İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/820 E. 2024/585 K.

T.C. 7.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2023/820 Esas KARAR NO :2024/585 DAVA:İstirdat DAVA TARİHİ:10/04/2023 KARAR TARİHİ:16/10/2024 Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka müşterileri tarafından tahsil olunmak üzere müvekkili bankaya teslim edilmiş bir kısım çek ve senedin ... kargo firması tarafından taşıma işi esnasında kaybedildiğini, senetlerin iptali için ... Asliye Ticaret Mahkemesine senet iptali davası açıldığını ancak dava konusu senetlerin tahsili için icra takibine başlandığını, davalının bu senetlerin yetkili hamili olmayıp bu kambiyo senetlerini ne suretle ele geçirdiğinin bilinmediğini, bu senetlerin bankaya teslim edildiği tarihte yetkili hamilinin davalı olmadığını, müvekkili banka olduğunu, senetlerin ... kargo tarafından kaybedilmesinden sonra kötüniyetli kişilerce ciro edildiğini, haksız bir şekilde başlatılmış olan icra takibine istinaden senetler tahtında herhangi bir borcu söz konusu olmayan müvekkili banka müşterilerinin haciz tehdidi altında borcu ödeme yükümlülüğü doğmayacağı gibi dava sonuçlanıncaya kadar mezkur senetlerin yetkili hamili olmayan bir kimseye (davalıya) haciz tehdidi altında ödeme yapılması ve bu kimsenin sebepsiz zenginleşmesi riskinin ödüne geçilmesi amacıyla .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına, uygun görülecek bir miktarla karar verilinceye kadar dosya alacaklılarına ödenmemesi, icra takibinin durdurulması ve varsa hacizlerin kaldırılması için ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, neticeten davanın kabulü ile takibe konu edilen senetlerin iadesine ve istirdadına karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; çek istirdat davalarında yetkili mahkemelerin genel yetki kuralı uyarınca davalının dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin yerleşim yeri Göktürk- Eyüpsultan/ İstanbul olduğundan yetkili mahkemelerin de İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini ve yetkisizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, dava konusu bononun müvekkiline ciro yoluyla geçtiğinden müvekkilinin söz konusu olaydan bir bilgisi bulunmadığını, bu nedenle iyi niyetli olduğunu, müvekkiliyle ilgili paylaşılan haberlerin gerçekleri yansıtmadığını, bu yalan haberler dışında herhangi bir delil sunulmadığını beyanla öncelikle yetkisizlik kararı verilmesini, akabinde davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep ettiği anlaşılmıştır. Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların;.... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe konu istirdat davasıdır. DELİLLER; .... Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası uyap üzerinden celp edilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalının alacaklı gözüktüğü ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına konu keşidecisi ... Şirketi, keşide yeri ... olan, 28/09/2022 keşide tarihli, 31/03/2023 ödeme tarihli, 6.300,00 TL bedelli bononun iktisabında davalının ağır kusurlu ve kötü niyetli olup olmadığı ve bu nedenle bononun istirdatının gerekip gerekmediği hususunda toplanmaktadır. ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası dosyamız arasına alınıp incelendiğinde; davalı tarafından dava dışı ... Şirketi aleyhine 6.300,00 TL asıl alacak, 5,57 TL faiz, 18,90 TL komisyon olmak üzere toplam 6.324,47 TL'lik takip talebinde bulunduğu, ödeme emrinin dava dışı borçluya tebliğ edildiği, dava dışı borçlunun itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür. TTK'nın 778/1-(a). maddesi atfıyla bonolara uygulanacak 686/1. maddesi gereğince, bonoyu elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. TTK mad. 687 hükmüne göre; "Poliçeden dolayı kendisine haşvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.". Yine TTK m. 680 hükmüne göre; “Tedevüle çıkarılırken tamamen doldurulmamış bulunan bir poliçe, aradaki anlaşmalara aykırı bir şekilde doldurulursa, bu anlaşmalara uyulmadığı iddiası, hamile karşı ileri sürülemez: meğerki, hamil poliçeyi kötüniyetle iktisap etmiş veya iktisap sırasında kendisine ağır bir kusur isnadı mümkün bulunmuş olsun.” Görüldüğü üzere temel ilişkiden kaynaklanan kişisel defilerin hamile karşı ileri sürülebilmesinin tek istisnası, hamilin çeki iktisap ederken “bile bile borçlunun zararına hareket etmiş” yani kötüniyetli olarak hareket etmiş olması halidir. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi'nin 2020/804 Esas ve 2022/308 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere " 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 792. maddesinde " Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." hükmüne yer verilmiş olup, hükümden de anlaşılacağı üzere davacının alacağını ispat etmesi yanında, yeni hamilin çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu iktisap ettiğini de ispat etmesi gerekmektedir." Davacı taraf, bankalarına tahsil için verilen bononun taşıma sırasında elden çıktığını, hakkında soruşturmalar bulunan davalının bu bonoyu kötü niyetli olarak iktisap ettiğini ileri sürerek bononun istirdadı isteminde bulunmuş, davalı taraf ise davanın reddini savunmuştur. İstirdadı talep edilen bono üzerinde davacı ...Ş'nin cirosunun yer aldığı ancak cironun üzerine ... Hırd. İş Mak. ...Ltd Şti. Cirosu yapılmak suretiyle cironun kapatıldığı, bunun davacı tarafından dava dilekçesi ekinde sunduğu bononun davalı tarafça takibe konulmadan önceki suretinden anlaşıldığı, ... Şubesi nezdinde görevli banka çalışanları tarafından tanzim edilen 31/10/2022 tarihli tutanak başlıklı belgede ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından tahsil amacıyla bankaya gönderilen128/09/2022 keşide tarihli, 31/03/2023 ödeme tarihli, 6.300,00 TL'lik bononun kaybolduğu tespitine yer verildiği, akabinde davalı ... tarafından ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, TTK'nın 770.maddesi uyarınca ilk ciranta ... ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin dava konusu bonoyu davacı ...Ş'ye teslim etmesi sebebiyle çek üzerinde davacının hak sahipliğinin mevcut olduğu ve yetkili hamil sayılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Yetkili hamil nezdinde bulunan bononun 2022 yılı Ekim ayı içerisinde kaybolduğu, davacının elinden çıkmasının ardından bononun ...İş Mak. Yedek Parça Elk. ... İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti, ... ... isimli şirketler ile ... tarafından ciro edildiği ve son ciranta olan davalı ... tarafından ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takibe konu edilmiş olduğu sabit olup TTK'nın 792. maddesindeki düzenlemeye uygun olarak eldeki davada son hamil olan ...'e husumet yöneltilmiştir. Davalı ... hakkında Uyap sistemi üzerinden yapılan sorgulamalarda; 06/02/2019 tarihinden beridir ... ... isimli şirkette pazarlamacı olarak çalışmakta olduğu, adına kayıtlı malvarlığının bulunmadığı, Davalı hakkında 2022 yılı sonu ve 2023 yılı ilk ayları suç tarihi olarak kaydedilen İstanbul CBS ..., ... CBS ..., ... CBS ..., ... CBS ... ve ... CBS ... soruşturma sayılı dosyalarında Hırsızlık, Banka Kurumlarının Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık, Kamu Kurumlarının Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık ve Resmi Belgede Sahtecilik suçlarına ilişkin şüpheli sıfatıyla yer aldığı soruşturmaların bulunduğu, Davalı hakkında yine 2022 yılı sonu ve 2023 yılı ilk ayları içerisinde başlatılan İstanbul 13. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyaları, .... İcra Dairesi'nin ..., ... Esas sayılı dosyaları, .... İcra Dairesi'nin ..., ... Esas sayılı dosyaları, .... İcra Dairesi'nin ... Esas, .... İcra Dairesi'nin ... Esas, ... İcra Dairesi'nin ... Esas, ... İcra Dairesi'nin 2023/... ve... Esas, ... İcra Dairesi'nin ... Esas, ... İcra Dairesi'nin ... Esas, ... (...) İcra Dairesi'nin ... Esas, ... İcra Dairesi'nin... Esas, ... İcra Dairesi'nin ...Esas, Tomarza İcra Dairesi'nin ... Esas, ... İcra Dairesi'nin ... Esas, ... 3. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı Kambiyo Senetlerinden Mahsus icra takibine konu edilen senetlerde ciro zinciri incelendiğinde birçok senette ...İş Mak. Yedek Parça Elk. ... İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti, ... ... isimli şirketlerin yer almakta olduğu anlaşılmıştır. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; sosyal ve ekonomik durumu itibariyle pazarlamacı olarak çalışan ve adına kayıtlı malvarlığı olmayan davalı ... hakkında 2022 yılı son ayları ile 2023 yılı ilk ayları arasındaki dönemde alacaklı sıfatıyla başlattığı 50'den fazla kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi bulunması, yine aynı tarih aralığında hakkında hırsızlık, resmi belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçlarına dair yürütülen derdest soruşturmaların bulunması, takibe konu edilen senetlerdeki ciro zinciri incelendiğinde birçok senette ...İş Mak. Yedek Parça Elk. ... İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti, ... ... isimli şirketlerin yer aldığının görülmesi nazara alındığında davalı ...'in uyuşmazlığa konu çeki kötü niyetli olarak iktisap ettiği kanaatine ulaşılmıştır. Netice olarak; davacı ...Ş'nin dava konusu edilen bonoya ilişkin yetkili hamil sıfatına haiz olduğu ve bonoyu elinde bulunduran son hamile karşı bono istirdadı talebinde bulunduğu, toplanan delillerden davalı ...'in kargodan çalınan çok sayıda çekin/bononun hamili olması, bu sebeple davalı hakkında açılmış çok sayıda hukuk dosyası ile savcılık soruşturması bulunmasının, hayatın olağan akışına uygun olmadığı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 792. maddesine göre normal şartlarda çeki/bonoyu elinde bulunduran kişinin kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunun kanıtlanması gerekirken, hayatın olağan akışına aykırı şekilde kargodan çalınan ve soruşturma ya da dava konusu olan bir çok çeki/bonosu olduğu gibi bu çeki/bonoyu da elinde bulunduran davalının çeki iyi niyetle ve ağır kusuru olmadan elinde bulundurduğunu kanıtlaması gerektiği, burada ispat yükünün yer değiştirdiği, dosya kapsamına göre davalının bonoyu, geçerli bir hukuki ilişkiye dayanarak iyi niyetli ve ağır kusuru olmadan elinde bulundurduğunu kanıtlayamadığı anlaşılmakla bonoyu kötü niyetli iktisap ettiği kanaatine varıldığından TTK'nın 792.maddesi uyarınca davacı tarafın talebinin kabulüne karar verilmek suretiyle aynı doğrultuda Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2014/9085 Esas 2014/172842 Karar sayılı gözetilerek bono bedeli olan 6.300,00 TL üzerinden harç ve vekalet ücreti hesaplanmak suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulması yoluna gidilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-Davacının davalı aleyhine açmış olduğu istirdat davasının KABULÜ ile, ....İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına konu keşidecisi ... Şirketi, keşide yeri ... olan, 28/09/2022 keşide tarihli, 31/03/2023 ödeme tarihli, 6.300,00 TL bedelli bononun davalı ...'ten alınarak davacı ...Ş'ye iadesine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 430,35 TL nispi karar harcının peşin alınan 179,90 TL harçtan mahsubu ile geri kalan 250,45 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 6.300,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yapılan toplam 385,40 TL( 179,90 TL BVH, 25,60 TL VSH, 179,90 TL peşin harç) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 479,50 TL ( 479,50 TL tebliğler ve posta) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı .16/10/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır