İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/439 E. 2025/420 K.

T.C. İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2025/439 Esas KARAR NO :2025/420

DAVA:Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ:17/06/2025 KARAR TARİHİ:20/06/2025

Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda: GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na göre kurulmuş ve faaliyetlerini tekstil sektöründe yürüten bir ticaret şirket olduğunu, müvekkili şirketin merkezinin, halihazırda taşınma süreci içerisinde bulunduğunu, bu taşınma süreci esnasında, şirkete ait belgeleri toparlarken, ... ... ... .../İstanbul Şubesi ve ... ... .../İstanbul Şubesinden alınan çek defterlerindeki toplam 6 adet boş çek yaprağının kayıp olduğunun tespit edildiğini, müvekkili şirketin söz konusu boş çek yapraklarının kötü niyetli kişilerce doldurularak sahte çek düzenlenmesinden, şirketin ve 3. kişilerin zarara uğratılmasından çekinmekte olduğunu, kayıp çeklerin rızaları dışında doldurulması, imzalanması veya herhangi bir hukuka aykırı işlemde kullanılması halinde, bu fiilin suç teşkil edeceğini, bu konuda İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığına da gerekli başvuru yapılmış olup 2025/... CBS numarasıyla açılan dosyada tahkikat devam ettiğini, öncelikle ... ... .../İstanbul Şubesine (...) ait ... numaralı çekler ile ... .../İstanbul Şubesine (...) ait 8950141 numaralı çekin ödenmesini engellemek amacıyla tedbiren ödeme yasağı konulmasını ve ilgili bankalara bildirilmesini, sonrasında davanın kabulü ile 6 adet çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME: Dava; TTK.nun 818/s. maddesi yollaması ile çeklerde uygulanması gereken 757 vd. maddelerine göre açılmış, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Davacının iptali istenen çeklerin keşidecisi konumunda olduğu dava dilekçesi içeriğinden anlaşılmaktadır. TTK'nun 651. maddesi gereğince; kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Aynı kanunun 652. maddesine göre de; kıymetli evrakı zayi eden kimse, iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Keşidecinin senet üzerinde ileri sürebileceği bir hakkı mevcut değildir. Kaldı ki, çek iptali davası hasımsız olup, dava sonunda verilecek iptal kararı çek hamili 3. kişileri bağlamaz. Çekin iptal kararından sonra takibe konu olması halinde de, keşidecinin yine menfi tespit davası açarak bu çekten dolayı borçlu olmadığını ispat etmesi gerekir. Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı çek hamiline tanınmış bir hak olup, keşidecinin işbu davayı açma hakkı bulunmadığından, davacının aktif husumet ehliyeti yoktur (Emsal; Yargıtay 11.HD.nin 28.02.2019 tarih ve 2017/5203 E. 2019/1679 K. İle 19/11/2018 tarih ve 2017/1677 E. 2018/7167 K.ile 18.06.2018 tarih ve 2016/13389 E. 2018/4492 K. İle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 2021/1206 E. 2021/1162 K. İle 2022/1609 E. 2022/1149 K.). Kaldı ki boş çek yaprakları kıymetli evrak niteliğinde olmadığından zaten iptaline karar verilemez (Emsal:Yargıtay 11.HD.2016 / 6909 E .2018 / 777 K. T.05.02.2018) Açıklanan nedenlerle, keşideci olan davacının iş bu iptal davasını açmakta aktif husumet ehliyeti bulunmadığından 6100 sayılı HMK'nun 114/1-d ve 115/1-2 maddeleri gereğince davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçelerle; Davanın 6100 sayılı HMK'nun 114/1-d ve 115/1-2 maddeleri gereğince davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından dava şartı noksanlığı nedeniyle USULDEN REDDİNE, 1-Alınması gerekli 615,40 TL karar ve ilam harcı peşin alındığından, bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına, 2-Davanın niteliği gereği yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, 3-Davacı tarafça yatırılan avansın kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacı tarafa İADESİNE, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nun 345.maddesi gereğince, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 20/06/2025

Katip ... e-imzalıdır

Hakim ... e-imzalıdır