İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/184 E. 2024/770 K.

T.C. İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2024/184 Esas KARAR NO :2024/770 DAVA:5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (İstirdat) DAVA TARİHİ:16/03/2023 KARAR TARİHİ:17/12/2024 Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda: GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka müşterileri tarafından tahsil olunmak üzere müvekkili bankaya teslim edilmiş bir kısım çek ve senedin ... kargo firması tarafından taşıma işi esnasında kaybedildiğini, keşidecisi ..., lehdarı ... Mobilya ... Ltd.Şti. olan, son yetkili hamil ... adi ortaklığı tarafından bankaya tahsile verilen 15/03/2023 tanzim tarihli 45.000,00-TL bedelli çekin taşıma esnasında kaybedildiğini ve banka tarafından 06.01.2023 tarihli tutanak tutulduğunu, çekin iptali amacıyla ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyasında çek iptali davası açıldığını ve ödemeden men kararı alındığını, çek ve senetlerin ... kargo tarafından taşındığı esnada çalınmış olmaları sebebiyle ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... soruşturma numaralı dosya ile soruşturma başlatıldığını, davaya konu çekin davalı ... Anonim Şirketi tarafından ... Bankasından karşılığının sorgulandığını, davalı yukarıda detayları belirtilen çekin yetkili hamili olmadığını, çeki ne suretle ele geçirdiğinin de bilinmediğini ancak çekin kötü niyetli kişilerce ele geçirildiğinin açıkça ortaya çıktığını, müvekkili banka müşterisinin mezkur çekin bedelini tahsil edemediğini, tahsil edemediği gibi bir taraftan da kambiyo senetlerine mahsus icra takibi tehdidi altında bu çekin bedelini ödemeye zorlanabileceğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dava konusu çekin icra takibine konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, dava açılmadan evvel davalı tarafça icra takibi başlatılmışsa söz konusu icra takibinin durdurulmasını ve varsa yapılmış olan hacizlerin kaldırılması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davanın kabulü ile takibe konu edilen çekin iadesine ve istirdatına karar verilmesini, icra dosyasına haciz tehdidi nedeniyle ödenmek zorunda kalınabilecek tutarların tüm fer'ileriyle birlikte ödeme gününden başlayacak ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkemece verilen tedbir kararının hukuki dayanaktan yoksun iddialar ile verilmesi nedeni ile tedbirin kaldırılmasının gerektiğini, davacının iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının elinde bulunduğu esnada hırsızlandığını ileri sürdüğü çekin ticari defterlerine şüpheli alacak kaydı ile kaydetmesi gerektiğini, eldeki davanın İstanbul Asliye Ticaret mahkemelerinin yetkili olması nedeni ile usulden reddinin gerektiğini, dava açılmadan önce arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini bu nedenle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddinin gerektiğini, davacı tarafına istirdadını talep ettiği çek bedeli üzerinden harç ikmal etmediğini, harç ikmali için kesin süre verilmesini yatırılmaması halinde davanın reddine karar verilmesinin gerektiğini, davacı tarafın davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, davacı Akbank'ın aktif husumet yokluğu nedeni ile davanın usulden reddinin gerektiğini, müvekkilinin davaya konu çeki usul ve yasaya uygun şekilde ciro yolu ile iktisap eden iyi niyetli son meşru hamil olduğunu, müvekkiline atfedilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, dava konusu çekin incelenmesi halinde davacı Akbank'ın çekte cirosunun olmadığının görüleceğini, istirdat davasının İİK'nun 72. maddesinde düzenlenen şartlarının eldeki davada mevcut olmadığını, öncelikle davanın yetkisizlik nedeni ile usulden reddine, arabuluculuk görüşmesi mevcut olmadığından, davacının dava açmasında hukuki yararı bulunmadığından ve eksik harcın ikmal edilmemesi nedeni ile davanın usulden reddine, esasa girilmesi halinde ise davanın esastan reddine, kötü niyetle dava açılmış olması nedeni ile davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 22.11.2023 tarihli, ...sayılı ilamı ile;...'' Somut olayda davalı ... Anonim Şirketi'nin adresinin İstanbul ilinde olması ve yetki itirazının süresinde yapılmış olması nedeniyle mahkememizin yetkisizliğine, İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yetkili olduğuna karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.'' gerekçesi ile yetkisizlik kararı verildiği görülmüştür. .... Asliye Ticaret Mahkemesinin11.03.2024 tarihli, ... sayılı ilamı ile;...''Yukarıda değinilen mevzuat hükümleri ve açıklamalardan da anlaşıldığı üzere; İstanbul 6.,7.,8. ve 9. Asliye Ticaret Mahkemeleri ile mahkememiz arasında “görev ilişkisi değil”, “iş dağılımı ilişkisi” bulunduğundan ve eldeki davada uyuşmazlığın görüm ve çözüm yerinin yukarıda değinilen yasal düzenleme ve HSK. kararı gereğince İstanbul 6., 7., 8. ve 9. Asliye Ticaret Mahkemeleri’ne ait olduğu, öte yandan İstanbul 6., 7., 8. ve 9. Asliye Ticaret Mahkemeleri ile mahkememiz arasındaki ilişki görev ilişkisi olmayıp, iş dağılımı ilişkisi olduğundan ve bu durumda görevsizlik kararı da verilemeyeceğinden, aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.'' gerekçesi ile gönderme kararı verildiği anlaşılmıştır. .... Asliye Ticaret Mahkemesinin11.03.2024 tarihli, ... sayılı gönderme kararı üzerine mahkememize tevzi edilen dosyanın yukarıda verilen esası alarak yargılamaya devam edilmiştir. Dava, kargoda çalınan çekin istirdatı istemidir. Dava konusu .../... Şubesine ait ... seri numaralı, keşidecisi ... olan, 15.03.2023 keşide tarihli, 45.000,00 TL tutarlı çek incelendiğinde; lehtarının ... Mobilya San. Tic, Ltd. Şti. Olduğu, çekin arka yüzünde lehtar cirosundan sonra sırasıyla , İbrahim Tülek, ... ve ... Cam İnşaat Taahhüt İnşaat İnş. Malz. Oto. Hay.San Ve Tic.Ltd.Şti. Ve en son ödeme için ibraz eden davalının cirosunun olduğu görülmüştür. Davacın tarafın sunulan Bordro Kapak Bilgileri başlığı altında, Bordro No. sunun ..., Bordro İşlem Tarihinin 02.01.2023, Bordro ve Hesap Şubesinin ...- ... OSB, Mevduat Hesap Nosunun ... olarak belirtildiği, aralarında dava konusu ... seri nolu 15.03.2023 tarihli 45.000,00 TL lık çekin de bulunduğu 3 adet çeke ilişkin Çek Teslim Bordrosunun olduğu, bordroda davacı müşterisinin imzasının olduğu görülmüştür. görülmüştür. Davalı tarafından sunulan belgelere göre dava dışı fatura alacaklısı ve çekte cirosu bulunan ... Cam İnş. Taah. İnş. Malz. Otom. Hayv. San.ve Tic. Ltd. Şti. arasında faktoring sözleşmesi akdediliği, bu kapsamda ... Cam İnş. Taah. İnş. Malz. Otom. Hayv. San.ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ... adına düzenlenen 20.12.2022 tarihli, ... nolu, KDV hariç 229.850,00 TL (KDV Dahil 271.223,00 TL) tutarındaki e-arşiv faturanın ve dava konusu çekin davalıya temlik edildiği, fatura ve çeke ilişkin temlik bordrosunun, olduğu görülmüştür. ... Vergi Dairesinin 29.03.2024 tarih, E-...-250.01 - ... sayılı müzekkere cevabı ile; ...'ın faaliyetini 31.12.2022 tarihinde terk ettirdiği bildirilmiştir. ... Vergi Dairesinin 02.04.2024 tarih, E-...-250.02 - ... sayılı müzekkere cevabı ile; ... Cam İnş. Taah. İnş. Malz. Otom. Hayv. San.ve Tic. Ltd. Şti.'nin 26.01.2023 tarihinde Vergi Usul Kanunu'nun 160/A maddesi kapsamında mükellefiyetinin terk ettirildiği, bildirilmiştir. Davacı bankanın dava konusu çek dışında kargoda çalındığını bildirdiği bir kısım çeklerle ilgili olarak Mahkememizin ... sayılı dosyalarının olduğu görülmüştür. Yine davacının kargo gönderisi ve diğer göndericilerin şikayetleri üzerine birden fazla soruşturma dosyasının olduğu, ... CBS CBS 2023/... soruşturma sayılı Gabze CBS 2022/38120 soruşturma sayılı, İstanbul CBS ... soruşturma sayılı, dosyaların olduğu, İstanbul CBS 2023/114708 sayılı dosyadan dava konusu çek ve bir kısım çek hakkında ... Hakimliğinin ... D. İş sayılı kararı ile el koyma kararı verildiği, anlaşılmıştır. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda sonuç olarak; Davacı Banka tarafından, ...Adi Ortaklığı tarafından bankalarına tahsile verilen, keşidecisi ..., lehdarı ... Mobilya San. Tic. Ltd. Şti. olan, 15.03.2023 tarihli 45.000 TL bedelli, düzenleme yeri ... olan çek ile ilgili, taşınması sırasında ... kargo tarafından kaybedildiği ileri sürülerek, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. 09.01.2023 T. Sayılı dosya 10.01.2023 T. Sayılı ara kararı ile ödeme yasağı kararı alındığı, Davalı şirket tarafından, ... Cam İnş. Taah. İnş. Malz. Otom. Hayv. San.ve Tic. Ltd. Şti. ile aralarında imzalanan 29.11.2022 tarihli, Azami Faktoring Hacmi 2.000.000,00 TL olarak kararlaştırılan, Faktoring Sözleşmesi kapsamında, dava konusu çekin yetkili hamili oldukları ileri sürülerek davaya itiraz edildiği, Dosyada mevcut çek fotokopisinin arka yüzündeki ciro silsilesinde sırasıyla, lehdar ... Mobilya San. Tic. Ltd. Şti., İbrahim Tülek, ... ve ... ... San.ve Tic. Ltd. Şti. kaşe ve imzalarının bulunduğu, çek fotokopisi üzerinde davacı banka cirosuna rastlanmadığı, Dava dilekçesi ekinde, davacı bankaya ait olduğu ileri sürülen, aralarında dava konusu çekin de bulunduğu, 3 adet çekle ilgili Çek Teslim Bordrosunun yer aldığı, bordro üzerinde tek imza mevcut olup, imzaya ilişkin banka kaşesi ve isim bulunmadığı, Usulüne uygun tutulan davalı şirket defterlerine göre; 27.04.2023 tarihi itibariyle ... Cam İnş. Taah. İnş. Malz. Otom. Hayv. San.ve Tic. Ltd. Şti. nin 184.500,00 TL borç bakiyesinin bulunduğu, dava konusu çekin, faktoring sözleşmesi kapsamında, ... Cam İnş. Taah. İnş. Malz. Otom. Hayv. San.ve Tic. Ltd. Şti. hesabına kaydedildiği, ilgili şirket hesabına kaydedilen çeklerin toplam bedelinin ise 229.500,00 TL olduğu, söz konusu tutarın, dosyaya ibraz edilen Ödeme Araçları Tevdi Bordrosu ile uyumlu olduğunun görüldüğü, Dosyada, sözleşme ile aynı tarihli, ... Cam İnş. Taah. İnş. Malz. Otom. Hayv. San.ve Tic. Ltd. Şti.- ... isim ve imzasının bulunduğu, Kanal Kullanım ve Onay Formu, Müşteri Kabul Beyanı, Kefil Kabul Beyanı, Bilgilendirme Aydınlatma ve Onay Formu, Alacak Bildirim Formu/Ödeme Araçları Tevdi Bordrosu/ Ön Ödeme Talimatı, Ödeme Araçları Tevdi Bordrosu, mal/hizmet alımına ilişkin ise, ... Cam İnş. Taah. İnş. Malz. Otom. Hayv. San.ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ... adına düzenlenen 20.12.2022 tarihli, ... nolu, KDV hariç 229.850,00 TL (KDV Dahil 271.223,00 TL) tutarında e-arşiv faturanın mevcut olduğu mütalaa edildiği anlaşıldı. Dosya kapsamı ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu .../... Şubesine ait ... seri numaralı, keşidecisi ... olan, 15.03.2023 keşide tarihli, 45.000,00 TL tutarlı bedelli çekin davacı bankaya dava dışı müşterisi ve çekte ciranta olan İbrahim Tülek tarafından 02.01.2023 tarihinde bankaya tahsil için verildiğinin davacı banka tarafından sunulan ''çek bordo kapak bilgileri ve çek teslim bordrosundan 'anlaşıldığı, dava konusu çek ve başkaca çeklerin kargoda çalınması nedeniyle davacı banka tarafından ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından ödeme yasağı kararı alındığı, dava konusu çek ve başkaca çekler hakkında yapılan şikayet üzerine açılan soruşturma dosyalarının devam ettiği, dosya kapsamına göre dava konusu çekin davalıya tahsil için verildiği, çekin kargo gönderimi sırasında çalındığının anlaşıldığı, davacının dava hakkının olduğu, mahkememizce alınan bilirkişi raporunda her ne kadar davalının e arşiv faturaya istinaden temlik bordrosu ile çeki devraldığı, devrin fatura ile uyumlu olduğu mütaala edilmiş ise de 04.02.2015 tarih ve 29257 sayılı resmi gazetede yayınlanan Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin İstihbarat çalışması başlıklı 5.maddesinde '' (1) Kuruluş tarafından müşteriyi yeteri kadar tanıyacak şekilde istihbarat çalışmalarının yapılması, sadece müşterilerin beyanı veya sözlü teyidi ile işlem yapılmaması gerekir. İstihbarat çalışması; a) Öncelikle ilgili mevzuatta yer alan faturanın tarifi, şekli ve nizamına ilişkin düzenlemeler de dikkate alınarak faturadaki bilgilerin kontrol edilmesi, b) İç kontrol sisteminin devralınan faturalara ilişkin gerekli istihbarat ve araştırma yapılmasını sağlayacak ve Merkezi Fatura Kaydı Sisteminde bu faturaların mükerrer olmadığının kontrolü tamamlanmaksızın kullandırım yapılamayacak şekilde oluşturulması, c) Müşterilerin mali durumlarının değerlendirilerek bunların itibarı ve işlem geçmişleri de dikkate alınmak suretiyle gerektiğinde fatura borçlusu ve kambiyo senedi veya diğer senedin keşidecisine de başvurularak borcun teyit edilmesini sağlayacak yöntemler geliştirilmesi ve ulaşılabilmesi mümkün olan ilgili veri tabanlarından yararlanılması yoluna gidilmesi hususları dâhil olmak üzere asgari olarak yukarıda belirtilen usul ve esasları içerecek şekilde yapılır ve bunların yetersiz kalması durumunda ilave yöntemlere başvurulur.'' düzenlemesi kapsamında değerlendirme yapılması gerektiği, fatura borçlusu ...'ın vergi kaydını 31.12.2022 tarihinde sildirdiği, davalının kendi müşterisi olan ve fatura alacaklısı olan ; ... Cam İnş. Taah. İnş. Malz. Otom. Hayv. San.ve Tic. Ltd. Şti.'nin vergi kaydının 26.01.2023 tarihinde VUK 160/A kapsamında sahte fatura riski nedeniyle resen terkin ettirildiği, davalıya temlikin ise 06.01.2023 tarihinde yapıldığı, fatura borçlusunun davalıya yapılan temlikten önce vergi kaydını sildirdiği, davalı ile sözleşme imzalayan fatura alacaklısı olan dava dışı firmanın ise temlikten 20 gün sonra sahte fatura riski nedeniyle vergi kaydının resen terkin edildiği, dolayısıyla davalının yönetmelik hükümlerine göre kendi müşterisi ve fatura borçlusu hakkında yeterli araştırma yapmadığının, yine çek borçlularından alacak teyidinin yapılmadığının anlaşıldığı, gerekli istihbarat araştırmasının yapılmadığının açık olması karşında davalının iyi niyetli hamil olarak kabul edilemeyeceği, iktisapta ağır kusurlu olduğu, davacının davasında haklı olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının davasının kabulü ile; .../... Şubesine ait ... seri numaralı, keşidecisi ... olan, 15.03.2023 keşide tarihli, 45.000,00 TL tutarlı çekin davalıdan istirdatı ile davacıya verilmesine, 2-Alınması gereken 3.073,95 TL karar ilam harcından 768,49 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.305,46 TL. harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000 -TL. vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 179,90 TL başvurma harcı ve 768,49 TL peşin harcın toplamı olan 948,39 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 4.396 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek veya başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/12/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır