İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/465 E. 2021/180 K.

T.C. İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2020/465 Esas KARAR NO : 2021/180 DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 11/09/2020 KARAR TARİHİ : 17/02/2021 Davacı tarafından açılan Zayi Belgesi Verilmesi davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi. İDDİA VE TALEP: Davacı kooperatif yetkilileri dava dilekçesinde özetle; kooperatiflerinin yönetsel faaliyetlerinin yürütüldüğü ... sokaktaki bürosunun çatısındaki kiremitlerin şiddetli rüzgarla uçtuğunu, büroya yağmur suyunun girdiğini, bazı evraklarla genel kurul tutanak ve müzakere defterinin de ıslandığını kullanılamaz hale geldiğini, kooperatiflerinin ticari işlemlerinin yapılmasından noter tasdikinde bu defterlerin istendiğini belirterek, okunmaz hale gelen genel kurul tutanak ve müzakere defteri için zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir. DAVA: Dava, TTK 82/7. maddesi gereğince hasımsız açılan zayi belgesi istemine ilişkindir. DELİLLER: -İzmir CBS'nin 10/12/2020 tarihli yazısı, -Seferihisar CBS'nin 25/12/2020 tarihli yazısı, -Seferihisar Mal Müdürlüğünün 29/12/2020 tarihli yazısı, -İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 08/12/2020 tarihli yazısı, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Davacı Kooperatif, meydana gelen rüzgar ve yağmur sonrasında, kooperatife ait işyerini yağmur suyunun bastığını, genel kurul tutanak ve müzakere defterinin ıslandığı ve kullanılamaz hale geldiğini belirterek genel kurul tutanak ve müzakere defteri hakkında zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. 6102 Sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır. 1163 sayılı Kooperatif Kanunun 98. maddesinde ise "Bu kanunda aksine açıklama olmayan hususlarda TTK'da A.Ş.lere ait hükümlerin uygulanacağı" ifade edilmiştir. Genel kurul tutanak ve müzakere defteri TTK 82. maddesi bağlamında tutulması ve tasdik edilmesi zorunlu defterlerdendir. Belirli sürelerde saklanması da kanuni zorunluluktur. TTK 82/7. maddesi uyarınca bu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi doğal afetlerle veya hırsızlık gibi eylemlerle ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verileceği düzenlemiştir. TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur. Somut olayda, dava dilekçesi ekinde sunulan 1 ve 2 nolu fotoğraflar incelendiğinde davacıya ait defter ve kayıtların ahşap tavana yakın olacak şekilde herhangi bir muhafaza tedbiri alınmaksızın dolap üstlerine yerleştirildiği, bunun neticesinde de söz konusu genel kurul tutanak ve müzakere defterinin çatıdan akan yağmur suları ile zarar gördüğü, davacı tarafın, basiretli bir tacir gibi davranmadığı, zararın oluşmasına sebebiyet verdiği, zayi kararı verilebilmesi için tacirin basiretli davranması ve meydana gelen zararın tacirden kaynaklanmaması gerektiği, bu nedenle basiretli davranmayan davacının zayi talebinde bulunamayacağı, ayrıca davacı kooperatif yetkililerinin dava dilekçesi ile 17/02/2021 tarihli duruşmadaki beyanlarına göre davaya konu defterin tamamen yok olmadığı sadece ıslandığı ve kullanılamaz hale geldiği, bu nedenle tamamen zayi olmayan deftere ilişkin zayi talebinde bulunamayacağı anlaşılmakla TTK 82/7.maddesi gereğince yerinde görülmeyen davanın reddine karar verme gereği doğmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli 59,30 TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin olarak yatırılan 54,40 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 4,90 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Mahkememizce bu yargılama nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 4-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE, Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı kooperatif yetkililerinin yüzlerine karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.17/02/2021 Katip ... E-İMZA Hakim ... E-İMZA