İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/1043 E. 2024/1193 K.

T.C. İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2015/1043 Esas KARAR NO : 2024/1193 DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 02/11/2015 KARAR TARİHİ : 26/12/2024 Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde; Başbakanlık Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü ile müvekkili ... Grup İnş Tic.İth.ve İhr.Ltd.Şti arasında, ”İzmir Tahtalı Barajı Koruma Havzası Kanalizasyon Alt Yapı İnşaatı” işini yapmak üzere eser Sözleşmesi imzalandığını, Müvekkilinin 08.05.2000 tarihinde işe başladığını, işi tamamladığını ve İzmir İl Özel İdaresine teslim ettiğini, 13.02.2007 tarihinde işin Geçici kabulünün yapıldığını ve kanalizasyon hattının İZSU tarafından kullanılmaya başlandığını, İzmir İl Özel İdaresinin 20.08.2007 tarih ve ... sayılı yazısı ile düzenlediğimiz kesin hesabın Müfettiş raporlarına uymadığını belirterek, kesin hesabın resen düzenlendiğini bildirdiğini, İzmir İl Özel İdaresi İzmir ... Noterliği aracılığı ile gönderdiği,04.09.2007 tarihli... numaralı ihtarname ile müvekkilinin yapılan kesin hesap sonucu İdareye KDV ve faizler hariç 1.864.389,88-TL borçlu olduğunun bildirildiğini, Müvekkilinin İzmir... Noterliği aracılığı ile gönderdiği 17.09.2007 tarih ve... sayılı ihtarname ile Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 40. maddesine göre kesin hesap yapılmadığını, yapılan kesin hesabın müvekkiline tebliğ edilmediğini, İzmir İl Özel İdaresine bildirildiğini, bu ihtarname üzerine İzmir İl Özel İdaresinin tek yanlı hazırladığı kesin hakkedişi müvekkiline tebliğ ettiğini, davacı müvekkilinin 02.11.2007 tarihli ve ... kayıt numaralı dilekçesiyle kesin hesabın yapılış yöntemine, metrajlara, uygulanan fiyatlara itiraz ederek, kesin metraj ve hesabın Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 40. maddesine uygun yapılmasını istediğini, İdare kesin metraj ve hesapların yapılması için müvekkili yükleniciyi yazılı davet etmediğini, kesin hesabın Ankara... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı davasından sonra ortaya çıktığını, Proje uygulamasında şebekenin arazide aplikasyonu yapıldıktan sonra hat boyunca 15-50 Cm tabibi zemin tesviye edildikten sonra kanal kazı kotları tespit edilerek, kazı yapıldığını ve boru döşendiğini, Kanal işine ait proje aşamasında belirlenen arazi tabii zemin siyah kotlarının inşaat çalışmaları sırasında gerek yüzey temizlemesi, gerek ulaşım yollarının açılması ve gerekse zaman içinde oturmalar, çukur yerlerin toprakla dolması, sonucunda İdarenin tek yanlı hazırladığı, kesin hesap tarihine kadar, geçen uzun sürede arazi kotlarında büyük değişiklikler meydana geldiğini, İzmir İl Özel İdaresi tek yanlı hazırladığı, hakkediş raporunda uygulama sonrası oluşan tabii zemin kotlarına göre müfettişlikçe öngörüye dayalı belirlenen ölçülere göre, serbest kazı hesabı yaparak müvekkilinin yaptığı imalatın bedelini ödemediğini, İzmir İl Özel İdaresi tarafından müvekkili yükleniciye gönderilen 20.08.2007 tarih ... sayılı yazı ekindeki 16.07.2007 tarihli olurdan ve 18.07.2007 tarihli tek yanlı düzenlenen kesin hesap raporundan anlaşılacağı gibi, daha önce inşaatla ilgili müfettişlikçe tespit edilen (yeni birim fiyatlar, yeni paçal fiyatlar, yeni nakliye fiyatları ile müfettişlikçe tespit edilen metrajlar) esas alınarak tek yanlı kesin hesap düzenlendiğini, Ankara ... Asliye Ticaret Mahkemesinin...Esas sayılı dosyasında keşif yapıldıktan sonra İdarenin Onaylamış olduğu projelere ve bu projelerdeki ölçülere ve İdarece ataşmana bağlanan serbest kazı kotları esas alınarak, hesaplama yeniden yapılmış ve tek yanlı yapılan serbest kazı hesabı arasında 2004 yılı birim fiyatları ile 479.812,TL fark olduğu belirlendiğini, Ankara.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına konu 285.410,TL borç indirildikten sonra müvekkili şirketin 2004 yılı fiyatlarıyla 194.402,00-TL alacaklı olduğunun belirtildiğini, 4734 sayılı Kanunun fiyat farkı ilişkin esaslara ilişkin kararnamenin 6. maddesinin 9. bendi uyarınca imalat bedelinin geçici kabul tarihi olan 13.02.2007 fiyatlarıyla hesaplanarak müvekkilinin davalıdan alacaklı olduğu bedelin 293.000,TL olarak belirlendiğini, bu nedenlerle müvekkilinin alacağı olan 293.000,00-TLnin geçici kabul tarihi olan 13.02.2017 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalı...A.Ş Genel müdürlüğünden talebine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde; Müvekkili İzmir İl Özel İdaresi tarafından fazla ödemenin geri iadesi için yüklenici aleyhine açılan Ankara... Asliye Ticaret Mahkemesinin 19.06.2015 tarih ...karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiğini, Ankara... Asliye Ticaret Mahkemesinin kararının İdaremizce 20.08.2015 tarihinde temyiz edildiğini, dava dosyasının halen Yargıtay’da olup kararın kesinleşmediğini, bu nedenlerle haksız açılan bu davanın reddine karar verilmesin talep etmiştir. DELİLLER: Sözleşme, İhtarnameler, hakediş raporu, Ankara .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, bilirkişi raporu delil olarak değerlendirilmiştir. Bilirkişiden alınan 31/10/2024 havale tarihli rapora göre; "... Ankara...Asliye ticaret Mahkemesinin ...lı dosyası ve eki 6 Adet çuval içinden ayıklamış olduğum, ara hakkedişler ve kesin hakkediş üzerinde yapmış olduğumu incelemede, -19 Adet ara hakkedişin ve geçici kabul tutanağının yüklenici tarafından itiraz kaydı olmaksızın imzalandığı, -İdare tarafından müfettiş tarafından tanzim edilen yeni fiyatlar ve tutanaklar dikkate alınarak hazırlanan kesin hakedişin yüklenici tarafından imzalanmadığını ve yüklenicinin kesin hakedişe ait itirazlarını İZMİR İL ÖZEL İDARESİ GENEL SEKRETERLİĞİNE vermiş olduğu 02.11.2007 tarihli yazı ile bildirdiği, Tarafımdan tespit edilmiştir. Takdir Sayın Mahkemeye aittir. Saygılarımla arz ederim." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; 1-Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan yüklenici alacağının tahsili talepli alacak davasıdır. 2-Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı ile Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü arasında arasında "İzmir Tahtalı Barajı Koruma Havzası Kanalizasyon Alt Yapı İnşaatı" işiyle ilgili olarak eser sözleşmesi imzalandığını, 5286 sayılı Kanun'un Ek-1 ve Ek-2. Maddeleri uyarınca Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün İl Özel İdareleri'ne devredildiği ve dava konusu işin de İzmir İl Özel İdaresi nezdinde sürdürüldüğü, 6360 sayılı Kanun'un 1. Ve 5.maddeleri uyarınca İzmir İl Özel İdaresi'nin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na devredildiği ve 2560 sayılı Kanun uyarınca dava konusu işin İzmir Su ve Kanaliasyon İdaresi'ne geçtiğini, davacı şirketin sözleşme konusu işe 08/05/2000 tarihinde başlamış ve işi bitirerek İzmir İl Özel İdaresi'ne teslim ettiğini, işin 13/02/2007 tarihinde geçici kabulünün yapılarak hattın kullanılmaya başlandığı, İl Özel İdaresi'nin 01/05/2007 tarihli yazısıyla kesin hesabın yapılarak teslimini istediği, davacının çıkardığı kesin hesapla ilgili olarak İzmir İl Özel İdaresi'nin 20/08/2007 tarihli yazısıyla kesin hesabın müfettiş raporlarına uymaması nedeniyle kesin hesabın resen düzenlendiğinin bildirildiği, idarenin düzenlediği kesin hesaba göre davacı şirketin KDV ve faizler hariç 1.864.389,88-TL borçlu olduğu ve bu paranın ihtarname tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde ödenmesinin talep edildiği, davacı şirketin 17/09/2007 tarihli cevabi ihtarnamesi ile Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi'nin 40.maddesine uygun olarak kesin hesabın yapılmadığı ve davacıya tebliğ edilmediği, davacı şirketin 02/11/2007 tarihli ... kayıt nolu dilekçesiyle kesin hesap yöntemine, metrajlara ve uygulanan fiyatlara itraz etderek kesin metraj ve hesabın Genel Şartname'nin 40.maddesine uygun olarak yapılmasını talep ettiği, sonraki süreçte taraflarca kesin hesap hususunda anlaşılamaması üzerine davalı idare tarafından 1.864.389,88-TL fazla ödeme yapıldığı ileri sürülerek iade davası açıldığı, davanın Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/06/2015 tarih ...Karar sayılı kararıyla davacı lehine sonuçlandığı ve davanın reddine karar verildiği, uyuşmazlık konusu işte geçici kabul sonrası kesin mtraj ve kesin hesap çalışması yapılmadığını, kesin hesabın Ankara ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen yargılama sırasında ortaya çıktığını, İzmir İl Özel İdaresi'nin tek taraflı hazırladığı hak ediş raporunda uygulama sonrası oluşan kot durumlarına göre öngörüye dayalı ölçülerle serbest kazı hesabı yapması nedeniyle davacının gerçekleştirdiği gerçek imalat bedelinin ödenmediğini, Ankara...Asliye Ticaret Mahkemesi'ne sunula 29/05/2012 tarihli bilirkişi ek raporunda 2004 yılı fiyatlarıyla serbest kazı dolayısıyla davalı tarafça hesaplanan kazı bedeli arasında 479.812,00-TL fark oluştuğu, davalı şirketin anılan dosyada tespit edilen 285.410,00-TL alacağının mahsubu sonrasında davacının davalıdan 194.402,00-TL alacaklı duruma geçtiği, imalatlarla ilgili uygulanacak fiyat farkı hükmü uyarınca geçici kabul tari 13/02/2007 itibariyle davacının alacağının 293.000,00-TL olduğu ileri sürülere alacağın geçici kabul tarihinden itibaren işleyen avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili talep edilmiştir. 3-Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacı taleplerinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının talebe konu alacak iddiasının zamanaşımına uğradığını, eserin davacının da kabulünde olduğu üzere idareye 13/02/2007 tarihinde teslim edilmiş olduğu ve 5 yıllık zamanaşımı süresinin dava tarihi itibariyle sona erdiği, bu tarihten itibaren yüklenicinin davalıdan bir alacak talebi bulunmadığı, zamanaşımını kesen bir neden bulunmadığı, Ankara...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dava dosyasında verilen kararın temyiz incelemesinde olduğu savunularak davanın reddi talep edilmiştir. 4-Taraflar arasındaki uyuşmazlık öncelikle davacının talebine konu alacağının zamanaşımına uğrayıp uğramadığı noktasındadır. Taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu ve eser bedeline ilişkin zamanaşımı süresinin 5 yıl olduğu uyuşmazlık konusu değildir. İnceleme konusu olayda, davacı şirket ile davalının halefi olduğu Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü arasında kamu ihale sözleşmesi niteliğinde bir eser sözleşmesi mevcut olup, taraflar arasında kesin kabul ya da kesin hesap yapılmamış olduğu görülmekle, Yargıtay .... Hukuk Dairesi'ni... Esas, ...Karar ve 08.10.2019 tarihli içtihadında belirtildiği üzere, kesin kabul ya da kesin hesap yapılmadan zamanaşımı başlama süresinin başlamayacağı, somut uyuşmazlıkta da taraflar arasında kesin kabul ve kesin hakedişi yapılmadığı gözetilerek dava tarihi itibariyle zamanaşımı koşullarının oluşmadığı değerlendirilmiştir. 5-Mahkememizce Ankara...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dava dosyası bekletici mesele yapılmış, mahkeme tarafından sürdürülen yargılama sonucunda Yargıtay bozma kararı sonrası ... Esas sayısı üzerinden yargılamaya devam olunduğu, yargılama sonucunda 24/02/2021 tarihli karar ile "Davanın KISMEN KABULÜ İLE , Fazla ödenen nakliye bedeli olan 196.329,01 TL ve akaryakıt fiyat farkı bedeli olan 5.507,30 TL olmak üzere toplam 201.836,31 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine" karar verildiği, kararın Yargıtay 6.Hukuk Dairesi denetiminden geçerek kesinleştiği görülmüştür. Davalı tarafça Ankara 6.Asliye Ticaret Mahkemesi kararıyla davalının davacıdan alacaklı olduğunun kesin olarak tespit edilmiş olduğu ileri sürülmüş ve davanın reddi talep edilmiş ise de, Ankara 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen yargılamada davacı şirket tarafından gerçekleştirilen nakliye işleri ve yakıt bedellerine yönelik fazla ödeme tespitinde bulunulduğu, görülmekte olan davada ise davacının serbest kazı metrajlarıyla ilgili farktan dolayı talepte bulunduğu gözetilerek, Ankara 6.Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında davalının alacaklı olduğunun tespit edilmesinin görülmekte olan davada bir etkisinin bulunmayacağı, ancak dava dilekçesinde davacının toplam alacak talebinden davalının Ankara 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nde tespit edilen davalı alacağını mahsup ederek talepte bulunduğundan takas-mahsup defi olarak bu hususun dikkate alınabileceği değerlendirilmiş ve davalının bu yöndeki itirazları yerinde görülmemiştir. 6-Yukarıda da açıklandığı üzere davacının talebinin dayanağı ara hakedişlerde yer alan serbest kazı miktarı uyarınca talep edebileceği bedelin eksik hesaplandığı iddiasına dayanmaktadır. Yargıtay 6.Hukuk Dairesi'nin istikrarlı uygulamasına göre, kamu ihale sözleşmelerinde sözleşmenin eki olan Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi'nin 6100 sayılı HMK'nın 193. maddesine göre delil sözleşmesi niteliğinde olduğu, delil sözleşmelerinin mahkemelerce görevi gereği kendiliğinden gözetilmesi gerektiği, Şartnamenin 39. maddesinde ara hakedişlere 40. maddesinde kesin hakedişlere ne şekilde itiraz edileceği düzenlendiği, yüklenicinin itirazını bu maddede yazılı şekilde bildirmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı, ara hakedişlerin çekincesiz olarak imzalanmış olmasıyla artık ara hakedişlerde yer alan miktar ve metrajların kesinleşmiş sayıldığı, ara hakedişlerde yer almayan fakat kesin hakedişte yer alan bir imalatla ilgili olarak kesin hakedişe usulüne uygun olarak itiraz edilmesi halinde bunlarla ilgili olarak talepte bulunabileceği değerlendirilmektedir. Somut uyuşmazlıkta, mahkememizce geçici hakediş ve kesin hakedişler üzerinde yaptırılan incelemeler neticesinde davacı tarafça geçici hakedişlere bir itirazın bulunmadığı, kesin hakedişe itiraz edildiği sabit ise de kesin hakedişe itiraz etmiş olmanın daha önce ara hakedişlerin imzalanması ve itiraz edilmemesi suretiyle kesinleşen metrajların üzerinde bir talep hakkı vermeyeceği, bu yönüyle her ne kadar Ankara ..Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen yargılama sırasında davacının gerçekleştirdiği serbest kazı işlerinden dolayı 479.812,00-TL fark oluştuğu sabit ise de ara hakedişlerin düzenlenmesi ve imzalanması aşamalarında metrajlara itiraz etmemiş olduğu sabit olan davacının kesin hakediş aşamasında idare tarafından metrajların azaltılması sonrasında sunduğu itiraz ile metraj ve bedellerde oluşan azalmaya karşı haklarını savunabilecek ise de ara hakedişlerde belirlenen metraj ve miktarların üzerinde lehine sonuç elde edemeyeceği değerlendirildiğinden davanın reddine karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-DAVANIN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL harcın peşin olarak alınan 5.003,71-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 4.576,11‬-TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı yararına takdir edilen 46.880,00 -TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 4-Davacı tarafından sarf edilen yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve resen ilgili taraflara iadesine, Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin e-duruşma yoluyla yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize bir dilekçe verilmesi veya tutanağa geçirilmek kaydıyla mahkememiz zabıt katibine beyanda bulunmak ve bu beyanın mahkememiz Hakimi tarafından onaylanması sureti ile istinaf kanun yoluna gidilebileceği, yasal süre içinde istinaf kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kararımızın kesinleşeceği, yasal sürede istinaf kanun yoluna gidilmesi halinde dosyanın ilgili İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi'ne istinaf konusunda karar verilmek üzere gönderileceği açıklanmak sureti ile açık yargılama sonunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/12/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır