İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/360 E. 2024/471 K.

T.C. İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/360 Esas KARAR NO : 2024/471 DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 26/04/2023 KARAR TARİHİ : 23/05/2024 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Davacının maliki olduğu, ve idaresindeki... plakalı araç ile ... Bankası A.Ş.'nin malik olduğu,... idaresindeki ... plakalı araç ile arasında 29/04/2022 tarihinde İzmir Gaziemir’de maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın, ... idaresindeki ... plakalı aracı ile geri gelmesi sırasında seyir halinde olan müvekkil...n idaresindeki ...6 plakalı aracın sağ ön bölümlerine çarpması sonucu meydan geldiğini, eksper raporu ve kaza tespit tutanağından da açıkça anlaşıldığı üzere davalı tam ve asli şekilde kusurlu olduğunu, kaza sonrası davacı araçtaki parça değişimleri ile işçilik masraflarına ilişkin eksper raporu ekte sunulmuş olup araçta KDV dahil olarak 11.960,626 TL tutarında hasar mevcut olup değer kaybı meydana geldiğini, davalı sigortaya değer kaybının tahsili talebi ile başvurulduğunu, davalıca ikame araç verilmediğini, müvekkile verilmediğini, aracın tamir süresince kullanılamaması nedeni ile mahrum kalınan araçtan kaynaklı bedellerin de müvekkile ödenmesini talep ettiklerini, ...Sigorta A.Ş. tarafından yapılan kısmi ödemenin meydana gelen değer kaybını ve mal varlığı değerindeki azalmayı karşılamadığını belirterek açıklanan ve resen gözetilecek nedenlerle fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik belirsiz alacak davasında 10,00 TL Değer Kaybı, (Sigorta şirketi yönünden poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere)10,00-TL İkame Araç Bedeli (Davalı sigorta şirketi sorumlu olmayıp, diğer davalılardan talep edilmektedir.) olmak üzere toplam 20,00- TL’nin kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... ve T.C....vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu davanın dava şartı eksikliği nedeniyle reddine karar verilmesini, davacı tarafça da ikrar olunduğu üzere değer kaybı bedeli olarak davalı... ... Sigorta A.Ş. ile imza altına alınmış ZMMS Poliçesi uyarınca uğranıldığı iddia olunan tüm maddi zararlardan sigorta şirketinin sorumlu olduğunu,...Bankası Araçları Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında, poliçede yazılı maddi ve manevi tazminat talepleri teminata dâhil olduğunu, yöneltilebilecek tüm manevi tazminat talepleri de dahil olmak üzere ancak diğer davalı... Sigorta A.Ş.'ye yöneltilebileceğini, davacının ikame araç bedeli talebinin de kabulü mümkün olmadığını, bu talebine ilişkin herhangi bir belge yahut fatura sunmadığını, kazadaki kusur oranlarına ilişkin tekrar rapor alınması gerektiğini, kazaya karışan araçların hızı, park halindeki araçların konumu değerlendirilmeksizin belirlenen kusur oranlarının bu hususlara dikkat edilerek yeniden belirlenmesini istediklerini belirterek davanın reddini talep etmiştir.. Davalı... Sigorta A.Ş. vekilinin dava dilekçesinde özetle; ...plakalı aracın, müvekkil Şirkette 13/08/2021 - 13/08/2022 tarihleri arasında geçerli, ZMMS (Trafik Sigortası) Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, dava konusu trafik kazası nedeniyle davacıya ait araç için hasar ödemesi yapıldığını, bunun dışında 03/11/2022 tarihinde, davacı vekili...’e 5.028,00-TL tutarında değer kaybı ödemesi yapıldığını, davalı şirket tarafından toplamda 16.989,9-TL ödeme yapıldığını, ödemelerin tenzil edilmesini, davacının değer kaybı talebi karşılandığını, Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri, sigorta teminatı dışında olduğunu, bu sebeple davacının araç mahrumiyeti bedeli talebinin de reddi, davacıya ZMMS poliçesi ve genel şartlar dahilinde değer kaybı ve hasar ödemesi yapılmış olduğundan müvekkil yönünden temerrüt hali oluşmadığını, davacı tarafın kaza tarihiden itibaren faiz talebinin reddini talep etmiştir. Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı ve ikame araç tazminatı istemine ilişkindir. Davacı 29/04/2022 tarihli trafik kazasında... plakalı aracın işleteni olup, davalı... ... aracın sürücüsü, T.C. ...Bankası A.Ş. işleteni, sigorta şirketi ise aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir. KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde dava dilekçesinin ekinde yer alan dilekçeye göre (e-mail) davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu kaldı ki kısmi ödemenin de yapıldığı görülmüştür. Davalı... Sigorta Anonim Şirketi' nin sorumluluğu değerlendirildiğinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Kazaya karışan... plakalı araç 13.08.2021-2022 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 29/04/2022 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği değer kaybı bedelinden davalı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır. Davalı T.C. ... Bankası A.Ş. ve Suat Toğrulca 'nın sorumluluğu incelendiğinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, yaşanan trafik kazasında davalı T.C... Bankası A.Ş... plakalı aracın işleteni ve diğer davalı... aracın sürücüsüdür. Araç sürücüsü kendi kusurundan sorumlu olacak olup (TBK madde 49), işleten, sürücünün kusuru oranında yukarıda değinilen maddeye göre dava dilekçesi ile talep edilen maddi zarar kalemlerinden sorumlu olacaklardır. TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden davacının maliki olduğu aracın tramer kaydı da celp edilerek kusur, değer kaybı ve ikame araç bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır. Bilirkişilerden alınan 15/02/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "Davaya konu... plakalı ...TITANIUM 5K 1,5 TDCI 75 marka, 2013 model aracın tarihli kazası ile ilgili olarak, Dosyanın tetkiki neticesinde, 1- Kazanın Oluşu ve İhlaller Bakımından; • ...plaka sayılı davalı sigorta poliçeli araç sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 67/b maddesini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna tamamen hatası ile ETKEN OLDUĞU, • ... plaka sayılı davacı araç sürücüsü ...kazanın oluşumuna etken kural ihlali olmadığı, 2- Kaza ile hasarlı parçaların uyumlu olduğu, 3- Değer Kaybı Bakımından; • 2013 model Aracın onarımı yapıldıktan sonraki rayiç değeri araştırması neticesinde, Nisan 2022 kaza tarihinde, onarım sonrası rayicinin 220.000 TL ile 222.000 TL olduğu, ortalama değerinin 221.000 TL olduğu, Yargıtay ... HD. nin Gerçek zarar ile ilgili “gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (230.000 TL) onarım sonrası rayici (221.000 TL) arasındaki farktır” kararları göz önüne alındığında ve değerlendirildiğinde aracın piyasa koşullarında değer kaybının 9.000,00 TL olduğu, ** Davacının “03/11/2022 tarihinde, davacı vekili ...’e 5.028,00-TL tutarında değer kaybı ödemesi yapıldığı” beyanı dikkate alınması durumunda, bu bedel düşüldüğünde (9.000 TL – 5.028 TL) kalan bakiye farkın 3.972,00 TL olacağı, 4- İkame Araç Bedeli Bakımından; • Davaya konu aracın makul onarım süresinin 6 gün olduğu, • Davaya konu aracın aynı özelliklerdeki bir aracın, mahrum kalınan onarım süresince yerine ikame araç olarak kullanılması durumunda, aynı, özellik, segment ve konfordaki ikame bir aracın günlük kira bedelinin Nisan 2022 kaza tarihi itibarıyla 375,00 TL/gün, (6 gün x 375 TL) toplamda 2.250,00 TL TL olduğu, hususlarındaki görüş kanaat ve tespitlerimi içeren Raporumuzu, taktiri ve değerlendirmesi sayın Mahkemenize ait olmak üzere saygılarımızla arz ederiz." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür. Bilirkişi tarafından değer kaybına ilişkin hesaplama; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından ve tramer kayıtlarıda incelendiğinden itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden tarafı olmadığı zmms sözleşmesindeki şartların davacı açısından bağlayıcı olmaması ve Anayasa Mahkemesi'nin nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 Sayılı Kanunun 3.maddesiyle değiştirilen 90. maddesinin birinci cümlesinde yeralan “ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yeralan “ve genel şartlarda ’’ ibaresinin iptal edilmiş olması sebebiyle uygulanmayacağından hükme esas alınmıştır. Mahkememize sunulan bilirkişi raporu, açıkça itiraza uğramayan ve sürücülerin imzalarını taşıyan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan kusura ilişkin değerlendirme, hükme esas alınmıştır. İkame araç bedeline ilişkin değerlendirmeye itiraz edilmiş ise de; Trafik kazalarında araç mahrumiyeti nedeniyle zarar belirlenirken aracın hasar durumuna göre onarımı için gereken makul sürenin belirlenmesi ve belirlenen bu süre üzerinden zarar hesabının yapılması gerekir. Bu hesaplama ise çözümü hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir husus olup mahkemece bilirkişi görüşüne başvurulmalıdır. Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda davacının aracının onarımı için gereken makul süre 10 gün olarak belirlenmiştir. Davacıdan kaynaklanan sebeplerle aracın geç onarıma verilmesi, servis yoğunluğu nedeniyle onarımda geçen süre, aracın kiralayana geç teslim edilmesi vb. hususlar davalıya yüklenemeyeceğinden rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır (Yargıtay ... HD. ... K.). Davacı vekili bedel arttırım dilekçesi ile; 3.972,00 TL değer kaybı ve 2.240,00 TL ikame araç tazminatının avans faiziyle tahsilini talep etmiştir. Tüm bu nedenler ile;29/04/2022 tarihli çift taraflı trafik kazasında ... plakalı aracın sigorta şirketi ve işeteni davalı sürücü ...' nın kusuru oranında sorumlu olacağından, davalı...' nın tam kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 9.000,00 TL değer kaybının bulunduğu, dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi tarafından 5.028,00 TL ödemenin yapıldığı, ... plakalı aracın hasar gören parçalarına göre makul onarım süresi üzerinden belirlenen süre için ikame araç bedelinin 2.240,00 TL olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda, diğer davalılar ise kaza tarihinde temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren, zarar veren aracın kullanım amacı ticari olduğundan davalı işleten ve sigorta şirketi yönünden avans, sürücü tacir olmadığından ve bu yönde bir iddia da ileri sürülmediğinden sürücü yönünden yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir. 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay... Hukuk Dairesinin... Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.) Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davacı tarafça karşılanması gerekmektir (İzmir BAM ... H.D. ... Karar ). HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; -3.962,00 TL bakiye değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinden (bakiye kalan 33.010,10 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 05/05/2022 tarihinden diğer davalılardan ise kaza tarihi olan 29/04/2022 tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi ile işleten T.C. ... Bankası A.Ş.' den avans, diğer davalı sürücü ...'dan ise işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, -2.240,00 TL ikame araç tazminatının 29/04/2022 tarihinden itibaren, davalı işleten T.C. ...Bankası A.Ş.' den avans, diğer davalı sürücü ...dan ise işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2-Değer kaybına yönelik alınması gereken 271,32 TL karar ve ilam harcının yatan 289,90 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubuna, 3-İkame araç bedeline yönelik alınması gereken 153,01 karar ve ilam harcının bakiye kalan 18,58 TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 134,43 TL' nin davalılar T.C.... Bankası A.Ş. ve...dan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine' ye irat kadına, 4-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 289,90 TL peşin harç, 179,90 TL başvurma harcı, 221,50 TL posta ve diğer giderler ile 4.000,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 4.691,30 TL yargılama giderinin 2.999,65 TL' sinin tüm davalılardan, bakiye kalan 1.691,65 TL' nin ise davalılar T.C.... Bankası A.Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca değer kaybına yönelik kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 3.972,00 TL vekâlet ücretinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca ikame araç bedeline yönelik kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 2.240,00 TL vekâlet ücretinin davalılar T.C. ... Bankası A.Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 7-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına, 8-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, tüm taraf vekillerinin yüzüne karşı KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.23/05/2024 Katip ... E imza Hakim... E imza TASHİH ŞERHİ Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davet üzerine taraflar gelmezse, dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilebilir. Tashih kararı verildiği takdirde, düzeltilen hususlarla ilgili karar, mahkemede bulunan nüshalar ile verilmiş olan suretlerin altına veya bunlara eklenecek ayrı bir kâğıda yazılır, imzalanır ve mühürlenir (HMK 304. M.) dosya kapsamı incelendiğinde; "Davanın KABULÜ ile;3.962,00 TL bakiye değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinden (bakiye kalan 33.010,10 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 05/05/2022 tarihinden diğer davalılardan ise kaza tarihi olan 29/04/2022 tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi ile işleten T.C. ... Bankası A.Ş.' den avans, diğer davalı sürücü ...'dan ise işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," şeklinde hükmün kurulduğu, mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda değer kaybının yapılan ödeme sonucu 3.972,00 TL olarak hesaplandığı ve davacı vekili tarafından da bu bedel üzerinden bedel arttırım dilekçesinin sunulmasına karşılık hükümde maddi hata yapılarak talebin 3.962,00 TL üzerinden kabulüne karar verildiği görülmekle, hükmün resen aşağıdaki şekilde tashihine karar vermek gerekmiştir. KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Mahkememizin 23/05/2024 tarih... Karar sayılı ilamında hükmün birinci bendinde yer alan; "-3.962,00 TL bakiye değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinden (bakiye kalan 33.010,10 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 05/05/2022 tarihinden diğer davalılardan ise kaza tarihi olan 29/04/2022 tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi ile işleten T.C.... Bankası A.Ş.' den avans, diğer davalı sürücü...an ise işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," kısmının - "-3.972,00 TL bakiye değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketinden (bakiye kalan 33.010,10 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 05/05/2022 tarihinden diğer davalılardan ise kaza tarihi olan 29/04/2022 tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi ile işleten T.C. ... Bankası A.Ş.' den avans, diğer davalı sürücü...'dan ise işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," şeklinde TASHİHİNE, Dair, taraf vekillerinin yokluğunda KESİN olmak üzere karar verildi. 30/05/2024 Katip... E imza Hakim ... E imza