İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/824 E. 2024/824 K.

T.C. İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/824 Esas KARAR NO : 2024/824 DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 05/10/2023 KARAR TARİHİ : 24/09/2024 Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Davalı sigorta şirketi nezdinde ... nolu poliçe ile sigortalı ve maliki ve sürücüsü ...'ün sevk ve idaresindeki... plakalı araç, 09.07.2023 tarihinde, kaza tespit tutanağında belirtili şekilde Ege Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği bölümü ile Bornova Metrosu arasındaki yolda seyir halinde iken müvekkiline ait... plaka sayılı aracın önüne köpek çıkması ve aracın yavaşlaması sonucu takip mesafesini korumaması ve hız sınırına uymaması sonucu müvekkiline ait araca arkadan çarptığını ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kaza nedeniyle davalının sigortalısı...'ın %100 kusurlu olduğunu, bu husus tutulan kaza tespit tutanağı ile sabit olduğunu, davacının aracının bu sebeple ciddi oranda maddi hasara ve değer kaybına uğradığını, müvekkile ait araç, ... marka 2016 Model 145000 Km'de orijinal, tramer kayıtsız bir araçken söz konu kaza sebebiyle ciddi bir biçimde hasara uğradığını, bir kısım parçalarının değiştirilmek zorunda kaldığını, bir kısım parçalarının ise tamir görerek onarılmış olup, aracın gördüğü işbu kapsamlı tamir/onarım/boya/parça değişimi ve benzeri TRAMER kayıtlarına işlenen hasar kaydı sebebiyle ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş yaşandığını,...e ait araç davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde "..." (ZMSS) poliçe numaraları ile sigortalı bulunduğunu, bu nedenlerle müvekkiline ait araçtaki şimdilik 1.000,00TL değer kaybının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kaza tarihi olan 09.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili, değer arttırım dilekçesi ile; dava dilekçemizdeki 1.000,00-TL'lik talebimizi hesaplamalara göre 30.000,00-TL olarak artırarak harçlar itibari ile aradaki fark olan 29.000,00 TL'nin harcını tamamladıklarını, fazlaya ilişkin hakları şimdilik saklı tutarak toplam 30.000,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından müvekkili şirkete başvuruda bulunulmadığından davanın usulden reddini talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davaya konu araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin belirlemesinin yapılması durumunda poliçe tanzim tarihinin 04.12.2021 sonrası olduğu göz önüne alınarak yeni genel şartlara göre hesaplama yapılması gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirketin ancak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu olduğunu, davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir, DELİLLER: Trafik kaza tutanağı, araç ruhsatları, sigorta poliçesi, hasar dosyası, fatura suretleri, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir. Bilirkişi heyetinden alınan 19/01/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "...Trafik Kural İhlalleri Yönünden: ... plaka sayılı davalı şirket poliçeli araç sürücüsü... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununda, trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan halleri belirleyen madde 84/d ile aynı kanunun 52/b, 56/c maddelerini ihlal ettiği, kazanın oluşunda Etken Olduğu, ... plaka sayılı davacı araç sürücüsü ...kazanın oluşunda Etken kural ihlali olmadığı, görüş ve kanaate varılmıştır. − Değer kaybı bedeli yönünden: Somut olayda ... plaka sayılı... III MCA TREND X 1.5 TDCI 120 K PWS 2016 otomobilde 09.07.2023 tarihi itibarıyla meydana gelen değer kaybı bedeli piyasa rayiçlerine göre 20.000,00 TL olarak tespit edilmiştir. Somut olayda davalı... Sigorta A.Ş. kazada kusurlu olan ... plaka sayılı aracın... numaralı poliçesi kapsamında, düzenleme tarihi itibarıyla KZMM Sigortasını tanzim eden şirket olup, ... plaka sayılı araçta meydana gelen zararı (Heyetimiz Trafik Uzmanı tarafından...plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde Etken Olmadığı belirlendiğinden Sn. Mahkeme tarafından belirlenecek sigortalısının kusuru oranında) sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında 20.000,00 TL. olarak tespit edilen değer kaybı bedelinden poliçe limitiyle sorumlu olduğu, görüş ve kanaatine varılmıştır. Hukuki değerlendirmenin ve nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla tespit görüş ve kanaatimizi saygılarımızla arz ederiz. 19.01.2024 ..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür. Bilirkişiden alınan 13/05/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "...Değer Kaybı yönünden; .. plaka sayılı aracın orijinal parçalarla onarımının ekonomik olduğu, ... plaka sayılı aracın 2.el satışı esnasında değer kaybı bedelinin 30.000,00-TL olabileceği görüş, kanaat ve tespitine varılabileceği..." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; 1-Dava, trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluşan değer kaybı zararının tahsili talepli maddi tazminat davasıdır. 2-Dava konusu uyuşmazlık davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketinin ZMMS sigorta poliçesiyle sigortalısı olan ... plaka sayılı araç arasında meydana gelen 09/07/2023 tarihli trafik kazasında kusur dağılımı ve davacıya ait araçta kaza sonrasında oluşan değer kaybı zararının miktarı noktalarında toplanmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Trafik kazaları sonucu uğranan zararın tazmini hususunda temel dayanak haksız fiil sorumluluğudur. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun; 85/1. maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir. Haksız fiil sorumluluğu, "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. 49. maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." 50. maddesi, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır. Yargısal içtihatlar ve doktrine göre haksız fiilin unsurları;-Fiil, davranış, -Fiilin hukuka aykırı olması -Zararın meydana gelmesi, -Kusur, -Fiil ve zarar arasında illiyet bağı bulunması, olarak sıralanmaktadır. Yine TBK'nın 50. maddesi ile "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmü düzenlemesi uyarınca zarar gören zararı ile zarar verenin kusurlu olduğunu ispatla mükellef kılınmıştır. 3-Dava konusu uyuşmazlıkta davalı taraf zarar verdiği ileri sürülen aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olup uyuşmazlıkta sigorta hukuku uygulanacağı, bu haliyle uyuşmazlığın çözümünde Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen sigorta hukukunun uygulanacak olması nedeniyle mutlak ticari dava niteliğinde olduğu ve bu itibarla uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesi görev alanına girdiği değerlendirilmiştir. Somut olayda, dava konusu kazaya karışan ... plaka sayılı aracın davalı şirket nezdinde 25/09/2022-25/09/2023 tarihleri aralığında KZMMS sigorta poliçesi ile sigortalı olduğu, kaza tarihi 09/07/2023 itibariyle davalı sigorta şirketinin poliçeden kaynaklanan sorumluluk üst sınırının 120.000,00-TL olduğu görülmüştür. 4-Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir. Yasal düzenleme uyarınca sigorta şirketinin sorumluluk miktarı belirlenirken, zarar veren sigortalının genel hükümlere göre sorumlu tutulması gereken usul ve esaslara göre gerçek zararın tespiti yönünde belirleme yapılması gerekmektedir. 5-Haksız fiil sorumluluğunun tespiti bakımından öncelikle zarara sebebiyet veren trafik kazasının gerçekleşmesinde tarafların kusur durumlarının değerlendirilmesi gerekmektedir. Mahkememizce kaza tespit tutanağı ve dosya kapsamında toplanan deliller çerçevesinde kusur durumlarının ve kural ihlallerinin tespiti için adli trafik bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 19/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu kazanın davalı sigorta şirketinin sigortalısı olan ... plaka sayılı araç sürücüsü dava dışı ...'ün KTK'nın 84/d, 52/b ve 56/c maddelerine yönelik kural ihlali nedeniyle meydana geldiği, davacı araç sürücüsünün ise kazaya etkili bir kural ihlalinin bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir. Rapora karşı taraflarca açık ve somut bir itiraz ileri sürülmemiş, dosya kapsamında kaza oluş şekli itibariyle her iki tarafın da itirazı bulunmayan kaza tespit tutanağına göre dava konusu kazanın davalının sigortalısı araç sürücüsünün seyir halinde bulunan davacıya ait aracın durması sonrasında, arkasından çarpması nedeniyle meydana geldiği, davalının sigortalısı araç sürücüsünün takip ve güvenli sürüş mesafesine yönelik gerekli dikkat ve özeni göstermeyip araca arkadan çarpması nedeniyle kazaya asli ve %100 oranındaki kusuruyla sebebiyet verdiği kabul edilmiştir. 6-Davacının kaza sonucu oluşan değer kaybı zararının tespiti için otomotiv konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmış, dosyaya sunulan 19/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle davacıya ait aracın hasarın onarılmasının ekonomik olduğu ve kaza öncesine göre kaza nedeniyle gerçekleştirilen onarımlardan dolayı 20.000,00-TL değer kaybı oluşacağı yönünde görüş bildirilmiştir. Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, her iki taraf vekili tarafından rapora karşı itirazlar ileri sürülmüştür. Dosya kapsamı ve itirazların incelenmesinde, aracın rayiç değeri belirlenirken bilirkişi tarafından rapor tarihindeki araç fiyatlarının geriye doğru Kamu İhale Kurumu Fiyat Güncelleme Tablosu kullanılarak taşınması suretiyle kaza tarihindeki rayiç fiyatın tespit edildiği, oysa davalı vekilinin itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü üzere ülkemizde pandemi sonrasında 2023 yılı sonlarına kadar önemli bir araç arz daralması yaşandığı ve bu süreçte araçların 2. El değerlerinin oldukça yüksek seyrettiği, 2023 yılı sonu ve rapor tarihi itibariyle sıfır km araç arzının artmasıyla birlikte araç fiyatlarında azalma oluştuğu, bu nedenle rapor tarihinden geriye doğru azaltma yoluna gidilerek rayiç fiyat belirlenmesinin yerinde olmayacağı gözetilerek, düzenlenen bilirkişi raporu hükme esas alınmamış, farklı bir bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir. Dosyaya sunulan 13/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda ise aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin 720.000,00-TL olduğu, aracın onarımının ekonomik olduğu, araçta onarım gören parçalar dolayısıyla kaza sonrasında değerinin 690.000,00-TL olabileceği ve 30.000,00-TL değer kaybı zararı oluşacağı yönünde görüş bildirilmiştir. Rapora karşı davacı vekili tarafından itirazlar ileri sürülmüş ise de, dosya kapsamına göre araçta kaza nedeniyle onarım gören parçaların konumu ve hasar onarım bedeli dikkate alındığında, aracın bagaj bölümü ve yine arka kısmından meydana gelen hasar nedeniyle aracın marka, model, segment ve kullanım ömrü dikkate alındığında 30.000,00-TL değer kaybı zararının piyasa koşullarına ve dosya kapsamına uygun olduğu değerlendirildiğinden yeniden rapor alınmasına gerek görülmemiştir. Her ne kadar dosyaya sunulan 19/01/2024 tarihli bilirkişi raporu ile 13/05/2024 tarihli bilirkişi raporları arasında davacı lehine ve davalı aleyhinde rakam yönünden çelişki oluşmuş ise de, gerek davalı tarafça düzenlenen daha yüksek zarar tespiti içerikli 2.rapora karşı itiraz ileri sürülmemiş olması, gerekse 13/05/2024 tarihli raporda aracın kaza tarihindeki rayiç değerinin daha objektif verilerle ve daha yüksek olarak belirlenmesi, ayrıca 19/01/2024 tarihli raporda bagaj kapağı onarımının dikkate alınmamış olması nedeniyle, zarar miktarı farklılığının açıklanmış olmasına göre raporlar arasında miktar itibariyle farklılık bulunmakla birlikte farkın nedenlerinin denetime açık bir şekilde gerekçelendirilmiş olması nedeniyle çelişki giderir 3. Bir rapor alınmasına gerek görülmemiş, 13/05/2024 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır. 7-Davacı tarafça dava değeri 08/07/2024 tarihli ıslah dilekçesiyle 30.000,00-TL'ye yükseltilmiş olup mahkememizce tespit edilen zarar miktarı üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalı şirket tarafından dava öncesinde kasko sigortacısı dava dışı... Sigorta A.Ş.'ne yapılan 47.397,12-TL ödeme ve davacı vekiline yapılan 26.875,12-TL hasar tazminatı ödemesi sonrasında bakiye poliçe limitinin 45.727,76-TL olduğu, kabul edilen zarar miktarı olan 30.000,00-TL'nin poliçe limitleri dahilinde olduğu gözetilerek poliçe limitinden dolayı dava değerinden daha düşük bir sorumluluk öngörülmemiştir. 8-Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu ihbar sonrası temerrüt koşullarının oluşması ile başlayacağından davacının dava öncesinde değer kaybı zararının karşılanması talebiyle 10/08/2023 tarihli yazılı başvurusu bulunulduğu, 23/08/2023 tarihinde davalı şirketin temerrüde düşeceği gözetilerek 23/08/2023 tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir. Faiz türü olarak davacı tarafça en yüksek mevduat faizi uygulanması talep edilmiş olup, davalının sigortalısı aracın ruhsat kaydının hususi olduğu ve aracın ticari maksatlı kullanıldığına dair dosyada mevcut bir delil bulunmadığı, bu haliyle sigorta şirketinin de yasal faiz ile sorumlu olacağı değerlendirildiğinden yasal faize hükmedilmiştir. 9-"6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. Fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz." (Yargıtay 4.Hukuk Dairesi'nin 2021/14429 Esas 2021/5729 Karar sayılı 29/09/2021 tarihli ve 2021/23273 Esas 2022/901 Karar sayılı 20/01/2022 tarihli ilamları) "Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davalıya yüklenmesi mümkün bulunmadığından, arabuluculuk ücretinin davacıya yüklenmesi doğru olmuştur." (İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20.Hukuk Dairesi'nin 2024/1010 Esas 2024/938 Karar sayılı 29/05/2024 tarihli ilamı) Her ne kadar mahkememizce davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yukarıda alıntılanan Yargıtay ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi kararlarına göre dava şartı olarak yazılı başvuru şartı bulunan uyuşmazlıkta zorunlu olmadığı halde arabuluculuk yoluna başvurulduğu ve masrafa sebebiyet verildiği anlaşıldığından arabuluculuk ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜNE, 30.000,00-TL değer kaybından kaynaklanan maddi tazminatın davalı sigorta şirketinin bakiye poliçe limiti 45.727,76-TL sorumluluk sınırı aşılmamak kaydıyla davalıdan alınarak davacıya verilmesine, tazminat miktarına temerrüt tarihi 23/08/2023 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.049,3‬0-TL harçtan peşin olarak alınan 269,85-TL ile tamamlama harcı olarak alınan 495,63-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.283,82‬-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 3- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 269,85-TL ile tamamlama harcı olarak yatırılan 495,63-TL toplamı 765,48‬-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafça sarf edilen 269,85-TL başvuru harcı, 488,5‬0-TL posta ve tebligat ücreti, 7.100,00-TL bilirkişi ücreti toplamı 7.858,35‬-TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, Dair, davacı vekilinin e-duruşma yoluyla yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/09/2024 Katip... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır