İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/530 E. 2024/251 K.

T.C. İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2023/530 Esas KARAR NO :2024/251 DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:08/09/2023 KARAR TARİHİ:20/03/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 01.09.2019 tarihinde Mobil markalı madeni yağların satışı ve satış faaliyetlerinin geliştirilmesi konusunda karşılıklı hak ve yükümlülükleri düzenleyen bir bayilik sözleşmesi imzalandığını, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca müvekkili şirketin, davalı şirkete bir takım ekipman ve emtiayı ariyet olarak verdiğini, ilgili sözleşme uyarınca taraflara belirli ifa yükümlülükleri yüklendiğini, davalı şirketin ifa yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda müvekkili şirketin başvuracağı hukuki yollar ve istem kapsamı, iki tarafın ortak mutabakatı sonucunda sözleşme çerçevesinde belirlendiğini, sözleşmenin 4.4 maddesi gereği, davalı şirketin, müvekkili şirketten 01.09.2019 - 01.09.2022 tarihleri arasında toplam 240 ton Mobil markalı madeni yağ almayı taahhüt ettiğini, ancak, sözleşmede kararlaştırılan satın alma taahhüdüne rağmen; davalı şirketin fiilen satın almış olduğu ürün miktarı sözleşmesel taahhüdünün çok altında kaldığını, davalı şirketin sözleşmeye ve ilgili hükümlerine riayet etmediğini, ilgili sözleşmenin 5.7 maddesinde ise sözleşme süresinin sona erdiği tarihte, davalı şirketin dönemlik ve toplam ifa yükümlülüklerini yerine getirmediği takdirde davalı şirketten ekip ve emtiaların bedeli olan 13.500 USD'yi talep edebileceği; bununla birlikte davalı şirketin bedeli ödemekten kaçınıp ekipman/emtiaları iade etme teklifinde bulunamayacağı belirtildiğini, aynı maddenin sonraki paragrafında, müvekkili şirket tarafından davalı şirkete verilen ekipmanların bedeli iadesine hiçbir şekilde itiraz etmeyeceğini kabul ve taahhüt ettiğini, müvekkili şirketin, ifa yükümlülüklerini yerine getirmeyen davalı şirkete .... Noterliği'nin 05.04.2023 tarih ve ... yevmiye notlu ihtarnamesi ile ihtarnamenin tebliğinden itibaren en geç 1(bir) hafta içerisinde emtiaların bedeli olan 13.500 USD'yi ödemesi gerektiğini, şayet belirlenen süre zarfında ödeme gerçekleşmezse işbu sözleşmenin 5.7 maddesi gereğince ödemenin geciktiği her gün için 50 USD ifaya ekli cezai şartın geçerli olacağı iletildiğini, müvekkili şirketin, davalı şirket tarafından ifaya yönelik somut herhangi bir adım gerçekleşmemesi üzerine taraflar arasında sözleşmesi gereği ariyet olarak verilen emtiaların bedeli ve cezai şart bedeli toplamı 14.050,00 USD'yi tahsil etmek amacıyla .... İcra Müdürlüğüne ... Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatmak durumunda kaldığını, davalı şirketin takibe haksız şekilde itiraz ettiğini, tüm bu sebeplerle; davanın kabulü ile davalı tarafın takibe, asıl alacağa ve fer’ilerine ilişikin haksız ve kötüniyetli itirazının iptaline, .... icra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibin devamına, davalı tarafın %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı tarafa çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır. DELİLLER: .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının UYAP kayıtları, taraflar arasında akdedilen Bayilik Sözleşmesi, .... Noterliği'nden gelen 05.04.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ve ihtarnameye ilişkin tebligat şerhinin onaylı örneği, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, taraflar arasında akdedilen Bayilik Sözleşmesi kapsamında davalı yanın sözleşme ile taahhüt edilenden az miktarda alım yaparak sözleşmeyi ihlal ettiği iddiasına dayanarak 13.500,00-USD emtia bedeli ve 550,00-USD cezai şartın davalı yandan tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğüne ait ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın haklı olup olmadığı, icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığından ibaret itirazın iptali davasıdır. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 01/09/2019 tarihinde mobil markalı madeni yağların satışı ve satış faaliyetlerinin geliştirilmesi konusunda karşılıklı hak ve yükümlülükleri düzenleyen bir bayilik sözleşmesinin düzenlendiğini ancak davalı tarafın sözleşmede taahhüt ettiği miktarda madeni yağ almadığını, imzalanan sözleşmenin ilgili maddesinde sözleşme süresi sona erdikten sonra yükümlülüklerini yerine getirmeyen davalı taraftan teslim edilen emtia bedellerinin talep edileceğinin düzenlendiği, bu kapsamda davalının .... Noterliğinin 05/04/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 13.500-USD'nin ödenmesi gerektiği aksi halde sözleşme maddesi gereği her gün için 50-USD cezai şartın geçerli olacağının ihtar edildiği ancak davalı tarfaındna herhangi bir ödemenin yapılmadığı, bu nedenle ödenmeyen bedelin iadesine yönelik başlatılan icra takibine itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Davalı tarafa çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır. Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 14/06/2023 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır. .... İcra Müdürlüğüne ait ... Esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 13.500,00-USD ariyet bedeli ve 550,00-USD cezai şart bedeli olmak üzere toplam 14.050,00-USD borcun ödenmesi amacıyla 26/04/2023 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 03/05/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 05/05/2023 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce yapılan yargılama sırasında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde Mali Müşavir Bilirkişi Fatih Taşkın tarafından 01/02/2024 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre; "Dava konusunun, taraflar arasında akdedilen bayilik sözleşmesi kapsamında davalı yanın sözleşme ile taahhüt edilenden daha az miktarda alım yaparak sözleşmeyi ihlal ettiği iddiası ile buna bağlı olarak 13.500,00 USD emtia bedeli ve 550,00 USD cezai şartın davalı yandan tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu, Davacının 2019-2020-2021-2022-2023 yılları ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapıldığı tespit edilmiş olup, sahibi lehine delil olma vasfının mahkemenin takdirlerine bırakıldığı, Davacının incelenen ticari defterlerine göre; Davalı ile olan cari münasebetini 120. Alıcılar hesap kodunda takip ettiği, davacı yan tarafından davalı adına düzenlenen faturaların davacı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı yanın takip tarihi (27.04.2023) itibariyle davalı yan ile borç/alacak bakiyesinin bulunmadığı, Davalının 2019-2020-2021-2023 yılları ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapıldığı, 2022 yılı ticari defterlerinin usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapılmadığı tespit edilmiş olup, sahibi lehine delil olma vasfının mahkemenin takdirlerine bırakıldığı, Davalının incelenen ticari defterlerine göre; Davacı ile olan cari münasebetini 320. Satıcılar hesap kodunda takip ettiği, davalı yanın takip tarihi (27.04.2023) itibariyle davacı yan ile borç/alacak bakiyesinin bulunmadığı, bu durumda tarafların incelenen ticari defter ve kayıtlarının birbiri ile uyumlu olduğu anlaşıldığı, taraflar arasında akdedilen Bayilik Sözleşmesi uyarınca sözleşme eki olarak belirtilen emtiaların davalı yana ariyet olarak verildiği konusunda ihtilaf bulunmayıp, sözleşmenin herhangi bir nedenle feshi durumunda iş bu ariyet olarak verilen emtiaların bedeli olarak kararlaştırılan 13.500,00 USD'nin davalı yan tarafından davacı şirkete ödeneceği hüküm altına alındığı, tarafların incelenen ticari defter ve kayıtları nezdinde yapılan incelemede aşağıda sunulan tabloda görüleceği üzere davalı yanın sözleşmenin süregeldiği 3 yıl için 240.000,00 KG alım yapmayı taahhüt etmiş, ancak 3 yıllık dönemde toplamda 159.952,63 KG alım yapmak suretiyle 80.047,37 KG eksik alım yaptığı görüldüğü, durumun hukuki değerlendirmesi Mahkemenize ait olmak üzere sözleşmenin feshinden kaynaklı olarak ariyet olarak davalıya verilen emtia bedellerinden kaynaklı davacı yanın 13.500,00 USD alacaklı olduğu, kanaatine varıldığı, Davacı yan tarafından davalı taraf muhatap alınarak keşide edilen .... Noterliğinin 05.04.2023 tarih ve ... sayılı ihtarnamesinde, sözleşmenin feshinden kaynaklı ariyet olarak davalıya verilen emtia bedellerinin ödenmesi için davalı yana ihtarnamenin tebliğinden itibaren en geç 7 gün süre verilmiş olup ihtarname davalı yana 07.04.2023 tarihinde tebliğ edildiği, bu tarihe verilen sürenin eklenmesiyle temerrüt tarihinin 15.04.2023 olduğu, buna göre 27.04.2023 takip tarihi ile temerrüt tarihi arasında 13 gün bulunduğu, sözleşme hükmü gereğince gecikilen her gün için 50,00 USD ödeneceği hükme bağlanmış olup davacının cezai şart yönünden (13 gün x 50,00 USD-) 650,00 USD alacaklı olduğu hesap edilse de taleple bağlılık ilkesi gereği 550,00 USD talep edebileceği kanaatine varıldığı, sonuç olarak davalı yanın sözleşmenin süregeldiği 3 yıl için 240.000,00 KG alım yapmayı taahhüt etmiş, ancak 3 yıllık dönemde toplamda 159.952,63 KG alım yapmak suretiyle 80.047,37 KG eksik alım yaptığı görüldüğü, durumun hukuki değerlendirmesi mahkemeye ait olmak üzere davacı yan tarafından eksik alımdan kaynaklı yapılan feshin mahkemece haklı görülmesi halinde/olasılığında, davacı yanın takip tarihi (27.04.2023) itibariyle davalı yandan sözleşme hükümleri gereği davalıya ariyet olarak verilen emtia bedelleri yönünden 13.500,00 USD ve sözleşmenin 5.7 maddesi gereği 550,00 USD cezai şart olmak üzere toplamda 14.050,00 USD alacaklı olabileceği," şeklinde rapor düzenlenmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte düşünüldüğünde; Taraflar arasında 01/09/2020 tarihinde 3 yıllık Bayilik Sözleşmesinin düzenlendiği, sözleşme gereğince davalı tarafın her yıl 80 ton olmak üzere toplamda 240 ton mobil markalı madeni yağ almayı taahhüt ettiği ancak 3 yıllık dönemde toplamda 159.952,63 KG alım yapmak suretiyle 80.047,37 KG eksik alım yaptığının görüldüğü, davacı tarafça sözleşme sona erdikten sonra davacı tarafından davalıya gönderilen .... Noterliğinin 05/04/2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 01/09/2019 tarihli sözleşmenin 4.4 maddesi gereği şirketten 240 ton mobil markalı madeni yağ taahhüt edilmiş olmasına rağmen davalı tarafından sözleşmesel taahhütün çok altında ürün alımının gerçekleştirildiğini, sözleşmeye riayet edilmediğini, bunun sonucunda sözleşmenin 5.7. Maddesi gereğince eksik alımdan dolayı karşı tarafa-davalıya ariyet olarak verilen emtiaların bedeli olan 13.500-USD'nin ödenmesi gerektiğini, 1 hafta içinde ödeme yapılmaz ise cezai şartı ile birlikte tahsili amacıyla yasal yollara başvurulacağını ihtar ettiği, ihtarnamenin davalı yana 07.04.2023 tarihinde tebliğ edildiği, bu tarihe verilen sürenin eklenmesiyle temerrüt tarihinin 15.04.2023 olduğu, buna göre 27.04.2023 takip tarihi ile temerrüt tarihi arasında 13 gün bulunduğu, bu hesaplamaya göre davacı tarafın cezai şart alacağının 650,00-USD olduğu, davalı tarafça bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde 2019 yılı sonunda pandemi koşulları nedeniyle covid kısıtlamalarından dolayı eksik ürün alımının gerçekleştiği, bu hususun mahkemece değerlendirmesi gerektiği savunmasında bulunmuşsa da sözleşmeye göre ilk yıl pandemi koşullarının daha ağır olmasına rağmen diğer yıllara nazaran daha yüksek alımların gerçekleştirildiği, diğer iki yılda pandemi şartları daha hafif olmasına rağmen alımların giderek azaldığı görülmüş bu haliyle davalı tarafça sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle davacının sözleşme gereği dosya kapsamından davalı tarafa teslim edildiği anlaşılan emtia bedellerini ve gecikmeye karşı da cezai şart bedellerini talep edebileceği mahkememizce kabul edilmiş olup davacının sözleşme gereği emtia bedelin iadesini istemesinin haklı nedene dayandığı sabit olduğundan davacı tarafın sözleşme kapsamında emtia bedelinin ve cezai şart alacağının iadesine yönelik başlattığı icra takibinde 13.500,00-USD emtia bedeli asıl alacak, 550,00-USD cezai şart bedeli olmak üzere toplam 14.050,00-USD isteyebileceği anlaşıldığından bilirkişi raporunda tespit edilen tutar kadar alacaklı olduğu anlaşılmakla davacı tarafça açılan davanın kabulü ile; davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına, asıl alacak likit olduğundan hüküm altına alınan asıl alacağın takip tarihindeki kur üzerinden TL'ye çevrilmesi ile belirlenen miktarın %20 oranında hesaplanan 54.682,60-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davacı tarafça açılan DAVANIN KABULÜ ile; a) Davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin 13.500,00-USD emtia bedeli asıl alacak, 550,00-USD cezai şart bedeli olmak üzere toplam 14.050,00-USD alacak üzerinden takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına, b) Hüküm altına alınan alacağın takip tarihindeki kur üzerinden TL'ye çevrilmesi ile belirlenen miktarın %20 oranında hesaplanan 54.682,60-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 25.811,09-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 5.085,87-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 20.725,22-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 58.678,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL Başvuru Harcı, 5.085,87-TL Peşin/nisbi Harcı, 2.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 62,75-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 7.918,47-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.120,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 6-Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa re'sen iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 20/03/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır *Bu evrak 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.