İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/216 E. 2024/712 K.

T.C. İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/216 Esas KARAR NO : 2024/712 DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/01/2015 KARAR TARİHİ : 26/11/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacı ile dava dışı ... arasında 01/06/2005 tarihinde satın alma vaadi sözleşmesi yapıldığını ve ... İlçesinde yapılacak olan ... adlı projeden inşaat aşamasında bir adet ev satın aldığını, bu projeden ev alanların bir oluşum kurarak evleri bitirmeyi amaçladıklarını, davalı şirketinde bu amaca hizmet için kurulmuş bir şirket olduğunu, işin bitirilmesi için şirkete para aktarıldığını ancak gayrimenkullerin tamamlandığını, planlandığı gibi şirketin paylarını devretmediğini, tapu iptali ve tescili talepli olarak ... 2. Tüketici Mahkemesinde dava açktıklarını, davalı şirkete ne kadar bir likit girişi olduğunun ve bunların nerelerde kullanıldığının belli olmadığını, paraların iadesi için ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile yaptıkları takibin ise davalının itirazı üzerine durduğunu, davalı şirketten alacaklı olan bir şirketin takibe geçmesi, davalının takibin kesinleşmesine sebebiyet verdiğini ve bunun davalı ve takip alacaklısı şirket hakkında yapılan danışıklı bir iş olduğunu, oysa ... 28. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasından tahsil edilecek paranın davalı şirketin değil müvekkili ve diğer hak sahiplerinin olduğunu, davalının kuruluş amacının müvekkili ve diğer hak sahiplerinin ... adlı inşaat projesindeki evlerin tamamlanması için gerekli inşaat işlerinin yürütülmesi bakımından kurulmuş aracı bir şirket olduğunu, dava dışı şirket tarafından haczen tahsil edilecek olan maddi varlığında davalı şirkete ait olmadığını, davalı şirketin ticari bir faaliyet yürütmediğini ve kendisine ait bir varlığının olmasının mümkün olmadığını beyan ile davalının ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile yaptıkları takibe itirazının iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili vermiş olduğu 09/03/2015 havale tarihli cevap dilekçesinde; davacının kısmi de olsa borç verdiğini, verdiği borcu talep edebileceği şahsın müvekkili şirket değil, ...A.Ş. olduğunu, davacının müvekkili şirketten müvekkili şirketin hissesini istemesinin usul ve esas yönünden yasaya uygun olmadığını, müvekkilinin yazılı taahhüdünü yerine getirdiğini, davacının kendi yazılı taahhüdünü ifa etmediğini, müvekkili şirketten hisse talep etmesinin haksız olduğunu bildirerek, davanın reddine, ... 13.İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile başlatılan takibin iptaline, davacının takip konusu alacağın %20 oranında inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir. Dava; davacının satın aldığı villanın yapımının tamamlanması için yüklenici firmayı finanse etmek amacıyla kurulan davalı şirkete villanın satın alma bedeli olarak ödenen paranın tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Dava konusu ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasının tetkikinden; davacının davalı aleyhinde 42.536,00 TL vaad edilen hisse bedeli ödemesi ile bunun işlemiş faizi ve bundan başka asıl alacaklar ve işlemiş faizleri olmak üzere toplam 221.310,76 TL nin tahsili bakımından 16/06/2014 tarihinde takibe geçtiği görülmüştür. ... 28. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının tetkikinden; ...nin ... A.Ş ile ... A.ş hakkında 27/06/2008 ve 25/08/2008 tarihli anlaşmalardan doğan hak ve alacaklarına istinaden 20.000.000 TL nin tahsili bakımından 21/05/2009 tarihinde takibe geçtiği görülmüştür. Dosyamızın sunulan deliller, banka kayıtları ve davalı şirket defter ve belgeleri üzerinde inceleme yaparak davacının finansman kapsamında yapmış olduğu ödemelerin ne kadar olduğu, bu ödemeler nedeni ile davacıya geri ödeme yapılıp yapılmadığı, davacıya hisse devri yapılıp yapılmadığı ve davacının yapmış olduğu bu ödemeler nedeni ile davalıdan alacağının olup olmadığı varsa miktarına ilişkin rapor düzenlenmek üzere mali müşavir bilirkişi ..., Bankacı ve Finans Uzmanı Bilirkişi ..., Yapı Denetim Uzmanı ...'e tevdiine karar verilmekle, bilirkişi heyetince yapılan inceleme neticesinde;davacı ile diğer ev sahiplerinden davalı şirkete gelen toplam paranın 6.418.452,28 TL olduğunu, ayrıca banka faiz gelirleri olarak 74.396,57 TL, 2009 yılı dönem başı kasa hesabında 38.508,00 TL ve 2009 yılı dönem başı iş avans bakiyesi 6.000 TL olmak üzere toplam 6.551.566,65 TL tutarında fon yatırıldığını, yatırılan bu fonun 5.613.009,54 TL sinin ... Tic. A.Ş ne ev sahipleri adına ödendiğini, 273.000 TL sinin ...AŞ ile olan davayla ilgili olarak hakemlere ödendiğini, 120.771,10 TL sinin icra ve dava dosyas masrafları için ödendiğini, 153.125 TL sinin avukatlık masrafı olarak ödendiğini, 287.291,25 TL sinin genel yönetim gideri olarak ödendiğini, 43.000 TL sinin diğer ödemeler olarak sarf edildiğini, kasa bakiyesinin 8.676,96 TL ve 52.692,80 TL banka mevcudunun olduğunun davalı şirketin yasal defterlerinin incelenmesinden anlaşıldığını, davalı şirketin inşaatçı ...A.Ş ve ... A.Ş ve ... A.Ş ile aralarında davacının da bulunduğu 39 kişi tarafındanevleri için daha önce ödedikleri ve anlaşma tarihinden başlayarak anlaşma koşullarına göre kendilerine borç olarak verecekleri 9.000.000 Doların teminatını oluşturmak üzere, anlaşma ile belirlenen 20.000.000 TL bedelli icra takibinin yapıldığı ve bu takibin kesinleştiği, sonrasında da ...A.Ş üzerinde kayıtlı bulunan toplam 57 kişiye satılmış olan taşınmazların inşa olunacağı arsaların üzerine arsa sahipleri lehine, inşaat teminat ipoteklerinden sonra yararlanmak üzere haciz konulduğunu, öte yandan konulan bu haczin ancak ve aralarında davacının da bulunduğu 39 ev sahibinin her hnagi bir nedenle evlerini teslim alamamaları ya da alamayacaklarının anlaşılması halinde, evleri için ödedikleri paranın iade alınması amacı ile taşınmazların satılarak paraya çevrilmesi haklarının doğacağının anlaşıldığını, davacının davalıya yaptığı 80.000 USD tutarlı ödemenin 27/06/2008 tarihli sözleşme hükümlerine uygun olarak yapıldığını, yapılan ödemenin davalı şirkete değil müteahhitlere aktarıldığını, davalı şirketin sağladığı fonların kullandığı yerlerin de belirli olduğunu, davalı şirketin kendi mali bünyesinde söz konusu tahsilatlardan kaynaklı yersiz ve amaçsız bir fonun da bulunmadığını 04/03/2019 tarihinde rapor etmişlerdir. Davacının davalı aleyhinde ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile 16/06/2014 tarihinde vaad edilen hisse bedeline mahsuben ödenen meblağ ve ...inşaat tamamlanması için geri iade edilmek üzere verilen borca istinaden toplam 221.310,76 TL nin tahsili bakımından takibe geçtiği görülmüştür. Davalı şirketin, davacının ve diğer 39 ev sahibi adayının, ... Projesindeki evlerinin, ... arasında yapılan satın alma vaadi sözleşmesi kapsamında, ...A.Ş ile birlikte inşaa edilmesi için gerekli finansmanın sağlanması maksadıyla kurulmuş bir şirket olduğu, davacının da imzaladığı 14/06/2008 tarihli beyan belgesinde, projenin tamamlanması için gerekli görülen 9.000.000 doların 57 de bir hissesine denk gelen 157.894,74 USD yi davalı şirkete ödeyeceğini taahhüt eder olduğu, ayrıca yüklenici ... A.Ş ve ... şirketleri ile davalı ...arasında 27/08/2008 tarihli Anlaşma akdedilerek tarafların karşılıklı hak, alacak ve borçlarının düzenlendiği, davalı şirketçe 9.000.000 USD tutarında nakit kaynağın yüklenicilere sağlanmasının taahhüt edildiği, ayrıca ortakların hisse rehninden ayrı olarak ve tek taraflı olarak 9.000.000 USD nin tamamen ödenmiş olması şartı aranmaksızın, rehin konusu edilmiş olan ortaklara ait ...A.Ş deki hisselerini ...ye devretme hakkının tanındığı görülmüştür. Dosyamız davalısının dava dışı yüklenici firmalar aleyhinde, ... 28. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yaptığı takipte, ...A.Ş yönünden takibin kesinleştiği, davaya konu inşaat projesinin yapıldığı ... Köyündeki 1756,1760,1766 ve 764 parsel sayılı taşınmazlara ayrı ayrı haciz şerhlerinin işlendiği, kıymet takdirinin yapıldığı, ... A.Ş nin kıymet takdirine itiraz ettiği, ayrıca ... A.Ş ile ... A.Ş nin dosyamız davalısı şirkete 5.313.117,10 Dolar borcunu ödemesinin ve haczin kaldırılmasını içerikli 22/04/2011 ve 31/05/2011 tarihli ihtarnameleri gönderdiği görülmüştür. Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde, ... Esas -... Karar sayısı ile 21/01/2020 tarihli kararı ile, Davacının davasının reddine, Kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verildiği, davacı vekilinin temyiz etmesi üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 30/11/2022 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile bozularak mahkememizin mahkememizin 2024/216 Esas sırasına kaydedilmekle yargılamaya devam olunmuştur. Davacı ile bir kısım dava dışı şahısların, müteahhitliğini dava dışı .... A.Ş., pazarlamasını da dava dışı ... A.Ş.’nin yapacağı villalardan bedelini ödemek suretiyle aldıkları; ancak yüklenici ve pazarlamacı şirketlerin finans sıkıntısı içerisine girmeleri nedeniyle projeyi tamamlayamadıklarından ev satın alanların yükleniciye finans sağlaması amacıyla yüklenici ve pazarlamacı şirketler ile ileride ortağı olacakları şirket kurucuların 27.06.2008 tarihli anlaşmayı yaptıkları, davacı ve dava dışı ev satın alanların bu sözleşmeye taraf olmadıkları ancak işbu sözleşmede ... ortakları diye anıldıkları akabinde 25.08.2008 tarihli ana sözleşme ile davalı şirketin kurulduğu ve ev satın alanların dava dışı yükleniciye sağlanacak fonun toparlanması için sözleşme kapsamında davalı şirkete ödeme yaptıkları anlaşılmıştır. Bunun yanı sıra, anılan sözleşmede; “Müteahhitin içine girdiği nakit akışı sıkıntısına bağlı olarak inşaat faaliyetini yavaşlattığını ve inşaatın süresinde tamamlanamaması halinde satın aldıkları bağımsız bölümleri teslim almamaları riskinin doğduğunu gördükleri için, münhasıran aşağıdaki şekilde kullanılmak kaydıyla müteahhit lehine bir nakit kaynağı yaratıp, müteahhitin bir kısım arsa sahipleri ile yapmış olduğu bahse konu kat karşılığı anlaşmasından doğan taahhütlerin tamamlanmasını sağlayarak son tahlilde kendi bağımsız bölümlerini teslim alabilmek amacıyla ortaklar, kemer ve müteahhitle işbu anlaşmayı tanzim ve imza etmiştir.”, “Keza müteahhit, su evlerinin ortaklarına yapılan bağımsız bölüm satışlarından doğan ve vadeleri geldiğinde ...’nin ortaklarından tahsil edilecek olan ve bir kısmı KDV alacaklarından oluşan 7.000.000.- (Yedi Milyon) ABD Doları tutarında bir kaynağa sahip olduğunu ve bu kaynak ile birlikte inşaatın tamamlanması için gereken ek kaynak tutarının 9.000.000.- (Dokuz Milyon) ABD Doları tutarı olarak ortaya çıktığını ve Su Evlerinin 9.000.000.- (Dokuz Milyon) ABD Doları tutarında ek bir kaynak sağlaması halinde kat karşılığı inşaat anlaşması ile bir kısım arsa sahiplerine ve bağımsız bölüm satış anlaşmaları ile de ...’nin ortaklarına taahhüt ettiği tüm yükümlülükleri bahis konusu anlaşma şartlarına uygun olarak yerine getirebileceğini beyan ve taahhüt etmiştir.”, “(b) bendinde belirlenen şekilde kullanılmak ve yine işbu anlaşmada belirlenen şekilde ve şartlarda Su Evlerine geri ödenmek şartıyla 9.000.000.- US Doları tutarlı ek nakit kaynağı, sağlamayı kabul ve taahhüt etmiştir.”, “İlk 1.000.000.- (Bir Milyon) US Dolarlık bölümü, ... lehine bağımsız bölümlerin kat irtifakının oluşturulduğu ya da herhangi bir nedenle bu mümkün olmadığı takdirde, bağımsız bölümlerin üzerine inşa edileceği arsaların kendisinde olan hisseleri üzerine müteahhit ... A.Ş tarafından, ... lehine toplam 18.000.000.- (On Sekiz Milyon) YTL tutarında inşaat ipoteği tesis edileceği tarihten bir gün önceki tarihte,... sağlanacaktır.”, “.... A.Ş. tarafından müteahhit ... Tic. A.Ş lehine tanzim edilen ve müteahhit tarafından su evlerine teslim edilen tüm bonoları ortaklara iade etmeyi taahhüt ile ve bu durumda ortakların 9.000.000.- US Dolara kadar verilmiş olan borçtan şahsi sorumluluklarının sona ereceğini teyit ve kabul etmiştir.”, “... de müteahhit, ortaklar ve Kemer’in işbu anlaşmadaki sair yükümlülüklerini anlaşma koşullarına uygun şekilde ifa etmeleri halinde hisseler üzerindeki rehni kaldırmayı ve mülkiyetini devraldığı hisseleri devraldığı koşullarla ortaklara iade etmeyi kabul ve taahhüt etmiştir.”, “ORTAKLAR...şartı aranmaksızın, rehin konusu edilmiş olan ortaklara ait ...Tic. A.Ş. hisse ve hisse senetlerinin mülkiyetini su evlerine devredilmesini, talep hakkına da sahip olduğunu beyan ve kabul ve işbu anlaşmanın bu yönü ile aynı zamanda bir hisse devir taahhüdü içerdiğini teyid etmiş, işbu anlaşma ile su evlerinin yazılı talebi halinde hemen hisse senetlerini temlik cirosu ile birlikte su evlerine teslim ederek hisseleri devretmeyi taahhüt etmişlerdir.”, “...belirlendiği üzere inşaatın kalan bölümünün toplam maliyetinin 16.000.000 US Dolar olduğunu ve bu nedenle de herhal ve karda su evlerinin yaratacağı ek finansman taahhüdünün 9.000.000 USD dolarından ibaret kalacağını beyan ve taahhüt etmekle birlikte herhangi bir nedenle inşaat maliyetinin 16.000.000.- Doları aşması ve buna bağlı olarak su evlerinin 9.000.000.- Doları da aşan ek ödeme yapmak durumunda kalması halinde taraflar bahis konusu ek maliyetin karşılanması ile ilgili olarak aşağıdaki şekilde bir mutabakata varmışlardır.”, “Öte yandan müteahhit ...A.Ş. tarafından ... ortaklarıyla evvelce yapılmış olan bağımsız bölüm satışı ile ilgili anlaşmaların tüm hak ve borçları ile birlikte müteahhit .... A.Ş.’ye devrini sağlamayı ve ... ortaklarının talebi halinde ...A.Ş. ile yapmış oldukları bağımsız bölüm satış anlaşmasını aynı koşullarla müteahhit ... A.Ş. ile de yapılmasını temin etmeyi ve ... ortaklarının işbu anlaşma ve evvelce ... A.Ş. ile yapılan anlaşmada yazılı yükümlülüklerden daha fazla bir borç ve yükümlülük altına girmemesini sağlamayı taahhüt ile aksi halde oluşacak ek borç ve yükümlülüklerin kendileri tarafından ifa ve icra olunarak giderileceğini kabul etmişlerdir.”, “Buna karşılık, ... de, inşaatın gecikmesi nedeniyle, evvelce...A.Ş ve ...Tic. A.Ş ile yapılmış bağımsız bölüm satış vaadi anlaşmasından ve gerekse buna ek olarak yapılan anlaşmalardan doğan tüm gecikme cezalarından tamamen feragat etmişlerdir.”, “d) ve nihayet ... A.Ş. esas mukavelesinin 9. maddesinde yapılacak değişiklikler yolu ile ortakların kendi içlerinde ve hisseler üzerindeki rehin hakkı ile rehin anlaşmasından doğan su evlerinin haklarına zarar vermeyecek şekilde yapacakları devirler ile su evlerine yapılacak devirler dışında herhangi bir üçüncü şahsa hisse devretmesinin bir kısım arsa sahipleri ile yapılan kat karşılığı inşaat anlaşması ve ... ile yapılan bağımsız bölüm satış anlaşmaları ile üstlenilen inşaat ve diğer taahhütlerin ifasına kadar yasak olduğu şirket yönetim kurulunun TK 418/2’ye uygun olarak, sebep göstermeksizin hisse devir ve tescil taleplerini kayıttan imtina edebileceğini yazılmasını sağlamayı, taahhüt ile işbu mukavelenin imzası tarihinde esas mukavelede yapılacak değişiklik neticesinde (B) gurubu olarak tavsif olunacak ve şirket sermayesinin %15’ine tekabül edecek miktarda hisseyi ayrıca bir bedel ödenmesi gerekmeksizin ... tarafından belirlenecek şahıs ya da şahıslara üzerinde var olan ya da konulacak olan rehin mükellefiyeti ile birlikte devretmeyi kabul etmiştir.” hükümlerini haizdir. Davacının dayanmış olduğu 27.06.2008 tarihli sözleşmenin dava dışı ...A.Ş. ve ... A.Ş. ile henüz kurulmamış davalı şirketin kurucuları arasında imzalandığı, bu sözleşmede, davacının taraf olarak imzası olmamasına rağmen, sözleşmenin 2. paragrafında “... olarak anılacak ... adıyla başlatılan iki ayrı site projesinden ev alanların ortak olacakları, kurulmakta olan ... arasında TTK 301/2 uygun olarak daha sonra yasal süresi içinde tüm hakları kurulacak şirkete devredilmek üzere aşağıdaki şartlarda bir anlaşma yapılmıştır.” şeklinde bir ibareye yer verildiği, davalı şirket o tarihte henüz kurulmamış olup anılan sözleşme, davalı şirketin kurucuları ile dava dışı müteahhit ve pazarlama şirketleri tarafından hem kendi ad ve lehlerine hem de aralarında davacının da bulunduğu 3. kişiler yararına 6098 sayılı TBK m.129 (EBK 111) hükmü kapsamında yapılmış bir sözleşme niteliğindedir. Üçüncü kişi yararına sözleşmelerde, 3.kişi lehine vaadettiren 3. kişiye ifada bulunmayı vaadeden ve kendisine ifada bulunacak 3. kişi lehtar vardır. Yani üçlü ilişki söz konusudur. Böyle bir sözleşmede (üçüncü kişi yararına sözleşme) bir sözleşmeye taraf olmayan bir kimseye o sözleşmeden doğan alacağa etki edip talep hakkı vermektedir. Diğer bir ifade ile tam üçüncü kişi yararına sözleşmede lehtar vaadedenden ifayı bizzat talep edebilir. Davalı şirketin kuruluş amacının davacı ve diğer ev satın alanların evlerini teslim alabilmeleri için finans sıkıntısı içinde olan dava dışı şirketlerle fon sağlamak olduğu, bu kapsamda davacının da banka vasıtasıyla 20.000 USD hisse bedeli açıklamalı olarak, 60.000 USD de inşaata ilişkin olduğuna delalet eden açıklamalarla toplam 80.000 USD para gönderdiği, davalının ise bu parayı borç olarak gönderdiğini iddia etmiş ise de ispatlayamadığı, davacının, dava dışı şirkete fon sağlanması amacıyla kurulan ve kendisinin de ortağı olacağını düşündüğü davalı şirkete inşaat ödemeleri atfı ile 60.000 USD borç verdiğinin ve yine kendisine vaadedilen davalı şirket hisseleri karşılığı olarak yaptığı 20.000 USD’lik ödemenin de hisse devri yapılmadığından iadesini isteyebileceği anlaşıldığından davanın kabulüne, ... 13. İcra Müdürlüğünün ... (... 28. İcra Müdürlüğünün ... eski) E sayılı takip dosyasında takibe itirazın iptaline, takibin 170.144,00 TL asıl alacak, 51.166,76 TL işlemiş faiz, toplam 221.310,76 TL alacak üzerinden devamına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Davanın KABULÜNE, ... 13. İcra Müdürlüğünün ...(... 28. İcra Müdürlüğünün ... eski) E sayılı takip dosyasında takibe itirazın iptaline, takibin 170.144,00 TL asıl alacak, 51.166,76 TL işlemiş faiz, toplam 221.310,76 TL alacak üzerinden devamına, Asıl alacağa takip tarihinden itibaren %11,75 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına, Alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 15.117,73 TL karar ve ilam harcının tamamlama yolu ile alınan 874,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 14.303,73 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 874,00 TL tamamlama harcının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davacı vekiline takdir olunan 35.409,72 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından sarf edilen toplam 3.750,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Dosyada artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde Yargıtay yolu açık olmak üzere karar verildi. 26/11/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır