İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/28 E. 2024/633 K.

T.C. İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2022/28 Esas KARAR NO:2024/633 DAVA:İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:13/01/2022 KARAR TARİHİ:10/10/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan 13/01/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin turizm ve rezervasyon biletlemeleri alanında faaliyet göstermekte olan uluslararası bir yazılım sağlayıcısı olduğunu, yazılımların genel adı ... ... ... olduğunu, bu yazılımlar kullanıcılarının otel, tren ve uçak rezervasyonu yapmasına imkan tanıdığını, davalının aralarında olduğu kullanıcı turizm acenteleri bu yazılımları kullanarak her bir rezervasyon/biletleme işlemi karşılığında bir segment ürettiklerini, müvekkili ile davalı arasında imzalanan 01.10.2018 tarihli Acentelik Sözleşmesi ile, sözleşmede belirlenen süreler içerisinde müvekkilinin sağlayıcısı olduğu ... ... kullanarak uluslararası rezervasyon ve biletleme işlemleri yaparak sözleşmede belirlenen miktarda segment üretimini gerçekleştirmek davalı şirket tarafından müvekkiline taahhüt edildiğini, sözleşmenin davalıya segment üretimi karşılığı imza bonusu olarak 177,000 USD ödeme müvekkili tarafından yapıldığını, davalının Ekim 2018 – Eylül 2019 ve Ekim 2019 – Eylül 2020 dönemleri için taahhüt etmiş olduğu hedef segment üretimini gerçekleştiremediğini, sözleşme gereği davalının sözleşme süresi içinde herhangi bir yılda minimum o yılki yıllık segment hedefi sayısında segment rezervasyonu yapamaması halinde davalı maddede yer alan formül uyarınca hesaplanacak tutarı fatura tarihinden itibaren 30 gün içinde müvekkili şirkete ödemekle yükümlü olacağı kararlaştırıldığını, düzenlenen 10.02.2021 tarihli fatura davalı firmaya gönderilmişse de davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, davaya konu alacağın tahsiline ilişkin 10.05.2021 tarihinde .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası nezdinde davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, bu nedenlerden dolayı; davalı tarafından .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyaya yapılan haksız itirazın iptaline ve icra takibinin devamına, İİK md.67 gereği, alacağın %20’sinden az olmamak üzere hükmedilecek tazminatın davalıdan tahsiline, tüm yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir. CEVAP: Davalı vekili tarafından sunulan 02/03/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ülkemizde turizm sektöründe faaliyet gösteren Öncü kuruluşlardan olduğunu, Türkiye ve tüm dünya hava yollarına ait bilet satış ve rezervasyon işlemlerini yaptığını, işlemleri yaparken bir servis sağlayıcı ihtiyacı doğduğunu, davacı firmanın tüm dünya da bu servis hizmetini veren 3 firmadan birisi olduğunu, müvekkili şirketin 1995 yılından itibaren davacı ile sözleşme imzalayıncaya kadar başka bir firmadan bu hizmeti aldığını, davacı tarafın talebi ve teklifi üzerinde uzun yıllar çalışmış olduğu diğer servis sağlayıcı ile çalışmasını sonlandırdığını ve 177.000 USD imza bonusu karşılığında davacı firma ile çalışmayı kabul ettiğini, müvekkiline ödenmesi gereken imza bonusunu belirlenen tarihlerde ödemediğini ve müvekkilinin telafisi imkansız zararlara uğramasına sebep olduğunu, davacı tarafın ödemelerini belirlenen tarihlerde ödememesi sebebi ile müvekkili ... bünyesinde sistem dışına çıkartılarak bilet kesme yetkisinin elinden alındığını, müvekkilinin tekrar adı geçen sisteme dahil olması prosedürler gereği 45 gün sürdüğünü ve müvekkilinin bu dönemde hizmet vermiş olduğu, TBMM,TOBB,TCMB gibi kurumlara bilet kesemediğini ve çok büyük oranda ciro kaybı yaşadığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmede müvekkilinin ... ödemeleri planlanarak belirlenen tarihlerde davacı taraf ödemelerini yapmış olsa idi müvekkilinin bu denli ağır iş ve itibar kaybı yaşamayacağını, müvekkili şirketin halen davacı şirketin sistemini kullanarak üretim yaptığını, gerek 2018 yılında tüm dünyada yaşanan Ekonomik Kriz gerekse de yine tüm dünyada yaşanan Covid-19 Pandemi salgını ile tüm dünyada faaliyet gösteren turizm seyahat acentelerinin cirosunun düştüğünü, bu hususun tamamen müvekkilin kontrolü dışında gerçekleşen mücbir sebep'lerin varlığı ile meydana geldiğini, kendileri ile çalışılması konusunda son derece ısrarcı olan davacı imzalanan sözleşme gereğince 5 yıllık süre içinde Segment üretiminin gerçekleşme ihtimali mevcut iken tüm bu hususları göz ardı ederek huzurdaki haksız ve hukuka aykırı davayı ikame ettiğini, bu nedenlerden dolayı; davanın reddine ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir. DELİLLER : .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı Dosyası, 01.10.2018 tarihli Acentelik Sözleşmesi, 10.02.2021 tarihli Fatura, taraflar arasındaki mail yazışmaları, segment üretim verileri, tarafların ticari defter ve kayıtları, keşif, bilirkişi kök ve ek raporları, arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı, arabulucu sarf kararı ve tüm dosya kapsamı. .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... .... Ltd. Tarafından borçlu ... ... Ltd. Şti. Aleyhine faturadan kaynaklı 79.227,00-$(USD) asıl alacak, 2.292,16-$(USD) işlemiş faiz olmak üzere toplam 81.519,16-$(USD) alacak için adi takip yoluyla icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçlu şirkete 26/05/2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu tarafından süresinde yapılan borca itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ve itirazın iptali davasının süresinde açıldığı anlaşılmıştır. Bilirkişi Meryem Tüfekçi tarafından hazırlanan 25/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı şirketin Türkiye'de vergi mükellefiyetinin bulunmadığı, defter tttma yükümlülüğü bulunmadığını, davaya konu alacağa ilişkin fatura örneğini apostilli ve yeminli tercümesi yapılmış suretinin dava dosyasında ibraz edildiğini, davalı şirket merkez adresinin Çankaya/Ankara olması nedeni ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılamadığını, dosya kapsamında yapılan incelemelerde taraflar arasında akdedilen sözleşmeyle hedeflenen segment üretimlerine ilişkin evrak belge görülmediğini, davacı şirketin alacak talebine konu fatura içeriğinin doğruluğu hesaplanamadığını, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 6.4 maddesinde tutara KDV ekleneceği belirtilmiş olmakla birlikte, nihai görüş oluşturulabilmesi için Davalının 6.1 maddesi gereği imza bonusunun tahsili için düzenlediği faturalarında incelenmesi gerektiğini, davacı şirketin Türkeye'de vergi mükellefiyetinin olmadığı ve 397 Sıra no'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile getirilen e-Fatura Uygulamasına tabi bir şirket olmaması nedeni ile düzenlenen faturanın e-fatura olamayacağının, Davalı beyanlarında faturanın noter kanalı ile tebliğ alındığı beyan edilmekle birlikte yasal süresinde iadesine ilişkin evrak belge dosya kapsamında görülmediğini, Sözleşmeye konu programda yapılan segment üretimine ilişkin davalı şirketin kullandığı program üzerinde alanında uzman bilgisayar mühendisi bilirkişi tarafından inceleme yapılması gerektiğinin sonuç ve kanaatine varmıştır. .... Asliye Ticaret Mahkemesi kanalı ile alınan Bilirkişi heyeti ... tarafından 17/03/2023 tarihli mahalinde yapılan keşif sonrası hazırlanan 18/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Tarafların uçak rezervasyon ve biletme işleri için davacıya ait sistemlerin kullanımı için 01.Ekim 2018 tarihinde Acente Sözleşmesi yaptıklarını, davalının Uçak rezervasyon ve biletleme işlemleri için ... Dağıtım Sistemi olarak ... sistemini kullanmaya başladığı, her uçak biletleme işleminin bir segment olarak sayıldığı ve davalı firmanın yıl içinde ulaşacağı segment hedefine göre primler alacağı ve işlemlere başlaması sebebiyle davaya konu 177.000,00 $ imza bonus ödemesi yaptığını, Davacı firma Ekim 2018 -Kasım 2019 tarihleri arasındaki yıl hedefinin tutmaması sebebiyle 38.094,00$, Ekim 2019- Kasım 2020 tarihleri arasındaki yıl hedefinin tutmaması sebebiyle 43.150,00$, ... (Avans ödemesi) adı altında (-) 2.019 $ eklemek suretiyle 79.227$ fatura düzenlediğini, anılan faturanın ödenmediği belirtilerek ..., İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile, davacının davalı aleyhine 21.05.2021 tarihinde (1 Usd<8,30) 676.609,03 TL harca esas değer 79.227 USD Fatura ve 2.292,16 USD İşlemiş Faiz(sözleşmede Belirlenen) olmak üzere toplamda 81.519,16 USD ilamsız takipte ödeme emri başlattığı, Davalı tarafa 21.05.2021 tarihinde tebliğ olunan ödeme emrine, davalının 25.05.2021 tarihli itiraz dilekçesi ile borcun tamamına, işlemiş faize ve tüm ferilerine itiraz ettiği ve takibin durdurulduğu. İtirazın iptali için huzurdaki davanın açıldığının, taraflar arasında yapılan Acente Sözleşmesinde davalı tarafın yıllık segment üretim hedefleri net olarak anlaşılamadığını, bununla birlikte davalının yıllara göre seğment üretim adetleri dava dosyasında görülememesi ve davalı kaynaklarından ulaşılamaması sebebiyle bu konu da bir değerlendirme ve hesaplama yapılamadığını, davacı beyanlarında belirtilen dönemim Covid -19 Pandemi dönemi olduğunun, turizm sektörünün bu durumdan olumsuz olarak etkilendiği sebepler (...) ile ilgili düzenlemenin olmadığının, dolayısıyla sözleşme kapsamında bir değerlendirme yapılamadığını, Mahkemenin görevlendirmesi çerçevesinde 17.03.2023 günü davalı ... .... LTD. ŞTİ firmasının ... Mah. ... Bulvarı No:... ... /... adresine Mahkeme heyeti ile birlikte, İşyerinde davaya konu davacı ile yapılan sözleşme gereği, Davalının, Ekim 2018 -Eylül 2019 ve Ekim 2019-Eylül 2020 dönemleri için taahhüt etmiş olduğu, “125.000 hedef segment rezervasyon ve biletleme” Şeklinde segment üretimini gerçekleştirilip gerçekleştirmediği hususunda inceleme yapıldığını, incelemeler sonucunda, Davalının uçak bileti rezervasyon ve biletleme işlemi için davacı firmaya ait ... sister halen kullanmaya devam ettiği görüldüğünün, sistem aktif ve çalışır durumda olduğu anlaşıldığını, sistem üzerinden yapılan incelemede davaya konu Ekim 2018 - Eylül 2019 ve Ekim 2019 -Eylül 2020 dönemleri için segment üretim sayılarına ulaşılamadığını, davalının ayrıca kendi sistemleri üzerinde yaptığı segment işlemleri için bilgi istemler üzerinden segment sayılarına ulaşılamadığının sonuç ve kanaatine varmışlardır. .... Asliye Ticaret Mahkemesi kanalı ile alınan Bilirkişi heyeti ... tarafından hazırlanan 07/09/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Tarafların uçak rezervasyon ve biletme işleri için davacıya ait sistemlerin kullanımı için 01.Ekim 2018 tarihinde Acente Sözleşmesi yaptıkları, davalının Uçak rezervasyon ve biletleme işlemleri için ... Dağıtım Sistemi (...) olarak ... sistemini kullanmaya başladığının, her uçak biletleme işleminin bir segment olarak sayıldığı ve davalı firmanın yıl içinde ulaşacağı segment hedefine göre primler alacağı ve işlemlere başlaması sebebiyle davaya konu 177.000,00 $ imza bonus ödemesi yaptığı anlaşıldığını, Davalı Acentenin, Başlangıç Süresinin her bir Yılı içinde ("Yılık c Segment Hedefi") 25.000 segment rezervasyon ve biletleme; ve Başlangıç Süresi içinde ("Başlangıç Süresi Segment Hedefi") 125.000 segment rezervasyon ve biletleme yapacağının, Bu durumda; Ceza Yönünden; Davalının toplam, 7.648 adet ürettiği Seğmen mevcut olduğu, 125.000 (-) 7.648 - 117.352 segment eksik olduğunun, 117.352 x her bir Segment başına '0.5$ + KDV' ye denk bir tutarda ceza bedeli - 58.676,00 USD ceza ödemekle yükümlü olacağının, Eksik Segment Yönünden; Bu durumda, (A/B) x (C/D)A = imza Bonusu Ödemesi, B= Başlangıç Süresi içindeki Yıl sayısı, C= Segment Hedefi - ilgili yılda Acente tarafından yapılan rezervasyon sayısı, D=Yılık Segment Hedefi, Ekim 2018 -Kasım 2019 tarihleri arasında, 25.000 (-) 5.117 segment = 19.883 segment eksik, Ekim 2019 - Kasım 2020 tarihleri arasında, 25.000 (-) 2.531 segment =22.469 Segment eksik Gerçekleşmiş olduğunun, Ekim 2018-Kasım 2019 tarihleri arasındaki yıl hedefinin tutmaması sebebiyle 38.094,00$, Ekim 2019 - Kasım 2020 tarihleri arasındaki yıl hedefinin tutmaması sebebiyle 43.150,00 $, ... (Avans ödemesi) adı altında (-) 2.019 $ eklemek suretiyle 79.227$ fatura düzenlediğinin görüldüğünü, icra takip tarihi olan, 21.05.2021 tarihinde (1 Usd-8,30) 676.609,03 TL den, 79.227 USD Fatura ve 2.292,16 USD İşlemiş Faiz(sözleşmede Belirlenen) olmak üzere toplamda 81.519,16 USD alacağının mevcut olacağının sonuç ve kanaatine varmışlardır. Bilirkişi heyeti ... tarafından hazırlanan 11/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davalı acente tarafından üretilen segment verilerinin sistem tarafında tespiti yapılamadığının, nitekim davacı şirketin temsilcilerinin kullanmış olduğu ... isimli uygulama ara yüzü üzerinden segment verilerine erişim sağlanamadığının, davacı şirketin temsilcilerine bu verilere erişmek için hak ve yetki vermediğinin, ancak aylık üretilen segment verileri şirket tarafından temsilcilere e-mail yoluyla düzenli olarak iletildiğinin, merkez tarafından iletilen söz konusu verilerin de temsilciler üzerinden üretici acentelere yönlendirildiğinin, dosyaya sunulu aylık bazdaki segment verilerin de kaynağı merkez tarafından e-mail yoluyla iletilen verilere dayandığının sonuç ve kanaatine varmışlardır. Bilirkişi heyeti ... tarafından hazırlanan 15/08/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Kök raporda teknik yönden yapılan inceleme ve değerlendirme açısından ek raporda varılan sonuç ve kanaatlerde bir değişiklik bulunmadığının, Kök raporda sektör yönünden yapılan inceleme ve değerlendirme açısından ek raporda varılan sonuç ve kanaatlerde, Covid-19 (Yeni Corona virüsü) (11.03.2020) salgını mücbir sebebi haricinde bir değişiklik bulunmadığının sonuç ve kanaatine varmışlardır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE: Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava; davacı tarafından davalı borçlu aleyhine taraflar arasındaki acentelik sözleşmesinden kaynaklı alacağa ilişkin başlatılan icra takibine yönelik İİK 67 maddesi kapsamında açılan itirazın iptali davasıdır. Davacı taraf, taraflar arasındaki acentelik sözleşmesi kapsamında davalıya segment üretimi taahhüdü karşılığında 177.000-$(USD) imza bonusu (avans) ödemesi yapıldığını, ancak davalının taahhüt ettiği segment üretimini gerçekleştiremediğini bu nedenle sözleşmede belirlenen koşullarda ödenen avansın iade edilmesi gerekirken davalı tarafın ödeme yapmaması nedeniyle sözleşmeden kaynaklı alacağa ilişkin başlattıkları icra takibine yönelik yapılan haksız itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı taraf ise davacı tarafın ödemelerini belirlenen tarihlerde ödememesi sebebi ile müvekkilinin ... bünyesinde sistem dışına çıkartılarak bilet kesme yetkisinin elinden alındığını, bu nedenle zarara uğradıklarını, ekonomik kriz ve pandemi nedeniyle turizm acentelerinin cirosunun düştüğünü bunun mücbir sebep olduğunu, bu nedenle haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dava konusu .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... .... Ltd. Tarafından borçlu ... Turizm İnşaat İhracat İthalat İmalat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. Aleyhine faturadan kaynaklı 79.227,00-$(USD) asıl alacak, 2.292,16-$(USD) işlemiş faiz olmak üzere toplam 81.519,16-$(USD) alacak için adi takip yoluyla icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçlu şirkete 26/05/2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu tarafından süresinde yapılan borca itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği ve itirazın iptali davasının süresinde açıldığı anlaşılmıştır. Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 12/08/2021 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların görüşme sonrası anlaşamadığı anlaşılmıştır. Dava konusu ihtilaf itirazın iptali davası nedeniyle taraflar arasındaki acentelik sözleşmesi kapsamında davalının segment üretim taahhüdünü yerine getirip getirmemesi nedeniyle davacı tarafça davalıya sözleşmenin imzalanması karşılığında ödenen bedelin sözleşmedeki şart gereği davacıya iadesi gerekip gerekmediği ve varsa iadesi gereken miktarın tespiti hususundan kaynaklıdır. Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'ne yazılan müzekkere cevabına göre; davacı şirketin bulunduğu Singapur ile Ülkemiz arasında ikili anlaşma bulunmadığı anlaşıldığından Davacı taraftan MÖHUK 48/1 maddesi gereğince dava sonunda karşı tarafın uğrayabileceği zarara binaen dava değerinin %10'u oranında (109.065,47-TL) teminat alınmıştır. Mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtları ile dosya kapsamında bulunan deliller üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen mali bilirkişi ön raporu ile sözleşmeye konu programda yapılan segment üretimine ilişkin davalı şirketin kullandığı program üzerinde alanında uzman bilgisayar mühendisi bilirkişi tarafından inceleme yapılması gerektiği anlaşıldığından, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak davalı şirketin bilgisayar programları üzerinde yazılım ve bilgisayar mühendisleri ile turizmci bilirkişi vasıtasıyla mahalinde keşif yapılarak rapor düzenlenmesi istenilmiş, mahalinde yapılan keşif sonrası düzenlenen bilirkişi raporu ile; Davalının uçak bileti rezervasyon ve biletleme işlemi için davacı firmaya ait ... sister halen kullanmaya devam ettiği görüldüğünün, sistem aktif ve çalışır durumda olduğu anlaşıldığını, sistem üzerinden yapılan incelemede davaya konu Ekim 2018 - Eylül 2019 ve Ekim 2019 -Eylül 2020 dönemleri için segment üretim sayılarına ulaşılamadığını, davalının ayrıca kendi sistemleri üzerinde yaptığı segment işlemleri için bilgi istemler üzerinden segment sayılarına ulaşılamadığı tespit edilmiştir. Mahalinde yapılan keşif sonrası davalının ürettiği segment üretim sayılarına ulaşılamaması nedeniyle Mahkememizin 08/06/2023 tarihli 5. Celsesinin 1 numaralı ara kararı ile; Davacı vekiline Ekim 2018- Eylül 2019 ve Ekim 2019 - Eylül 2020 dönemlerine ilişkin davalı şirket tarafından üretilen segment kayıtlarına ilişkin davacı şirkete ait sistem kayıtlarının dijital ve fiziki ortamda mahkememize sunması için kesin süre verilmiş, davacı tarafça kayıtlar sunulması üzerine .... Asliye Ticaret Mahkemesi kanalıyla bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış düzenlenen ek rapora göre; Tarafların uçak rezervasyon ve biletme işleri için davacıya ait sistemlerin kullanımı için 01.Ekim 2018 tarihinde Acente Sözleşmesi yaptıkları, davalının Uçak rezervasyon ve biletleme işlemleri için ... Dağıtım Sistemi (...) olarak ... sistemini kullanmaya başladığının, her uçak biletleme işleminin bir segment olarak sayıldığı ve davalı firmanın yıl içinde ulaşacağı segment hedefine göre primler alacağı ve işlemlere başlaması sebebiyle davaya konu 177.000,00 $ imza bonus ödemesi yaptığı anlaşıldığını, Davalı Acentenin, Başlangıç Süresinin her bir Yılı içinde ("Yılık c Segment Hedefi") 25.000 segment rezervasyon ve biletleme; ve Başlangıç Süresi içinde ("Başlangıç Süresi Segment Hedefi") 125.000 segment rezervasyon ve biletleme yapacağının, Bu durumda; Ceza Yönünden; Davalının toplam, 7.648 adet ürettiği Seğmen mevcut olduğu, 125.000 (-) 7.648 - 117.352 segment eksik olduğunun, 117.352 x her bir Segment başına '0.5$ + KDV' ye denk bir tutarda ceza bedeli - 58.676,00 USD ceza ödemekle yükümlü olacağının, Eksik Segment Yönünden; Bu durumda, (A/B) x (C/D)A = imza Bonusu Ödemesi, B= Başlangıç Süresi içindeki Yıl sayısı, C= Segment Hedefi - ilgili yılda Acente tarafından yapılan rezervasyon sayısı, D=Yılık Segment Hedefi, Ekim 2018 -Kasım 2019 tarihleri arasında, 25.000 (-) 5.117 segment = 19.883 segment eksik, Ekim 2019 - Kasım 2020 tarihleri arasında, 25.000 (-) 2.531 segment =22.469 Segment eksik Gerçekleşmiş olduğunun, Ekim 2018-Kasım 2019 tarihleri arasındaki yıl hedefinin tutmaması sebebiyle 38.094,00$, Ekim 2019 - Kasım 2020 tarihleri arasındaki yıl hedefinin tutmaması sebebiyle 43.150,00 $, ... (Avans ödemesi) adı altında (-) 2.019 $ eklemek suretiyle 79.227$ fatura düzenlediğinin görüldüğünü, icra takip tarihi olan, 21.05.2021 tarihinde (1 Usd-8,30) 676.609,03 TL den, 79.227 USD Fatura ve 2.292,16 USD İşlemiş Faiz(sözleşmede Belirlenen) olmak üzere toplamda 81.519,16 USD alacağının mevcut olacağı tespit edilmiştir. Mahkememizin 19/10/2023 tarihli 6 numaralı celsesinde davacının sistem verileri üzerinde Mali Müşavir, Bilgisayar Mühendisi ve Turizmci Bilirkişi vasıtasıyla yapılan yerinde inceleme sonrası düzenlenen bilirkişi kök ve ek raporuna göre; Davalı acente tarafından üretilen segment verilerinin sistem tarafından tespiti yapılamadığının, nitekim davacı şirketin temsilcilerinin kullanmış olduğu ... isimli uygulama ara yüzü üzerinden segment verilerine erişim sağlanamadığının, davacı şirketin temsilcilerine bu verilere erişmek için hak ve yetki vermediğinin, ancak aylık üretilen segment verileri şirket tarafından temsilcilere e-mail yoluyla düzenli olarak iletildiğinin, merkez tarafından iletilen söz konusu verilerin de temsilciler üzerinden üretici acentelere yönlendirildiğinin, dosyaya sunulu aylık bazdaki segment verilerin de kaynağı merkez tarafından e-mail yoluyla iletilen verilere dayandığını, Kök raporda teknik yönden yapılan inceleme ve değerlendirme açısından ek raporda varılan sonuç ve kanaatlerde bir değişiklik bulunmadığının, Kök raporda sektör yönünden yapılan inceleme ve değerlendirme açısından ek raporda varılan sonuç ve kanaatlerde, Covid-19 (Yeni Corona virüsü) (11.03.2020) salgını mücbir sebebi haricinde bir değişiklik bulunmadığının sonuç ve kanaatine varmışlardır. Mahkememizce yapılan yargılama sırasında toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı taraf ile davalı arasındaki acentelik sözleşmesinin imzalanması karşılığında davacı tarafça davalıya 177.000-$(USD) imza bonusu adı altında avans ödemesi yapılacağının kararlaştırıldığı, davalının da yıllara göre belirli sayıda segmen üretim (biletleme) taahhüdünde bulunduğu, sözleşmenin 6.3 maddesi ile acentenin yani davalının o yıla ilişkin segment üretim taahhüdünü yerine getirmemesi halinde aynı maddenin altında belirtilen formül uyarınca yapılacak hesaplama doğrultusunda düzenlenecek fatura karşılığı davacıya ödeme yapılacağının kararlaştırıldığı, davalı tarafça belirlenen segment üretim sayılarına ulaşılamadığı gerekçesiyle ödenen avans ödemesinin iadesine ilişkin davacı tarafça fatura düzenlenerek davalıya gönderildiği, davalı tarafça şirketin ... bünyesinden çıkarılarak biletleme yetkisinin elinden alındığını ayrıca pandemi ve ekonomik krizden kaynaklı mücbir sebep nedeniyle biletleme yapılamadığı savunulmuş olup, Mahkememizce yapılan yargılama sırasında hem davalının hem de davacının bilgisayar kayıtları üzerinde keşif ve yerinde inceleme suretiyle davalı tarafça üretilen segment sayılarının tespiti istenilmiş ise de yapılan incelemeler sonucu bilgisayar kayıtları üzerinden davalının ürettiği segment sayılarına ulaşılamadığı, bu nedenle davacı tarafa verilen süre kapsamında davacı tarafça sunulan segment üretim sayılarına ilişkin acentelerle paylaşılan e-posta yazışmalarına ilişkin verilerin dosyaya sunulduğu, davalı tarafça da ürettiği segment sayılarına ilişkin bir delil ve belge ortaya konulamadığı, tarafların incelenen ticari defter ve kayıtlarıyla da bu husus tespit edilemediğinden davacının dosyaya sunduğu verilere itibar edilmesi gerektiği, davalının aksi yönde ispatının bulunmadığı, her ne kadar davalı tarafça pandemi ve ekonomik krizden kaynaklı mücbir sebep savunmasına dayanılmış ise de davalının sözleşmenin ilk yıllarında ekonomik kriz ve pandemi olmamasına rağmen segment üretim taahhütlerinin ilk yıllarından itibaren tam olarak yerine getirilmediği, davacının davalıya ödediği bedelin sözleşmenin imzalanması karşılığı avans (imza bonusu) ödemesi olması, söz konusu bedelin mücbir sebepten dolayı verilemeyen bir hizmet veya satılamayan malın bedeli karşılığı olmaması nedeniyle mücbir sebep savunmasına itibar edilmesinin mümkün olmadığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 6.3 maddesinde segment üretim taahhüdünün yerine getirilememesi halinde yapılan avans ödemesinin sözleşmedeki formüle göre hesaplanarak iade edileceğinin sözleşmede açıkça belirlendiği ve basiretli tacir olan tarafların bununla bağlı olduğu, bu kapsamda davacı tarafça sözleşmedeki formül uyarınca yapılan hesaplama doğrultusunda belirlenen alacağa ilişkin düzenlenen faturanın davalıya noter kanalıyla gönderilmesine rağmen davalı tarafça faturaya karşı süresinde bir itirazda bulunulmadığı veya iade faturası da düzenlenmediği açık olup, davacı tarafın sözleşme gereği ödediği avans ödemesini segment üretim taahhüdünü yerine getirmeyen davalıdan geri istemesinin haklı nedene dayandığı sabit olduğundan, davacıdan avans olarak alınan bedelin segment taahhüdünün yerine getirilmemesi nedeniyle davalı tarafça iadesi gerekmekte olup, ödemenin avans olması nedeniyle mücbir sebebin etkisi olmayacağından dolayı düzenlenen dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bulunan 07/09/2023 tarihli bilirkişi heyeti ek raporundaki tespit ve hesaplamalara göre; Ekim 2018 -Kasım 2019 tarihleri arasında, 25.000 (-) 5.117 segment = 19.883 segment eksik, Ekim 2019 -Kasım 2020 tarihleri arasında, 25.000 (-) 2.531 segment =22.469 segment eksik Gerçekleşmiş olduğunun, Ekim 2018-Kasım 2019 tarihleri arasındaki yıl hedefinin tutmaması sebebiyle 38.094,00$, Ekim 2019 - Kasım 2020 tarihleri arasındaki yıl hedefinin tutmaması sebebiyle 43.150,00 $, ... (Avans ödemesi) adı altında (-) 2.019 $ eklemek suretiyle 79.227$ fatura düzenlediğinin görüldüğünü, icra takip tarihi olan, 21.05.2021 tarihinde (1 Usd-8,30) 676.609,03 TL den, 79.227 USD Fatura ve 2.292,16 USD İşlemiş Faiz(sözleşmede Belirlenen) olmak üzere toplamda 81.519,16 USD alacağının mevcut olduğu anlaşıldığından, Davacı tarafça açılan davanın kabulü ile; Davacı tarafın başlattığı .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasına yönelik borçlu davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin takip talebinde belirtilen şartlarda kaldığı yerden devamına, fatura bedeli yönünden alacağın likit ve bu yönden takibe itirazın haksız olması nedeniyle asıl alacağın (79.227,00-$(USD)x13.5847-TL=1.076.275,02-TL'nin) %20'si oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davacı tarafça açılan DAVANIN KABULÜ ile; a) Davacı tarafın başlattığı .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasına yönelik borçlu davalı tarafından yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin takip talebinde belirtilen şartlarda kaldığı yerden devamına, b) Asıl alacağın (79.227,00-$(USD)x13.5847-TL=1.076.275,02-TL'nin) %20'si oranında icra inkar tazminatının borçlu davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 2- Karar kesinleştiğinde davacı tarafça MÖHUK 48 gereği yatırılan yabancılık teminatının davacı tarafa iadesine, 3- Davacı tarafça dava açılırken yatırılan peşin harcın alınması gereken 75.647,40-TL harçtan mahsubu ile bakiye 57.021,74-TL karar harcının borçlu davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 4- Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 1.320,00-TL'nin haksız çıkan davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydedilmesine, 5- Davacı tarafından dava açılırken yatırılan 80,70-TL başvurma harcı, 18.625,66-TL peşin harç olmak üzere toplam 18.706,36-TL harç giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 6- Davacı tarafça yargılama sırasında yapılan 28 adet tebligat-posta masrafı 293,00-TL, talimat masrafı 498,00-TL, bilirkişi ücreti 23.500,00-TL olmak üzere toplam 24.291,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 7- Davacı taraf yargılama sırasında kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre belirlenen nispi 167.037,87-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, 8- Davacı tarafça yatırılan gider avansının karar tebliğ işlemleri tamamlandıktan ve karar kesinleştikten sonra kullanılmayan kısmının davacı tarafa resen iadesine, Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/10/2024 Başkan ... e-imza* Üye ... e-imza* Üye ... e-imza* Katip ... e-imza*