İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/742 E. 2025/598 K.

T.C. İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2024/742 Esas KARAR NO :2025/598 DAVA:Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:19/12/2023 KARAR TARİHİ:24/09/2025 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 25/01/2023 tarihli "... Adi Ortaklığı Projesi Daimi Enerji Temini Ve Trafo Yapım Sözleşmesi"nin imzalandığını, sözleşme kapsamında işin bedelinin 2.750.000TL + 550.000TL (%20KDV) olmak üzere toplamda 3.300.000,00TL olduğunu, müvekkili şirketin sözleşme kapsamında edimlerini yerine getirdiğini, bu nedenle davalılara 10/10/2023 tarihinde 3.300.000TL bedelli fatura gönderildiğini, davalılarca farklı tarihlerde toplamda 1.250.000TL ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemelerin mahsubu ile .... İcra Müdürlüğünün 2023/.... sayılı dosyasıyla 26/10/2023 tarihi itibariyle, 2.050.000TL asıl alacak, 23.181,85TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 2.073.181,85TL üzerinden takip başlatıldığını, davalılarca takibe itiraz edildiğini, ancak takibe konu alacağın sözleşme ve faturaya dayalı olduğunu belirterek davanın kabulüne, .... İcra Dairesi 2023/... Sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptaline, alacağın %20 oranında kötüniyet tazminatının davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı yana yüklenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; Taraflar arasında düzenlenen 25/01/2023 tarihli sözleşmenin 15.1 maddesinde yetki şartı bulunduğunu, sözleşmeye göre yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunu, bu nedenlerle yetki itirazlarının kabulü ile yetkisizlik kararı verilmesini, 25/01/2023 tarihli Daimi Enerji Temini ve Trafo Sözleşmesi kapsamındaki işi Davacının sözleşmede belirlenen 100 günlük süre içerisinde yerine getirmediğini, tamamen kendi kusuru nedeniyle 176. günde teslim ettiğini, bu hususun, davacı tarafça da hiçbir muhalefet şerhi konulmaksızın imza altına alınan geçici kabul tutanağından da anlaşılacağını, geçici kabul tutanağında görüleceği üzere; sözleşme tarihinin 25/01/2023, işin bitirilmesi gereken tarihin 05/05/2023, işin bitirildiği tarihin ise 20/07/2023 olduğunu, davacının kendi kusurundan kaynaklanan nedenlerle edimlerini süresinde yerine getirmediğini ve gecikmeye sebebiyet verdiğini, Sözleşmenin 9.1.3 maddesinde işin süresinin davacı yükleniciden kaynaklanmayan nedenlerle uzaması halinde işverenin yazılı onayı ile işin süresinin uzatılacağının belirtildiğini, böyle bir süre uzatımının verilmediğini, davacının işi kendi kusuru nedeniyle geç teslim ettiğini, işin geç teslimi nedeniyle müvekkillerinin zarara uğradığını; Şebeke enerjisi kullanılamadığı için jeneratör çalıştırıldığını ve akaryakıt masrafı oluştuğunu, ayrıca KDV'nin %18'den %20'ye çıkarılmasıyla %2KDV farkından dolayı zarara uğradıklarını, Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 9.1.2 hükmünde; davacının işin süresi olarak belirlenen 100 günlük süreye uymaması halinde geciken her gün için günlük 5.000,00 TL cezai şart ödeyeceğinin kararlaştırılmış olduğunu, davacının işi 176 günde tamamlamasından dolayı 76 günlük gecikme için davalı müvekkillerine 380.000,00 TL cezai şart ödemesi gerektiğini, ayrıca bahsi geçen sözleşmenin 6.2. hükmü uyarınca sözleşmenin ayrılmaz parçası olan "O.G. İşleri Teklifi" detaylarında; sözleşme imzalandıktan 110 gün sonra enerji verilmemesi halinde enerji verilmeyen her gün için sözleşme bedelinin %2'si tutarında cezai şart ödeneceğinin kararlaştırılmış olduğunu, sözleşme bedeli 2.750.000,00 TL olduğu dikkate alındığında enerji verilmeyen her gün için tahakkuk edecek cezai şartın 55.000,00 TL olduğunu, bu hükme aykırı olarak enerjinin verilmesi gereken süreden 66 gün sonra enerji verildiğinden, 66 günlük gecikme için davacının ödemesi gereken cezai şartın 3.630.000,00 TL olduğunu, gecikme nedeniyle davacının müvekkillerine toplamda 4.010.000,00 TL cezai şart ödemesi gerektiğini, ayrıca davalı müvekkillerinin, işin gecikmesi nedeniyle meydana gelen KDV farkı nedeniyle de zarara uğramış olduğunu, dava dilekçesinde KDV oranının %20 olduğunu belirtilmişse de bu oranın 07 Temmuz 2023 tarihli ve 32241 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7346 Sayılı Cumhurbaşkanı kararı ile 10/07/2023 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere %20'ye yükseltilmiş olduğunu, bu tarihten önceki KDV oranının ise %18 olduğunu, Sözleşmenin 11.1 maddesinde ... keşfinin %60'nın iade alınacağı belirlenmiş ancak davacı tarafından davalı müvekkillerine bugüne kadar ... iadesiyle ilgili hiçbir başvuru, kayıt ve yazışma bildirmemiş olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir. Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde; gecikmeye dair bir ihtar olmadığını, işi süresinde yaptıklarını, davalının kestiği faturaya süresinde itiraz ettiklerini, geçici trafo ve enerji verilmesinin fazla masraf olacağı gerekçesiyle davalının istemlediğini, zarar iddiasının yersiz olduğunu, davalının temerrüde düştüğünü beyanla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davanın ilk açıldığı .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/07/2024 tarihli, 2023/... E ve 2024/... Karar sayılı ilamı ile yetkisizlik kararı verilmiş, kararın istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin 2024/2992 Esas ve 2024/2898 Karar sayılı ilamı ile onanmış, dosya mahkememize gelmiş ve yukarıdaki esasa kayıt edilerek yargılamaya devam edilmiştir. Tarafların sunduğu sözleşme ve faturalar, belgeler incelenmiş, teknik değerlendirme ve hukuk bilgisi dışında uzmanlık gerektirdiği anlaşıldığından bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmiştir. İcra takip dosyası örneği getirtilip incelenmiştir. Mahkememizce resen seçilen 1 elektrik mühendisi, 1 mali müşavir ve 1 nitelikli hesaplama uzamanı bilirkişi heyetinde özetle; " A. Teknik inceleme neticesinde: “geçici trafo şartı olup olmadığı, yapılmama nedeninin ne olduğu, bunun davalının yararına olup olmadığı, gecikme olup olmadığı” hususunda: 1. İşin sözleşmesinde geçici trafo şartı olmadığı gibi buna ilişkin ... onaylı bir proje, keşif vs belge dosyada mevcut olmadığını, 2. Geçici trafonun yapılmamasında davalının bir yararı olmadığı gibi büyük zararı olacağını, bu nedenle bunun yapımından vazgeçildiğini, 3. Dava konusu Orta Gerilim (O.G.) Trafo Alçak Gerilim (A.G.) işleri 105 günde tamamlanmış olup herhangi bir gecikme olmamıştır. Hatta işin sözleşmesine göre (365-105-) 260 gün; sözleşme eki O.G. İşleri Teklifine göre (110-105) 5 gün erken bitirildiğini, 4. Sözleşmenin eki olan O.G. Teklif'inde işin bedeli (KDV hariç) 2.750.000,00 TL dir. Davacı yüklenici 2.750.000,00 TL'lik işi yapıp zamanında teslim edildiğini, B.Borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde: 1. Taraflar arasında adi yazılı şekilde 25/01/2023 tarihinde "... Adi Ortaklığı Projesi Daimi Enerji Temini Ve Trafo Yapım Sözleşmesi" başlıklı sözleşmenin kurulduğu; davacı yüklenicinin sözleşmede üstlendiği işi tamamlandığından bahisle bakiye bedelin ödenmesini talep ettiğini; 2. Davacı tarafından 26.10.2023 tarihinde davalılar aleyhine T.C. .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı dosya ile 2.050.000TL asıl alacak ile 23.181,85TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 2.073.181,85TL'nin ödenmesinin talep edildiği, sebebi'nin ise “Asıl alacak 10.10.2023” şeklinde gösterildiği; 3. Davalının cevap dilekçesinde “işin geç teslimi nedeniyle davalının zarara uğradığını; zira işin geç teslimi nedeniyle davalının aleyhine maliyet farkının (hatlardan enerji sağlanamadığı için akaryakıtlı jeneratörden enerji sağlanmıştır) ve KDV farkının meydana geldiğini” beyan ettiği; sözleşmeden dolayı zararın talep edilebilmesi noktasında TBK m. 114 hükmü uygulanacağı için TBK m. 49/1 hükmünce kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil neticesinde zarara sebebiyet verilmesinin gerektiğini ancak yukarıdaki teknik inceleme neticesinde davacı tarafından işin zamanında teslim edildiği tespit edildiği için (bu noktada davalının kusurlu bir fiiline dayalı gecikmeden bahsedilemeyeceği için) iddia edilen zarar kalemlerinden davalının sorumluluğunun doğmadığını; 4. “Gecikme dolayısı ile cezai şart kabul edildiği takdirde miktarının ne kadar olacağı” hususunda: Davalının cevap dilekçesinde “davacının 76 günlük gecikme için davalı, 380.000TL.+ 3.630.000TL= 4.010.000TL'lik ceza koşulunu ödemesi gerektiğini” beyan ettiği; sözleşmenin 9.1.2 maddesi “YÜKLENİCİ, EK 1 ve sözleşme içeriğine aykırı olacak şekilde 100 gün içinde Şantiye enerjisi bağlanmaz ise her gün için 5.000,00 TL ceza ödeyeceğini, trafonun tamamlanıp teslimi ve geçici kabulünün yapılması 12 (on iki) aydır. Gecikmesi halinde 100.000,00 TL/Ay olarak ödenecektir.” şeklinde olup sözleşme özgürlüğünce taraflarca TBK m. 179/1 hükmüne göre “ifaya eklenen” ceza koşulunun (cezai şartın) kararlaştırıldığını; ayrıca sözleşmede 6.2 hükmünde de ceza koşulunun kabul edildiği ancak teknik inceleme neticesinde davacı tarafından işin zamanında teslim edildiği tespit edildiği, sözleşmeye göre gecikmeye dayalı ceza koşulu alacağının da söz konusu olamayacağı kanaatine varıldığını, mali inceleme neticesinde, davalının gecikme nedeniyle uğradığını iddia ettiği zarar kalemlerinin dosya kapsamından hesaplanamadığını, davacı yüklenici tarafından yapılan 2.750.000,00TL'lik işe karşılık toplamda 1.660.000,00TL'lik ödeme icra takip tarihinden önce yapılmış olup 26.10.2023 icra takip tarih itibariyle 1.090.000,00 TL bakiyesi olduğunu, 1.090.000,00 TL alacağa ait değişen oranlarda 61.054,92 TL Faiz talep edebileceğini, " bildirmiştir. İtirazlar üzerine alınan ek raporda özetle; " önceki görüşünden ayrılmayı gerektirir bir durum olmadığı, icra takip tarih itibariyle 1.090.000,00 TL bakiyesi olduğu, yıllık %31,75 (ticari) değişen oranlarda faiz talebine göre 61.054,92 TL faiz talep edebileceğini, " bildirilmiştir. Kök ve ek rapor mahkememizce yeterli görülmüş ve itirazlar red edilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, trafo yapım işinden kaynaklı iş bedeline dayalı takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; müvekkili şirket ile davalı şirketlerin adi ortaklık oluşturduklarını, bu kapsamda müvekkili şirket tarafından sözleşme gereğince edimlerini yerine getirdiğini, yapılan iş bedeli olarak 2.073.181,85-TL alacağın tahsili amacıyla .... İcra Dairesi 2023/... E. Sayılı dosyasında yapılan icra takibine davalıların haklı bir neden olmaksızın itiraz ettiğini, bu nedenlerle haksız itirazın iptali ile %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekili cevap dilekçesinde, gecikme nedeniyle cezai şart alacağı, geçici trafo konulmaması nedeniyle jeneratörden kaynaklı fazla tüketim bedeli ve işin gecikmesi nedeniyle süreçte artak KDV nedeniyle zararı olduğunu ve davacının talep ettiği alacaktan fazla kendi alacakları bulunduğunu beyanla davanın reddi kararı verilmesini talep etmiştir. Alınan bilirkişi raporlarından, işin süresinden önce yapıldığı, gecikme olmadığı, geçici trafonun konulma zorunlulundan vazgeçildiğini ve bunun davalının menfaatine olduğu, bu haliyle davalının bir cezai şart alacağı ve KDV farkı alacağı, akaryakıt tüketimi nedeniyle zararı bulunmadığı, davacının alacağının 1.090.000,00 TL ve bu alacağa takip tarihine kadar 61.054,92 TL işlemiş faiz talep edebileceği anlaşılmıştır. Her ne kadar davacının alacaklı olduğuna dair bilirkişi tespiti yapılmış ise de, Mahkememizce incelenen sözleşmenin 11.2. Maddesinde, ödemelerin, hak edişin onaylanması sonrası kesilecek fatura tarihinden itibaren 30 gün içinde yapılacağı, davaya konu takip dayanağı faturanın 10/10/2023 tarihli 3.300.000,00TL bedelli olduğu, bu durumda ödemenin en geç 10/11/2023 tarihinde yapılması gerektiği, davacının icra takibini bu tarihten önce 26/10/2023 tarihinde açtığı, dolayısıyla erken takip yapıldığı, temerrüt oluşmadığını, bu durumda süresinden önce takip yapıldığından itirazın haklı olduğu ve davanın usulden reddine karar vermek gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Davacının davasının, süresinden önce takip yapılması nedeni ile usulden REDDİNE, 2- Alınması gerekli 615,40 TL karar harcının davacının peşin yatırdığı 25.038,86 TL harçtan mahsubu ile artan bakiye 24.423,46 TL harcın davacı tarafa karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara eşit oranda verilmesine, 5-Arabulucuk ücreti olan 3.200,00 TL' nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine, İlişkin, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24/09/2025 Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır