İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/370 E. 2024/836 K.

T.C. İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2022/370 Esas KARAR NO : 2024/836 DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 20/05/2022 KARAR TARİHİ : 13/11/2024 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkili şirket ile davalı şirket arasındaki ticari ilişki sebebiyle, taraflar arasında mal alım satımı konusunda anlaşıldığını, ürünlerin teslim edileceği konusunda davalı şirket tarafından taahhütte bulunulduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişki gereği müvekkil şirket tarafından, davalı tarafından teslim edileceği ifade edilen ürünlere karşılık; ... Bankası ... Şubesi, ...No’ lu, 08.06.2021tarihli, 200.000TL. bedelli çeki keşide edildiğini ve davalıya çeklerin teslim edildiğini, ileri tarihli olarak keşide edilen bu çeke karşılık davalı şirketin ürünleri, çek kendisine teslim edildikten sonra mutfak ve banyo dolaplarının en geç 5.5.2022 de teslim edilmesi gerekirken süresinde teslim yapılamadığını, teslim edilen malların da ayıplı mal şeklinde sadece müvekkiline gösterildiğini, süresinde teslim edilmeyen malların artık müvekkili için kullanılabilirliğinin de kalmadığını. zira müvekkiliısı sadece zaman yönünden iş yetişmesi için davalı ile sözleşme yapmış olduğunu, aynı malzemeleri kendisinin imal etme imkanı olduğunu, diğer bir anlatımla müvekkilinin artık malzemeleri almak istemediğini, davalı tarafın da çeki iade etmediğini, çekin davalı şirkette olduğunu ve müvekkili şirket yetkilisince davalıya ihtar çekilmesine rağmen ve telefonla defaten kendilerine söylenmesine rağmen, çeki iadeye yanaşmadıklarını, çekin davalı şirkete teslim edildikten hemen sonra mal teslimini davalı şirket taahhüt etmesine rağmen teslimat yapılmadığını, teslim edilen malların da ayıplı mal niteliğinde olduğunu, gelinen aşamada tarafların arasında yaptıkları mal alım satıma dair ticari ilişki sebebiyle, davalı şirkete teslim edilen bu çekin iptalini aciliyetle talep etme gereğinin hasıl olduğunu, malların teslim edilmediğine, malzemelerin davalı tarafından süresinde ve istenilen nitelikte teslim edilmemesi nedeniyle davalının edim imkansızlığı doğduğunu, bundan sonra yapılacak teslimatı müvekkilinin kabulü mümkün olmadığını, davalının, çeki de iade etmediğini, çekin vadesinin 21.5.2022 olduğunu, davalı şirket tarafından çek bankaya ibraz edildiği anda ödenmesi söz konusu olabileceğini, bu tehlikenin varlığı söz konusu olduğu için, aciliyetle ödeme yasağı tedbirine dair karar verilmesini, gerekçelerle ve mahkememizce edilecek başkaca neden ve gerekçelerle, müvekkil şirket tarafından davalı şirkete keşide edilen; ...Bankası ... Şubesi, ...No’lu, 08.06.2021tarihli, 200.000TL. bedelli çekin, taraflar arasındaki ticari ilişki dolayısıyla davalı tarafından müvekkil şirkete teslim edilecek ürünlere ilişkin verildiği; ancak davalı şirketin ürünleri müvekkil şirkete zamanında sözleşmede yasan nitelikte teslim etmediği; bu nedenle davalı tarafından teslim edimi ve yükümlülüğü yerine getirilmediğini ve dolayısıyla müvekkili şirketin de bu durumda borçlu olması gibi bir durum söz konusu olmadığını çeklerin iptaline karar verilmesi davanın kabulünü; acilen ve tedbiren çekler hakkında teminatsız olarak, kabul edilmez ise teminatlı olarak ödemeden men talimatı verilmesini, yargılama sonunda çekler hakkında iptal kararı verilmesini yargılama gideri ve vekalet ücretinin de davalıya tahmiline karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir. ISLAH:Davacı vekili 18/10/2022 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; "Müvekkil aleyhine ile ... 19. İcra Dairesi...E sayılı dosyası ile bir adet çeke dayanılarak Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yoluyla Takip (EK-1) yapılmıştır. Takibe dayanak çek; keşidecisi müvekkil, lehtarı davalı, tutarı 200.000,00TL, Keşide Yeri/Tarihi .../21.05.2022 olan ve ...Bankası ... Şubesi ... IBAN numaralı hesaptan kesilen ... seri numaralı bir adet ticari çektir.(EK-2) Her ne kadar kambiyo senetleri sebepten soyut ise de ekte bulunan 21.04.2022 tarihli sözleşmeden de (EK-3) görüleceği üzere takibe konu edilen çek, taraflar arasındaki bir iş için verilmiş olup sebebe bağlıdır.Müvekkil İstanbul'daki bir inşaatın banyo ve mutfak dolaplarının yapım işini üstlenmiştir. Müvekkil firma dolaplar için piyasadan malzeme temin edip kesimlerini yapma işini kendi imkan ve kabiliyetleri içerisinde yapabilecekken sırf zaman kazanmak amacıyla dolapların demonte halde haricen yapılması için davalı firma ile anlaşma yapmış, kesimlerin projeye uygun yapılması için gereken çizimleri davalı firmaya teslim etmiştir. Davalı firma ile önce banyo dolaplarının yapılması için çalışılmış, banyo işlerinden sonra da mutfak dolaplarına başlanması kararlaştırılmıştır. Banyo dolaplarının bedelleri müvekkil tarafından ödenmiştir. Banyo dolapları için yapılan kesimler ve kullanılan malzemelerde sorunlar çıkmış, bir kaç kere müvekkil firmaya teslim edilen mallar düzeltilmek için davalı tarafından geri alınmış ancak davalı firmanın işi becerememesi üzerine düzeltmeler en son müvekkil firmanın kendi atölyesinde yapılmıştır. Mutfak dolapları içinse nakit peşinat ödenmiş ve davaya konu 200.000,00TL çek verilmiş, kalan tutarın ise fatura kesildikten sonra ödenmesi üzerine anlaşma yapılmıştır. Davalı firmanın malları teslim süresi toplam 5 gün olup son günü 26.04.2022'dir. Ancak taahhüt edilen süre içerisinde teslimatlar yapılmamıştır. İlerleyen aşamalarda davalı firma müvekkil firmanın sipariş verdiği özelliklerde ve zamanında mal teslimi yapmamış ve işi savsaklamıştır. Malları teslim alamayan müvekkil, zor durumda kaldığı için aynI özellikteki malları bu kez piyasadan daha pahalıya almak zorunda kalmış, malların kesimlerini başka yerlerde ve kendi imalathanesinde yaptırmak zorunda kalmıştır. Davalı firmanın e-posta yoluyla göndermiş olduğu ihtarnameye müvekkil firma ... 30. Noterliği'nin...tarih ve ... yevmiyesinde kayıtlı ihtarname ile cevap vermiş ihtarname için 642,86TL masraf yapmıştır.Öncelikle ... 19. İcra Dairesi ...E sayılı icra takibinin müvekkil yönünden ihtiyati tedbiren durdurulmasına Yapılacak yargılama sonunda ise ... 19. İcra Dairesi ...E sayılı dosyası ve takibe dayanak çek yönünden müvekkilin davalı firmaya borçlu olmadığının tespiti ile takip dayanağı söz konusu çekin iptaline ve müvekkile iadesineMüvekkilin ödediği peşinat olan 25.000,00TL'nin 22.04.2022 ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkile verilmesine Yargılama sırasında müvekkilden tahsilat yapılması halinde ödenen tutarlar yönünden davaya istirdat davası olarak devam edilmesi ile alacakların ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkile verilmesine Alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı alacaklının müvekkile kötü niyet tazminatı ödemesine Gönderdiğimiz ihtarnamenin 642,86TL ihtarname masrafı dahil yargı giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini..." talep etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Çek davacının elinden rızası dışında çıkmamıştır. Çekin kimin elinde olduğu bellidir. Dolayısıyla, çek iptali davasının açılması için gerekli koşullar huzurdaki olayda bulunmamaktadır. Çekin kimin elinde bulunduğunun bilinmesi halinde açılması gereken dava çek istirdadı davası olup, huzurdaki davanın Sayın Mahkemenizce yapılacak hukuki nitelendirmesinin menfi tespit davası olarak değil, çek istirdadı davası olarak yapılması gereği bulunmaktadır. Zira yukarıda da anlatıldığı üzere, çekin kimin elinde bulunduğunun bilinmediği hallerde çekin son hamilinin ikame etmesi gereken dava tipi çek iptali iken, çekin kimin elinde olduğunun bilindiği hallerde ise, ikame edilmei gereken dva çekin iadesi (istirdadı) davasıdır. Sayın Mahkemenizin huzurdaki davada, dava türünü menfi tespit davası olarak tespit etmesi açıkça taleple bağlılık ilkesinin ihlalidir. Davacı ile müvekkil şirket arasında akdedilen sözleşme içeriğinde müvekkil şirket tarafından 80 adet mutfak dolabının müvekkil şirket tarafından imal edileceği ve davacı tarafça da KDV Dahil 436.600 TL ödeme yapılacağı hükme bağlanmıştır. Sözleşme içeriğinde ödeme planı ise şu şekilde tanımlanmıştır. 22.04.2022 Tarihinde nakit 70.000 TL 22.05.2022 Tarihli çek ile 200.000 TL 30.05.2022 Tarihinde nakit 166.600 TL Davacı taraf, 22.04.2022 Tarihinde yapması gereken 70.000 TL ödemeyi gerçekleştirmemiş olup, bu tarihte sadece 25.000 TL ödeme yapmış bulunmaktadır. Ayrıca işbu durum üzerine müvekkil şirket tarafından yapılan araştırma neticesinde davacı tarafça müvekkil şirkete verilen işbu davaya konu çekin keşidecisinin (davacının) çek yasaklısı olduğu tespit edilmiş ve çok sayıda çeki hakkında karşılıksız işlemi yapıldığı öğrenilmiştir. Bu durum karşısında da davacı taraftan çeki muteber bir çek ile değiştirmesi yahut 22.05.2022 tarihli çek ile gerçekleştireceği ödemeyi peşin yapması talep edilmiştir. Ancak bu talepler kabul edilmediği gibi gerçeklikle alakası olmayan dilekçemiz ekinde yer alan 13.05.2022 tarihli ihtarname davacı tarafça keşide edilerek tarafımıza gönderilmiştir. davacı yanın talep konusu nzara alınarak huzurdaki davanın çek iptali/istirdadı olarak görülmesini, işbu nedenle de davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırkılmasını. Sayın Mahkemeniz aksi kanaatte ise, davanın esastan reddine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini..." savunmuştur. DELİLLER: ... 19.İcra Dairesi'nin ...takip sayılı dosyası, 11/05/2023 tarihli bilirkişi raporu, 09/05/2024 tarihli bilirkişi ek raporu, 06/09/2023 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; İİK 72. Madde uyarınca menfi tespit ve istirdat talebine ilişkindir. ... 19.İcra Dairesi'nin ... takip sayılı dosyasının olup incelenmesinde; alacaklısı ... Şirketi tarafından, borçlu ... Şirketi aleyhine 200.000,00TL çek alacağının tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır. Bilirkişiden alınan 11/05/2023 tarihli raporda özetle; "Huzurdaki davada ..., davalı ile anlaşarak davalının devam eden inşaat işine mutfak ve banyo dolapları yapmak üzere anlaşma yapmışlardır. Yapılan bu iş kapsamında davacı yanın davalıya taahhüt ettiği ödemelerde gecikmeler yaşandığı, Davacı yanca keşide edilen ...vade tarihli 200.000.-TL bedelli ... nolu ... Bankası çekinin karşılıksız çıkması üzerine davalının bu durumu davacıya bildirerek ödeme beklediğini ihtar ettiği, Davacının ise davalı yanca yapılan ihtar sonrası ürünlerin ayıplı olduğuna dair tespitleri bulunduğu davalıya bildirerek yaptığı ödemelerin de iadesini ve oluşan zararlarını talep ettiği, Davalının tahsil edemediği karşılıksız çek için takip başlattığı, Davalının takip sonrası iş bu çek bedeli kadar düzenlediği faturayı 2 kez davacı adına keşide ettiği, davacının ise yasal süresinden sonra her iki faturaya da iade faturası düzenlediği görülmektedir. ... tarafından ibraz edilen yasal defterlerin süresi içinde açılı: tasdiklerinin yapıldığı ve fakat ...'a ait 2021 e-Defter Berat Yükleme Süresi son günü 27.05.2021 tarihinde yayınlanan duyuruya göre, 07.06.2021 uzatılmış olsa da Ocak ayı açılış beratlarını ise süresinden sonra 31.08.2021 tarihinde oluşturduğu, Taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşmeye göre davalının, tahsil etmesi gereken bedeli gecikmeli olarak tahsil etmesi ve çekin karşılıksız çıkmış olması sebebi ile -mail içeriğinde yer aldığı kadarıyla- sipariş ürünleri hazır olmasına rağmen teslim etmekten kanaatime göre haklı olarak imtina ettiği, dolayısıyla davacının huzurdaki davada borçlu olduğu kanaati hasıl olduğu..." rapor edilmiştir. Bilirkişi heyetinden alınan 09/05/2024 tarihli ek raporda özetle; "Huzurdaki davada ..., davalı ile anlaşarak davalının devam eden inşaat işine mutfak ve banyo dolapları yapmak üzere anlaşma yapmışlardır. Yapılan bu iş kapsamında davacı yanın davalıya taahhüt ettiği ödemelerde gecikmeler yaşandığı, Davacı yanca keşide edilen 21.05.2022 vade tarihli 200.000.-TL bedelli .. nolu ...Bankası çekinin karşılıksız çıkması üzerine davalının bu durumu davacıya bildirerek ödeme beklediğini ihtar ettiği, Davacının ise davalı yanca yapılan ihtar sonrası ürünlerin ayıplı olduğuna dair tespitleri bulunduğu davalıya bildirerek yaptığı ödemelerin de iadesini ve oluşan zararlarını talep ettiği, Davalının tahsil edemediği karşılıksız çek için takip başlattığı, Davalının takip sonrası iş bu çek bedeli kadar düzenlediği faturayı 2 kez davacı adına keşide ettiği, davacının ise yasal süresinden sonra her iki faturaya da iade faturası düzenlediği görülmektedir. ... tarafından ibraz edilen yasal defterlerin süresi içinde açılı: tasdiklerinin yapıldığı ve fakat...'a ait 2021 e-Defter Berat Yükleme Süresi son günü 27.05.2021 tarihinde yayınlanan duyuruya göre, 07.06.2021 uzatılmış olsa da Ocak ayı açılış beratlarını ise süresinden sonra 31.08.2021 tarihinde oluşturduğu, Taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşmeye göre davalının, tahsil etmesi gereken bedeli gecikmeli olarak tahsil etmesi ve çekin karşılıksız çıkmış olması sebebi ile -mail içeriğinde yer aldığı kadarıyla- sipariş ürünleri hazır olmasına rağmen teslim etmekten kanaatime göre haklı olarak imtina ettiği, dolayısıyla davacının huzurdaki davada borçlu olduğu kanaati hasıl olduğu..." rapor edilmiştir. Bilirkişi heyetinden alınan 06/09/2023 tarihli raporda özetle; "Davacı tarafın işbu davaya konu olan... 19. İcra Dairesi ...E sayılı dosyası ile talep edilen 200.000,00 TL lik çekin tahsil edildiği ve dava konusu borcun davacı tarafından davalıya ödendiği ve ilgili icra dosyasına konu olan borcun kalmadığı, Davacının 08.04.2022 tarihli sipariş formu ile talep edilen siparişleri için yapmış olduğu ön ödeme olan 25.000,00 TL nin, teslimat gerçekleşmediği için iadesinin uygun olduğu, Sayın Mahkeme tarafından, 25.000,00 TL nin ödeme tarihi olan 22.04.2022 tarihinden 20.05.2022 Dava tarihine kadar reeskont avans faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi durumunda; Faiz İşletilen Süre: 28 gün Faiz İşletilen Tutar: 25.000,00 TL Faiz Tutarı: 282,88 TL Ödenecek Toplam Tutar: 25.282,88 TL Not: 22.04.2022 ve 20.05.2022 arasındaki 28 gün için yıllık 914,75 faiz uygulanmıştır. 25.282,88 TL faiziyle birlikte hesap ve tespit edildiği..." rapor edilmiştir. Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında mutfak ve banyo dolaplarının alım satımdan kaynaklı ticari ilişki bulunduğu, sözleşme doğrultusunda davalı yanın mutfak ve banyo dolapları satma (teslim etme) edimini, davacı yanın da mallara ilişkin satış bedelini ödeme edimi üstlendiği; sözleşme hükümlerine göre davacı tarafça 22/04/2022 tarihinde 70.000,00 TL nakit ödenme yapılması, 28/04/2022 tarihinde ürünlerinin teslim edilmesi, 21/05/2022 tarihinde davacı tarafça avans çeki olarak düzenlenen ve davalı yana teslim edilen 200.000,00 TL bedelli çekin ödenmesi ve 30/05/2022 tarihinde davacı tarafça 166.600,00 TL'nin ödeme yapılmasının kararlaştırıldığı, davacı tarafça 22/04/2022 tarihinde 70.000,00 TL yerine davalı yana 25.000,00 TL nakit ödeme yapıldığı, davalı tarafça ise malların ( mutfak ve banyo dolaplarının ) 28/04/2022 tarihinde davacı yana teslim edilmediği, davalı yanın cevap dilekçesi ve dosya içeriğinde de malların teslim edilmediğinin beyan edildiği, akabinde dava konusu çekin ve 166.600,00 TL'lik ödemelerinde davacı tarafça yapılmadığın sabit olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın avans çeki olarak verilen keşidecisi ... Şti. , lehdarı ...A.Ş olan, keşide tarihi 21.05.2022 olan 200.000,00 TL bedelli çekten kaynaklı olarak davacı yanın borcunun bulunup bulunmadığı ve mutfak ve banyo dolaplarının satışına ilişkin olarak ödenen 25.000,00 TLnin iadesinin gerekip gerekmediği hususlarına ilişkin olduğu, dava konusu çekin Türk Ticaret Kanunu'na (6102 sayılı Kanun) göre kambiyo senedi vasfında olup, kambiyo senetlerinde illetten mücerret olması nedeniyle davacı yanın dava konusu çeki davalı yana malın tesliminden önce verdiğini, davalı tarafından malların teslim edilmediği ve borçlu olmadığını ispat etmesi gereklidir. Davalı yanın cevap dilekçesi içeriği ve dosya kapsamı itibariyle malların tesliminden önce çekin kendisine verildiğini ve eksik ödeme nedeniyle malları davacı yana teslim etmediğini beyan ettiği, dolayısıyla çekin avans çeki olduğunun ve malların teslim edilmediği hususunun davalı yanın beyan ve kabulüyle ispat edildiği, dava konusu çekin bu nedenle bedelsiz kaldığı anlaşılmakla davacı yanın keşidecisi ...Tic Ltd. Şti. , lehdarı ...Tic A.Ş olan, keşide tarihi 21.05.2022 olan 200.000,00 TL bedelli çekten kaynaklı olarak davalı yana borçlu olmadığının tespitine ve yine alım satım sözleşmesine konu malların teslim edilmemiş olması nedeniyle davacı tarafça yapılan 25.000,00 TL'lik ödemenin ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ve koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile davacı yanın ...19. İcra Müdürlüğünün ... dosyasındaki takibe konu keşidecisi ... Tic Ltd. Şti. , lehdarı ... Tic A.Ş olan, keşide tarihi 21.05.2022 olan 200.000,00 TL bedelli çekten kaynaklı olarak davalı yana borçlu olmadığının TESPİTİNE, 2-Davacı tarafça ödenen 25.000,00 TL'nin dava (ıslah tarihi) 18/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine 3-Koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine, 4-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 13.662,00TL harçtan peşin/ıslah alınan 3.865,50TL'nin ve davacı tarafça icra dosyasına yatırılan 1.000,00TL harçların toplamı olan 4.865,50TL'nin mahsup edilerek bakiye 8.796,50TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 5-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 6-Davacı tarafından yatırılan 3.865,50TL peşin/ıslah harç, 80,70TL başvuru harcı gideri toplamı olan 3.946,20TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince dava değeri olan 225.000,00TL üzerinden hesaplanan 36.000,00TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davacı tarafından yapılan 11,50TL vekalet harcı gideri, 275,00TL tebligat, posta gideri ile 7.050,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.336,50TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 9-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine, Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 13/11/2024 Katip ¸e-imza Hakim ¸e-imza