İlk Derece Mahkemesi · İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi

İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/922 E. 2024/596 K.

Mahkeme
İlk Derece Mahkemesi
Daire
İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
Esas No
2022/922
Karar No
2024/596
Karar Tarihi

T.C. İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/922 Esas KARAR NO : 2024/596 DAVA : Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 28/12/2022 KARAR TARİHİ : 10/10/2024 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili 28/12/2022 havale tarihli dava dilekçesi ile, sözleşmenin taraflar arasında 2014 ve 2018 tarihlerinde imzalandığını, Yapım Sözleşmesi (2014 ve 2018 yıllarına ait olmak üzere 2 adet) ile Bakım Onarım Alt İşveren Sözleşmeleri (2014 ve 2018 yıllarına ait olmak üzere 2 adet) mevcut olduğunu, sözleşmelere konu işlerin yapıldığını, 2022 yılında tarafların ilişiğinin tümden kesildiğini gösteren malzeme mutabakatları karşılıklı olarak imza edildiğini, bu işlere ait kesin hak edişler de yapıldığını, Teminat Mektuplarının taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında davacı müvekkil davalıya, "..." olarak adlandırılan bölge sözleşmeleri için iş bu dava konusu şu mektupları verdiğini, ... Bankası A.ş... 700.000,00 TL, ... Bankası A.ş ... 788.000,00 TL, ... Bankası ... 1.066.263,00 TL, ... Bankası ... 2.364.000,00 TL, ... Bankası A.ş ... 1.801.947,00 TL, ... Bankası A.ş ... 2.464.222,00 TL teminat mektuplarından ... Bankası A.ş ... 700.000,00 TL'lik teminat mektubunun iş bu dava ile iadesi talep edilmediğini, bu mektup hariç olmak üzere diğerlerinin iadesi talep edildiğini, iade sürecinin, taraflar arasındaki iş tümüyle bitirilmesine rağmen mektup iadeleri gerçekleştirilmeyince, davacı ve davalı bir araya gelerek sorunu müzakere etmiş ve işçilik alacaklarına ilişkin devam eden davalardan kaynaklanan risklerin belirlenerek bu riskleri aşan mektupların öncelikle iadesine karar vermişlerdir. Varılan mutabakata göre belirlenen riskleri karşılamaya yetecek kadar mektup bırakıldıktan sonra kalan mektupların iadesi gerçekleşmesi gerektiğini, taraflar bu konuda birden çok toplantı gerçekleştirmiş olduğunu, bu toplantıların yazışmalara da konu olduğunu, davacının 18.10.2021 tarih ve 265 sayılı yazısında Sözleşmenin 6.5 maddesine atıfla yükümlülüklerin yerine getirildiğinden bahisle Yapım Sözleşmesine ait mektupların iadesi istenildiği ve yine aynı tarihte 266 sayılı yazı ile yine sözleşmeye atıfla işçilik alacaklarına ve diğer evraklar da eklenmek suretiyle bakım onarım sözleşmelerine ait mektupların iadesi istenildiğini, ... AŞ. ilk etapta Girişim firmasının devam eden davalardan kaynaklı 7.500.000TL riski olduğunu ileri sürmüş, bu iddiaya karşı davacı tarafından yapılan dosya bazlı çalışma neticesinde, davalının risk hesabında ileri sürdüğü pek çok davanın ret kararı ile sonuçlandığı, önemli bir kısmına ait borcun ifa edildiği ve bunun gibi nedenlerle neticede 5.100TL'lik bir risk tutarı olduğu sonucuna varılmıştır. Bu durum ... tarih ve ...yazıda, bu yazıya ilgili dosyalar eklenmek suretiyle davalı yana bildirildiği, bu yazıda aradaki bariz fark nedeni ile toplantı yapılması talep edildiğini, tarafların 23.11.2021 tarihli toplantıda bir araya geldiğini, sunulan bilgi ve belgeler üzerine davalı yanın, riskinin 700.000TL civarında olduğu şeklinde revizyona gittiğini, bu tutar kadar teminat mektubunun tutulması halinde iş bu davaya konu mektuplardan ... Bankası A.ş., ... sayılı, 2.464.222,00 TL'lik mektuptan başlamak üzere iade işlemlerinin yapılacağını ve kısa sürede risk miktarı iddialarının kendilerince netleştirilerek dosya bazlı bir liste şeklinde davacıya gönderileceğinin bildirildiğini, toplantı üzerine ilk mektubunu iadesi için 25.11.2021 tarihinde davacı tarafından ... sayılı yazı ile 700.000TL'lik mektubun davalıda kalmasına muvafakat edilerek 2,464.222,00 TL'lik mektubun iadesi istenildiğini, davalı tarafından gönderilen 07.12.2021 tarihli mailde toplantı (23.11.2021) içeriğinin tekrar edildiğini,700.000TL'lik yaklaşık rakam kesinleşmediğinden, ilk etapta, miktar kendilerince netleşene kadar, 2.464.222,00 TL'lik mektubun iadesi sonrası teminatsız kalmamak için ... sayılı yazımıza diğer mektupları da içeren bir ifade eklenmesi istenildiğini, bunun üzerine istenilen ibare eklenerek davacı tarafından 08.12.2021 tarih ve ...sayılı yazı verildiğini, 2.464.222,00 TL'lik mektubun iadesi karşılığında diğer mektupların riskler netleşene kadar, gerektiğinde davalı yanca kullanılmak üzere, davalıda kalmasını içerir yazı verilmesine rağmen risklerin davalı tarafınca bildirilerek mektup iadesi yapılması bir yana 2.464.222,00 TL'lik ilk iade edilecek mektup dahi dava tarihine kadar iade edilmediğini, 23.11.2021 tarihli toplantıdan sonra müvekkilin tüm ısrarına rağmen davalı tarafından uzun süre risk listesi gönderilmediğini, Ancak 09.02.2022 tarihli mail ekinde "GİRİŞİM RİSK RAPORU" adlı bir liste gönderildiğini, liste incelendiğinde tek başına davalı yanın iddiası temel alınsa dahi 09.02.2022 tarihi itibariyle Bakım/Onarım Sözleşmeleri için 675.655,70TL'lik risk olduğu ortaya çıktığını, zira maile ekli listede gösterilen 890.949,54 TL risk tutarının ödendiğini, düşümden sonra kalan tutarın 675.655,70TL olduğunu, Yapım Sözleşmeleri için 193.632,38TL'lik risk olduğu ortaya çıktığını, zira bu tutar için maile ekli listede gösterilen 10 adet davadan 5'i için icra müdürlüklerine sunulan teminat mektuplarının dikkate alınmadan 339.989,00TL'lik risk hesaplandığını ve bu tutarların düşümü ile 193.632,38TL'lik risk olduğunun ortaya çıktığını, ilgili ödeme dekontları, icra teminat mektupları, ilgili listenin mail yoluyla davalıya iletilerek, davalının iddiaları çerçevesinde dahi ortaya çıkan sonuca göre iade koşulları oluştuğundan bahisle, mektup iadesi talep edildiğini, bu mail üzerine 18.02.2022 tarihinde davalı tarafından toplantı talep edildiğini, bu toplantının 21.02.2022 tarihinde gerçekleştirildiğini, bu toplantıda varılan sonuca göre, davalı bir kez daha risk listesini güncelleyerek müvekkile teslim edeceği ve bu liste konusunda müvekkilin de incelemelerini yaparak önceki aşamalarda olduğu gibi gerekli düzeltmeler yapıldıktan sonra son hesaba ulaşılacağını, davalı yanın mutabakata rağmen, bir daha müvekkil davacıya risk listesi göndermemiş ve iade için taraflarca belirlenen yönteme uymadığını, bu süreçte ilk iade edilecek 2.464.222,00 TL'lik mektup da dahil olmak üzere, teminat mektuplarının iadesini fiilen engellediğini, davalı yanın bu süreçte "... hak ediş programından ... hak ediş programına geçilmesi ve bu yeni programdan kaynaklı veri giriş problemleri yaşadıklarını, ... personelleri tarafından sisteme veri girişi tamamlanamadığı" gibi sözleşmelerde yer almayan bahaneleri ileri sürdüğünü, davacının tüm girişimlerine rağmen 21.02.2022 toplantı tarihinden sonra risk listesinin son hali bildirilmemiş ve teminat mektupları iade edilmediğini, hal böyle olunca davacının, Noterlik kanalından ... tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnameyi söz konusu iş için tarafımızdan toplam 16.974. 080TL'lik 8 adet teminat mektubu verildiğini, iş bu mektupların iadesine engel bir hal kalmadığını, mektupların iadesi gerektiğini, bu hali ile firmanın ciddi bir kredi/teminat kapasite darlığı, iş/ihale kaybı ve neticede mülkiyet hakkının ihlali tehdidi altında olduğunu, şayet hali hazırda mektupların verildiği konu kapsamına giren somut bir riskin mevcut olduğunu, iade sürecinde yapılan ödemelerin davalının 09.02.2022 tarihli maili ekinde "girişim Risk Raporu" adlı bir liste gönderildiğini, liste incelendiğinde tek başına davalı yanın iddiası temel alınsa dahi Bakım/Onarım Sözleşmeleri için 675.655,70TL'lik risk olduğu ortaya çıktığını, zira listede ileri sürülen 890.949,54 TL risk tutarından ödendiği 23 davanın bedelinin düşülmediği görüşüldüğünü, düşümden sonra kalan tutarın 675.655,70TL'di. Yapım Sözleşmeleri için 193.632,38TL'lik risk olduğu ortaya çıktığını, zira bu tutar için gösterilen 10 adet davadan 5'i için icra müdürlüklerine sunulan teminat mektuplarının dikkate alınmadan 339,989,00TL'lik risk hesaplandığı görüldüğü ve bu tutarların düşümü ile 193.632,38TL'lik risk olduğu ortaya çıktığını, bu mail tarihinden sonra (2022 yılı Şubat ayından sonra) ...bölgesi sözleşmeleri kapsamında çalıştırılan personel hakkında biten davalar için toplam 462.528,38TL ödeme yapılmıştır ve davalıya bildirildiğini, davalının bu ödemeleri risk listesinden düştüğünü bildirdiğini, neticede davalının iddia ettiği risk tutarları baz alınsa dahi (675.655,70 * 193.632,38TL -462.528,38TL) geriye 406.759,7TL kaldığını, mektupların iadesi için sözleşmelerde yazılı şartların sağlandığını, buna rağmen iade yapılmadığı ve davalının da talebi ile risk hesabına gidildiğini, bu yöntemle iade süreci yürütülürken müvekkilime göre risk tutarı, davalının iddia ettiği tutarların çok daha altında olduğunu, müvekkilin kendi hesabını ortaya koymak için 21.02.2022 tarihinde gerçekleştirilen toplantıdan sonra davalıdan risk listelerini göndermesini beklediği, davalı yanın varılan anlaşmaya aykırı davranınca ihtarname keşide ettiğini, ihtarnameye rağmen risk listesi sunulmayıp iade de yapılmadığına göre bu aşamadan sonra davalının risklerin devam ettiğine yönelik somut bir iddiası var ise, önceki beyanları da dikkate alınmak üzere, bilirkişi marifetiyle sorumluluk ve rakam açısından iddiasının doğruluğu incelenmesi gerektiğini,... Tarihli ve ... Yevmiye Nolu İhtarnameden Sonra Davalının Tutumunun müvekkil tarafıdan ödemeler yapılmaya devam ettiği, davalının da cevaben yapılan ödemelerin risk listesinden düşüldüğünü bildirmiş ancak bir türlü bu risk listesini müvekkile vermediği ve kendi hesabına göre belirledği riski aşan mektupları dahi iade etmediğini, bir risk varsa risk listesinin müvekkile verilmesi ihtar eden ... tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarname karşı tarafa 17.10.2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı yan son olarak 05.12.2022 tarihinde mail vasıtasıyla yeni kesinleşen iki adet dosya borcunun bilgisini vermiş ve ödenmesi halinde tutarın risk listesinden düşüleceğini bildirildiği, talep edilen ödemeler davacı tarafından yapıldıktan sonra, davalı yan bu tutarların risk listesinden düşüldüğünü bildirmekle yetindiği fakat varsa kalan riskin tutarını yine bildirmediğini, bu uygulama pek çok örnekte tekrar edildiğini, davalı yan anlaşmaya uymayarak ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde mektupların iadesini fiilen bloke ettiğini, yasal yollara başvurmaktan başka yol kalmadığı, zira ihtarnamede de izah edildiği üzere davacı, mektupların tutulması nedeni ile bankalar nezdinde ciddi bir kredi/teminat kapasite darlığı, iş/ihale kaybı ve neticede mülkiyet hakkının ihlali tehdidi altında olduğunu, diğer yandan gereksiz yere bankalara ciddi miktarda komisyon ücretleri ödendiğini, arabuluculuk sürecinin taraflarınca 02.11.2022 tarihinde arabuluculuk müracaatı yapıldığı, 5 toplantı gerçekleştirildiği ve neticede anlaşmazlık tutanağı tutulmak zorunda kalındığını, iş bu davaya konu teminat mektupları (Batı-ll Sözleşmeleri için verilenler) anlaşmazlık tutanağında ayrı ayrı belirtilmiş olduğunu, henüz davanın açılmadığını, sözleşmeye göre teminat iadesi için gerekli SGK borcu yoktur yazıları, ödeme dekontları, taraflar arasındaki mutabakatı gösterir yazışmalar, kuruma verilen yazılar, 700.000TL'lik mektubun arabuluculuk anlaşmama tutanağında ve iş bu davada taraflarınca talep dışı tutulmuş olması, bu mektup için davalıya davacı tarafından ...tarihinde ... sayılı yazı ile vermiş olduğu muvafakat dolayısıyla davalının bir an zarar riski olduğu kabul edilse dahi bu riskin teminat altına alınmış olması, davalının kendi iddiası karşısında dahi riskinin ancak 406.759,7-TL olduğu fakat elinde 700.000TL'lik teminat mektubunun dışında iş bu davada iadesi istenilen 8.484.432TL'lik mektup tuttuğu ve davalının tutumu bir arada değerlendirildiğinde dava konusu mektupların bankaya ibraz edilmemesi ve paraya çevrilememesi yönünde teminatsız tedbir kararı verilmesi gerektiğini, iş bu dava üzerine mektupların haksız biçimde bankaya ibrazı halinde davacının ticari itibarının sarsılacağını, kredi olanakları kapanacağını, ticaret hayatı büyük bir darbe alma tehlikesi ile karşı karşıya kalacağı ve edim borcu bitmiş/son olarak malzeme mutabakatı dahi yapılmış bir iş için bankalara yersiz 8.484.432TL ödeme mecburiyeti ile karşı karşıya kalabileceğini, davacının hali hazırda yurt içi ve yurt dışında ihale usulü alt yapı işleri alan ve bu projeleri yürütmeye devam eden muteber, dürüst bir ticaret şirketi olduğunu, mektup iadesi açısından üzerine düşen yükümlülükleri yerine getiren davacının varsa mektup iadesine engel borcunu ispat yükünün davalıda olduğunu, davacının bu güne kadar ödenmemiş borcu bulunmadığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin dava ve talep haklarımız saklı kalmak ve dava harç ve giderleri ile ücreti vekaletin davalı yana yükletilmesiyle, davacının davalıya dava konusu teminat mektup toplamı olan 8.484.432TL borcu olmadığının tespitine, ... Bankası Aş., ... nolu, 788.000,00 TL; ... Bankası Aş, ...nolu, 1.066.263,00 TL; ... Bankası Aş.,... nolu, 2.364.000,00 TL; ... Bankası AŞ, ... nolu, 1.801.947,00 TL, ... Bankası Aş,., ... nolu, 2.464.222,00TL'lik mektupların öncelikle bankaya ibraz edilmemesi ve paraya çevrilememesi yönünde teminatsız tedbir kararı verilerek, neticede iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili 08/02/2023 havale tarihli davaya cevap dilekçesi ile, davacının taleplerinin taraflar arasında imzalanan sözleşmeler ve ekleri ile hukuk kurallarına aykırı olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmelerin maddeleri incelendiğinde teminat mektuplarının iade şartlarının oluşmadığını, sözleşme konusu iş ve sözleşme kapsamında çalıştırdığı işçilerin ...' dan talep edebilecekleri mevzuattan kaynaklı kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı vs. alacaklar için toplam ihale bedelinin %68' i oranında nakit veya süresiz banka teminat mektubu yüklenici tarafından ...'a kesin teminat olarak verildiğini, ...' a işbu sözleşme kapsamında çalışan işçilere ödemek zorunda kaldığı mevzuattan kaynaklı kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı vs, giderleri yükleniciden yazılı olarak talep edeceğini, bu bedelin bildirim tarihinden itibaren 3 işgünü içerisinde ...” a ödenmemesi halinde ... işçilik alacaklarına ilişkin teminatı paraya çevirerek alacağını tahsil etmeye yetkili olduğunu, teminat mektubu sürecinde herhangi bir problem yaşanması ve/veya verilen teminat mektuplarının yapılan giderleri karşılamaması halinde ...'un işbu sözleşme kapsamında çalışan işçilere ödemek durumunda kaldığı mevzuattan kaynaklı kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı vs. giderlerin yüklenicinin kesin teminatından ya da hak edişinden karşılanabileceğini, davacı vekili tarafından teminat mektuplarının iadesi talebi ile müvekkil şirkete başvuruda bulunulduğu belirtilmiş ise de, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 6.7 maddesinde teminat iade şartlarının açıkça belirlendiğini, taraflar arasında imzalanan erişim şebekeleri bakım onarım ve yapım sözleşmelerinin davacının işçilerine karşı sorumluluklarını içeren maddelerinin açık olduğunu, iş kazalarından, icra takiplerinden, arabuluculuk süreçlerinden sorumlu olduğunu, yüklenici işçilerin aylık ücretlerini zamanında ödemek zorunda olduğunu, yüklenici işçilerin aylık ücretinin ödendiğine dair işçi tarafından imzalanmış belgeyi 3 iş günü içerisinde ...'a vermemesi durumunda işçinin alacakları, ...'un tercihine göre yüklenicinin hakkedişinden doğrudan kesilebileceği gibi, teminatının irat kaydedilmesi veya her iki yöntemin birlikte kullanılması suretiyle, ... tarafından hak sahiplerine ödenebilir ve yüklenicinin bu konuda herhangi bir itirazda bulunamayacağını, davacının basiretli tacir olarak imzalamış bulunduğu sözleşme maddeleri ile sorumluluğu olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin, davacı ile Müvekkil Şirket arasında bugüne kadar imzalanan sözleşmeler kapsamında çalışan işçilerin tamamının Müvekkil Şirket bünyesinde çalıştığı dönemle ilgili olarak İş mevzuatından kaynaklı tüm işçilik alacaklarından davacının sorumlu olduğu tarafların kabulünde olduğunu, davacı aksi iddia da ise sözleşmeye aykırı beyanları kabul edilemeyeceği gibi, davacının dava dışı işçileri tarafından davacı ile birlikte Müvekkil Şirket aleyhine açılmış olan işçilik alacakları konulu dava dosyalarının getirtilmesini, davacının aleyhine açılmış olan ve takip ettiği dava dosyalarını kabul etmemesi ihtimali düşünüldüğünde de bu durum açılan davanın kötüniyetli olduğunun ispatı olacağını, tüm bu anlatılanlar ile davanın reddi gerektiğini, taraflar arasında imzalanmış olan erişim şebekeleri yapım sözleşmesi kapsamında davacının ödemekle yükümlü olduğu katı atık bedelinin ödenmediğini, müvekkil açısından teminatların iade edilmemesini gerektirir risk kapsamında olduğunu, Erişim Planlama ve Yatırım Müdürlüğü sorumluluğunda davacı firmaya yaptırılan işler için; ruhsat, alt yapı, belediye iş ve işlemleri gibi ödenmeyen tutarlara ilişkin katı atık ödemesi davacı tarafından yapılmadığını, ...A.Ş. (...) tarafından ödemelerin m3 üzerinden birim fiyat ile çarparak fiyatlandırma çıkardığı bilindiğini, işlerin yapım tarihindeki birim fiyat 12 TL iken güncel birim fiyatın 54 TL 'ye yükseltildiğinin taraflarına bildirildiğini, ... tarafından ödeme alınırken işlerin yapım tarihindeki birim fiyat üzerinden mi ödeme alınacağı ya da güncel birim fiyat üzerinden mi ödeme alınacağı bilinmediğinden, taraflarına bildirilen birim fiyatlar üzerinden ödeme talep edilebileceği göz önünde bulundurularak her iki birim fiyat üzerinden şirketleri için risk teşkil eden tutarların 16.544 m3 x 12 - 198.528 TL, 16.544 m3 x 54 - 893.376 TL olduğunu, tüm bu anlatılanlar ile; Burkent tarafından hangi tutarın baz alınacağı tarafımızdan bilinmediğini, buna göre; belirsiz ve öngörülemeyen nitelikteki risk miktarı nedeni ile de teminatın iadesi düşünülemeyeceğini, iş bu nedenle de açılan davanın reddi gerektiğini, taraflar arasında imzalanmış olan anılan sözleşmenin 23. Maddesinde kesin kabul sonrası yapılan işin kullanılan malzemelerin vs. ... sürelerinin belirlendiğini, bu garanti süresi henüz dolmadığından bura da da müvekkil şirketin riski bulunduğunu, taraflar arasında imzalanmış olan sözleşmesinin 2018 yılında yapılmış olan 174 No'lu protokolüne ait yapılan son kesin kabul evrakı ekte mübrez olduğunu, ilgili işin kesin kabulü 27.10.2020 tarihinde tamamlandığını, burada garanti süresi dolmadığından bu durum da Müvekkil Şirket açısından bir risk oluşturduğunu, konuya ilişkin Müvekkil Şirket aleyhine açılmış ... 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin...E sayılı dosyasının kararını da ekte sunduklarını, tüm bu nedenlerle davacının basiretli tacir gibi davranmadığını, kendi iradesi ile imzalamış olduğu sözleşme maddelerine aykırı olarak devam eden işçilik alacakları davalarına ve bir takım eksik ödemelere rağmen iş bu huzurdaki davayı kötüniyetli olarak ikame ettiklerini, teminat mektubu iade şartları oluşmadığından açılan davanın reddini talep etmiştir. Mahkememiz 12/10/2023 tarihli celse ara kararı gereği, Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, ticari defter ve kayıtları ile birlikte dosya incelenerek " teminat mektubunun iadesi koşullarının oluşup oluşmadığının tespiti "konusunda rapor alınmasına karar verilmiş olup, Bilirkişi heyeti tarafından mahkememize ibraz edilen raporda, davacının davalıda toplam yukarıda dökümü yapılan 9.184.432,00 TL tutarında teminat mektubunun mevcut olduğu, davalının bildirdiği işçilere ilişkin davacının ödemeler ile ilgili sunulan ödemelerinin toplamının 991.701,97 TL olduğu, davalının bildirdiği ... “ya borç olduğuna dair dosyada tespite yarar belge mevcut olmadığı, davacının teminat mektuplarına ilişkin iade isteyebileceği tutarın tespitinin işçilik alacaklarına ilişkin ödenen dışında kalan tutarların hesaplanmasına bağlı hesaplanabileceği , dosyada bu verilerin sağlıklı hesaplama yapmaya muktedir olmadığı, tarafların yukarıda listelenen dosyalarda kalan risklere ilişkin tespite yarar bilgi ve belgeleri liste ve dayanakları sunması halinde belirleme yapılabileceği kanaatine varıldığını bildirdikleri görüldü. Taraflar arasında erişim şebekeleri bakım onarım alt işveren sözleşmesi akdedildiği, sözleşmenin 6.1 maddesin de, ".. yüklenicinin sözleşme konusu iş ve sözleşme kapsamında çalıştırdığı işçilerin ... talep edebilecekleri mevzuattan kaynaklı kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık ücret ve izin alacağı vesair alacakları için toplam ihale bedelinin %8'i oranında nakit veya süresiz banka teminat mektubunun yüklenici tarafından Türk telekoma kesin teminat olarak verildiğinin .." kararlaştırıldığı, davacı sözleşmenin 6.1 maddesi uyarınca, kesin ve süresiz teminat mektuplarını davalıya vermiştir. Sözleşmenin 6.7 . Maddesinde, teminat mektubunun iadesi koşulları düzenlenmiş, bu maddeye göre, kesin teminatın sözleşme konusu işlerin tamamının kesin hesap işlerinin tamamlanması veya ... işin sona ermiş sayılması halinde sona erdirme tespit tutanaklarının onaylanarak, kesin hesapların tamamlanmasını takiben yüklenicinin bu işlerden dolayı ...'a herhangi bir borcunun ve yükümlülüğünün kalmadığının tespit edilmesi ile yüklenici tarafından SGK'dan alınan borcun olmadığına dair yazının ... verilmesi ve sözleşme kapsamında çalışan işçilerin tamamının çalıştığı dönem ile ilgili olarak iş mevzuatından kaynaklı kıdem,ihbar,fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı vb. Tüm işçilik haklarının ödendiğine ilişkin belgeler ile işçilerden alınarak mevzuattan kaynaklanan tüm alacaklarını aldığına dair ibranamelerin ...'a verilmesi ve ...bu sözleşme kapsamında çalışan işçilerin işçilik hakları ile ilgili olarak herhangi bir sorumluluğunun kalmadığının tespitine müteakip teminat mektubunun ve varsa ek garanti mektuplarının tamamının yükleniciye iade edileceği belirlenmiştir. Davacı yüklenici tarafından SGK'dan alınan ilişiksiz belgesi dosyaya sunulmuştur. 4857 sayılı İş Kanununun 2.8 maddesine göre "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2.8 maddesi çerçevesinde, davalı ile davacı arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, bu ilişkide asıl işveren pozisyonundaki davalı, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumlu olacaktır. Davacı tarafından SGK dan alınmış ilişiksiz belgesi sunulmuş ise de çalıştırdığı personelden alınmış ibraname sunulmamıştır. İş Kanununa göre, taraflar bu sözleşme gereğince çalıştırılan işçilere karşı birlikte sorumlu, kendi iç ilişkilerinde ise işçilik ödemelerinden davacı sorumludur. Davacı tarafından çalıştırılan işçiler açısından işçilik alacağına ilişkin Bursa İş Mahkemelerinde birden fazla dava açıldığı ve halen yargılaması devam eden davaların bulunduğu, yerleşik yargıtay uygulamasına göre, SGK'dan alınan ilişiksizlik yazısının teminat mektubunun iade için yeterli olmadığı, Yargıtay 23.HD ...Esas - ... Karar sayılı 20.03.2018 tarihli ilamında "... Davacı, teminat mektubunun lehdarı, davalı ise muhatabıdır. Teminat mektubunun iadesi için sadece SSK'dan alınacak ilişiksiz belgenin sunulması yeterli olmayıp, yüklenici davacı tarafından işçilere işçi alacaklarının ödenmesi de gerekmektedir. Dairemizin 26.02.2014 tarih ve ...E, ...K; 16.01.2014 tarih ve ... E, ... K; 22.12.2014 tarih ve ... E., ... K. sayılı ilamları da bu yöndedir. Bu durumda davacı tarafından taahhüdün sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini ve davalının herhangi bir borcu olmadığının tespit edilmesini ön koşul olarak arayan ve teminatın iadesi koşullarını düzenleyen anılan madde hükmünün tüm koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği ve buna göre davalının teminatı iade etme yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı üzerine yeterince durulmalıdır..." şeklinde hüküm oluşturulmuştur. Tüm dosya kapsamı ve delillerin değerlendirilmesi neticesinde; davacının, davalıya çalıştırdığı personelin işçilik alacaklarından dolayı borçlu olduğu, erişim şebekeleri bakım onarım alt işveren sözleşmesinin 6.7 maddesi gereğince, teminat mektubunun iadesi için SGK dan alınmış olan ilişiksiz belgesinin tek başına yeterli olmadığı, işçilerden alınacak mevzuattan kaynaklanan tüm alacaklarını aldıklarına dair ibranamenin davalıya verilmediği anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle, 1-Davacının davasının REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gerekli olan 427,60-TL karar ve ilam harcından başlangıçta yatırılan 144.892,89-TL peşin harcın mahsubu ile, fazla harç olan 144.465,29‬-TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesince hesaplanan 658.532,96-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, 5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, Dair davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341. maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 10/10/2024 Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır

Atıf: İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi, E. 2022/922, K. 2024/596, T. 10.10.2024, www.arakarar.com/karar/istanbul-5-asliye-ticaret-mahkemesi-2022-922-e-2024-596-k-906890418e4f