İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/461 E. 2024/815 K.

T.C. İSTANBUL ASLİYE 2.TİCARET MAHKEMESİ DOSYA NO : 2023/461 KARAR NO : 2024/815 DAVA : İTİRAZIN İPTALİ (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle Rücu) DAVA TARİHİ : 10/07/2023 KARAR TARİHİ : 25/11/2024 Yukarıda açık kimliği yazılı taraflar arasında görülen İTİRAZIN İPTALİ davasının mahkememizde yapılan yargılaması sonunda: GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı/borçlu şirketin malik/işleteni olduğu ... plaka numaralı aracın, müvekkili tarafından düzenlenen ... başlangıç ve bitiş tarihli ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi (Trafik Sigortası) ile sigortalandığını, ..., ...'da, 19.03.2022 tarihinde, davalının malik/işleteni olduğu, olay yerinden kaçması nedeni ile sürücüsü tespit olunamayan ... plaka numaralı sigortalı aracın, sağ ön far kısmı ile park halinde bulunan... ve ...plakalı aracın muhtelif kısımlarına %100 kusurlu bir şekilde çarpması ve sürücünün kaza akabinde olay yerini terk etmesi sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza akabinde olay yerine intikal eden trafik polisleri tarafından düzenlenen 19.03.2022 tarihli Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı düzenlendiğini, müvekkiline yapılan değer kaybı başvurusu üzerine, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi teminatı kapsamında, davaya konu trafik kazasında zarar gören ... plakalı araçta oluşan değer kaybı hasarı nedeniyle, 22.11.2022 tarihinde 13.648,00.-TL ve 8.662,48.-TL olmak üzere toplamda 22.310,48.-TL sigorta tazminatının araç malik/işleteni olan şirket avukatına ödendiğini, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B.4-f madde hükmü; ''f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde" şeklinde hükme bağlandığını, anılan madde hükmü uyarınca, olay yeri terk olunan trafik kazalarında zarar görenlerin zararları poliçede öngörülen limit çerçevesinde sigortacı tarafından karşılandıktan sonra kendi akidi olan sigorta ettirene rücu edebilme hakkı tanındığını, ödenen sigorta tazminatının, rücu muhatabı olan davalı borçludan tahsili amacı ile gönderilen rücu ihtarının sonuçsuz kalmasına istinaden ... 24. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine yapılan icra takibine karşı davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını belirterek, haksız itirazlarının iptali ile takibin asıl alacak ve ferileri üzerinden devamına, %20 'den az olmamak kaydı ile davalı aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Mahkemenin yetkisiz olduğunu, görevli olmadığını, dava değeri düşük gösterildiğinden eksik harcın ikmali gerektiğini, dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, yargı yerinin caiz olup olmadığı, aynı konuda kesin hüküm bulunup bulunmadığı, davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunup bulunmadığı, kesin yetki kuralının bulunup bulunmadığı gibi hususlar, dava şartlarından olduğundan, bu hususların da ayrıca mahkemece resen araştırılması gerektiğini, iddiaların soyut ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, ispatı gerektiğini, müvekkiline ait ... plaka sayılı aracın olay tarihinde bir kazaya sebebiyet vermediğini, kaza tutanağının haksız kazanç sağlamak maksadıyla yanlış beyanlarla tutulduğu kanaatinde olduklarını, kabul anlamına gelmemekle beraber müvekkiline ait araç kazaya karışmış olsa dahi hiçbir kusuru bulunmadığını, araçta herhangi bir değer kaybı oluşmadığını, davacının ödemiş olduğu tazminatı müvekkilinden rücu etme hakkına sahip olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME: Dava; trafik kazasından kaynaklanan zararların ödenmesinden sonra Sigorta Genel Şartlarına aykırılık nedeniyle dava dışı zarar gören 3.Kişiye ödenen tazminatın sigortalısından rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali talebine ilişkindir. İtirazın iptali davalarının 2004 sayılı İİK’nın 67/1. fıkrası gereğince Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Davacının ... 24. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile 18/01/2023 tarihinde, davalı aleyhine, söz konusu trafik kazasına ve poliçeye dayanarak, 22.310,48.-TL asıl alacak, 496,79.-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 22.807,27.-TL üzerinden ilamsız icra takibi başlattığı, (...) ödeme emrinin borçlu/davalıya 30/01/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 30/01/2023 tarihinde hiçbir borcu olmadığını, borcun tamamına ve faize itiraz ettiğini belirterek takibi durdurduğu, itiraz dilekçesinin davacı/alacaklı vekiline tebliğ edildiğine dair belgeye rastlanmadığı, davacının da 10/07/2023 tarihinde 22.794,12.-TL toplam alacak üzerinden 1 yıllık yasal hak düşürücü süre içinde huzurdaki itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmaktadır. Taraflar arasında üzerinde uzlaşılan bir husus bulunmamaktadır. Uyuşmazlık; kazanın varlığı, kusur durumu ve tazminat miktarı ile rücu koşullarının bulunup bulunmadığı hususlarında toplanmaktadır. Olaya ilişkin hasar dosyası, trafik kazasının oluşumuna ilişkin soruşturma evrakları, tedavi belgeleri, tarafların ekonomik ve sosyal durumlarına ilişkin kolluk araştırma sonuçları ve alınan bilirkişi raporları, toplanan sair deliller, yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; Usuli itirazlar yönünden; Mahkemenin yetkisiz olduğu iddia edilmiş ise de yetkili mahkeme gösterilmediğinden HMK.nun 19/2.maddesi gereğince yetki itirazının dikkate alınmamasına, sigorta hukukuna ilişkin düzenleme TTK.nun 6.kitabında düzenlendiğinden TTK.nun 4/1-a.maddesi gereğince ticaret mahkemeleri görevli olduğundan görev ve yargı yolu itirazının reddine, eksik harç bulunmadığından, kaza tarihi 19.03.2022, hasar ödeme tarihi 22.11.2022, icra takip tarihi 18.01.2023, dava tarihi 10.07.2023 olması nedeniyle 2 yıllık rücü süresi dolmadığından zamanaşımı itirazının reddine, davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunduğu, kesin yetki kuralının bulunmadığı, kesin hüküm konusunda dosyaya intikal eden bilgi ve belge olmadığından sair usuli itirazların reddine karar vermek gerekmiştir. Taraflar arasında kaza olayının varlığı, kaza nedeniyle karşı tarafa değer kaybı olarak 22.11.2022 tarihinde 13.648,00.-TL ve 8.662,48.-TL olmak üzere toplamda 22.310,48.-TL ödeme yapıldığı konusunda tartışma bulunmamaktadır. Çözümlenmesi gereken sorun, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B.4-f madde hükmünün ihlal edilip edilmediği, davacının rücü hakkı bulunup bulunmadığı, var ise söz konusu kazadaki tarafların kusur oranlarının ve araçtaki değer kaybı miktarının ne olduğu noktasında toplanmaktadır. Tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sundukları deliller, icra ve hasar dosyaları, SGBM kayıtları ile tüm dosya kapsamı ile beraber alınan bilirkişi raporları ve yapılan yargılama sonunda; Kaza tarihi olan 19.03.2022 günü olay yerine gelen ...'nde görevli polis memurları tarafından düzenlenen "Trafik Kazası Tespit Tutanağı"na göre; yerleşim yeri içi mahalde yol, çevre, boyut vb. detaylara yer verilmediği, "Kaza Özeti"nde; 19.03.2022 günü saat 02:55 sıralarında ... ilçesi, ... sokakta seyir halinde olan ve kaza yerinden kaçtığından dolayı sürücüsü tespit edilemeyen ... plakalı aracın No:18 önüne geldiği esnada sağ ön far kısımlarıyla sokakta park halinde bulunan ... plakalı aracın sağ ön ömuhtelif kısımlarına çarpıp akabinde yine aynı sokakta park halinde bulunan... plakalı aracın sağ yan kısımlarına çarptığı belirtilerek kazada olay yerinden kaçtığı için sürücüsü tespit edilemeyen ... plakalı aracın KTK 52/1-b maddesini ihlal ettiği görüş ve kanaatine yer verildiği, “Kaza Krokisi”'nde; sokak yolunda ... plakalı otomobilin önce ön sağ kesimleri ile yolun sağ kenarında park halinde bulunan ... plakalı otomobilin ön sağ, ardından sol yan ön kesimleri ile yolun sol kenarında park halinde bulunan ... plakalı otomobilin sol yan keismlerine çarptığının resmedildiği anlaşılmaktadır. Kaza sonrasına ait fotoğraflar incelendiğinde; havanın ve zemin karlı, ıslak, nemli olduğu, ... plakalı otomobilin sağ ön köşe kesimlerinden hasarlı halde ve çarpışmanın şiddeti ile ön kısmı saat yönünün tersine kaldırıma doğru savrularak muhtemelen sol yan ön kısımlarının da arka tarafında park halinde olan başka bir aracın ön tamponuna temas ederek durduğu görülmüştür. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin 21.07.2023 tarihli müzekkeremize verdiği cevabi yazıda ve yazıya ekli sorgulama kayıtlarında ... plakalı otomobilin en son tanzim edilen trafik sigortası poliçesindeki şasi numarası bilgisi kullanılarak yapılan 25.07.2023 tarihli sorgulamasında dava konusu 19.03.2022 ve sonraki dönemde 10.05.2022 tarihli iki adet kayıtlara girmiş kaza-hasar kaydı bulunduğu, davamıza konu kazanın ilk kaza olduğu, davaya konu kazadan önce hasar kaydının bulunmadığı anlaşılmıştır. Davalı şirkete ait ... plakalı aracın, davacı şirket tarafından, ... tarihleri arasında geçerli olan ...no.lu ZMS/Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalandığı, 19.03.2022 kaza tarihi itibariyle maddi zarar teminatının 50.000,00 TL olduğu görülmektedir. Mahkememizce alınan 23.10.2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda; Kusur Yönünden; Olayda sevk ve idaresindeki ... plaka numaralı hususi otomobil ile bölünmemiş, iki yönlü sokak yolunda düz seyir halinde iken aksine davranarak yolu ve çevresini gereği gibi etkin şekilde kontrol etmeyen, yolun sağ kenarında park halindeki otomobili, konumunu ve mesafesini, idaresindeki otomobilin teknik özelliklerini, boyutlarını dikkate almayarak yanından uygun açılı direksiyon manevrası ile uzak mesafe geçmeyen, hızını ve direksiyon açısını ayarlayamayarak üzerine doğru tehlike bölgesine yönelip çarpan, zamanında etkili fren ve direksiyon manevra tedbiri uygulamayan, dikkatsiz, tedbirsiz, kontrolsüz ve özensiz davrandığı mütalaa edilen kimliği meçhul sürücünün hadisenin meydana gelmesinde ve dava konusu zararın doğmasında %100 (yüzde yüz) oranında tamamen asli kusurlu olduğu, kazaya engel olabilmek adına alabileceği herhangi bir tedbir ve kazada etkili rolü veya ihmalkâr davranışı söz konusu olmadığı mütalaa edilen ... plaka numaralı otomobili bulunduğu yere park eden sürücüsü ...’ye hadisenin meydana gelmesinde, dava konusu zararın doğmasında atfı kabil kusur bulunmadığı yönünde görüş bildirilmiştir. Söz konusu tespit ve değerlendirmeler oluşa ve dosya kapsamına uygundur. Bu nedenle kusur yönünden bilirkişinin görüşü mahkememizce de benimsenmiştir. Değer Kaybı Zararı Yönünden; Dava konusu trafik kazası ile ilgili olarak eksper ... tarafından düzenlenen "Kasko Kesin Ekspertiz Raporu", hasar fotoğrafları, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından hazırlanan sorgulama bilgileri, kasko değeri, benzer araçlara ilişkin ..., ..., ..., ..., ..., ... vb. Sitelerdeki kaza tarihi itibariyle emsal satış ilan kayıtları dikkate alındığında araçtaki değer kaybının 22.000,00.-TL olduğu, sigorta tarafından da 23.310,48.-TL ödeme yapıldığı ve bu ödemenin makul olduğu bilirkii tarafından tespit edilmiştir. Yapılan bu teknik değerlendirme ve ulaşılan sonuç ile ekspertiz kayıtları uyumludur. Bu nedenle bilirkişi raporundaki görüşe mahkememizce de iştirak edilmiştir. Davalı Sigorta Şirketinin Sorumluluğu Yönünden; Dava konusu trafik kazası nedeniyle davacı sigorta şirketi, kazaya karışan sigortalısına ait ... plaka sayılı kimliği meçhul araç sürücüsünün kaza yerini terk etmesi nedeniyle ödediği hasar (değer kaybı) bedelini rücuen davalı sigortalısından tahsili amacıyla icra takibi başlatmıştır. Dava konusu uyuşmazlıkta poliçe tarihinde yürürlükte bulunan ve 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren ZMMS Genel Şartları na göre değerlendirme yapılması gerektiği açıktır. Karayolları Motorlu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B.4.f maddesin gereğince; "(f) bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin tedavi ve yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde," ödemede bulunan sigortacı sigortalıya rücu edebilir. Bilirkişi, düzenlemedeki "Bedeni Hasar" tabirinin maddi hasarlı olayları da kapsamadığını, dolayısıyla Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9.HD.nin ... E. ... K.sayılı kararına atıf yaparak, bedensel zararın bulunmadığı, sadece maddi hasarın oluştuğu davamıza konu olayda genel şartların ihlal edilmediği düşüncesindedir. İstanbul BAM 8.HD.de aynı görüştedir (Emsal:13/05/2024 tarih ve... E. ... K.) İlgili maddenin "Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında" ifadesi ile başlamasının bu bendin sadece bedeni hasarlı kazalara uygulanacağı anlamı taşımadığı, olay yerini terk etmenin istisnasını oluşturduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle kaza yerini terk sebebi olarak ZMMS Genel Şartları B.4/f bendi kapsamında "tedavi" veya "yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme", "can güvenliği nedeniyle uzaklaşma" gibi zorunlu hallerden birine dayanılmadığı, aksine kaza olayının reddedildiği ancak kazanın varlığının dosyaya sunulan görüntülerle ispatlandığı, bu nedenle rücu koşullarının oluştuğu (Emsal;İstanbul BAM 9.HD.nin 26/09/2024 tarih ve ... E. ...K.ile19.09.2024 tarih ve ... E. ... K.ile 15/05/2024 tarih ve ... E. ... K.ile 40.HD.nin 07/05/2024 tarih ve ... E. ...K.ile 23/02/2024 tarih ve ... E. ...K.) gözetilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle; Davanın KABULÜNE, 1-Davacının ... 24. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile davalı/borçlu aleyhine başlattığı icra takibine İTİRAZIN İPTALİNE, Takibin takip tarihindeki koşullarla aynen DEVAMINA, Asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine ilişkin Kanunun 2. Maddesine göre takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi UYGULANMASINA, Takip talebindeki alacak likit olmadığından, yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE, 2-Alınması gereken karar ve ilam harcı 1.557,06-TL olup, peşin alınan 275,23-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.281,83‬-TL harcın DAVALIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 3-Davacı tarafından yapılan posta ve tebligat masrafı 701,50-TL, bilirkişi ücreti 7.000,00-TL'den oluşan 7.701,50-TL yargılama gideri ile 269,80-TL başvuru harcı, 275,23-TL peşin harç toplamı 8.246,53‬-TL yargılama giderinin DAVALIDAN TAHSİLİ İLE DAVACI TARAFA VERİLMESİNE, 4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir olunan 22.794,12-TL vekalet ücretinin DAVALIDAN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, 5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın karar kesinleştiğinde DAVACIYA İADESİNE, 6-Dava şartı arabuluculuk sürecinde Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin, 6183 sayılı Kanuna göre davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, HMK.nun 341/2.maddesi gereğince, kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/11/2024 KATİP HAKİM