İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/239 E. 2024/10 K.

T.C. İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/239 Esas KARAR NO : 2024/10 DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) DAVA TARİHİ : 20/03/2023 KARAR TARİHİ : 09/01/2024 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan sürücü ... idaresindeki diğer davalı ...Ş. nezdinde 23.07.2021/2022 tarihleri arasında davalı ... adına... numaralı ZMS (trafik) poliçesiyle sigortalı ... plakalı araç 22.06.2022 tarihinde İzmir-Bornova’da müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı 2017 model ...80 d 1.5 STYLE model araca %100 kusurlu çarptığını müvekkilinin aracı ise kusursuz olduğunu, söz konusu kaza nedeniyle müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybından davalı araç maliki ... ile davalı araç sürücüsü ... davalı ... şirketinin sorumlu olduklarını, müvekkil aracı kaza tarihinden itibaren toplam 2 ay serviste kaldığını, tamir süresi olan 2 ay boyunca müvekkili aracını kullanamadığından dolayı ikame araç bedelinden davalılar ... ve ...’nın sorumlu olduklarını, araçta meydana gelen değer kaybının tazmini için davalı ...Ş. ne yapılan başvuruya rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını ardından arabuluculuk yoluna başvurulduğunu anlaşma sağlanamadığını aracın henüz satılmamış olması nedeniyle araçtaki değer kaybının ve ikame araç bedelinin tam olarak belirlenmesi mümkün olmadığından davanın belirsiz alacak davası açılması zorunluluğu doğduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkil aracının kaza tarihindeki hasar görmemiş piyasa değeriyle onarılmış haldeki piyasa değeri arasındaki farka göre ortaya çıkacak değer kaybı zararının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan (sigorta şirketi poliçe limiti dahilinde sorumlu olmak üzere) şimdilik 100 TL nin müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı araç sürücüsü ... ve araç maliki ...ndan şimdilik 100 TL nin ikame araç bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işeyecek avans faiziyle müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir. Davalı ... Vekilinin davaya cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ...na ait ... plakalı araç ... yönetiminde iken 22.06.2022 tarihinde dava konusu trafik kazasına karıştığını müvekkilinin kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığını kaza sonrası düzenlenen trafik kazası tespit tutanağında “meydana gelen kazada ... plakalı araç sürücüsünün herhangi bir kusurunun bulunmadığı kazaya tam ve asli kusuru ile ... plakalı müvekkiline ait ... yönetimindeki aracın neden olduğunu” belirtildiği, kaza tespit tutanağı gerçeği yansıtmadığını kazada müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını yargılama aşmasında yapılacak araştırma ve keşif neticesi bu hususun ortaya çıkacağını belirterek haksız ve hukuka aykırı olarak açılmış bulunan davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir. Davalı .... Vekilinin davaya cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın dava konusu tamamen açık şekilde belirli olduğunu iddia etmesine rağmen davanın belirsiz alacak davası olarak açılması hukuka aykırı olduğunda huzurdaki davanın usulden reddini talep ettiklerini olay incelendiğinde kaza tespit tutanağında kusur dağılımı yapılamamış olduğunu, sigortalı aracın hiç kusurunun bulunmayabileceği değerlendirildiğinden dosya üzerinden kusur tespiti yapılmasını talep ettiklerini, kazaya karışan ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde trafik sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkil şirketin bu poliçedeki maddi zararlara ilişkin teminat limiti ise kaza tarihi itibarı ile araç başına 50.000 TL olduğunu, yapılan tüm ödemeler poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, huzurdaki uyuşmazlık kapsamında davacı aracında meydana gelen hasar sebebiyle müvekkil şirket tarafından rücuen ... Sigorta A.Ş. ne 21.12.2022 tarihinde 42.690,76 TL hasar ödemesi yapıldığını, davacıya ait aracın davaya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgeden hasar almış olup olmadığının tespitini talep ettiklerini, bu durumda davacıya ait aracın aynı yerde birden fazla hasarının olması araç geçmişinde 3 ve daha fazla hasar olması hallerinde değer kaybı oluşmayacağı için belirtilen hususların tespitini ve netice olarak davanın reddini talep ettiklerini davacıya ait aracın önceki hasarlarının tespitiyle değer kaybı meblağının bu tespit üzerinden belirlenmesini talep ettiklerini faizin yasal faiz olması gerektiğini davacı vekilinin avans faizi talebinin reddini talep ettiklerini belirterek davacı tarafça maddi tazminat talebinin niteliğinin açıklanmasına talebin cevap dilekçesinde belirtildiği üzere resen gözetilecek nedenlerle esastan reddine, sigortalı aracın kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığından davanın reddine, aksi halde kusur tespitinde bulunulmasına davaya konu talepler yönünden yukarıda belirtildiği gibi bilirkişi incelemesi yapılmasına ve tarafların kusur durumu ile bakiye teminat limiti gözetilerek hüküm kurulmasına talebin kabulü halinde dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahviline karar verilmesini talep etmiştir. Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı ve ikame araç tazminatı istemine ilişkindir. Davacı 22/06/2022 tarihli trafik kazasında... plakalı aracın işleteni olup, davalı ...... plakalı aracın sürücüsü, ... işleteni, sigorta şirketi ise aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir. KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde dava dilekçesinin ekinde yer alan 27/09/2022 tarihli dilekçeye göre davacı tarafından davalı ... şirketine başvuruda bulunulduğu görülmüştür. Zamanaşımı defi değerlendirildiğinde; 2918 sayılı KTK.nun 109/1. maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar" hükmü, yine aynı kanunun 109/2. maddesinde ise "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir" hükmüne yer verilmiştir. Davaya konu trafik kazası 22/06/2022 tarihinde meydana gelmiş, olayın, maddi hasarlı trafik kazası olması nedeniyle, uzamış ceza zamanaşımı süresinin uygulanmasını gerektirir bir durum bulunmamaktadır. Bu itibarla, davaya konu talepler yönünden 2 yıllık zamanaşımı süresi geçerli olup, dava dilekçesine konu edilen maddi tazminat taleplerinin, 2 yıllık zamanaşımı süresi içinde ileri sürülmesi gerekmektedir. Kaza tarihinin 22/06/2022, arabulucuya başvuru tarihinin 18/10/2022, dava tarihinin 20/03/2023 olduğu görüldüğünden davaya konu tazminatın 2 yıllık süre içerisinde talep edildiği görülmüştür. Davalı ...' nin sorumluluğu değerlendirildiğinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır. Kazaya karışan... plakalı araç 23.07.2021-2022 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 22/06/2022 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği değer kaybı bedelinden davalı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır. Davalı ... ve ... 'nın sorumluluğu incelendiğinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, yaşanan trafik kazasında davalı... ... plakalı aracın işleteni ve diğer davalı ... aracın sürücüsüdür. Araç sürücüsü kendi kusurundan sorumlu olacak olup (TBK madde 49), işleten, sürücünün kusuru oranında yukarıda değinilen maddeye göre dava dilekçesi ile talep edilen maddi zarar kalemlerinden sorumlu olacaklardır. TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden kusur, değer kaybı ve ikame araç bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır. Bilirkişi heyetinden alınan 20/10/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "Sn. Mahkemenin ... E. sayılı dava dosyasında, yukarıda arz edilen hususlarla, − Trafik kuralları ihlali yönünden: • ... plaka sayılı 2009 model ...marka otomobil sürücüsü davalı ...’ın kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK.nın diğer sürücü kusurlarından 52/b ve 52/a maddelerini ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda diğer sürücü ile eşit oranda kusurlu olduğu, • ... plakalı 2017 model ... marka otomobil sürücüsü ...’nun kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK.nın diğer sürücü kusurlarından 52/b ve 52/a maddelerini ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda diğer sürücü ile eşit oranda kusurlu olduğu, • Kazanın oluşumuna katkı sağlayacak başkaca etken kişi, kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır. − Değer Kaybı Bedeli yönünden: • Somut olayda ... plaka sayılı ... 180 d 1.5 STYLE 2017 model otomobilde Yargıtay içtihatlarına ve serbest piyasa rayiçlerine göre 40.000,00 TL. değer kaybı bedeli meydana geldiği, • Somut olayda davalı ...Ş. kazada kusurlu olan ... plaka sayılı aracın ... numaralı poliçesi kapsamında, düzenleme tarihi itibarıyla KZMM Sigortasını tanzim eden şirket olup, ... plaka sayılı araçta 40.000,00 TL. olarak belirlenen değer kaybı bedelinden (Heyetimiz Trafik Uzmanı tarafından her iki sürücünün de kazanın meydana gelmesinde eşit derecede kazanın oluşumuna katkı sağladıkları belirlendiğinden nihai karar Sn. Mahkeme tarafından belirlenmek üzere %50) sigortalısının kusuru oranında, (20.000,00 TL. olarak belirlenen) değer kaybı bedelinden sorumlu olduğu, 21.12.2022 tarihinde davalı ... tarafından ... Sigorta A.Ş.ne hasar bedeline ilişkin olarak 42.690,76 TL hasar ödemesi yapıldığından (50.000,00 TL. – 42.690,76 TL.) = 7.309,24 TL. bakiye poliçe limitiyle değer kaybı bedelinden sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. • Sn. Mahkeme tarafından her iki sürücünün de kazanın oluşumuna eşit derecede katkı sağladıkları görüş ve kanaatine varılması durumunda diğer davalıların (20.000,00 TL.-7.309,24 TL.) = 12.690,76 TL. değer kaybı bedelinden müştereken ve müteselsil sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. • Dava dilekçesi ekinde yer alan belgeden davalı ...ne hasar ihbarının 27.09.2022 tarihinde, tebligatın 30.07.2022 tarihin yapılmış olduğu tespit edilmiş olmakla davalı ... şirketinin11.08.2022 tarihinden itibaren -ödenmeyen borç miktarı bakımından- temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu, nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla diğer davalıların dava tarihi itibarıyla -ödenmeyen borç miktarı bakımından- temerrüte düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. • Somut olayda Ekspertiz Raporu içeriğinde yer alan hususlar dikkate alınarak “makul onarım süresi” düzenli bir çalışma ile 15 gün olarak belirlenmiş olup, ... d 1.5 STYLE konseptindeki benzer bir aracın kiralama bedelinin 22.06.2020 riziko tarihi itibarıyla KDV dahil 1.500,00 TL. mertebesinde olduğu, hasarı söz konusu aracın 15 günde tamir ve boyanarak faal hale gelebileceği, 15 gün x 1.500,00 TL. = 22.500,00 TL. araç kiralama bedeli olarak hesaplanmış olup, diğer davalıların riziko tarihi itibarıyla sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. Hukuki değerlendirmenin ve nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmakla tespit, görüş ve kanaatimizi saygılarımızla arz ederiz." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür. Bilirkişi tarafından değer kaybına ilişkin hesaplama; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından ve tramer kayıtlarıda incelendiğinden itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden tarafı olmadığı zmms sözleşmesindeki şartların davacı açısından bağlayıcı olmaması ve Anayasa Mahkemesi'nin nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 Sayılı Kanunun 3.maddesiyle değiştirilen 90. maddesinin birinci cümlesinde yeralan “ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yeralan “ve genel şartlarda ’’ ibaresinin iptal edilmiş olması sebebiyle uygulanmayacağından hükme esas alınmıştır. Mahkememize sunulan bilirkişi raporunda yer alan kusur dağılımına taraflarca itiraz edildiğinden 24/11/2023 tarihli ara karar ile davacı ve davalı ... vekillerine tanık listesi sunmak üzere kesin mehil verilmiş olup davalı tarafça tanık listesi sunulmamış davacı vekili tarafından ise müvekkilinin maliki olduğu aracın kaza tarihinde ki sürücüsü tanık olarak bildirilmiştir. Davacı tarafın bildirdiği tanık beyanında yeşil ışıkta geçtiğini belirtmiş ise de; dava dosyası içerisinde yer alan kaza tespit tutanağında da sürücülerin yeşil ışıkta geçtiklerini beyan ettiklerinin yazılı olduğu, tanığın dava konusu trafik kazasında sürücü konumunda bulunduğu bu hali ile beyanında objektif bir değerlendirmeden bahsedilemeyeceğinden kural ihlalinin (kırmızı ışık) hangi sürücüsü tarafından yapıldığı tespit edilemediğinden %50 kusur dağılımı yapılmasına karar verilmiştir. Davacı vekili bedel arttırım dilekçesi ile; 20.000,00 TL değer kaybı ( davalı ... yönünden sigorta poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere ) ve 11.250,00 TL ikame araç tazminatının avans faiziyle tahsilini talep etmiştir. Davalı ... vekili bedel arttırım dilekçesi ile talep edilen bedele karşı sunduğu itiraz dilekçesinde zamanaşımı def'inde bulunmuş ise de; belirsiz alacak davası olarak açılan davalarda zamanaşımı süresi davanın açılması ile kesileceğinden ve davacı vekili dava dilekçesinde açıkça davasını belirsiz alacak davası olarak açtığını belirttiğinden sonradan arttırılan bedel yönünden ileri sürülen zamanaşımı def'i mahkememizce kabul edilmiştir. Tüm bu nedenler ile; 22/06/2022 tarihli çift taraflı trafik kazasında... plakalı aracın sigorta şirketi ve işeteni davalı sürücü ...' ın kusuru oranında sorumlu olacağından, davalı ...' ın %50 oranın kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 40.000,00 TL değer kaybının bulunduğu, dava tarihinden önce davalı ... tarafından yapılan ödemenin hasar tazminatına yönelik olduğu görüldüğünden mahsup işlemi yapılmayarak, ...plakalı aracın hasar gören parçalarına göre makul onarım süresi üzerinden belirlenen süre için ikame araç bedelinin 11.250,00 TL olduğu kanaatine varılarak kusur oranları dikkate alınarak davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı ... başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda, diğer davalılar ise kaza tarihinde temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren, davalı işleten ve sürücü tacir olmadığından yasal faiz, davacı ve davalı ... tacir olduğundan avans faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; -7.309,24 TL değer kaybı tazminatının davalı ... şirketinden (bakiye kalan 7.309,24 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 13/10/2022 tarihinden itibaren avans, diğer davalılardan ise kaza tarihi olan 22/06/2022 itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, -Bakiye 12.690,76 TL değer kaybının davalılar ... ve ...'dan kaza tarihi olan 22/06/2022 itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, -11.250,00 TL ikame araç tazminatının davalılar ... ve ...'dan kaza tarihi olan 22/06/2022 itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2-Değer kaybına yönelik alınması gereken 1.366.20 TL karar ve ilam harcının yatan 715,90 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 650,30 TL' nin 237,66 TL' sinin tüm davalılardan bakiye kalan 412,64 TL' nin ise davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine' ye irat kadına, 3-İkame araç bedeline yönelik alınması gereken 768.48 TL karar ve ilam harcının davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine' ye irat kadına, 4-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 715,90 TL peşin harç, 179,90 TL başvurma harcı, 647,00 TL posta ve diğer giderler ile 3.000,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 4.542,80 TL yargılama giderinin 1.062,54 TL' sinin tüm davalılardan, bakiye kalan 3.480,26 TL' nin ise davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca değer kaybına yönelik kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin tüm davalılardan (sigorta şirketi 7.309,24TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca ikame araç bedeline yönelik kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 11.250,00 TL vekâlet ücretinin davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 7-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davalı ... şirketinden alınarak Hazine' ye irat kaydına, 8-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine, Dair, davacı vekili ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/01/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır