerinde ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığa ilave olarak bin Türk Lirasını, ödemekle yükümlüdür. Bu husus, hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdî kredi sözleşmesi hükmündedir. Bu fıkradaki miktar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan fiyat endekslerindeki yıllık değişmeler göz önünde tutularak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından her yıl Ocak ayında belirlenir ve Resmî Gazete’de yayımlanır.'' hükmü yer almaktadır. Gerekli bilgi ve belgelerin temini akabinde dosyanın bankacılık alanında uzman bilirkişiye tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir ... İcra Dairesinin... Esas sayılı icra dosyası, ... Türk Anonim Şirketi Buca Şubesi nezdinde bulunan davalı ... ile imzalanan Çek Karnesi Sözleşmesinin onaylı sureti, sözleşmeye bağlı hesaba ait hesap hareketleri ve ekstreler, kat ihtarnamesi ve ihtarnamenin muhataba tebliğini gösterir tebligat evrakları ve varsa başkaca ilgili tüm belgeler ile sair deliller birlikte değerlendirilerek, taraflar arasında imzalanan Çek Karnesi kapsamında davacı banka tarafından davalıya verilen çek defterinden...seri numaralı çekin davalı tarafından keşide edilerek üçüncü kişiye teslimi akabinde bahsi geçen ...Türk Anonim Şirketi Buca Şubesine ait, keşidecisi ... olan,... seri numaralı, 17/07/2020 tarihli, 40.000,00-TL bedelli çekin yetkili hamil tarafından davacı bankaya ibraz edilip edilmediği, edilmiş ise davacı banka tarafından çek sorumluluk bedelinin ödenip ödenmediği, ödenmiş ise hangi tarihte ne kadar bedel mukabilinde ödeme yapıldığı, karşılıksız çek bedelinin yetkili hamil sıfatını haiz üçüncü kişiye ödenmesi çerçevesinde davacı bankanın davalıdan alacağının bulunup bulunmadığı, alacağı var ise miktarı, icra takibinde işletilen faiz miktar ve oranının usulüne uygun şekilde işletilip işletilmediği hususlarının belirlenerek düzenlenecek raporun mahkememize sunulması istenilmiş, bilirkişi 10/03/2022 havale tarihli raporlunda sonuç olarak, Davalının davacı bankadan çek karnesi aldığının ve kullandığının; ... seri nolu çek yaprağında keşidecinin davalı/borçlu ..., keşide tarihinin 17.07.2020, çek tutarının 40.000,00-TL olduğunun ve 24.07.2020 tarihinde davacı bankaya ibraz edildiğinin, davalı/borçlu hesabında bu tarihte bulunan 1.149,45-TL'nin çeki ibraz eden son hamile ödendiğinin, çekin kısmen karşılıksız olması sebebiyle davacı bankanın yetkili hamile bankanın sorumluluğu çerçevesinde 2.225,00-TL ödediğinin, davalı/borçlunun banka tarafından ödenen 2.225,00-TL'yi ödememesi sebebiyle, davacı bankanın Gebze ... Noterliğinin 14.12.2020 tarih,... yevmiye nolu ihtarnamesiyle davalının hesaplarını kat ettiğinin, hesap kat ihtarnamesinin davalıya 13.01.2021 tarihinde tebliğ edildiğinin, davalının 21.01.2021 tarihi itibarıyla temerrüde düştüğünün, davalının hesap kat ihtarnamesinde belirtilen borcunu ödememesi sebebiyle İzmir ... İcra Dairesinin ...yası ile icra takibine başlanıldığının, davalının borca itiraz etmesi sebebiyle 17.02.2021 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiğinin, her ne kadar davacı banka asıl alacağının 2.225,00-TL ise de, taleple bağlılık ilkesi gereğince ödeme emrindeki asıl alacağa itibar edilmesi gerektiğinin, yine davacı bankanın 17.07.2020 tarihinden itibaren işlemiş faiz talep edebileceğinin ancak ödeme emrinde belirtilen tarih aralığı dikkat alınarak ve taleple bağlılık ilkesi gereğince işlemiş faizin 76,45-TL, Bsmv'nin 3,82-TL olduğunun, bu nedenle, ödeme emrinde OLMASI GEREKEN alacak kalemlerinin; 1.925,00-TL Asıl Alacak, 76,45-TL İşlemiş Faiz (22.10.2020-26.01.2021, % 15,10), 3,82-TL Bsmv, 145,17-TL İhtarname Masrafı olmak üzere toplam alacağın 2.150,40-TL olduğunun tespit edildiğini mütalaa etmiştir. Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosunun....Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, İzmir ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası, ... Türk Anonim Şirketi Buca Şubesi nezdinde davalı ... ile imzalanan Çek Karnesi Sözleşmesinin onaylı sureti, sözleşmeye bağlı hesaba ait hesap hareketleri ve ekstreler, kat ihtarnamesinin ve ihtarnamenin muhataba tebliğini gösterir tebligat evrakları ve başkaca ilgili tüm belgeler, bankacılık alanında uzman bilirkişinin 10/03/2022 havale tarihli raporu ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu uyuşmazlığın taraflar arasında imzalanan Çek Karnesi kapsamında davacı banka tarafından davalıya verilen çek defterinden... seri numaralı çekin davalı tarafından keşide edilerek üçüncü kişiye teslimi akabinde bahsi geçen... Türk Anonim Şirketi Buca Şubesine ait, keşidecisi ... olan, ... seri numaralı, 17/07/2020 tarihli, 40.000,00-TL bedelli çekin yetkili hamil tarafından davacı bankaya ibrazı neticesinde davacı banka tarafından yetkili hamile ödenen karşılıksız çek sorumluluk bedelinin asıl borçlu davalıdan rücuen tahsili amacıyla davalı aleyhine başlatılan icra takibine davalı tarafından süresinde yapılan itirazın iptali ile alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacı bankaya verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki Çek Karnesi Sözleşmesi kapsamında davalının davacı banka nezdinde çek hesabı sahibi olduğu, ... Türk Anonim Şirketi Buca Şubesine ait, keşidecisi ... olan,... seri numaralı, 17/07/2020 tarihli, 40.000,00-TL bedelli çekin yetkili hamil tarafından davacı bankaya ibraz edildiği, ancak çek hesabında bakiye bulunmaması sebebiyle çek açısından karşılıksız işlemi yapıldığı, bankanın yetkili hamile ödemekle yükümlü olduğu sorumluluk bedelini ödediği, davacı bankanın yaptığı ödeme neticesinde davalıdan olan asıl alacağı 2.225,00-TL ise de, taleple bağlılık ilkesi gereğince ödeme emrindeki asıl alacağa itibar edilmesi gerektiği, davacı bankanın ödeme yaptığı 17/07/2020 tarihinden itibaren işlemiş faiz talep edebileceğinin ancak ödeme emrinde belirtilen tarih aralığı dikkat alınarak ve taleple bağlılık ilkesi gereğince işlemiş faiz bedelinin 76,45-TL, BSMV bedelinin ise 3,82-TL olduğu, açıklanan gerekçeler dahilinde icra takibi kapsamında davalıdan talep edilebilecek alacak bedelinin 1.925,00-TL asıl alacak, 76,45-TL işlemiş faiz ve 3,82-TL BSMV ile 145,17-TL ihtarname masrafı olmak üzere toplamda 2.150,40-TL olduğu, davacı tarafın iddialarını usulüne uygun deliller vasıtasıyla kısmen ispatladığı anlaşılmakla, açılan davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Açılan davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE, 1-Davalı ...'ın İzmir ... İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyasındaki icra takibine ilişkin İTİRAZININ 1.925,00-TL asıl alacak, 76,45-TL işlemiş faiz, 3,82-TL BSMV ve 145,17-TL ihtarname masrafı olmak üzere toplamda 2.150,44-TL alacak bedeli yönünden İPTALİNE, İzmir... İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyasındaki icra takibinin 1.925,00-TL asıl alacak, 76,95-TL işlemiş faiz, 3,82-TL BSMV ve 145,17-TL ihtarname masrafı olmak üzere toplamda 2.150,40-TL alacak bedeli üzerinden, asıl alacağa 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümleri uyarınca yıllık %15,10 oranında faiz uygulanmak suretiyle devamına, 76,24-TL işlemiş faiz ve 3,81-TL BSMV olmak üzere toplamda 80,05-TL'ye yönelik fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, 2-Alacak miktarı likit olduğundan takip konusu kabul edilen asıl alacak miktarı olan 2.150,40-TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalı ...'dan alınarak davacı...Türk Anonim Şirketine verilmesine, 3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 269,85-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 210,55-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafından yapılan 50,50-TL elektronik tebligat, 164,00-TL tebligat, 1,80-TL (KEP) posta masrafı, 600,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 816,30-TL yargılama giderinin davanın kabul oranı dikkate alınara 787,00-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL başvurma harcı ve 59,30-TL peşin harç olmak üzere toplam 118,60-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 2.150,44-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 80,05-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun'un 23/14. maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinden davanın kabul oranı dikkate alınarak 1.272,63-TL'sinin davalıdan, 47,37-TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 9-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341/2. maddesi kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.26/10/2023 Katip... E imza Hakim ... E imza