İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1005 E. 2025/831 K.

T.C. İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/1005 ESAS KARAR NO : 2025/831 KARAR DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ: 12/12/2023 KARAR TARİHİ: 01/10/2025 Mahkememizde görülen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... ait olan kendi sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, 09.02.2023 tarihinde davacı müvekkiline ait ... Plakalı araca çarparak hasarlanmasına sebep olduğunu, dava konusu kazanın, davalı... sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla seyir halinde iken %75 kusurlu olarak davacı müvekkiline ait ... plakalı araca çarpması neticesinde meydana geldiğini, davalı araç sürücüsünün %75 kusurlu olup müvekkilinin aracında bu kaza sebebiyle ağır hasar oluştuğunu, hasar tespiti için, davalı aracının ... numaralı ZMMS poliçesi ile teminatlı trafik sigortacısı... Sigorta Anonim Şirketi nezdinde ... numaralı hasar dosyası açılmıştır. Şirket nezdinde yapılan incelemeler sonucunda 81.204,00-TL tutarında hasar ödemesi yapıldığını, eksper raporundan da anlaşılacağı üzere kaza neticesinde müvekkilin aracının ağır hasar gördüğünü ve buna bağlı olarak değer kaybına uğradığını, müvekkiline ait aracın ikinci el piyasasının yüksek bir araç olduğunu, hasar sebebiyle müvekkile ait aracın bir kısım parçalarının onarılmış olup, aracın gördüğü iş bu kapsamlı tamir/onarım/boya/parça değişimi ve Tramer kayıtlarına işlenen hasar kaydı sebebiyle ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş olacağını, araçta meydana gelen değer kaybı tazminatı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakla birlikte araç sahibi ve sürücünün de bu zarardan sorumlu olduğunu, bu sebeplerle; davalı...ait ... plakalı aracın kazanın oluşumunda %75 kusurlu olduğunu, yerleşmiş içtihatlara göre trafik kazasında tazminat, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte muaccel hale geldiğini, bu sebeple alacaklarının muaccel halde olup davalı...ait ...plakalı araca ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı sigorta vekili, cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan... plakalı aracın ...poliçe numarası ile 16/01/2023-16/01/2024 tarihleri arasında geçerli olmak üzere müvekkili nezdinde zorunlu mali mesuliyet sigortası ile teminat altına alındığını, ekspertiz raporunda araçta meydana gelen kaza ile ilgili değer kaybı tutarının 50.000,00-TL olduğunun tespit edildiğini, rapor doğrultusunda sigortalının %25 kusuru oranın da 37.500,00-TL'nin davacı vekiline 04.08.2023 tarihinde ödendiğini ve müvekkilinin sorumluluğunu yerine getirdiğini, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, açıkladığı sebeplerle; davanın reddi ile yargılama gider ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Bilirkişi Raporu: Bilirkişiler... tarafından 22/12/2024 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Davaya konu ... plakalı ... araç ile ilgili olarak, Dosyanın tetkiki neticesinde, Kazanın Oluşu ve İhlaller Bakımından... plakalı otomobil sürücüsü.... yatay ve düşey işaretlere uymayarak kavşakta ilk geçiş hakkını vermediğinden dolayı kazanın oluşumunda etken olduğu, ... plakalı kamyonet sürü dolayı kazanın oluşumunda Etken Olmadığı,... atfi kabil kural ihlalinde bulunmadığından Değer Kaybı Bakımından; 2022 model Aracın onarımı yapıldıktan sonraki rayiç değeri araştırması neticesinde, kaza tarihinde, onarım sonrası rayicinin 600.000 TL ile 605.000 TL olduğu, ortalama değerinin 602.500 TL olduğu, Yargıtay 17 HD. nin Gerçek zarar ile ilgili “gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (670.000 TL) onarım sonrası rayici (602.500 TL) arasındaki farktır” kararları göz önüne alındığında ve değerlendirildiğinde aracın piyasa koşullarında değer kaybının 67.500,00 TL olduğu, 04.08.2023 tarihinde ödendiği belirtilen (dekontu sunulu) 37.500,00 TL değer kaybı ödemesi, bu bedelden (67.500 TL-37.500 TL) düşülmesi durumunda, 30.000,00 TL olacağı, Davalı aracının trafik sigortacısı ... Sigorta A.Ş. Tarafından 81.204,00-TL hasar ödemesi, 37,500-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı dikkate alınması durumunda, toplam ödemenin 118.704,00 TL olacağı, bu bedel 120.000 TL ZMMS poliçe limiti bedelinden düşüldüğünde kalan farkın (ZMMS Poliçesi bakımından) 1.296,00 TL olacağı görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir. Islah: Davacı vekili 17/03/2025 tarihli dilekçesi ile dava değerini ıslah etmiş ve aynı tarihte harcını yatırmıştır. Değerlendirilmesi ve Gerekçe Dava; davacı aracında meydana gelen değer kaybı bakiye zararın karşı araç ZMMS sigortacısından ve işleteninden tahsili için açılan maddi tazminat davasıdır. Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir. Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin... esas...karar sayılı, 29/05/2017 tarihli ilamı, ... Esas,... Karar sayılı, 31.10.2017 tarihli ilamı, İzmir BAM ... nin...esas,.. karar sayılı, 02/04/2018 tarihli ilamında belirtildiği üzere "Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu, poliçenin düzenlendiği tarihte geçerli bulunan poliçe özel ve genel şartları ile yasal hükümlere göre belirlenecektir.” Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde... E-...K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir. İptal kararındaki gerekçeler dikkate alınarak 19.06.2021 tarihinde ...de yayınlanan 7327 sy İcra ve İflas Kanunun ile Bazı Kanunlarda Değişik Yapılmasına Dair Kanunun 18. Maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 90 ıncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Kanun” ibareleri “Kanunda” şeklinde değiştirilerek, fıkraya birinci cümlesinden sonra gelmek üzere “Bu tazminatlardan;a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak,…hesaplanır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu tarafından belirlenir.” şeklinde yasal düzenleme eklenmiş ve 19. Maddesi ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 92. Maddesinde de trafik poliçesi teminatı dışında kalan hallere ekleme yapılmıştır. Bu değişikliklerin, 7327 sy yasanın 23. Maddesine göre RG’de yayımlandığı tarihte yürürlüğe gireceği öngörülmüştür. 04.12.2021 tarihinde...de yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişik Yapılmasına Dair Genel Şartlar uyarınca daha önceki Genel Şartların, 1., 2. 3., 4.,5., 6.,7.,8., 9., 10., 11, 12., 13., 14. ,15., 16., maddelerinde değişiklik yapılmış olup, 17. Maddesi ile de Genel Şartlara Ek-7 eklenerek, Ek-7’ de, değer kaybı, sakatlık, destekten yoksun kalma tazminatlarının nasıl hesaplanacağının düzenlenmiştir. Bu değişikliğin 18. Maddesi ile “Bu genel şartların yayımı tarihinde yürürlüğe girer.” düzenlemesine, 13. Maddesi ile Genel Şartların C.11. Maddesine yapılan ek maddede “Bu genel şartların yürürlük tarihinden sonra yapılan değişiklikler, söz konusu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra akdedilen sözleşmelere uygulanır.” düzenlemesine yer verilmiştir. Dava konusu trafik poliçesinin 21.12.2021 tarihinde tanzim edildiği, 7327 sy yasa ile yapılan değişikliklerin 19.06.2021 tarihinde ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişik Yapılmasına Dair Genel Şartlardaki değişikliklerin 04.12.2021 tarihinde yürürlüğe girdiği ve Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararından sonra oluşan yasal boşluğun giderildiği dikkate alındığında, poliçe tanzim tarihinde yürürlükte olan 7327 sy İcra ve İflas Kanunun ile Bazı Kanunlarda Değişik Yapılmasına Dair Kanunun 18. Maddesi ile değişik 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 90 ıncı maddesi ve 92. Maddesindeki düzenlemeler ile 04.12.2021 tarihli ... tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartları” hükümleri ile değişen bu Genel Şartların eki niteliğindeki EK1 DEĞER KAYBI TAZMİNATI hesaplama yönteminin değer kaybına yönelik maddi zararın kapsamının belirlenmesinde dikkate alınması gerektiği, kanaatine varılmıştır. Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Davalı... ait olan kendi sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile 09.02.2023 tarihinde davacıya ait ... Plakalı araca çarparak çarpışması sonucu çift taraflı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır.Dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın... poliçe numarası ile 16/01/2023-16/01/2024 tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile teminat altına alınmıştır. Kaza Tespit Tutanağında özetinde “Sürücü... sevk ve idaresindeki... plakalı otomobil ile Dörtyol Sokak üzerinden gelip Kuşçular istikametine seyri esnasında... Uyal Caddesini geçtiği esnada kullandığı aracın sol yan arka kapı kısımlarına Bademler İstikametinden gelip Sanayi istikameti seyreden sürücü... İdaresindeki... plakalı kamyonetin sağ ön kısımlarıyla çarpması sonucunda ... plakalı araç savrularak arka bagaj kısımlarıyla yol kenarımda bulunan aydınlatma direğine çarpmış ve araçta yolcu olarak bulunan ... yaralanmasıyla sonuçlanan trafik kazasının meydana geldiği tespit edilmiştir. Bu kazanın oluşumunda... plakalı araç sürücüsü... 2018 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 57/1-a maddesini ihlal ettiği,.. plakalı araç sürücüsü ...2918 sayılı karayolları Trafik Kanuna 52/1-maddesini ihlal ettiği görüş ve kanaatine varılmıştır.” şeklinde belirtildiği anlaşılmıştır. Tarafların kusur durumlarının incelenmesinde; ... plakalı otomobil sürücüsü ... yatay ve düşey işaretlere uymayarak kavşakta ilk geçiş hakkını vermediğinden dolayı kazanın oluşumunda etken olduğu,... plakalı kamyonet sürücüsünün kazanın oluşumunda Etken Olmadığı... atfi kabil kural ihlalinde bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Değer kaybı talebi yönünden yapılan incelemede; 2022 model Aracın onarımı yapıldıktan sonraki rayiç değeri araştırması neticesinde, kaza tarihinde, onarım sonrası rayicinin 600.000 TL ile 605.000 TL olduğu, ortalama değerinin 602.500 TL olduğu, Yargıtay 17 HD. nin Gerçek zarar ile ilgili “gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (670.000 TL) onarım sonrası rayici (602.500 TL) arasındaki farktır” kararları göz önüne alındığında ve değerlendirildiğinde aracın piyasa koşullarında değer kaybının 67.500,00 TL olduğu, 04.08.2023 tarihinde ödendiği belirtilen (dekontu sunulu) 37.500,00 TL değer kaybı ödemesi, bu bedelden (67.500 TL-37.500 TL) düşülmesi durumunda, 30.000,00 TL bakiye değer kaybı bedeli olabileceği anlaşılmıştır. Taraf vekileri tarafından rapora itiraz sunulmadığı davacı vekili tarafından dava değerinin belirli hale getirildiği görülmüştür. Davacı vekilinin değer artırım dilekçesi ile 30.000 TL Değer Kaybı isteğinde bulunduğu, Kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği, bakiye zarar miktarının bakiye poliçe limiti dahilinde kaldığı, davalı sigorta şirketinin poliçe kapsamında doğan bakiye değer kaybından sorumlu olduğu,davalı sigorta şirketinin davacıya 81.204,00-TL hasar ödemesi, 37,500-TL değer kaybı ödemesi yapıldığı dikkate alınması durumunda, toplam ödemenin 118.704,00 TL olacağı, bu bedel 120.000 TL ZMMS poliçe limiti bedelinden düşüldüğünde kalan fark ile davalı HDI sigortanın ZMM sigortası olarak bakiye poliçe limiti ile sorumlu olacağı anlaşılmıştır. Davacı vekili tarafından kusurlu sigortalı aracın davalı...Sigorta Şirketinde... numaralı Kasko/İ.M.M. Poliçesi de bulunduğu iddia edilmiş davalı sigorta ise yazılan tüm müzekkerelere kasko poliçesi bulunmadığı yönünde cevap vermiş ise de SBGM yazılan müzekkere cevabı ve diğer davalı Faruk Çam vekili tarafından sunulan beyan dilekçesi ile de aracın davalı sigorta şirketi nezdinde kaskosu olduğu anlaşılmıştır. Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1 inci maddesine göre ise, sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin dışında (üstünde) kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur.Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.Buna göre davalı... Sigorta A.Ş.'nin limiti olan 120.000,00TL yönünden ZMM sigortası, bu limiti aşan kısımdan ise ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı sıfatı ile poliçe limiti ile sorumlu olduğu kanaatiyle davacının davasının kabulüne 30.000,00TL değer kaybı tazminatının davalı... Sigorta A.Ş. Yönünden temerrüt tarihi 04/08/2023 tarihinden itibaren, davalı ...yönünden kaza tarihi 09/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigortanın sorumluluğunun bakiye ZMM poliçe teminat limiti ve bakiye bedel için kasko poliçe teminat limiti ile sorumlu tutulmasına) karar verilmiştir. Hüküm altına alınan tazminata kısmi ödeme tarihi olan 04.08.2023 tarihinde ödeme tarihinden itibaren yasal faiz işletilmiş, HMK 326.maddesi uyarınca iş dava sebebiyle yapılan yargılama giderleri davalı yana yükletilmiş, eldeki davada ara buluculuk yoluna başvuru zorunlu dava şartı olmadığından ara buluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılmış, davacı kendisini yargılamada vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm altına alınan alacak gözetilerek davacı lehine, davalı aleyhine vekalet ücreti takdir olunmuş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesisi gerekmiştir., aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davacının davasının KABULÜNE, 1-30.000,00TL değer kaybı tazminatının davalı ...Sigorta A.Ş. Yönünden temerrüt tarihi 04/08/2023 tarihinden itibaren, davalı... yönünden kaza tarihi 09/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigortanın sorumluluğunun bakiye ZMM poliçe teminat limiti ve bakiye bedel için kasko poliçe teminat limiti ile sorumlu tutulmasına) 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 2.049,30-TL harçtan peşin alınan ve ıslah ile tamamlanan 780,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.268,45-TL harcın davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA, 3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 4-Dava şartı arabuluculuk ücreti olan ve 6325 sy Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesi uyarınca tarafların anlaşamamaları nedeniyle Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL'nin davada haksız çıkan davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak HAZİNE'ye gelir kaydına, 5-Davacının yapmış olduğu 269,85-TL dava açma ilk gideri, 6.000,00-TL bilirkişi ücreti, 774,25-TL tebligat ve posta gideri, olmak üzere toplam 7.044,10-TL Yargılama giderinin peşin yatırılan ve ıslah ile tamamlanan 780,85-TL harç ile birlikte toplam 7.824,95-TL'nin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 6-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafın yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.01/10/2025 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim... ¸e-imzalıdır