İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/509 E. 2024/553 K.

T.C. İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2023/509 Esas KARAR NO :2024/553 Karar DAVA:İstirdat DAVA TARİHİ:14/08/2023 KARAR TARİHİ:03/07/2024 Mahkememizde görülmekte olan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar istirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda; DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin özel sağlık sektöründe ve diğer bir takım sektörlerde hizmet verdiğini, 2007 yılında müvekkili şirketin 5 yıldızlı termal otel ve sağlık kompleksi yapımına karar verdiğini, yatırım için taşınmazlar satın alındığını ve projelendirmenin tamamlandığını, devamında 2011 ve 2012 yıllarında tarafların kredi kullanımı konusunda anlaştığını ve davalı bankanın müvekkiline şirkete kredi verdiğini, banka tarafından sağlanan krediler karşılığında müvekkiline ait ... ... kasabasında bulunan 390 ada 1,2,3,4,5,6,8 parsel sayılı taşınmazlarda ipotek tesis edildiğini, sözleşmenin imzalanmasının ardından 2014 yılına kadar davalı bankanın müvekkiline kredi ödemeleri yaptığını, 2014 yılından itibaren müvekkilinin kredi kullanmadığını ve öncesinde kullanmış olduğu kredinin borçlarını ödemeye başladığını, davalı bankanın zaman zaman üzerinde ipotek bulunan taşınmazlar için ekspertiz incelemesi yaptırdığı iddiası ile müvekkili tarafından yapılan borç ödemelerinden kesinti yaptığını, yani müvekkilinin borcu için ödediği tutarın bir kısını borçtan düşmediklerini, bankanın uzun yıllardır bu şekilde kesintiler yaptığını ve bu hususta müvekkilinin bilgilendirilmediğini, müvekkili şirketin banka hesabındaki hareketleri incelemesiyle kesinti yapılan tutardan haberdar olduklarını, 2023 yılına kadar yapılan kesintilerin müvekkili tarafça davalı ile aralarındaki ilişkilerin bozulmaması adına davacı olmamış ise de davalı tarafından 2023 yılında toplam 102.305,82-TL kesinti yapıldığını, kesilen ücretin fahiş olduğunu, eksper incelemesinde bulunulmadığını ve incelemeye ilişkin belge, tutanak vs. müvekkili ile paylaşılmadığını, taraflar arasındaki başka bir uyuşmazlık nedeniyle ... esas sayılı dosya ile görülen davada alınan bilirkişi raporunda söz konusu taşınmazların güncel değerinin bilirkişi incelemesi ile sabit olduğunu, bankanın böyle bir inceleme yaptırmasının gerek olmadığını, davalının tahsil ettiği 102.305,82-TL'nin, tahsil tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının zamanaşımına uğramış tüm taleplerinin reddinin gerektiğini, davanın ileride yapılması halinde ıslahına karşı muvafakatlerinin bulunmadığını, sözleşmeye göre Ankara Mahkeme ve İcra Daireleri yetkili olduğundan davanın usulden reddinin gerektiğini, müvekkili banka tarafından dava konusu taşınmazlar üzerinde 2023 yılında ekspertiz incelemesi yaptırdıklarını, ekspertiz ücreti olarak tahsil edilen ücretlerin faturalandırıldığını ve fahiş olmadığını, taşınmaz değerlerinin 10 milyon TL üzeri olduğu için BDDK yönetmeliğine göre iki ayrı değerlendirme gerektiğinden 2 ayrı ekspertiz raporu alındığını, müvekkili bankaca yapılan 2 ekspertiz için 143.830,64-TL tutarında ödeme yapıldığını ancak davacıdan 102,305,82-TL kesinti yaptıklarını, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye istinaden ekspertiz ücretlerinin davacıdan tahsil edildiğini, davacı şirketin basiretli bir tacir gibi hareket etmediğini, davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretlerinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir. DELİLLER, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE : Dava, davalı tarafından haksız olarak tahsil edildiği iddia edilen ekspertiz ücretlerinin istirdatı istemine ilişkindir. Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler incelenmiş, hesap hareketleri dosyamız arasına kazandırılmıştır. Mahkememizce davalı vekilinin yapmış olduğu yetki itirazı 20/06/2017 tarihli sözleşmenin 13/4.e maddesinde taraflar arasında meydana gelen uyuşmazlıkların çözmünde İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunun belirtilmesi nedeniyle reddine karar verilmiştir. Her ne kadar davalı vekili tarafından zamanaşımı itirazında bulunulmuşsa da, davanın esasında sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı istirdat davası olduğu, 6098 sayılı BK'nın 82. Maddesinde "Sbepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve herhalde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar." şeklinde hüküm bulunduğu, bu hüküm karşısında davalı banka tarafından yapılan 20/06/2023 ve 10/07/2023 tarihli kesintilerin arabuluculuk ve dava tarihi itibari ile 2 yıllık zamanaşımı süresi içinde talep edilmesi nedeniyle davalının bu yöndeki itirazına mahkememizce itibar edilmemiştir. Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler ile getirtilen kayıtlar incelenmiş, davacının eksper ücretinin iadesini talep etmekte haklı olup olmadığı ve miktarının belirlenmesi noktasında bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiştir. Dosya kapsamında görevlendirilen bilirkişi 26/02/2024 tarihli raporunda; Davacının hesabından kesilen 20/06/2023 tarihli 1. rapor için kesilen 13.645,00-TL'nin isabetsiz olmadığı, 10/07/2023 tarihli 2. rapor için kesilen 88.660,82-TL'nin 13.645,00-TL'sini aşan kısmının davalı banka tarafından davacıya dava dilekçesindeki talebi ile "tahsilatı tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte" davacıya ödenmesinin takdirinin mahkemeye ait olduğu, rapor 2 için davacıdan fazla olarak tahsil edilen tutarın 75.015,82-TL olarak hesaplandığı, tahsilat tarihi ve dava tarihi dikkate alınarak 35 gülük sürede 75.015,82-TL anapara üzerinden TC Merkez Bankası Avans Faiz Oranı üzerinden hesaplanan 1.221,61-TL faiz ile birlikte dava tarihi itibariyle davalı banka tarafından davacıya iadesi gereken toplam tutarın 76.237,43-TL olarak hesaplandığı şeklinde rapor bildirmiştir. Mahkememizce bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, mahkememizin 27/03/2024 tarihli celsesinde Tarafların itirazlarının değerlendirilmesi bakımından dosyaya rapor sunan bilirkişiden ek rapor tanziminin istenilmesine karar verilmiş, dosya ek rapor tanzimi için kök rapor sunan bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişi 04/06/2024 tarihli ek raporunda özetle; Davalı bankanın işaret ettiği T.C. Merkez Bankasınca belirlenen ve münhasıran bankacılık faaliyetlerine özgü işlemler için öngörülen ve serbestçe belirleme ibaresi ile bir tarife de teşkil etmeyen bir usulün esas alınmasının mahkemenin takdirinde olduğu, verilen hizmetin bir gayrimenkul değerleme hizmeti olduğunu, BDDK yönetmelik hükümlerinde de açıkça belirlendiği üzere gayrimenkul değerlemesi konusunda SPK tarafından belirlenen bir mesleki faaliyet ve meslek örgütü bünyesinde disiplinli ve kuralları belirlenmiş bir hizmet sistemi olduğunu, belirli bir hizmet için belirlenmiş bir tarife yerine belirli olmayan ve emsal uygulama araştırmasını gerekli kılan bir sistemin esas alınmasının mahkemenin takdirinde olduğu, bunlardan ayrıca kök raporda bir tarife ile sınırlı olarak değerlendirme yapmak yerine kendi içinde emsal teşkil eden birinci ve ikinci değerlendirme ücretleri üzerinden değerlendirme yapıldığı, bu çerçevede davalı bankanın emsal uygulama talebinin kendi iç emsalinin mevcut olması sebebiyle karşılanmış sayılıp sayılmayacağının takdirinin mahkemeye ait olduğu şeklinde ek rapor bildirmiştir. Bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, teknik ve ayrıntılı olarak hazırlanmış olması nedeniyle rapor Mahkememizce de benimsenmiş ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir. Tüm dosya kapsamı sunulan bilirkişi raporu ile birlikte değerlendirildiğinde; Davacı şirket ile davalı banka arasında tanzim edilmiş buluann sözleşmeler incelendiğinde davalı tarafından tesis edilen ipoteklerle ilgili ekspertiz ücretlerinin davacı hesabına borç olarak yansıtılmasına yönelik “... bankanın belirleyeceği miktarlarda ... ile ekspertiz ücret ve masraflarının hesabına borç yazılmasını ...” şeklinde hükümler bulunduğu, fakat talep edebileceği ekspertiz ücretine ilişkin somut ve kesin bir tutar belirlenmediği, bu durumda BDDK tarafından yayımlanan Bankaların Değerleme Hizmeti Almaları ve Bankalara Değerleme Hizmeti Verecek Kuruluşların Yetkilendirilmesi Ve Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik (RG- 12.01.2017 Resmi Gazete Sayısı: 29946) (Yönetmelik) hükümlerinden yararlanılarak taraflar arasındaki uyuşmazlık ile doğrudan ilgili olanlarından faydalanılmak ve ekspertize konu taşınmazın cinsi de değerlendirmeye alınarak bilirkişi tarafından davacının hesabından 20/06/2023 tarihli 1. rapor için kesilen 13.645,00-TL'nin isabetsiz olmadığı, 10/07/2023 tarihli 2. rapor için kesilen 88.660,82-TL'nin 13.645,00-TL'sini aşan kısmının davalı banka tarafından davacıya iadesine yönelik mahkememizce aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (Her ne kadar aşan kısım 75.015,52 TL olsa da kısa kararda sehven maddi hatta yapılarak 76.237,43 TL olarak yazıldığı gerekçeli karar yazılırken fark edilmiştir) HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı tarafça açılan davanın KISMEN KABULÜ ile, 76.237,43 TL alacağın 10/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 2-Alınması gereken 5.207,78-TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak yatan 1.747,13-TL harcın mahsubu ile eksik kalan ‭‭‭3.460,65‬-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.747,13-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 3-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900,00-TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 17.900,00-TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 5-Davacının yaptığı 269,85-TL ilk masraf, 2.500,00-TL bilirkişi ücreti, 208,75-TL posta gideri olmak üzere toplam 2.978,6‬0-TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 2.219,65-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, kalan kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE, 8-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA, Dair; davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.03/07/2024 Katip ... ¸ Hakim ... ¸