İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/252 E. 2024/725 K.

T.C. İstanbul Anadolu 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2020/252 KARAR NO : 2024/725 DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 29/01/2020 KARAR TARİHİ : 10/10/2024 YAZIM TARİHİ : 16/10/2024 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan sözleşmeden kaynaklı davacı aleyhine başlatılan ----. İcra Müdürlüğünün ------ Esas sayılı dosyasında usulsüz tebligat işlemi ile banka hesaplarına bloke konulduğunu, bu durumun şirketlerinin işleyişini olumsuz etkilediğini, icra tehdidi altında ödeme yapmak zorunda kaldıklarını, usulsüz tebligat ile ilgili ----- İcra Hukuk Mahkemesinin ----- Esas sayılı dosyası üzerinden açılan davanın henüz derdest olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşmeden kaynaklı davalı tarafa herhangi bir borçlarının bulunmadığını, yapılan ödemelerin şirket işleyişinin olumsuz etkilenmesi sebebi ile icra dosyasına yapıldığını, haksız ve icra tehdidi altında yapılan ödemelerden sebep borçlu bulunmadıklarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dünyanın en büyük spor kulüplerinden biri olan ---- Kulübünün lisans haklarına sahip olduğunu, müvekkili ile davacı şirket arasında yapılan lisans sözleşmesi ile ----- ait olan logo, amblem, isim, renk, slogan ve işaretlerin belirli bir süre için lisans kullanım hakkı verildiğini, sözleşme uyarınca davacının müvekkiline sözleşme bedeli, lisans bedeli, isim hakkı ve satış komisyonları gibi tutarları ödemekle yükümlü olduğunu, davacının yükümlülüklerini yerine getirmediğini işbu sebeple aleyhine icra takibi yapıldığını beyanla davanın reddini talep etmiştir. İNCELEME ve GEREKÇE: Dava hukuki niteliği itibariyle, İİK'nın 72.maddesi uyarınca, icra takibinden sonra açılmış menfi tespit davasıdır. Davalı tarafından varlığı iddia edilen bir hukukî ilişkinin mevcut olmadığının (yok olduğunun) tespiti için açılan davaya menfi (olumsuz) tespit davası denir ---- düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır. Eş söyleyişle; kendisine karşı icra takibi yapılmış olan borçlu, ödeme emrine itiraz edilmemiş veya itiraz edilmiş olmakla birlikte yerinde görülmemiş olması sebebiyle icra takibi kesinleşse dahi maddi hukuk bakımından borçlu olmadığını ileri sürebilir. Bunun için, takip devam ederken alacaklıya karşı menfi tespit davası açabileceği gibi, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise ödemiş olduğu paranın kendisine verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir -----. Mahkemece yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Mahkememizce talimat yolu ile aldırılan bilirkişi raporu ile davacının mali kayıtları, davalı ile aralarında yapılan ticaret ve ticaretin kanıtı niteliğinde fatura ve ödeme dekontları dikkate alındığında; davalı ----- , Davacıya ; 71.441,82 TL tutarlı fatura düzenlediği, 17.000,00 TL banka kanalıyla nakit ödeme yaptığı, 1.943,46 TL tutarında fazla fatura düzenlediği, Davacı----- ise Davalıya 25.000,00 Usd karşılığı 53.378,50 TL ödeme yaptığı, 5.900,00 Usd karşılığı 10.690,21 TL ödeme yaptığı, 20.495,13 TL tutarında da fatura düzenlediği, Bu ödeme ve faturaların karşılıklı mahsuplaştırılması sonucu; Davalı ---Davacı ------1.933,52 TL alacağı olduğu, davalının ise dava dosyasında belirttiği alacak ana para tutarı olan 13.062,81 TL'nin ise hesaplama sonucu ortaya çıkan alacak rakamından fazla olduğu sonuç ve kanaati bildirilmiştir.Mahkememizce aldırılan 06/04/2022 tarihli bilirkişi raporu ile davalı tarafın icra takibine esas olan alacak tutarı 13.062,81 TL , defter kayıtlarına göre alacak tutarı 13.022,39 TL olmakla beraber yapılan hesaplama sonucu davalının davacıda 13.021,96 TL alacaklı olduğu hesaplandığını, davalı icra takibi sonucunda davacıdan harç,vekalet ücreti, faiz vs. haricinde asıl alacak olarak 13.062,81 TL tahsil etmiştir.Fazla tahsil edilen asıl alacak tutarının 13.062,81 – 13.021,96 = 40,85 TL olduğu, dava dosyası ve davacı tarafın ticari defterleri üzerinde yapılan incelemeler sonucunda;davalı tarafa ait 2013 , 2014 ve 2020 yılları ticari defterlerinin tasdik işlemleri yasal süreleri içerisinde yapıldığı, yapılan hesaplama sonucu davalının davacıda 13.021,96 TL alacaklı olduğu, bu alacağını 40,85 TL fazlasıyla 13.062,81 TL olarak tahsil ettiği sonuç ve kanaati bildirilmiştir.Mahkememizce aldırılan bilirkişi ek raporu ile kök raporda tarafımca varılan sonuç ile ilgili herhangi bir değişiklik yapmaya gerek olmayacağı ve sözleşmeler konusunda uzman bir bilirkişiden de rapor alınmasının faydalı olacağı sonuç ve kanaati bildirilmiştir.Mahkememizce aldırılan 27/11/2023 tarihli bilirkişi raporu ile borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde: taraflar arasında 01.03.2013 tarihinde adi yazılı şekilde sözleşmenin kurulduğu,sözleşmede yer alan irade beyanları incelendiğinde sözleşmenin 2. maddesinde sözleşmenin konusunun “…---- ait olan logo, amblem, isim, renk,slogan ve işaretlerin kullanım hakkının lisans (izin) verilmek suretiyle Lisansiye’ye (davacıya) tanınmasıdır.” şeklinde olduğu; davacı tarafından sözleşmenin 4.2. maddesinin 1, 2 ve 3. paragraflarında belirtilen ödeme yükümlülüğünden dolayı KDV’nin davacıya yüklenemeyeceğinin iddia edildiği, Sözleşmenin “satış komisyon ödemeleri”nin düzenlendiği 4.1 maddesinin “…01.03.2013 ve 30.05.2014 tarihleri arasında gerçekleştirilen ürün satışlarından elde edilen, KDV …düşüldükten sonraki, toptan satış hasılatı (ciro) üzerinden…” 4.2 maddesinin “…Lisansiye, ---- 5.000USD+KDV tutarındaki isim hakkı bedelini de sözleşmenin imzası ile birlikte nakden..ödemeyi kabul eder.” şeklinde olduğu,Mali inceleme neticesinde: Davacının cari hesapları incelendiğinde davacının davalıya 3.876,98TL borcunun kaldığı, 1.581,55TL. KDV dahil eksik kesilen faturanın kesilmesi halinde davalının 5.458,53TL. alacaklı olacağı; davalının 13.062,81TL. üzerinden icra takibi talebiyle 17.440TL. kapak hesabıyla yapmış olduğu tahsilatın doğru olmadığı, davacıdan fazla tahsilat yaptığının tespit edildiği sonuç ve kanaati bildirilmiştir. Mahkememizce aldırılan bilirkişi ek raporunda özetle; mali inceleme neticesinde kök raporda fazla tahsilat yapıldığı beyan edilmiş olup, 14.03.2024 tarihli celsede fazla tahsilat yapılan miktarın icra dosyasında ödenen miktardan oranı ile kapak hesabı da dikkate alınarak fazla ödenen faiz ve fer’ilerin hesaplanarak ek raporun düzenlenmesi talebi üzerine yukarıda yapılan kapak hesabına göre davalıdan 10.169,67 TL fazla tahsilat yapıldığı kanaatine varıldığı sonucu bildirilmiştir.Taraflar arasında 01.03.2013 tarihinde adi yazılı şekilde sözleşmenin kurulduğu, sözleşmede yer alan irade beyanları incelendiğinde sözleşmenin 2. Maddesinde sözleşmenin konusunun “...------ ait olan logo, amblem, isim, renk, slogan ve işaretlerin kullanım hakkının lisans (izin) verilmek suretiyle davacıya tanınması şeklindedir, Usulüne uygun düzenlenen bilirkişi raporlarında, davacının davalıya 3.876,98TL borcunun kaldığı, 1.581,55TL. KDV dahil eksik kesilen faturanın kesilmesi halinde davalının 5.458,53TL. alacaklı olacağı; davalının 13.062,81TL. üzerinden icra takibi talebiyle 17.440TL. kapak hesabıyla yapmış olduğu tahsilatın doğru olmadığı, davacıdan fazla tahsilat yaptığının tespit edildiği, fazla tahsilat yapılan miktarın icra dosyasında ödenen miktardan oranı ile kapak hesabı da dikkate alınarak fazla ödenen faiz ve fer’ilerin 10.169,67 TL fazla tahsilat yapıldığı kanaatine varıldığı, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporları hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davanın KISMEN KABULÜ ile, 1----- İcra Müdürlüğünün ------ Esas sayılı dosyasında davacının yapmış olduğu 10.169,67 TL ödemenin ödeme tarihinden itibaren işlemiş yasal faizi ile birlikte davalıdan istirdadı ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı olan 694,69 TL'nin dava açılırken davacı tarafça peşin olarak yatırılan 297,85 TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 396,84 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma harcı, 297,85 TL peşin harç olmak üzere toplam 352,25 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 5.000,00 TL bilirkişi ücreti, 538,15 TL posta gideri olmak üzere toplam 5.538,15 TL yargılama giderinin davada haklı çıktığı %58,31 oranında olmak üzere 3.229,30 TL sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 10.169,67 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım için karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT' ye göre belirlenen 7.270,90 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, 8-Suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin haklılık oranı gözetilerek 769,69 TL sinin davalıdan, 550,31 TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 9-Kararın kesinleşmesi halinde kullanılmayan gider avansının ilgili tarafa iadesine, Dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.