İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/430 E. 2024/584 K.

T.C. İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2020/430 Esas KARAR NO : 2024/584 DAVA : Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 12/08/2020 KARAR TARİHİ : 09/10/2024 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ DAVA (Davacı vekili dava dilekçesinde özetle); Müvekkili ile davalı arasında 05.04.2013 tarihinde 4 yıl süreli yapılan sözleşme ile müvekkilinin davalı şirket çalışanlarını işyerinden evlerine, evlerinden iş yerlerine ulaşım-servis hizmetini üstlendiğini, taraflar arasındaki sürekli borç ilişkisi nitelindeki sözleşmenin yenilenerek yıllardır uygulanmaya devam etmekle bereber en son 5.10.2019 tarihinde yenilenen sözleşmenin sona erme tarihinin 4.10.2020 olduğunu ve müvekkilinin üstlendiğihizme borcunu yıllardır sözleşme hükümleri çerçevesinde düzenli ve özenli bir şekild ifa ettiğini Covid-19 salgını nedeniyle davalı şirketin 22.02.2020 tarihinden itibaren faaliyetlerine ara vermesiyle müvekkilinin iyiniyetli şekilde çeşitli seçenekler Sunduğunu ve bu önerilerin de müzakere etmeye hazır olduğunu defalarca sözlü ve yazılı olarak kendilerine ifade ettiklerini, sözleşme süresi boyunca müvekkilinin tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini ve davalının dava aksi yönde bir iddiada bulunmadığı; fesih beyanında da bu yönde herhangi bir ifade bulunmadığını, davalı taraf tarafından gönderilen ... 57. Noterliği... tarihli ihtarnamede Cumhurbaşkanlığı ile Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü duyurusu üzerine, davalının işyerindeki faaliyetin tamamen durdurulmuş olmasını objektif hukuki imkânsızlık ve müvekkilinin dürüstlük kuralı ve iyiniyete aykırı davranışını sözleşmenin feshinegerekçe olarak gösterdiğini fakat davalının işyerindeki faaliyetin durmuş olmasının hukuki imkânsızlık teşkil etmediğini davalının, sözleşmeye ilişkin güncelleme ve uzlaşma tekliflerine ve müzakere taleplerine olumlu bir cevap vermediği gibi en son çektiği ihtarla kötü niyetli hukuken geçerli ve haklı bir neden ileri sürmeden sözleşmeyi süresinden önce sona erdirerek haksız fesih ihbarında bulunduğunu, müvekkilinin sözleşmenin sona ermesine kadar geçecek süre içerisindeki yoksun kaldığı kar, sözleşmenin devam edeceği inanvıyla yaptığı ödemeler ve masraflar olmak üzere sözleşmenin devam etmemesi nedeniyle uğradığı tüm maddi zararların tazmininin gerektiğini beyan ederek davanın kabulünü talep etmiştir. CEVAP (Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle); Davalı vekili tarafından dosyaya sunulan değişik tarihli dilekçelerde özetle; Müvekkilinin davacı ile değil ... A.Ş. ile arasında 05.04.2013 tarihinde Personel Taşıma Sözleşmesi imzalandığını davacı ile 16.07.2016 tarihinde ilk sözleşmenin imzalandığı ve sözleşmenin04.04.2017 tarihinde feshedileceği ile 05.04.2013 tarihli sözleşme ve ek protokollerle bağlı kalınmayacağının davacıya ihtar edildiğini, müvekkilinin davacı ile çalışmak istemediğini ve sözleşmeyi fesih iradesini bildirmesine rağmen davacının ... güzergâh kullanım belgesi almak zorunda oluduğundan dolayı 2 sayfalık onay belgesi imzalattırması gerektiğini belirterek müvekkilinin yetkilisi ...’un iradesi yanıltılarak madde hükümlerinin silsile halinde devam etmediği 22.03.2018 tarihli sözleşmenin imzalatıldığını, Covid-19 pandemisi nedeniyle müvekkilinin çalışmayı devam ettirme olanağı kalmadığı ve işyerinin fiilen kapatıldığını; davacının 28 Mart 2020 tarihinden itibaren hizmet alamamasının elde olmayan sebeplerden ileri geldiğini ve hizmet almadığının davacının kabulünde olduğunu, davacının 30.04.2020 tarihinde tam fatura kesmesinin dürüstlük kuralına aykırı olduğu, bu sebeple 8 gün içerisinde faturanın iade edilerek dürüstlük kuralına aykırı davranışı nedeniyle sözleşme ilişkisinin devamının müvekkili açısından mümkün olmamasından dolayı sözleşmenin feshedildiğini, müvekkilinin tek faaliyet kolu ve alanının hav taşımacılığı olduğu ve covid-19 sebebiyle borcun hukuken ve fiilen ifasının TBK m 136 objektif imkansızlığının söz konusu olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir. DELİLLER: ... Arabuluculuk Bürosu ... büro dosya no, ... başvuru no 07.08.2020 tarihli son tutanağı, taraflar arasındaki sözleşmeler, ... 8.Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname, ... 5. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname, ... 57. Noterliğinin ... tarihli ... sayılı fesih ihbarnamesi, 30.1.2020, 27.2.2020, 30.3.2020 tarihli ödenmiş tam faturalar, 30.4.2020 tarihli ödenmemiş (HGS ve yakıt düşülmüş) fatura, 20.3.2020, 12.5.2020 ve 15.6.2020 tarihli yazışmalar, bilirkişi raporlarıdır. 10/09/2021 tarihli bilirkişi raporunda "Tarafların 2017,2018,2019 ve 2020 yıllarına ait yevmiye, kebir ve envanter defterlerinin açılış ve kapanış tasdik işlemleri yasal süreleri içerisinde yapıldığı, ancak davalı tarafa ait 2016 Yılı yevmiye defterinin kapanış tasdikinin yapılmadığı, davacı taraf kayıtlarına göre dava tarihi itibariyle davacının davalıdan 42.692,86 TL alacaklı olduğu, davalı taraf kayıtlarına göre dava tarihi itibariyle davalının davacıya borcunun bulunmadığı, tarafların kayıtları arasındaki farkın davacı tarafından davalı adına düzenlenen 30.04.2020 tarih ve ... numaralı 42.692,41 TL tutarındaki faturanın davalı tarafından kayıtlara alınmamasından kaynaklandığı, TBK m 138 düzenlenen aşırı ifa güçlüğü olup olmadığı ve sözleşmenin uyarlanmasının gerekip gerekmediği,mücbir sebep ve borcun ifasının imkansızlaşmasının varlığı, borcun ifasının geçici olarak mı sürekli olarak mı imkansızlaştığının belirlenmesi,sözleşmede ifanın imkansızlık hali mi yoksa aşırı ifa güçlüğü hali mi olduğunun belirlenmesi ve Türk hukukunda sözleşme serbestisi ve sözleşmeye bağlılık ilkelerinin istisnası olan ve temeli TMK m.2 de düzenlenen dürüstlük kuralında yatan aşırı ifa güçlüğü maddesini özellikle COVİD-19 tedbirleri kapsamında hukuki yorumlanıp değerlendirilerek bir sonuca varmanın doğru olacağı ve bu konudaki nihai değerlendirmenin Sayın Mahkeme’nin takdirinde olduğu" bildirilmiştir. 11/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda "Bent de belirtilen... no.lu fatura bedeli olan 42.692.41 TL filen gerçekleştirilmiş ve kabul edilmiş bir fatura bedeli olup kesin alacak niteliğinde olduğunu, 2,3,4 bentlerde talep edilen sözleşmenin kalan süre fatura bedelleri kaybı, taşıt kredisi, ek ticari kredi giderleri ve taşıt satış zararları gibi iş ve işlemlerin davacı şirketle Davalı şirket arsında akdedilen personel taşıma sözleşmesi kapsamında olduğu anlaşıldığını, ancak, öncelikle sözleşmenin feshinin haksız olduğunun karara bağlanması ve davacı şirketin maruz kaldığı giderler ve zararların bu haksız fesih neticesinde meydana geldiğinin ve aralarında illiyet bağının bulunduğunun hukuki karara bağlanması gerektiği" bildirilmiştir. 15/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda "Yukarıda arz ve izah olunan gerekçelerle birlikte, 1. Ahde vefa ilkesi uyarınca, sözleşmenin ayakta olduğu Nisan 2020 ayı içerisinde,hizmet alınıp alınmamasından bağımsız olarak, sözleşme ile kararlaştırılan ücretin ödenmesi gerektiği; bu nedenle, Nisan ayına ilişkin 30.04.2020 tarihinde düzenlenen 42.692,41-TL bedelli faturanın davacıya ödenmesi gerektiği, davalının işletmenin kapalı kalmasından dolayı davacıdan hizmet almaması nedeniyle borcunu ifa edememesinin mücbir sebepten ileri geldiği; davacının üzerine düşen edimi ifa edememesinde kusurlu olmasa da ediminin imkansızlığa uğradığı, Covid-19 mücbir sebebine dayanarak sözleşmenin feshedilmesinin haklı nedene dayandığı; Sayın Mahkeme, somut ihtilaf açısından mücbir sebep olmadığı kanaatinde ise, sözleşmenin haksız olarak feshi sonucunun ortaya çıkacağı; sözleşmeyi haksız olarak fesheden taraf, bu sebeple ortaya çıkmış zararı, özellikle de sözleşmenin karşı tarafının yoksun kaldığı kazancı talep edebileceği, Sektör Uygulamaları Yönü ile değerlendirildiğinde, Sayın Mahkemenin davacının kâr kaybı yönü ile tazmine hükmetmesini taktir etmesi halinde; Davalı tarafından davacı tarafa servis hizmeti vermediği dönemde düzenlemiş olduğu KDV hariç 39.167,33 TL ‘lik faturanın içinde araç yatırım giderleri ve şirket kârları da bulunmakta olup, 39.167,33 TL lik aylık fatura tutarının 18.283,78 TL’lik kısmının kâr olduğu kabul edilebileceği, somut olayda davacının 30.04.2020 tarihinde düzenlemiş olduğu ... Numaralı 42.692,41 TL (KDV Dahil) tutarındaki faturanın, taşımacılık yönüyle sektörel açıdan değerlendirildiğinde makul olduğu kanaatine ulaşıldığı" bildirilmiştir. 31/07/2023 tarihli ek bilirkişi raporunda "Kök raporumuzda da ifade edildiği üzere, son hizmet alımının sağlandığı Mart 2020’ye ilişkin fatura davalı tarafından ödemiştir. Bu tarihlerde hastalığın bulaş oranı, tehlikesi, işletmede çalışan işçilerin sağlığı, Devlet tarafından başvurulan kısıtlamalar ve en önemlisi böyle bir salgın hastalığın bu denli ciddi sonuçlar doğuracağının hiç kimse tarafından öngörülemeyeceği hususları birlikte ele alındığında, borcun ifa edilememesi mücbir sebep olarak nitelendirilebilir. Anılan salgının bir mücbir sebep teşkil ettiği kanaatinde olduğumuzdan, sözleşmenin feshinin de haklı olduğu görüşümüzü muhafaza ettiği" bildirilmiştir. 22/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda "Davacının fesih zamanındaki aylık ortalama gelirinin 65.799,23-TL olabileceg i; servis taşımacılığı sekto ru nde genellikle KDV hariç servis taşıma faturasının %30 kadarı taşıma şirketlerinin araç yatırım giderleri ve şirket ka rları olarak gerçekleşeceği, buna göre davacının aylık 19.739,76-TL kazançtan yoksun kalacağı, muhterem Mahkemece feshin haksız oldug u kanaatine varılır ise, davacının fesihten sonra 3 aylık su rede emsal bir iş bulabileceg i ve bu su redeki kazanç kaybının 59.219,31-TL olabileceği, mahkememizce feshin haklı olduğu kanaatine varılır ise, sektörde uygulanan ihbar su resinin genellikle 2 ay oldug u; davacının bu su reçteki kazanç kaybının 39.479,53-TL olabileceği" bildirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinin davalı tarafça haklı olarak feshedilip feshedilmediği, davacının sözleşmenin feshi sebebiyle zarara uğrayıp uğramadığı, zararın niteliği ve miktarı hususunda toplandığı anlaşılmıştır. Dosyada bulunan tüm delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucu; dosyaya sunulu 05.04.2013 tarihli sözleşme uyarınca davacı ile dava dışı ... Çağrı Merkezi Müşteri Hizmetleri arasında personel taşıma sözleşmesi imzalandığı, davacının Alman Hava Yolları adına yolcu rezervasyon hizmeti veren davadışı ... Çağrı Merkezi Müşteri Hizmetlerinin personellerinin davalı ... personellerinin de İstanbul içi taşınmasını yüklendiği, taraflar arasındaki sözleşmenin sürekli borç ilişkisi içerisinde yenilendiği, sözleşmenin en son 05.10.2019 tarihinde yenilendiği, davalı tarafça ... 57. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile CB başkanlığının 28.03.2020 tarihli Salgın Hastalık Önlemleri ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün 27.03.2020 tarihi itibariyle Covit 19 salgını sebebiyle yurtdışı yolcu uçuşlarını durdurulduğuna ilişkin duyurusu sebebiyle sözleşmeyi feshettiği, dosyaya sunulu bilirkişi raporları ve emsal yargı kararları uyarınca mahkememizce Covit salgını mücbir sebep olduğu değerlendirilerek davalı tarafça fesih haklı fesih olarak kabul edilmiş, sözleşmenin ayakta olduğu nisan ayı içerisinde hizmet alınıp alınmamasından bağımsız olarak, sözleşme ile kararlaştırılan ücretin ödenmesi gerektiği kabul edilmiş, bu nedenle nisan ayına ilişkin 30.04.2020 tarihinde düzenlenen 42.692,41 TL bedelli faturanın 22.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, davacının dava dilekçesi ile haksız fesih sebebiyle mahrum kara ilişkin müspet zararını talep ettiği , Yargıtay 15. HD sinin ... E. ...K sayılı uyarınca fesihlerde mahrum kara ilişkin müspet zararının istenebilmesi için sözleşmede ayrıca madde olması gerektiği, dosyaya sunulu sözleşmede böyle bir düzenlemenin bulunmadığı, TBK 125/son maddesi uyarınca sözleşmeyi haklı olarak fesheden taraf ancak olumsuz zararını menfi zararını isteyebileceğinden davacının 59.219,31 TL müspet zarar talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere; 1-Davanın kısmen kabulü ile 42.692,41 TL nin 22.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 2.916,31-TL nispi karar ve ilam harcının, dava ilk açılırken davacı taraftan peşin alınan ve ıslah harcı olmak üzere toplam 1.853,83-TL harçtan mahsubu ile 1.062,37 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına, davacının yatırdığı 1853,83 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine , 3-Davacı tarafından yapılan 9.450,00 TL bilirkişi ücreti, 54,40.-TL başvurma harcı ve 196,00-TL posta tebligat gideri olmak üzere toplam 9.700,4-TL yargılama giderinin, davadaki kabul ret oranına göre 5.637,07-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan giderin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Hukuk Muhakemeleri Yasasının 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından artan avansın, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine, 6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 7-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 8-... Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00.-TL arabuluculuk tarife bedelinin, davadaki kabul ret oranına göre 552,94.-TL'nin davacıdan, 767,06.-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Dair taraf vekillerinin huzurunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize verilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri'nde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. Açıklandı09/10/2024 Katip Hakim ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır