İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/768 E. 2023/248 K.

T.C. İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/768 Esas KARAR NO : 2023/248 DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 23/09/2022 KARAR TARİHİ : 21/03/2023 Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait, dava dilekçe ve delil listemiz ekinde sunulan listede belirtilen muhtelif plakalı araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla İzmir... İcra Müdürlüğünün... sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiğini, borçlunun müvekkili şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiğini, davalının takipte, müvekkili şirkete herhangi bir borcu bulunmadığı iddiası ile asıl alacağa ve ferileri bakımından takibe itiraz ettiğini beyan ettiğini ve takibin durduğunu, bu doğrultuda ihlalli geçiş vakıasına itiraz etmemiş olduğunun açık olduğunu, öncelikle, şikayete konu borcun sebebini teşkil eden ihlalli geçiş fiilinin tanımlanması gerektiğini, ihlalli geçişin müvekkili şirket tarafından yapımı ve işletmesi üstlenilen otoyolun geçiş ücreti ödenmeksizin kullanılması anlamına geldiğini, Müvekkili şirketin ortakları yine özel hukuk hükümlerine tabi ticaret şirketleri olan, özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş bir anonim şirket olması ve ayrıca ilgili mevzuatta böyle bir şartın aranmaması nedeniyle resmi tebligat yapma ve bu tebligat ile karşı tarafı temerrüde düşürme yetkisini haiz olmadığını, müvekkili şirket tarafından işletilen otoyolda yer alan gişeler OGS/HGS ve nakit/kredi kartı/banka kartı olarak tahsilat yöntemi bazlı özgülendiğini, OGS/HGS gişelerinden yapılan geçişlerde ücret toplama sisteminin süresi içerisinde OGS için OGS bankasından/HGS için PTT’den olumlu provizyon alınamaması ve bu nedenle OGS veya HGS’den geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş esnasında gişede yer alan bariyerlerin açılmadığını, bu halde araç sürücüsünün ilgili butona basıp oluşan ihlalli geçiş kaydına ilişkin, geçiş ücretinin hangi surette nereye ödeneceğini, yasal ödeme süresinin ne kadar olduğunu, yasal sürenin bitiminde geçiş ücreti ile birlikte 4 (dört) katı cezanın ödenmek zorunda kalınacağını, ödemenin geciktirilmesi halinde tutara eklenecek diğer masrafların neler olduğunu belirtir ihlalli geçiş bildirimini (“İGB”) alması akabinde bariyerin kalkacağını ve geçişin sağlanacağını, İGB'nin her ne kadar Müvekkili Şirket için yasal bir yükümlülük olmasa da sadece bilgilendirme amaçlı olarak düzenlenerek ihlalli geçiş anında, araç sürücüsüne teslim edildiğini, müvekkil şirketin geçiş tarihi itibari ile araç sahiplerine geçiş ücretini ödeyebilmeleri için bir çok ödeme kanalı sunduğunu, araç sahiplerinin geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde araç plakası üzerinden müvekkili şirkete ve KGM’ye ait internet sitesi ve gerçek kişiler açısından e-devlet (Otoyol, Köprü ve Tünel Geçiş, İhlalli Geçiş ve Borç Sorgulama) üzerinden sorgu yaparak geçiş ücretini ceza tahakkuk etmeden ödeyebilmekte, geçiş ücreti herhangi bir nedenle tahsil edilemedi ise bunu tespit edebildiğini, huzurdaki işbu davaya konu uyuşmazlık esasına konu ihlalli geçiş fiili kapsamında davalının İhlalli Geçiş İhtarnamesi ile posta yolu kullanılmak suretiyle bilgilendirildiğini, bu nedenlerle İzmir... İcra Müdürlüğü... sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile yapılan takibin devamına, davalının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalıya dava dilekçesinin tebliğ edildiği, ancak davaya cevap vermedikleri görülmüştür. DELİLLER: İzmir... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyası, otoyol geçişleri, delil olarak değerlendirilmiştir. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE: 1-Dava İİK 67. Maddesi uyarınca açılmış itirazın iptali davasıdır. 2-İcra dosyasının incelenmesinden davalı itirazının davacıya tebliğ edilmediği ve davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. 3-Dava konusu alacak geçiş tarihi itibariyle davalı şirket adına kayıtlı...plaka sayılı aracın 02/12/2021 tarihinde 3 kez gerçekleştirdiği otoyol kullanımına ilişkin ücret ve cezalı geçiş ücretinin tahsili talebidir. 4-Dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden davalıya ait aracın davalı şirket adına kayıtlı olduğu, ticaret şirketi olan davalının tüm iş ve işlemlerinin ticari amaçlı yapıldığının kabulü gerektiği gözetilerek her ne kadar aracın ruhsat kaydı hususi ise de tacir olan şirket adına kayıtlı olduğundan aracın da ticari nitelikte olduğu, bu itibarla mahkememizin görevli olduğu değerlendirilmiştir. 5-Türkiye Noterler Birliği'nin 04/10/2022 tarihli müzekkere cevabında ... plaka sayılı aracın geçişin gerçekleştirildiği 02/12/2021 tarihinden 10/12/2021 tarihine kadar davalı şirket adına tescil edildiği, davalı adına tescilin İstanbul/Kartal ...Noterliği'nce gerçekleştirildiği, aracın gişe çıkış istikametleri dikkate alındığında ihlalli geçişlerin davalı adına tescil kaydı yapıldıktan sonraki zaman dilimine rastladığının anlaşıldığı, bu haliyle dava konusu otoyol kullanımı sırasında aracın davalı adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır. 6-6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiştir.) 3. fıkrasında "Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.", 5. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir. İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiş, ikinci ve üçüncü cümleler yürürlükten kaldırılmıştır.) 6. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir." 7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz." 25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen 9. fıkrada "Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için; beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır.25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 19. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen Geçici 3. maddesinde "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır. Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir. Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Ancak bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir. 7-Yukarıda izah edilen genel ilkeler çerçevesinde dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden davalıya ait aracın ihlal tarihinde geçiş görüntüsünün dosyaya sunulduğu, davalı tarafından geçiş yapılmadığına veya geçiş ücretinin ödendiğine yönelik herhangi bir itirazda bulunulmadığı ve delil ibraz edilmediği gözetildiğinde davacının dava konusu geçişten dolayı ücret ve cezalı geçiş ücreti talebinde bulunabileceği anlaşılmıştır. 8-Mahkememizce davalıya ait aracın geçiş anı itibariyle HGS ve OGS bakiyesinde geçiş ücretini karşılamaya yeterli bakiyenin bulunup bulunmadığı hususu resen araştırılmış, Karayolları Genel Müdürlüğü'nün 27/12/2022 tarihli cevabi yazısına göre... plaka sayılı aracın geçiş tarihi itibariyle OGS veya HGS hesabı bulunmadığı belirtilmiştir. 9-Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesinden ödemesiz geçişin gerçekleştirildiği tarih itibariyle davalıya ait araçta OGS veya HGS geçiş sistemi hesabı bulunmadığı, geçişten sonraki 15 günlük yasal süre içerisinde de geçiş ücretleri olan 48,00-TL, 147,50-TL ve 171,50-TL tutarlı geçiş ücretlerinin ödenmediği, bu nedenle geçiş ücretlerinin herbirinin 4 katı ceza ücreti olan 192,00-TL, 590,00-TL ve 686,00-TL olmak üzere toplam 1.835,00-TL cezalı geçiş ücreti talep edilebileceği anlaşılmakla davacı şirketin geçiş ücreti ve 4 kat ceza ücreti talebinin hukuka uygun olduğu değerlendirilmiş ve davanın kabulüne karar verilmiştir. Davacının talep ettiği alacak miktarı davalı tarafça bilinebilecek ve belirli olduğu, bu nedenle likit nitelikte sayılması gerektiği anlaşıldığından %20 oranında inkar tazminatına hükmedilmiştir. 10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13. Fıkrası uyarınca arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden olup davanın kabul ve ret oranına göre taraflarca karşılanması gerekmektedir. İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun 28/06/2021 tarihli sarf kararı ile 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin arabulucuya hazine tarafından ödendiği anlaşıldığından bu tutarın davalıya yükletilmesine karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ İLE, davalının İzmir ...İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının iptali ile takibin itiraz öncesi koşullarda devamına, asıl alacak miktarlarına takip tarihinden değişen oranlarda avans faizi işletilmesine, 2-Alacağın likit nitelikte olduğu değerlendirilmekle hükmedilen alacak miktarı 1.835,00-TL'nin %20'si oranında hesaplanan 367,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90-TL harçtan peşin olarak alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 99,2‬0-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı yararına takdir edilen 1.835,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davacı tarafça sarf edilen 80,70-TL başvuru harcı ile 54,00-TL posta ve tebligat ücreti olarak sarf edilen toplam 134,7‬0-TL yargılama giderinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine, 9-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, Dair, davacı vekilinin e-duruşma yoluyla yüzüne karşı , dava değerinin 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesinde gösterilen İstinaf kanun yolu başvuru sınırının altında kalması nedeniyle kesin nitelikte olduğu ve kanun yoluna başvurulamayacağı açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/03/2023 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır