İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/1005 E. 2025/324 K.

T.C. İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2015/1005 Esas KARAR NO : 2025/324 DAVA : Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 21/10/2015 KARAR TARİHİ : 30/04/2025 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Davalılardan ..., Müvekkil Üniversitenin Maden Fakültesi'nde 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu'na tabi olarak maaş mutemedi olarak görev yapmıştır. Müvekkil Üniversite İç Denetim Birimi Başkanlığı'nın 2013 yılı denetim programı kapsamında yapılan denetimde Maden Fakültesi maaş mutemedi olan Davalı ...'ın ek ders ücretlerinden bir kısmını şahsi banka hesabına aktardığı tespit edilmiştir. Yapılan tespit sonucunda İç Denetim Birimi Başkanlığı'nın ... tarih, ...sayılı yazısı ekinde ... tarih, ... sayılı rapor düzenlenmiştir. Müvekkil Üniversite tarafından, oluşan zararın toplam miktarının belirlenmesi ve kamu zararı nedeniyle kusur ve ihmali olanların tespiti amacıyla bir mali komisyon kurulmuş olup, söz konusu komisyon incelmelerine halen devam etmektedir. Fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep haklarımız ve kamu kurumlarının tabi olduğu mevzuat uyarınca doğabilecek her türlü yasal başvuru ve ek dava haklarımız saklı kalmak kaydı ile, Öncelikle ihtiyati tedbir talebimizin kabulüne, Dava açıldığı tarihte tespit edilmiş otan, Müvekkil Üniversite'nin uğradığı 10.413,00TL (onbindörtyüzonuçTürkl-irası) zararın, eylemlerin gerçekleştiği tarihlerden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, Yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalılara yükletilmesine karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ...Bankası A.Ş.vekili cevap dilekçesinde özetle; "Huzurdaki davaya konu olayların gerçekleştiği 2007 yılı içinde davacı Üniversite’nin müvekkil Banka’nın Maslak/İstanbul Şubesinde yer alan hesabından personellerine yapılacak ödemelere müvekkil Bankaca aracılık edilmiş, bu faaliyet kapsamında müvekkil Bankanın tüm işlemleri tarafı olduğu Protokollere uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Hal böyle olmasına rağmen, dayanaktan yoksun ve gerçeğe aykırı olarak, müvekkil Banka’nın kontrol yükümlülüğünün yerine getirilmediği, ihmal gösterildiği iddiası ortaya atılarak, hukuka ve iyi niyet kurallarına da aykırı bir şekilde Davacı Üniversite tarafından müvekkil Banka aleyhine 10.413,00 TL tutarlı dava açılmıştır. Şayet davalı Üniversite’nin, diğer davalı ...’ın ek ders ücretlerinden bir kısmını (hukuki bir sebebi ve dayanağı bulunmaksızın) şahsi banka hesabına aktardığı tespit edilmiş ise; Ödeme işlemlerinde hiçbir kontrol ve denetim mekanizması kurmamaları/işletmemeleri, ödeme işlemlerini tümüyle Fakülte mutemedinin kontrolü ve inisiyatifine terk etmeleri, bu sayede de öğretim üyelerinin beyan ederek Üniversiteye sunduğu ek ders formları üzerinde değişiklik yapılmasına ve ayrıca öğretim üyelerinin hiç ek ders hak etmemesi veya beyanları olmamasına rağmen, ihtimalen gerçekte olmayan ek ders yük tabloları oluşturulmasına ve yine öğretim üyelerine gerçekte olmadığı halde ek ders ve danışmanlık ücreti tahakkuk ettirmesine imkân veren bir sistemin oluşmasına neden olmaları, elektronik ortamda gönderilen listeler ile ıslak imzalı listelerin ve içeriğinin kontrolü başta olmak üzere hiçbir kontrol ve denetim de yapmamaları, müvekkil Bankaya elektronik ortamda gönderilen listelerin güvenliğinin sağlanması açısından dosya şifreleme ve benzeri herhangi bir güvenlik önlemi de almamaları, bu şekilde gerek elektronik ortamda gerekse fiziki ortamda düzenlenen listelerin üzerinde değişiklik yapılmasına imkân verecek bir ortam oluşmasına yol açmaları, Protokollerden kaynaklanan yükümlülüklerini müvekkil Bankaya karşı yerine getirmemeleri gerçeği başta olmak üzere, davacı Üniversite’nin iddia ettiği zararın oluşmasına neden olan, oluşmasında ihmalleri bulunan; Davacı Üniversite Akademisyen ve Yöneticilerine 6100 Sayılı Kanunu’nun 61 ve 63üncü maddeleri çerçevesinde davanın ihbarını talep ediyoruz. Davanın kimlere ihbar edileceği ve ihbar dilekçeleri ilerleyen günlerde Sayın Mahkeme’ye sunulacaktır.Davacı Üniversite’nin bir mutemedinin müvekkil Banka’nın ...Şubesi nezdindeki hesabından gerçekleştirmiş olduğu (şans oyunlarında kullanılmak üzere yapılan) yüksek tutarlı bir havale işleminin müvekkil Banka’nın güvenlik servisi tarafından dolandırıcılık kaynaklı olabileceğinden şüphe edilmesi üzerine, müvekkil Banka’ca Davacı Üniversite yetkilileri ile iletişime geçilmesi sonucu ortaya çıkarılmıştır. Diğer taraftan, davacı Üniversite ile müvekkil Banka arasında imzalanan Protokollere göre ödeme işlemlerinde esas alınması gereken, yazılı onaylı talimatlar/listeler değil (Zira ıslak imzalı listelerin, sadece toplam ödeme tutarı ve personel sayısının kontrolü açısından bir kontrol listesi olduğu Protokol ile kararlaştırılmıştır.), elektronik ortamda gönderilen listelerdir.Müvekkil Banka’nın, tarafı olduğu Protokollerle üstlendiği tüm yükümlülükleri eksiksiz yerine getirdiği ve gerekli tüm özeni de gösterdiği tartışmasızdır. Aksine, davacı Üniversite’nin sağlıklı bir kontrol ve denetim gerçekleştirmediği, gerek elektronik ortamda gerekse fiziki ortamda düzenlenen listelerin hazırlanması, kontrolü ve denetlenmesi sürecinde ihmali davranışlar sergilediği, işin niteliğinin gerektirdiği en basit önlemi dahi almadığı, gerekli dikkat ve özenin göstermediği dava konusu olaylarda, müvekkil Banka gerekli tüm özeni göstermiş olmasına karşın iddia edilen zararın yine de meydana geleceği ve bunun önlenmesinin mümkün bulunmadığı açıklıkla ortadadır. Haklı itirazlarımızın kabulüne; hukuka, usul ve yasalara, hakkaniyete, iyi niyet kurallarına aykırı ve dayanaksız talepler içeren, unsurları da bulunmayan davanın tüm talepler açısından reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı Üniversite’ye yükletilmesine karar verilmesini..." savunmuştur. Davalı ...'a dava dilekçesi tebliğ edilmiş, davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır. DELİLLER: 16/06/2017 tarihli bilirkişi raporu, 30/01/2019 tarihli bilirkişi raporu, 02/04/2021 tarihli bilirkişi raporu, ... CBS'nin ...Sr.sayılı dosyası, ... 9.Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...E.sayılı dosyası, taraflar arasındaki sözleşme, hesap dökümleri ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; haksız fiilden kaynaklı olarak tazminat talebine ilişkindir. ...9.Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; ... hakkında zincirleme basit zimmet suçuna ilişkin yapılan yargılama neticesinde mahkumiyet kararı verildiği, kararın Yargıtay 5. Ceza Dairesi'nin ... esas ...karar sayılı kararı ile vekalet ücreti yönünden düzeltilerek onanmasına karar verildiği, dolayısıyla mahkumiyet kararının kesinleştiği anlaşılmıştır. Bilirkişi heyetinden alınan 16/06/2017 tarihli raporda özetle; Yapılan inceleme sonucu ... Tarih ...sayılı yazı ile görevlendirilen Mali Komisyonun 12.05.2016 tarihli raporunda davalı ...'ın 79.135,50 TL elden çektiği 2016 yılı Mayıs ayı İtibori ile faizi He birlikte bu rakamın 188.284,79 TL olması gerektiği, Davalı ... hakkında ... 9.Ağır Ceza Mahkemesi ..Esas sayılı dosyasında zimmet suçlaması ile açılan davanın sonucunun beklenmesi gerektiği, Davacının davalı...Bankası A.Ş, ile imzaladığı 18.05.2010 tarihine kadar geçerli Protokolün 16,maddesinin “Banka, e-ortam (personel ödemelerine alt bilajlerin üzerinde yer dığı disket, CD, kartuşu, e-po: le transfer vb. listelerin içeriğinden sorumlu olmayacaktır. E-ortam yeya Listelerdeki hatalı bilgiterin veya sonradan yapılan kayıt girildiği banka tarafından yapılacak olan kontroller sırasında saptanan tutarsızlık ya da e-ortam arızaları derhal telefonla Kuruma bildirilecektir. Böyle bir durumda e-ortam veya listelerin en hizli şeklide Bankaya ulaştırılması Kurumun sorumluluğunda olacaktır” şeklinde olduğu, Yukarıda ilgili maddeleri yazılan Tebliğ ve Protakol maddeleri gereği davalı ... Bankası A.Ş.'in davacı tarafından kendisine verilen listelere göre personel ödemelerini yaptığı, liste içerisinde olan oynamalardan davalı ...Bankası A.Ş.'in sorumlu olamayacağı Yukarıdaki açıklamalar gereği ve davalı...Bankası A.Ş. şalışanlarının dava konusu suça İştirak ettiklerine dair bir belge, bulgu bulunmadığından davalı ...'ın davacıyı uğrattığı zarardan davalı ... Bankası A.Ş.'nin sorumlu olamayacağı..." rapor edilmiştir. Bilirkişi heyetinden alınan 30/01/2019 tarihli raporda özetle; "Davacı ile davalı Banka arasında; davacının çalışanlarının aylık ve ek ücret ödemelerinin davalı Banka tarafından ödenmesi amacıyla tarihsiz ve süre sonu 18.05.2010 olan bir Protokol imzalandığı, Bu Protokol kapsamında yapılacak ödemelerle ilgili olmak üzere (davacı) Kurum tarafından davalı Bankaya; yapılacak ödemelerin E-ortam ve listeler halinde gönderileceği, Protokol kapsamındaki ödemeler ile ilgili banka sorumluluğunun e-ortam ve listeleri sadece kurumun bildirdiği toplam ödeme tutarı ve personel sayısı açısından kontrol edecek olması ile sınırlı olduğu, Üniversitenin Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı Muhasebe Birimince 18.05.2007 tarihinde ... Maden Fakültesi Öğretim Elemanları Ek Ders Ücretleri Ödemeleri için; Mutemet (davalı) ... tarafından 2007 yılının Şubat/ Mart/ Nisan ayları bahar dönemi için verilen dersler karşılığı olmak üzere hazırlanan üç adet ödeme evrakı karşılığında; toplam (net) 28.846,40 TL tutarında ödemelerin ilgililerin hesaplarına geçilmek üzere İşbank/Maslak Şubesi nezdindeki..Geliştirme Hesabından ... no.lu ... Maden Fakültesi hesabına 21.05.2007 tarihinde (8.867,23 TL * 10.316,52 TK * 9.662,65 TL olarak) aktarıldığı, Aktarılan bu meblağın; 8.900,00 TL nın ... ın şahsi hesabına aktarıldığı, 16.515,00 TL nın Ödeme evraklarında isimleri yer alan 33 Öğretim elemanının hesaplarına aktarıldığı, 1.513,00 TL nin tahakkuk evrakında isimleri yer almayan 2 Öğretim elemanının hesaplarına aktarıldığı, 1.918,40 TL nın aynı şubede (İşbank/ Maslak Şubesi nde) ... Maden Fakültesi adına açılmış olan ... no.lu hesapta kaldığı — bu tutarın daha sonra davalı ... tarafından nakit 1.919,00TL olarak çekildiği Toplam 28.846,40 TL Bu işlem ile ilgili olmak üzere; davalı ... 8.900,00 TL Bankadaki kendi şahsi hesabına 23.05.2007 de 1.513,00 TL Ödeme yapılmaması gerekenlere ödediği, 1.918,40 TL... hesaptan nakit çekerek toplam 42.331,40TL lık, Davacı kurumu 12.331,40 TL hık zarara uğrattığı, Ancak davacının; Davalı ... in hesabına geçen 8.900,-TL ile yanlış kişilere yapılan 1.513,-TL nı esas alıp toplayarak, zarar miktarını 10.413,-TL talep ettiği görülmekle, talebi ile bağlı bulunduğu, Bankaya Verilen 3 ödeme talimatındaki (her biri) 41 olan kişi sayıları ile ödemeler toplamının 28.864,40 TL olduğu görülmekle; davalı Bankanın Protokolün 18 maddesi kapsamında; “Bankanın E-ORTAM ve LİSTELERİ sadece KURUM un bildirdiği toplam ödeme tutarı ve personel sayısı açısından kontrol ettiği” Anlaşılmakla; Bankanın Protokol kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirerek bu konudaki dikkat ve özeni gösterdiği, Dolayısıyla meydana gelen 10.413,-TL lık Kurum zararından (yalnız olarak ve diğer davalı ile birlikte) sorumlu tutulamayacağı, Davacı Kurum 20.05.2016 tarihli dilekçesinde; davalı ... in: Kuruma ait Banka hesabından 2004-2007 yılları arasında 49 kalemde toplam 79.135,-TL nakit para çekerek Kurum zararını bu miktar daha artırdığını, bu zarardan davalı Bankanın da sorumlu olduğu, beyanı ile; Hesap ekstreleri incelendiğinde bu durumun görüldüğü, Davalı ... in hesaplardan para çekme yetkisinin bulunması halinde; davalı Bankanın bu miktar zarardan sorumlu tutulamayacağı, Para çekme yetkisinin bulunmaması halinde ise, yetkisiz alarak yapılmış olan ödemlerden kaynaklanan (davacı) Kurum zararından (davalı) Bankanın da (diğer davalı ile birlikte) müştereken sorumlu olması gerektiğinin, Mahkemenin takdirlerinde olduğu, Davacı kurumun uğramış olduğu zararı sorumlularından; her bir ödeme, hesaba geçme ve her bir hesaptan çekme/ usulsüzlük tarihinden itibaren (Talep gibi) işleyecek olan yasal faizi ile birlikte isteyebileceği..." rapor edilmiştir. Bilirkişi heyetinden alınan 02/04/2021 tarihli raporda özetle; "... Madeni Fakültesi maaş mutemedi davalı ...'ın ek ders ücretlerinden bir kısmını şahsi Banka hesabına aktardığı, elektronik ortama dosya yükleme yaparken hak edişi olmayan öğretim görevlilerine de ödeme yapılmasını sağlayarak kurumu toplam 10,413 TL zarara uğrattığı Kurumun 07.11.2013 tarihli İç Denetim Raporu'nda tespit edilmiştir. Söz konusu durum raporumuz ekindeki .. Bankası'nın 23.05.2007 tarihli Ek Ders Ücreti Ödeme Maaş Sonuç Raporu'nda yer alan hesap hareketlerinden de teyit edilebilmektedir. Ayrıca dava tutarına dahil edilen hak edişi olmadığı halde davacı üniversitede görevli 2 öğretim elemanına ödenen toplam 1.513 TL'nin davacı tarafından ilgililerinden tahsil edilip edilmediğine ilişkin dosyada herhangi bir belge/bilgi bulunmamaktadır. Eğer söz konusu tutar davacı tarafından kendi bünyesinde çalışan 2 öğretim görevlisinden geri alındıysa bu tutarın dava tutarından düşmesi gerektiği kanaatindeyiz. Dava konusu işlemlerin meydana geldiği dönemde davacı kurum çalışanlarının maaş ve ek ödeneklerinin 07.05.2004 tarihli süre sonu 18.05.2010 olan imzalı protokol kapsamında davalı ...Bankası tarafından ödendiği anlaşılmıştır. Davalı ... Bankası'nın 23.05.2007 tarihli Maaş Sonuç Raporu'nda yer alan hak ediş toplam tutarı ve personel sayısının, elektronik ortama mutemet ... tarafından yüklenen toplam tutar ve personel sayısı ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır. Davalı ... Bankası ile davacı ... arasında imzalanan Protokol'ün 6.maddesi uyarınca “elektronik ortama yüklenen dosyaların içeriğinden Bankanın sorumlu olmayacağı, e-ortama yüklenen bilgilerin veya üniversite içinde sonradan yapılan değişikliklerin sorumluluğunun üniversiteye ait olacağı, Bankanın e-ortama yüklenen dosyalarda sadece üniversitenin bildirdiği toplam maaş tutarı ve personel sayısı açısından kontrol edeceği” yer almaktadır. Protokolde Bankanın ıslak imzalı liste kontrolü ve kişi/hesap/tutar bazlı kayıt mutabakatı sorumluluğundan bahsedilmemektedir. Bankalar aracılığı ile yapılan maaş ödeme akışında Bankanın kişi/hesap ve tutar bazlı hak ediş kontrolü yapması operasyonel anlamda mümkün olmayıp, işlemlerin genel doğasına aykırıdır. Zira maaş ödemeleri Bankalarda otomatik programlarla çalıştırılmaktadır. Bazen onlarca/ yüzlerce/binlerce kişiyi içeren maaş ödemeleri gerçekleşmektedir ve süreçte Banka personelin dahli olmamaktadır. Tahakkuk İisteleri ile elektronik ortama yüklenen kişi/hesap/tutar bazlı kayıtların mutabakatı ancak kurumların kendi iç denetimleri ile mümkün olabilmektedir. Bu bağlamda; davalı ... Bankası'nın geçerli protokol çerçevesinde elektronik ortamda yüklenen liste, maaş mutemedinin gönderdiği e-postadaki liste ile Maaş Sonuç Raporu'nu toplam adet ve toplam tutar olarak karşılaştırdığı, bu kapsamda yükümlülüklerini yerine getirdiği, bu listelerin kendi içinde uyumlu olduğu, dolayısıyla meydana gelen 10.413 TL'lik davacı kurum zararından sorumlu tutulamayacağı..." rapor edilmiştir. Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı ile davalı banka arasında, davacının çalışanlarının aylık ve ek ücret ödemelerinin davalı banka tarafından ödenmesi amacıyla tarihsiz ve süre sonu 18.05.2010 olan bir protokol imzalandığı, ... Madeni Fakültesi maaş mutemedi olan diğer davalı ...'ın ek ders ücretlerinden bir kısmını şahsi banka hesabına aktarması nedeniyle davacı tarafça davalılar aleyhine iş bu tazminat davasının açılmış olduğu anlaşılmıştır.Mahkememizce hükme esas alınan ve denetlenebilir bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacı ile davalı banka arasındaki protokolde yapılacak ödemelerin davacı tarafça e-ortamda gönderilen listelere göre yapılacağı yönünde düzenleme bulunduğu, yine protokolde “elektronik ortama yüklenen dosyaların içeriğinden bankanın sorumlu olmayacağı, e-ortama yüklenen bilgilerin veya üniversite içinde sonradan yapılan değişikliklerin sorumluluğunun üniversiteye ait olacağı, bankanın e-ortama yüklenen dosyalarda sadece üniversitenin bildirdiği toplam maaş tutarı ve personel sayısı açısından kontrol edeceği yönünde düzenleme bulunudğu, bankanın ıslak imzalı liste kontrolü ve kişi/hesap/tutar bazlı kayıt mutabakatı sorumluluğundan bahsedilmesinin mümkün olmadığı, bankalar aracılığı ile yapılan maaş ödeme akışında bankanın kişi/hesap ve tutar bazlı hak ediş kontrolü yapması operasyonel anlamda da mümkün olmadığı, dolayısıyla davalı bankanın davacı yanın zarardan sorumlu olmadığı anlaşılmakla davalı banka yönünden davanın reddine, diğer davalı ...'ın ise davacı tarafça ilgililere aktarılması ise gönderdiği maaş ve ek ücretleri kendi hesabına aktararak zincirleme şekilde zimmet suçunu işlediği, zimmetine geçirmiş olduğu bu miktarlar açısından davacı yana karşı sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmakla bu davalı açısından davanın kabule karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı .. Bankası A.Ş aleyhine açılan davanın reddine, 2-Davalı ... aleyhine açılan davanın kabulü ile 10.413,00 TL'nin 21/05/2007 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 711,31TL harcın davalı ...'dan alınarak hazineye irat kaydına, 4-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince dava değeri olan 10.413,00TL üzerinden hesaplanan 10.413,00TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 421,80TL tebligat, posta gideri ile ‭5.050‬,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam ‭5.471,8‬0TL yargılama giderinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, 6-Davalı ... Bankası A.Ş. vekil ile temsil edildiğinden AAÜT gereği takdir olunan 10.413,00TL'nin davacıdan alınarak davalı ... Bankası A.Ş.'ye verilmesine, 7-Davalı ... Bankası A.Ş. tarafından yapılan 34,00TL tebligat, posta masrafının davacıdan alınarak davalı ... Bankası A.Ş.'ye verilmesine, 8-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine, Dair davacı vekilinin ve davalı ... bankası vekilinin yüzüne karşı, davalı ...'in yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi.30/04/2025 Katip ¸e-imza Hakim ¸e-imza