İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/412 E. 2024/482 K.

T.C. İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2023/412 Esas KARAR NO:2024/482 DAVA:Alacak DAVA TARİHİ:21/06/2023 KARAR TARİHİ:18/09/2024 Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Ltd. Şti., 1965 yılından bu yana faaliyet gösteren, alanında globalde dünyanın en büyük yiyecek ve içecek şirketi olarak 200’den fazla ülkede üretim yapan, aynı zamanda pazarlama ve dağıtım hizmeti sunan çok uluslu bir şirket olduğunu, davalı şirket ile aralarında 24/05/2017 tarihli satış noktası sözleşmesi ve özel şartlar akdedildiğini, 28.11.2018 tarihli, 1.207,14 TL bedelli ve 08.12.2018 tarihli, 2.164,11 TL bedelli olmak üzere toplam ürün satışından kaynaklı olarak 3.371,95 TL cari hesap alacağı ödenmediğini, müvekkil şirketin cari hesaptan kaynaklı olarak alacağı söz konusu olduğu için bu davanın açılması zorunda olduğunu, diğer yandan taraflar arasında akdedilen Satış Noktası Sözleşmenin E. Bendinde Ceza Şartı kapsamındaki hükümlere ilişkin davalı yanın sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkil şirkete ait ticari defter ve kayıtlarla sabit olduğundan müvekkil şirketin cezai şart talep etme hakkı hukuken korunulabilir bir alanda yer aldığını, bu kapsamda şimdilik 10.000,00 TL cezai şartı talep etme hakkı zarureti hasıl olduğunu, 3.372,00 TL cari hesap alacağının, şimdilik 3.600,00 TL soğutucu dolap bedeli alacağının, şimdilik 25.000,00 TL yatırım bedeli alacağının ve şimdilik 10.000,00 TL cezai şart bedeli alacağı olmak üzere toplam 41.972,00 TL'nin davalı şirketin temerrüde düşürüldüğü 18.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte müvekkil şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Dava dilekçesi ve duruşma günü davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır. Taraflar arasında uyuşmazlık bulunan hususların; Taraflar arasında imzalandığı ileri sürülen 24.05.2017 tarihli satış noktası sözleşmesi ve özel şartlar başlıklı sözleşme gereği davalının cari borcunu ödeyip ödemediği, ödemedi ise miktarı, davalının satış taahhüdünü yerine getirip getirmediği, yerine getirmedi ise bu kapsamında cezai şart ve yatırım bedelinin iadesinin talep edilip edilemeyeceği, davacının soğutucu dolap bedellerinin iadesini talep edip edemeyeceği, edebilecek ise bedelinin ne olduğu, temerrüt tarihlerinin ve faizin türü ve başlangıcının ne olduğundan ibaret olduğu anlaşılmıştır. DELİLLER; ... İcra Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... E sayılı dosyası celp edilmiştir. .... İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... E sayılı dosyası celp edilmiştir. ... İcra Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... E sayılı dosyası celp edilmiştir. Mahkememizce verilen ara karar gereğince bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup 15/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava taraflar arasında düzenlene direk satış noktası sözleşmesi kapsamında davalıya teslim edilen 2 adet soğutucunun bedeliyle, cezai şart alacağının cari hesap alacağının ve yatırım bedelinin tahsili için başlatılmış olan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir. 24/05/2017 tarihli taraflar arasında yapılan satış noktası sözleşmesine göre davalıya 2 adet soğutucu teslim edilmiştir. Sözleşmenin 18. Mad.e göre cezai şart alacağı talep edilebileceği yazılmıştır. Davalı yana münhasır satış ve yatırım bedeli olarak 150.000,00 TL KDV ile birlikte verilmiştir. Ayrıca cari hesaptan kalan miktar takibe konu edilmiştir. Taraflar arasında satım sözleşmesi ilişkisi bulunduğu, bu kapsamda davacı tarafından teslim edilen iki adet soğutucu ve yatırım bedelinin ödendiği keza yanlar arasında tespit edilen cari hesap alacağının da belirlendiği; heyetimizce davalıya sözleşme tarihinde verilen yatırım bedelinin fesih tarihine göre yapılmış kıstelyevm hesabına göre sözleşmenin ifa edilen gerçekleşme oranı da dikkate alındığında davacının davalının imzası inkar edilmeyen satış noktası sözleşmesine göre cezai şart alacağının davacıya şartları dahilinde ödemeyi kabul ettiği belirlenmekle; yine davacının talep ettiği cezai şart alacağının da haklı olduğu düşünülmektedir. Heyetimizce yapılan inceleme ve tespitler sonucunda, davacının davalıdan alacak tutarı 247.748,05 TL olarak hesaplanmıştır. Sayın Mahkeme faiz hesaplama başlangıç tarihini davacının belirtmiş olduğu davalı şirketin temerrüde düşürüldüğü tarih olan 18/10/2019 dan hesaplanmasını kabul ederse davacının davalıdan alacak tutarı 358.789,59 TL olarak hesaplanmıştır. Eğer Sayın Mahkeme taraflar arasında yapılan sözleşmeye istinaden Cezai şart bedelinin de davacıya ödenmesini karar verir ise Cezai şart bedeli dava tarihinden itibaren hes faiz ile toplam 358.803,72 TL Sayın Mahkeme Faiz hesaplama başlangıç tarihini Davacının Belirtmiş olduğu Davalı şirketin temerrüde düşürüldüğü tarih olan 18.10.2019 dan hesaplanmasını kabul ederse Davacının Davalıdan alacak tutarı 519.620,80 TL olarak hesaplanmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, bayilik sözleşmesinden kaynaklı cari hesap alacağı ve sözleşmenin ihlal edilmesi nedeniyle davalıya verilen demirbaş bedeli, cezai şart ve yatırım bedeli iadesinden kaynaklı icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı taraf, davalı ile "Satış Noktası Sözleşmesi" yapıldığı ancak davalının taahhütlerini yerine getirmediğinden sözleşmenin feshi ve 12.000,00-TL cezai şart ve 12.000,00-TL yatırım tutarının iadesi hususunda ....Noterliği'nin 29/08/2018 tarihli ve ... yevmiye nolu Feshi İhbar-İhtarnamesi keşide edilmişse de davalının herhangi bir ödeme yapmadığı, bunun üzerine ...İcra Müdürlüğünün... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu iddiasıyla dava açmış, davalı taraf cevap sunmayarak davanın reddini savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir. Taraflar arasında 24/05/2017 tarihli satış noktası sözleşmesi imzalandığı, davacı tarafça dava dilekçesi ekli sözleşme suretinden anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmenin ... Borcu başlıklı C Maddesinde :"Müşteri ...'nin ve ürününün haklı isim ve şöhreti ile bağdaşır bir şekilde satış politikasını tayin etmeyi ve satışların optimum seviyede tutulmasını sağlayacaktır. Optimum seviyeden kasıt satışların aylık en az 138 kasakoli ... Grubu ürün satışını gerçekleştirmektir. Bu miktarın hesaplanmasında ...'nin defter ve kayıtlarında yer alan meblağlar esas alınır " hükmü bulunmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşmenin Genel Şartlar başlıklı 18. Maddesinde : "İşbu sözleşmenin tatbikinde aşağıda yazılı haller sözleşmeye aşırı derecede aykırılık sayılır. a. Emanet cihazların müşteriye ariyet olarak tesliminden itibaren 3 ay içinde, müşterinin bu sözleşmenin C-... Borcu maddesinde haftalık/aylık ortalama olarak satmayı taahhüt ettiği miktarda ürün satışını gerçekleştirememesi veya daha önceden çektiği miktarlara göre kalan süre sonuna kadar bu taahhüdü gerçekleştiremeyeeğinin ... tarafından 3 aylık süre sonundan önce anlaşılması veya bu taahhüt ilk 3 aylık süre içinde gerçekleştirilmiş olmasına rağmen sözleşmenin geçerliliği süresi içinde herhangi bir dönemde optimum ortalamasının düşmesi ve takip eden bir ay içinde C-... borcu maddesinde yazılı taahhüde uygun ürün satışını gerçekleştirememesi......e.Müşterinin gerekli ödemeleri ... çıkardığı fatura tarihinden itibaren sözleşmenin maddelerinde yazılı süre içinde yapmaması.... 18.2 maddesinde yukarıda belirtilen hallerin vukuunda ... bu konuda ihtar keşidesini veya hüküm istihsaline gerek olmaksızın kendi kayıt ve tespitlerine dayalı olarak müşteriden şartı cezanın kendisine ödenmesini isteyebilecek veya sözleşmenin kendisine yüklediği edimleri kısmen veya tamamen ifa etmeyebilir veya sadece peşin para ile mal vermek suretiyle sözleşmeye devam edebilir veya bunlardan birden fazlasını aynı anda uygulayablir veya sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Sözleşmenin 19. Maddesinde ise "Sözleşmenin ... tarafından 18. Madde uyarınca feshi suretiyle sona erdirmesi halinde de müşteri cezai şart ödemekle mükellef olur. Sözleşmenin feshi halinde müşteri ayrıca ariyet aldığı emanet cihaz, tüp, tank gibi sabit kıymetleri aynen iade edecektir. ...Münhasır Satış ve Reklam bedeli olarak tehsil ettiği meblağları da bu konuda ayrıca herhangi bir ihtar ve ihbara havcet kalmaksızın ... Defaten ve nakden ödeyecektir" düzenlemesi mevcuttur. Sözleşmenin eki mahiyetinde Özel Şartlar'ın 14. Maddesinde işletmeye bir defaya mahsus olmak üzere münhasır satış ve yatırım bedeli olarak 150.000,00 TL+KDV ödeneceği, düzenlenmiştir. Sözleşmenin Ceza Şartı başlıklı E maddesinde : "İşbu sözleşmenin 18. Maddesinde yazılı hallerde birlikte sözleşmenin diğer hükümlerine uyulmaması halinde müşteri 10.000,00 USD'nin ödeme günündeki TL karşılığı cezai şartını ...'nin ilk isteminde, herhangi bir gecikmeye mahal vermeksizin ödeyecektir." hükmüne yer verilmiştir. Mahkememizce tarafların ticari defterlerinde inceleme yapılması için bilirkişi ara kararı kurulmuş ve davalıya inceleme günü uyuşmazlık konusu dönem ticari defter ve kayıtlarını hazır etmesi aksi halde HMK.222 maddesine göre defter ibrazından kaçınmış sayılacağı hususunda tebligat gönderilmiş, davacıya inceleme günü uyuşmazlık konusu dönem ticari defter ve kayıtlarını hazır etmesi aksi halde HMK.222 maddesine göre defter ibrazından kaçınmış sayılacağı hususun duruşmada ihtar edilmiştir. Davalı tebligata rağmen ticari defterlerini ibraz etmemiş, davacı ticari defterlerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 15/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda, taraflar arasındaki ticari ilişki irdelenmiş, davacı ticari defterlerine göre davacının 3.371,95 TL alacaklı olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce taraflara ticari defterlerini sunmaları için süre verilmiş olup davacı defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu alınan bilirkişi raporu ile talep edilen alacağın varlığı kanıtlanmıştır. Davalı defterlerini sunmayarak davacının ticari defter kayıtlarının dava tarihinde yürürlükte olan HMK'nın 222. maddeye göre lehine delil oluşturup oluşturmadığının tam olarak incelenebilmesine engel olduğundan sunulmayan ticari defterlerinde de davacının alacaklı olduğuna dair kayıtların mevcut olduğu halde sunulmadığının ve bunun sonucunda da davacı incelenen defter kayıtlarının davacı lehine delil oluşturduğunun kabulü gerekmiş ve davacının cari hesaptan kaynaklı 3.371,95 TL alacaklı olduğu mahkememizce kabul edilmiştir. Davacı, dava dilekçesinde davalının sözleşme ile kararlaştırılan ... borcuna aykırı hareket edildiğini, belirlenen kotanın altında ürün alımı gerçekleştirildiğini, bu sebeple de sözleşmenin haklı sebeple müvekkili tarafından feshedildiğini, bu hususun ticari defterlerin incelenmesiyle anlaşılabileceğini iddia etmiştir. Bilirkişilerce davacı ticari defterleri incelenmiş ve "Taraflar arasında satım sözleşmesi ilişkisi bulunduğu, bu kapsamda davacı tarafından teslim edilen iki adet soğutucu ve yatırım bedelinin ödendiği, keza yanlar arasında tespit edilen cari hesap alacağının da belirlendiği, heyetimizce davalıya sözleşme tarihinde verilen yatırım bedelinin fesih tarihine göre yapılmış kıstelyevm hesabına göre sözleşmenin ifa edilen gerçekleşme oranı da dikkate alındığından davacının davalıdan talep edebileceği miktar belirlenmiştir. Davacının usulüne uygun ihtarla sözleşmeyi feshettiği ve davalının imzası inkar edilmeyen satış noktası sözleşmesine göre cezai şart alacağını davacıya şartları dahlinde ödemeyi kabul ettiği belirlenmekle; yine davacının talep ettiği cezai şart alacağının da haklı olduğu düşünülmektedir." tespiti yapılmış olup bilirkişi raporu taraflara usulüne uygun tebliğ edilmiş, taraflarca rapora herhangi bir beyan ya da itiraz sunulmamıştır. Buna göre davacının haklı sebeple sözleşmeyi feshettiği ve buna bağlı olarak yatırım bedeli, cezai şart bedeli ve demirbaş bedelini talep edebileceği mahkememizce kabul edilmiştir. Davacı demirbaş bedelini talep etmiştir. Taraflar arasında imzalanan 30/05/2017 tarihli 2 adet Emanet Cihazların Geçici Kullanılması Hakkında Teslim ve İzin Belgesinden Nostalji markalı 475 USD bedelli ve Uğur markalı 475 USD bedelli iki adet dolabın davalıya teslim edildiği, sözleşmenin 19. Maddesi gereği davalının bunları iade yükümlülüğün bulunduğu, dolapların iade edildiğine dair dosyada bilgi ve belge bulunmadığından, davacının davalı aleyhine takibe başladığı ve temerrüt başlangıç tarihi olarak belirlenen 18/10/2019 tarihi itibari ile hesaplanan kurdan (5,9 TL) toplam 5.605,00 TL davacının alacaklı bulunduğu anlaşılmıştır. Davacı dava dilekçesinde bu bedeli 3.600,00 TL talep ettiğinden taleple bağlı kalınmıştır. Davacının davalıya Özel Şartlar'ın 14. Maddesi uyarınca 150.000,00 TL + KDV olmak üzere 177.000,00 TL yatırım bedeli ödediği, 24/05/2017 tarihli faturadan anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmenin 19. Maddesi gereği davalının bu ödemeyi iade etmekle yükümlü olduğu mahkememizce kabul edilmiş olup davacı tarafça dava dilekçesinde 25.000,00 TL talep edildiğinden taleple bağlı kalınmıştır. Taraflar arasında sözleşmenin Ceza Şartı başlıklı E. Maddesi gereği 10.000,00 USD cezai şart belirlenmiş olup davacı tarafça dava dilekçesinde 10.000,00 TL cezai şart talep edilmiştir. Davacının davalı aleyhine takibe başladığı ve temerrüt başlangıç tarihi olarak belirlenen 18/10/2019 tarihi itibari ile hesaplanan kurdan (5,9 TL) toplam 59.000,00 TL alacaklı olduğu anlaşılmış olup davacı tarafça 10.000,00 TL cezai şart talep edildiğinden taleple bağlı kalınarak bu bedel üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; 3.372,00 TL cari hesap alacağının, 3.600,00 TL soğutucu dolap bedelinin, 25.000,00 TL yatırımın bedelinin, 10.000,00 TL cezai şart bedelinin temerrüt tarihi olan 18/10/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 2-Yargılama giderleri ve sair hususların gerekçeli kararda değerlendirilmesine, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 2.867,11 TL nispi karar harcının peşin alınan 716,78. TL harçtan mahsubu ile geri kalan 2.150,33 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan dava açılırken yapılan toplam 922,28 TL (179,90TL BVH, 25,60 TL VSH, 716,78 TL peşin harç) harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 8.502,00 TL ( 402,00 TL tebliğler ve posta, 8.100,00 TL bilirkişi ücreti) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00 TL'nin davalıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/09/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır