İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/449 E. 2025/732 K.

T.C. İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2025/449 Esas KARAR NO:2025/732 DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:30/06/2025 KARAR TARİHİ:07/11/2025 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı ... arasındaki temel borç ilişkisinin geçersiz olması (temlik zincirindeki hukuki sakatlık) sebebiyle bedelsiz kalan ... A.Ş'ye ait ... çek seri numaralı 25/04/2025 keşide tarihli,2.500.000,00 TL bedelli çek ve ... A.Ş'ye ait ... çek seri numaralı 25/04/2025 keşide tarihli,2.500.000,00 TL bedelli çekin halihazırda diğer davalı ...’in yedinde olduğunu, taraflarınca işbu çekler ile ilgili olarak .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne başvurulmuş ve ... D. İş Sayılı 05/05/2025 tarihli ara kararla, ihtiyati tedbir taleplerini kısmen kabul edilerek HMK madde 397/1 gereğince esas hakkındaki davanın, tedbir kararının uygulanmasını talep ettikleri tarihten itibaren 2 hafta içerisinde açılması gerektiği belirtildiğini, bu sırada Faktoring şirketinin tedbir kararına itiraz ettiğini ve 26.06.2025 tarihli mürafaa'da faktoring şirketinin tedbir kararına yönelik itirazların da reddedildiğini, belirtilen süre içerisinde talep konusu çeklere ilişkin haklarının esasının belirlenmesi amacıyla önce yasal zorunluluk gereği Arabuluculuk sürecine başvurulduğunu ve Anlaşma sağlanamadığını, taraflar arasında anlaşma sağlanamamasından mütevellit yasal süre içerisinde esasa ilişkin huzurdaki menfi tespit ve tedbirin devamını talep eden davanın ikame edildiğini, müvekkilinin ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın talebi neticesinde .... Sulh Ceza Hakimliği'nin ... D. İş sayılı ve 11.04.2025 tarihli kararıyla ... kayyım atandığını ve onayı ile huzurdaki başvurunun yapıldığını, Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 25/7/2018 tarihli ve 7145 sayılı Kanunun Geçici 2’nci maddesinin birinci fıkrası ve devamı uyarınca huzurdaki dava da müvekkilinden harç alınmamasını talep ettiklerini, müvekkili şirket ile davalı ... arasında 05.12.2024 tarihli Reklam Alanı Alt Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, sözleşme ile müvekkili şirketin davalı ...’e 98.660.000,00 TL ödeme yapmasının kararlaştırıldığını, bu ödemelerin 18.660.000,00 TL’sinin çeşitli vadelerde nakit, 80.000.000,00 TL’sinin ise sözleşmenin 4. maddesinde yazılı 30 adet çekin teslimi ile gerçekleştirilmesi hüküm altına alındığını, sözleşmenin imzalanması akabinde sözleşmede belirtilen çeklerin müvekkili şirket tarafından davalı ...’e teslim edildiğini, çeklerin teslimine dayanak teşkil eden Alt Kiralama Sözleşmesi’ne konu reklam alanları davalı ... tarafından ... Başkanlığı iştiraki ... A.Ş’den kiralanmış olup davalı ... alt kiralama işlemini gerçekleştirmeye yetkili olduğu iddiasıyla müvekkili şirket ile Alt Kiralama Sözleşmesi’ni akdettiğini ve reklam alanlarını müvekkili şirkete kiraladığını, müvekkili şirketin sözleşme kapsamında teslim ettiği bazı çeklere ilişkin ödemeleri ve nakit ödemeleri yapmış olup sözleşmenin devam ettiği düşünmekte iken ... ile davalı ... arasında akdedilen asıl kira sözleşmesinde ilgili reklam alanlarına ilişkin alt kiralama yapma yetkisinin bulunmadığını davalı ...’in de dahil olduğu ... yolsuzluk soruşturmaları kapsamında basına yansıyan haberlerden öğrendiğini, bu kapsamda müvekkili şirket ile davalı ... arasında akdedilen 05.12.2024 tarihli Reklam Alanı Alt Kiralama Sözleşmesi geçersiz olup işbu sözleşme kapsamında müvekkili şirket tarafından davalı ...’e teslim edilen çekler temel borç ilişkisinin geçersiz olması sebebiyle bedelsiz kaldığını, davalı ...'in tedbir talebi konusu çekleri çeşitli ciro işlemleri neticesinde faktoring anlaşması çerçevesinde iktisap ettiğini, Faktoring şirketlerinin iktisap edecekleri çeklere ilişkin detaylı araştırma yapma ve çeklerin temelindeki hukuki ilişkinin geçerli olup olmadığı yönünde inceleme ve soruşturma yapması gerektiği için çeklerin bedelsiz kalması başta olmak üzere davalı ...’e karşı ileri sürülebilecek tüm def’i ve itirazlar çekleri halihazırda elinde bulunduran davalı ...’e karşı da ileri sürülebileceğini, davalı ... tarafından müvekkillerin davalı ...’e sözleşme kapsamında teslim ettiği çekler temlik alınır iken bu çeklerin temelindeki hukuki ilişki, özellikle alt kiralama işlemini gerçekleştirme yetkisinin var olup olmadığı, geçerli bir sözleşmenin mevcut olup olmadığı hususları incelenmemiş olup, bu durum yerleşik Yargıtay içtihatlarında da vurgulanan faktoring şirketinin gerekli araştırma ve istihbarat çalışması yapması ve sadece müşterilerin beyanı veya sözlü teyidi ile işlem yapmaması gerektiği yükümlülüklerine aykırılık teşkil ettiğini, bu sebeplerle müvekkili şirketin davalılara borçlu olmadığının ve yine bu sebeple alacağın temliki hükümlerine göre hamil konumundaki alacağı temlik alan davalı faktoring şirketine de borçlu bulunmadığının tespiti ile menfi tespit talebiyle mahkemenize başvurma zaruretinin hasıl olduğunu beyan ederek, fazlaya ilişkin tüm haklarını saklı tutarak ileride telafisi imkânsız zararların doğmasını önlemek ve müvekkillerinin daha fazla zarara uğramasının engellenmesi bakımından ilgili çekler yönünden; ödeme yasağı kararı verilmesi ve icra takibine girişilmemesi, icra takibine girişilmiş olması halinde durdurulması yönünde .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne başvurulduğunu ve ... D.İş Sayılı kararı ile tesis edilen ihtiyati tedbir kararı'nın devamına karar verilmesini, dava konusu ... A.Ş'ye ait ... çek seri numaralı 25/04/2025 keşide tarihli, 2.500.000,00 TL bedelli ve ... A.Ş'ye ait ... çek seri numaralı 25/04/2025 keşide tarihli, 2.500.000,00 TL bedelli çekler ile ilgili temel borç ilişkisinin sakat olması ve Faktoring Kanuna uygun şekilde temlik edilememiş olması sebebiyle menfi tespit taleplerinin kabulü ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline, fazlaya ilişkin tüm talep ve dava haklarını saklı tutarak karar verilmesini vekaleten talep ve dava etmiştir. Davalı ... A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; ....Sulh Ceza Hakimliği'nin 11.04.2025 tarihli ve ... D. İş sayılı kararı ile CMK 133 ve 04.02.2025 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 7539 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca yapılan değişiklik doğrultusunda 7145 Sayılı Kanun’un Geçici 2. maddesi yarınca müvekkili şirketlere ...'nın (...) kayyım olarak atandığını, ...'nin kayyım olarak atandığı şirketlerde görevlendirilen kayyım heyetinin halen mezkur şirketlerdeki ticari defter ve kayıt incelemelerinin devam ettiği, dava dilekçesine konu işlemlerin kayyım heyetinin yönetimi öncesine ait işlemler olduğundan bir aşamada esasa dair ayrıntılı cevap verebilmelerinin mümkün olamadığını, dolayısıyla sonradan tespit edilecek hususlara dair beyanlarda bulunmak haklarını saklı tuttuklarını, davacının ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti., müvekkili ... ... A.Ş. ile arasında 05.12.2024 tarihinde imzalanan “Reklam Alanı Alt Kiralama Sözleşmesi” kapsamında müvekkiline toplam 98.660.000,00 TL karşılığında ödeme yapmayı taahhüt ettiğini; bu tutarın bir kısmını nakit, kalanını ise çek olarak ödemeyi üstlendiğini, davacı tarafın işbu sözleşmeye istinaden çekleri müvekkiline teslim ettiğini kabul etmekle birlikte, daha sonra sözleşmenin geçersiz olduğunu ileri sürerek, bu çeklere ilişkin olarak borçlu olmadığının tespitini (menfi tespit) talep talep ettiğini, çeklerin temlik alıcısı olan diğer davalı ... A.Ş. hakkında da icra takibi başlatılmaması veya durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı alınmasını sağladığını, davacının sözleşmenin kurulmasından sonra uzun süre bu sözleşmeye göre edimlerini ifa etmiş olmasının, sonradan ileri sürülen geçersizlik iddialarını dürüstlük kuralı çerçevesinde hükümsüz hale getirdiğini, çeklerin temlikinin de hukuki bir tasarruf olduğunu, dava konusu çeklerin, davacının da kabul ettiği üzere imzalandığını, müvekkiline teslim edildiğini ve ardından faktoring şirketine temlik edildiğini, davacı tarafın, çekleri vererek borcunu ifa ettiğini; ancak vadeye kısa süre kala, sözleşmeye dayalı edimini sonradan geçersizleştirme çabasına girdiğini, çeklerin temlikinde hukuka aykırılık olmadığını, çeklerin doğrudan tacirin kendi iradesiyle tanzim edildiğini ve tedavüle sokulmuş kambiyo senetleri olduğunu, çeklerin verilmesinden sonra sözleşmeye dayalı def’i ve itirazların ileri sürülmesi, dürüstlük ve ticari öngörü kurallarıyla bağdaşmadığını, sonuç olarak davacı şirketin basiretli tacir gibi hareket etmediğinden ve kendi ihmalinden doğan hukuki riskinin davalı taraflara yüklemeye çalıştığından, menfi tespit taleplerinin hukuk düzenince korunamaz nitelikte olduğunu, davanın bu yönüyle de haksız ve dayanaksız olduğunu, müvekkili firmaya ...'nin kayyım atandığı göz önüne alınarak yargılama giderlerine hükmedilmemesi gerektiğini beyan ederek, davacının davasının reddini, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir. Davalı ... A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; Davacının huzurdaki davadaki taleplerinin yasal dayanaktan yoksun ve gerçek dışı mesnetsiz iddialardan ibaret olup reddi gerektiğini, harç ikmal edilmeden davanın esasına devam edilemeyeceğini, aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini müvekkili ile müşterileri ... A.Ş. arasındaki mevcut Faktoring Sözleşmesi kapsamında temlike konu faturanın bir kısmının ödeme aracı olarak ... ... San ve Tic. Ltd. Şti ‘nin keşideci, ... A.Ş. Ye ait ... çek seri nolu 25.04.2025 keşide tarihli 2.500.000. TL bedelli, ... A.Ş. ye ait ... çek seri nolu 25.04.2025 keşide tarihli 2.500.000. TL bedelli çeklerin dava dışı ... A.Ş tarafından ciro edilip ödeme aracı olarak teyit yazıları ile birlikte müvekkiline ciro edilerek verildiğini, çekin keşidecisi tarafından verilen teyit yazıları sonrasında müvekkili tarafından dava dışı temlik edene ön ödeme finansmanları ödendiğini, müvekkili Faktoring mevzuatı kapsamında tüm yasal yükümlülüklerini yerine getirerek ciro yoluyla teslim aldığı davaya konu çeklerin meşru hamili konumunda olduğunu, davacının huzurda borçlu bulunmadığının tesbiti talebine ilişkin davası tamamen borcun tahsilini geciktirmek ve alacağı sürüncemede bırakmaya matuf olduğunu, bu haksız ve kötü niyetli talebin korunamayacağını, davacı ile ... A.Ş arasındaki sözleşmenin sadece tarafları bağlayacaeğını, tarafı olmayan bir sözleşmeden dolayı diğer taraf sorumlu kabul edilmediği gibi aleyhe olan sözleşmeden ve sözleşme hükümlerinden de etkilenmeyeceğini, davacının basına yansıyan haberlerden yola çıkarak, temel borç ilişkisinin geçersiz olduğu yönündeki iddialarının mesnetsiz olduğunu, davacının iddialarının ispatı yönünden yaklaşık ispatın oluşmadığını, çekin bir tediye vasıtası olup aksine bir sözleşme yoksa hizmetin teslimi ile birlikte keşide edildiğinin kabulü gerektiğini, davacının sözleşmenin geçersiz olduğunun iddiası ile açmış olduğu haksız menfi tespit davasının reddinin gerektiğini, dava konusu çeklerin temlik alınan borcun ödemesi uğruna verildiini ve davacının teyit yazısı gereğince temlik alınan faturanın ön ödemesinin dava dışı temlik edene yapıldığını beyan ederek, öncelikle .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D. İş sayılı İhtiyati Tedbir Kararaının Kaldırılmasını, davacının ihtiyati tedbir talebinin reddini, davacının huzurdaki davasının husumet/ hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddini, davacının davasının reddini, davacının dava konusu çek nedeniyle borçlu olmadığının tesbitini talep hakkı bulunmadığından haksız ve mesnetsiz davasının reddine davaya konu alacağın % 20 den aşağı olmamak kaydıyla tazminata mahkum edilmesini, dava masraf ve ücreti vekaletin davacıya yüklenilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir. GEREKÇE: Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi'nin 25.11.2021 tarihli 1232 sayılı kararı uyarınca 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan, kaynaklanan uyuşmazlıklarda ihtisas mahkemeleri olarak İstanbul 6, 7, 8 ve 9 numaralı mahkemeleri finans mahkemeleri olarak belirlenmiş olmakla dosyanın anılan mahkemelere tevzi edilmek üzere tevzi bürosuna iadesine karar verildi. KARAR :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Uyuşmazlığın çözümünde mahkememiz görevsiz olmakla, dosyanın görevli İstanbul 6, 7, 8 ve 9. Asliye Ticaret mahkemelerine tevzii edilmek üzere tevzi bürosuna iadesine, 2-Harç ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile oy birliğiyle karar verildi. 07/11/2025 Başkan ... (e-imza) Üye ... (e-imza) Üye ... (e-imza) Katip ... (e-imza)