İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/689 E. 2023/1048 K.

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2022/689 Esas KARAR NO:2023/1048 DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ: 21/09/2022 KARAR TARİHİ: 21/12/2023 Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi. DAVA:Davacı vekili 21/09/2022 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı taraf ile yapılan yüzyüze görüşmede inşaata 1-2 ay içinde başlayacaklarını belirttiklerini, davalaı taraf yetkilisinin isterseniz betonu 1-2 yıl içinde alın parasını ödediğinizde bu sözleşmedeki husuların sizi bağlamaz dediğini müdüründen de onay aldığını söylemesi üzerine sözleşmenin imzalandığını, satın alınan----- kalite daha düşük toprak zemin üzerine beton talep edildiğini davalı tarafın bu düşük kalite betonu -------- fiyatından müvekkiline faturaladığını, itirazlarını belirten müvekkilinin m3 te 10.- TL iade faurası düzenlediğini, davalı şirketin ------- tutarlı sözleşmeye göre fazla tutarlı faturayı kabul etmediklerini noter kanalıyla iade ettiklerini alınan betonun alacaklarından düşüldüğünü kalan beton alacaklarının 136.542 m3 olduğunu, betonların müvekkilince talep edildiğinde karşı tarafça 2-3 hafta sonra gönderilebileceğinin beyan edildiğini, müvekkilinden bundan sonraki taleplerinin en az 10-15 gün önceden haber verilmesinin istendiğini, bu nedenle inşaatın 3 hafta geciktiğini, müvekkilinin 10-15 gün önceden beton taleplerini bildirmesin rağmen 3 kez betonun gününde verilmediğini diğer betonların 6-7 saat gecikmeli gönderildiğini, müvekkilinin inşaatın durmaması için ------ beton satın aldığını ve farkını ödediğini, müvekkilinin aldığı betonun parasını peşin ödediğini davalı şirket öngörülmeyen fiyat artışlarından dolayı fiyat artışı talep ettiklerini, müvekkilinin fiyat farkı faturalarını kabul etmediklerini ve beton alınablmesi için güncel fiyatların kabul edilmesini istediklerini, müvekkilnin davalıdan alacağı 136.542 m3 betonu davalı göndermediği için başka firmaların araştırıldığını yarım inşaata beton teminin zor olduğunu bu nedenle müvekkilinin maddi manevi zarara uğradığını, ---- beton alacakları olduğunu belirterek ----- verilmeyen beton ----- karot alınması ve ödenen labortuar ücreti 2.065,-TL, toplamda 184.572,60 TL'nin temerrüt faizi de eklenerek müvekkiline verilmesini, ücreti vekaletin ve yargılama giderlerinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep ettikleri ile dilekçeleri ekindeki ------ Raporları, Arabuluculuk Son Tutanağı, Vekaletname görülmüştür. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; "Davalı vekilinin 31.10.2022 tarihinde Sayın Mahkemenize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; Hazır beton sözleşmesinin iki tacir arasında imzalandığını 6 ay sonunda birim fiyatların değişeceğinin birkaç maddede açıkça yer aldığını, davacının işbu sözleşmeyi kabul ederek müvekkili şirket ile çalışmaya başladığını, ön ödeme yapılarak tüm fiyatın yıllarca sabitlenmesinin hazır beton sektörünün işleyemez hale gelmesi anlamına geleceğini, hazır beton üretimi için kullanılan çimento, elektrik, işçilik maliyetleri, agrega, katkı maddelerinin sürekli zamlandığını, maktadır. Bir örnek vermek gerekirse hazır betonun ana maddesi olan çimento 1 yılda %300den fazla zamlanmıştır. Ön ödeme yaparak betonun fiyatının 1 yıl sonra da aynı olmasını beklemek imkansızdır, hazır betonun talep edildiği gün içinde üretilerek sevki yapılan bir ürün olduğunu, demir ahşap gibi alınarak stoklanması ve talep halinde stoktan çıkarılarak gönderilmesinin mümkün olmadığını, davacının ----- daha düşük kalitede beton istediğini ancak kendisine --- kalite fiyatında fatura kesildiğini iddia ettiğini, irsaliyeler incelendiğinde tüm betonların -------- olarak gönderildiğinin ortada olduğunu, davacı tarafın fiyat farkı faturalarının da iade edildiğini ticari defterlere işlenmediğini, davacının iddia ettiği şekilde ikame edilmiş 1 tane dava ya da takibin söz konusu olmadığını, iki şirket arasında yapılan sözleşme ve müvekkili şirketin kurumsal işleyişi nedeniyle beton şiparişinin 7 gün önce yazılı olarak bildirilmesinin gerektiğini, davacının ise 7 gün önce yazılı bildirerek teslim alamadığı hiçbir beton talebini ispat etmediğini, davacının müvekkili şirketten beton alacağını alamadığıiçin ------ beton aldığını ve bunun bedelinin de müvekkili şirketçe ödenmesi gerektiğini iddia ettiğini tamamen yersiz ve dayanaksız bu talebin reddinin gerektiğini, müvekkiininl Sözleşmeye uygun şekilde gereken tüm dökümleri yaptığını, davacının ise gereken şekilde ve usulünde beton talep etmediğini 6 aylık süre içerisinde gerekli siparişi vermeyerek akabinde müvekkili şirketi adeta bir yatırım aracı olarak hazır beton pahalılaşınca imalat bedelinin de altında beton dökmesi için zorladığını, tüm bunların yanı sıra davacının hazır betonun kalitesinin gerekli nitelikte olmadığını iddia ettiğini müvekkili şirket bünyesinde her gün üretilen betonların dayanıklılık testleri nin yapıldığını, ancak hazır beton şantiyeye teslim edilirken betona davacı çalışanlarınca su katılıp katılmadığı doğru muhafaza edilip edilmediğinin tespitinin mümkün olmadığını, eğer kalitede bir düşüklük var ise davacıya beton tesliminin yapıldığı aynı gün dökülen diğer şantiyelerde de hazır betonun kalite düşüklüğünün olmasının gerektiğini, davacı tarafın alacaklı olmanın aksine müvekkiline borçlu olduğunu, davacının tüm talep ve iddialarının sadece borçtan kurtulmak için kurgulanmış ticari ahlaka aykırı bir niyete dayadığını belirterek davanın reddine karşı taraf aleyhine kötüniyet tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ettikleri görülmüştür. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, taraflar arasında ki hazır beton satış sözleşmesine aykırılıktan doğan tazminat taleplerine ilişkindir.21/02/2023 tarihli ara karar ile dosyanın iki inşaat mühendisi bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 27/06/2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.28/09/2023 tarihli ara karar ile bir mali müşavir bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 06/11/2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.Taraflar arasında beton alım satımı konusunda bir akdi ilişkinin kurulduğu, davalı olan satıcının davaya konu olan parti malı içerecek şekilde 309.750 TL peşin ödeme yaptığı, kısmi teslimin gerçekleştiği 136.542 m3 betonun ise teslim edilmediği bu hususların ihtilafsız olduğu her ne kadar taraflar arasında ki sözleşmede satıcının tek taraflı fiyat güncellemesi yapılacağı yazılı ise de davaya konu beton bedellerinin o tarihten çok önce ve tamamen ödendiği bu sebeple söz konusu beton fiyatlarında güncellemenin düşünülemeyeceği Türk Borçlar Kanunu gereğince alıcının seçimlik haklarından olan aynen ifayı reddederek borcun ifa edilmemesinden doğan zararı talep ettiği nazara alınarak mahkememizce bedeli alınıp teslim edilmeyen ve davacı tarafça dava dışı 3. şahıstan temin edilmek durumunda kalınan hazır betondan doğan zararın tespitiyle davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafça dosyaya sunulan 07.06.2022 tarihli hazır beton sözleşmesinde de görüleceği üzere dava dışı --------isimli firmadan davalı tarafından teslim edilmeyen ------- hazır betonun 07.06.2022 tarihli sözleşme ile m3 birim fiyatı olarak 900+KDV karşılığında temin edildiği bununla birlikte davalının en son------- üzerinden fatura düzenlediği bu haliyle aynı tarihlerdeki davalı teklifi üzerinde kalan bedelden davalının sorumlu tutulamayacağı bu nedenle basit matematik olması sebebiyle mahkememizce verilmeyen beton bedeli açısından davalı tarafça teklif edilen bedelden davacının peşin olarak ödediği bedel düşülerek somut fark teorisine göre verilmeyen betondan kaynaklı zarar bedeli; -136.542*(900+kdv)=147,465,36 tl davacı tarafça dava dışı firmadan alınan hazır beton bedeli, -136.542*(830+kdv)=133.729,23 tl davacı tarafça davalıdan hazır betonun alınabileceği bedel, -136.542*(350 +kdv ) =56.391,84 tl davacı tarafından davalıya verilmeyen hazır beton yönünden peşin olarak ödenen bedel, -147,465,36-56.391,84=91.073,51 tl dava dışı firmadan alınan hazır betona göre oluşacak zarar bedeli -133.729,23-56.391,84=77.337,39 tl davalı teklifine göre alınabilecek hazır betona göre oluşacak zarar bedeli şeklinde hesaplanmış olup yukarıda izah edildiği üzere aynı tarihlerdeki davalı teklifi üzerinde kalan bedelden davalının sorumlu tutulamayacağından 77.337,39 TL bedel üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.(Verilmeyen hazır beton tutarından doğan zarar talebi 77.337,39 TL üzerinden kabul edilmiş ise de kısa kararda sehven 91.073,51 TL olarak belirtilmiş olup düzeltme yapılmamıştır.) Diğer taraftan her ne kadar davacı, sözleşme gereği teslim edilen betonların istenen kalitede olmamasından dolayı zararın tazmini talebinde bulunmuş ise de 27/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere sözleşmenin 7.5 maddesi uyarınca aldırılan 28 günlük sonuçların standartları sağladığı ve bu haliyle teslime konu betonlar yönünden herhangi bir ayıp halinin bulunmadığı dikkate alındığında davacının ayıplı ifa sebebiyle zarar tazmini talebi yerinde görülmemiştir. Hazır beton satış sözleşmesi md. 6.6 ‘….Numunelere basınç dayanım deneyi yaptırmak için gerekli bedelleri ödemek alıcıya aittir.’ Şeklinde düzenleme olduğu dikkate alındığında davacı tarafın karot alınması ve laboratuvar ücretlerinin tazmini talepleri yerinde görülmemiştir. 6098 sayılı TBK'nın 117.maddesine uygun temerrüt ihtarı bulunmadığından taleple bağlılık ilkesi de dikkate alınarak dava tarihi olan 21.09.2022 tarihi itibariyle işleyecek yasal faize hükmedilmiştir. Ayrıca davalı vekilinin cari hesap alacağına dayalı itirazın iptali davasının bekletici mesele yapılması talebi mahkememiz dosyası TBK 125 ve TBK 219 kaynaklı talep konuları ve taraflar arasında yapılan ödeme ve teslim edilmeyen mallar yönünden ihtilaf bulunmadığı dikkate alındığında yerinde görülmemiştir.Yukarıda beliritlen gerekçeler ışığında davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın Kısmen Kabulüne; verilmeyen beton tutarından doğan zarar olan 91.073,51 TL tazminatın temerrüt tarihi olan 21.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-Harçlar yasası uyarınca davanın kabul edilen 91.073,51 TL lik kısım yönünden alınması gereken 6.221,23 TL harçtan peşin alınan 3.152,04 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.069,19 TL karar harcının davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA, 3- Harçlar yasası uyarınca davacı tarafından yatırılan 3.152,04 TL peşin harç ve 80,70 TL başvurma harcı ve 1.274,90 TL keşif harcının davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 5- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 6-Davacı tarafından yapılan 4.000,00 TL bilirkişi ücreti, 625,00 TL ----- araç ücreti, ve 67,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 4.692‬,00 TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre belirlenen 2.315,16 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, geri kalan bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, davalı tarafın kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde kendisine iadesine, 7- Kabul red oranına göre belirlenen 769,74 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına, Yine Kabul red oranına göre belirlenen 790,26 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına, Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.21/12/2023