İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/169 E. 2024/938 K.

T.C. İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/169 Esas KARAR NO : 2024/938 DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 12/03/2024 KARAR TARİHİ : 23/12/2024 Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda: GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: İDDİA VE TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava konusu mallar İstanbul-Türkiye'den Fransa'ya gönderilmek üzere taşıma işlemine konu edildiğinden ve CMR ile TTK'nın ilgili hükümleri gereği İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri de yetkili olduğundan Gaziosmanpaşa İcra Müdürlükleri de yetkili olduğunu, dava dışı ... SAN. VE TİC. A.Ş. davacı müvekkil şirket nezdinde Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, Türkiye'den Fransa'ya gönderilmek üzere yüklemesi yapılan 20 Palet Alüminyum Profil emtiası ... nolu navlun faturasına istinaden ... plakalı araç ile davalı taşıyıcıların sorumluluğu altında taşınmış olup emtiaların varışını müteakip yapılan kontrollerinde hasarlı olduklarının görülmekle taşıma senedi (CMR) üzerine hasarlı teslime ilişkin şerh yasal mevzuatlar gereği her iki davalı taşıyıcı da emtiaların hasarlanmasından ve bundan doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, dava konusu edilen emtiaların hasarlanması ilgili tanzim edilen ekspertiz raporuna istinaden müvekkili şirket tarafından poliçe teminatı kapsamında bulunan hasar bedeli olarak dava dışı sigortalı firmaya 500,00-EURO tazminat bedeli ödendiğini, 6102 sayılı TTK'nun “HALEFİYET” başlıklı 1472. maddesine göre halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava dışı sigortalıya ödenen tazminat bedelinin rücuen tahsili bakımından müvekkil sigortacı şirket sigortalının haklarına halef olmakta, sigortacı, ödeme yaptığı tarih itibariyle 3. şahıslara rücu edebileceği davalıların takip dosyasına vaki borca ve feril, işkin (yetki itirazları da dahil) tüm itirazlarının iptali ile takibin devamına, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemelerine karar verilmesi, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir. SAVUNMA VE KARŞI TALEP : Davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu talebin zaman aşımına uğradığını, taşımadan kaynaklanan hasarlardan kaynaklı tazmin davaları 1 yıl içerisinde açılması gerektiğini, konu dava 1 yıllık sürenin sonunda açıldığı için davanın zaman aşımından reddini talep ettiklerini, davacı tarafından, davaya konu icra dosyasında takip talebinden başkaca hiçbir belge sunulmadığını, icra takibine yapılan itirazın iptali konulu davada davacı tarafından, dava dilekçesi ekinde ekspertiz raporları, taşıma belgeleri vb. sunulmuş olduğu bu belgelerin delil olarak nitelendirilemeyeceğini ve davacı lehine hiçbir şekilde kullanılamayacağını, davacı, icra takibinde dayanmadığı ve sunmadığı belgeleri, itirazın iptali davasında kullanamayacağı Davacı tarafından ikame edilen dava ile, 500,00- Euro nin tazmini talep edildiği, , Eğer bir tazminat talep edilecekse bu tazminat TTK 880.madde kapsamında piyasa değerleri tespit edilerek yapılmalı, talep edilen tazminat bedelinin, eşyanın toplam değerinden çok yüksek olduğu düşüncesinde olduklarını, davacının davasını ve taleplerini kabul etmek anlamına gelmemek şartıyla , TTK - Sorumluluk sınırları MADDE 882- (1) Gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olacağı, bu bedelin üzerindeki bir tazminattan taşıyıcı sorumlu tutulamayacağı, davacının dava dışı sigortalısına ödediği bedeli lütuf ödemesi niteliğinde bir ödeme olup, talep edilmesi mümkün olmadığı, Davayı ve talepleri kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı sigorta şirketi, sadece gerçek zararı sigortalısına ödemekle yükümlüdür, eğer ödenen tazminat içerisinde kar marjı vs şeklinde fazladan bir ödeme var ise, bu bedelin talep edilen tazminattan düşülmesi gerektiği, , haksız ve mesnetsiz davanın, reddine %20'den aşağı olmamak üzel niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep etmiştir. Davalı ... Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu emtiaların; ambalajlama, yükleme ve istifleme hatası sebebiyle zarar gördüğünü, bu işlemleri yapan kişinin gönderici olduğunu, hamule senedinde, bu işlemler sebebiyle meydana gelen hasardan taşımacının sorumlu olmayacağı şerhi bulunduğunu, , davacı tarafından sunulan ekspertiz raporunda da hasar sebebi olarak "spanzetlerin gevşediği, paletlerin devrildiği anlaşılmaktadır" şeklinde tespitte bulunulduğunu, Spanzetlerin gevşemesi ve paletlerin devrilmesi, ancak ve ancak yükleme ve istiflemedeki problem sebebiyle gerçekleşebileceğini, zararın doğmasının nedeni yükleme ve istifleme hatasıysa, hasar yolculukta ortaya çıkmış olsa bile taşıyıcının sorumluluğu doğmayacağını, olayda bu işlemleri yapan kişi davacının sigortalısı (gönderici) olduğundan, hasar davacının iddia ettiği şekilde taşıma aşamasında meydana gelse bile müvekkilinin sorumluluğu doğmayacağını, davaya konu alacağın likit olduğundan bahsedilemeyeceğinden aleyhlerine bir hüküm kurulsa dahi icra inkar tazminatına hükmedilmesinin mümkün olmadığını, davanın ... Sigorta A.Ş.'ye ihbarına, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir. DELİLLER Cevap dilekçeleri, müzekkere cevabi yazıları, bilirkişi raporları ile ... İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı dosyasıdır. Mahkememizin 13/05/2024 tarihli ön inceleme duruşmasında; Dosyanın Taşımacılık Uzmanı bilirkişiye tevdii ile, davacının rücuen talep edebileceği hasar bedelinin bulunup bulunmadığı var ise tutarı ve her bir davalının sorumluluğuna ilişkin rapor düzenlenilmesinin istenilmesine karar verilmiştir. Mahkememiz dosyasına 15/08/2024 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir. Raporda özetle; "Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan inceleme sonucunda; 1-) Dava konusu mallardaki hasarın Adapazarı Türkiye'den / Fransa ülkesine yapılan taşıma sırasında yükleme hatası ve araç içerisindeki ürünlerde “ambalaj eksikliği bulunması nedeniyle meydana geldiğinin anlaşıldığı, 2-) Ticari faturasında belirtildiği üzere DAP taşıma şekline göre yapılan Uluslararası taşımada “Ambalaj, Yükleme ve Boşaltmadan” gönderenin sorumlu olduğu, taşımacının sorumluluğu bulunmadığı, 3-) Aksi kanaate varılması halinde Taşıma işini üstlenen ve taşıma faturası düzenleyen davalı forwarder ... A.Ş ve fiili Taşımacı ... LTD.ŞTİ , firmaları 500,00 EUR zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olması gerektiği " görüş ve kanaatıne varılmıştır. Mahkememizin 16/09/2024 tarihli duruşmasında; Dosyanın taşımacılık uzmanı yeni bir bilirkişiye tevdii ile önceki raporda irdelenerek uyuşmazlık noktaları hakkında rapor düzenlenilmesinin istenilmesine karar verilmiştir. Mahkememiz dosyasına 26/11/2024 tarihli bilirkişi raporu ibraz edilmiştir. Raporda özetle;" Dosya içerisinde yer alan tüm ile değerlendirmedeki hususlar sonucunda: 1- Davaya konu taşımacılık; Türkiye - Fransa arasında gerçekleşen bir karayolu taşımacılığı olup CMR Konvansiyonu kapsamında yapılan bir taşımacılık olduğundan taşıma esnasında meydana gelen hasar ve zıyamna ilişkin ihtilafın öncelikli olarak CMR Konvansiyonu (Karayoluyla Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Anlaşma) hükümleri ile çözülmesi gerektiği, CMR Konvansiyonunda yer almayan konular MÖHÜK m.29/2 gereği Türk Hukuku ve TTK 4. Kitap hükümleri uygulama alanı bulması gerektiği, 2- Davaya konu taşımacılıkta; yüklemeyi yapan dava dışı göndericinin asli kusurlu, yüklemeye nezaret görevini gereği gibi yapmayan davalı taşıyıcının ise tali kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, bu nedenle; CMR m.17/1 ve m.17/4 ile sayılan sebepler ve bunların zarar oluşumunda katkısı bakımından ortak eylem veya karşılıklı fiiller söz konusu olduğunda CMR m. 17/5 kapsamında müterafik kusur değerlendirmesi yapılması gerektiği kanaatine varıldığı, Taktiri Sayın Mahkemede olmak üzere; dava dışı gönderici firmanın %75 oranında, davalı taşıma şirketlerinin %25 oranında kusurlu oldukları kanaatine varıldığı, 3- Davalı fiili taşıyıcı ... Uluslar Arası Taşımacılık Nakliyat Lojistik Sanayi Ve Ticaret Ltd Şti. ve asıl (akdi) taşıyıcı davalı ... A.Ş. Firmalarının taşımacılıkta meydana gelen hasarda kusurları oranında müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları kanaatine varıldığı, 4- Dava konusu yurtdışı karayolu taşıma işinde hasar ihbarının, CMR Konvansiyonuna göre süresi içinde ve usulüne uygun yapıldığı, 5- Sayın Mahkemenin davalı taşıma şirketini tazminat ödemesini taktir etmesi durumunda; davaya konu taşımacılık işinde meydana gelen hasarla ilgili olarak davalı taşıyıcı şirket için CMR Konvansiyonunun 29. maddesinin uygulanmasına yer olmayıp, davalı taşıyıcının “taşıyıcının sinirli sorumluluk” ilkesinden yararlanabileceği kanaatine varılmakla beraber taşımacılık faaliyetinde kısmen hasarlanan 9 palet alüminyum profil emtiasının 2.241,09 kg ağırlığında olduğu, CMR m.25 atfı ile CMR m.23/3 gereği hesaplanan sorumluluk limitinin (23.861,05 USD) davacı tarafından talep edilen (500,00 EUR) tazminat miktarının üzerinde olduğu tespit edildiğinden; somut olayda sınırlı sorumluluk uygulamasına yer bulunmadığı kanaatine varıldığı, Sayın Mahkemenin belirlenen mütefarik kusur oranlarını taktir etmesi durumunda; Taşıyıcıların ödeyeceği tazminat tutarı: 500,00 USD x%25: 125,00 USD olarak hesaplandığı, 6- Kusur, zarar, sorumluluk ve tazminat bakımından yargılamayı gerektiren dosya kapsamı gözetilerek, takip yolu ile alacak talebi yöneltilmiş ise de inkâr tazminatına hükmedilip hükmedilemeyeceği hususunun Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, 7- Somut olayda yükün taşıyıcıya teslimi ile davaya konu taşımacılık için başlatılan icra takip tarihi arasında bir yıldan daha az süre olduğu tespit edildiğinden davacının taşıma şirketine tazminat için dava açma tarihinin zaman aşımına uğramadığı, dava açma tarihinin 1 yıllık zaman aşımı süresinde açıldığı kanaatine varıldığı, " görüş ve kanaati bildirilmiştir. GEREKÇE : Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, Dava; "Türkiye' den Fransa'ya gönderilmek üzere yüklemesi yapılan 20 palet alüminyum profil emtiasının ... nolu navlun faturasına istinaden ... plakalı araç ile sorumluluğunuz altında yapılan taşıma işlemleri sırasında hasarlanması ve/veya zayi olması nedeni ile ... Sigorta AŞ tarafından sigortalı ... Alüminyum firmasına ödenen tazminat bedelinin tarafınızdan rücuen tahsil edilmesi istemidir 500,00 Euro" açıklamalı olarak davacı tarafından aynı bedel üzerinden ... İcra Dairesi 2023/... Esas sayılı dosyasından başlatılan takibe davalıların itirazı üzerine ikame olunan itirazın iptali davasıdır. Dava dosyasındaki bilgi belgeler, dosyaya ibraz edilen raporlar ve icra dosyası birlikte değerlendirildiğinde; Davaya konu taşımacılığın; Türkiye - Fransa arasında gerçekleşen bir karayolu taşımacılığı olup CMR Konvansiyonu kapsamında yapılan bir taşımacılık olduğundan taşıma esnasında meydana gelen hasar ve zıyamna ilişkin ihtilafın öncelikli olarak CMR Konvansiyonu (Karayoluyla Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Anlaşma) hükümleri ile çözülmesi gerektiği, CMR Konvansiyonunda yer almayan konular MÖHÜK m.29/2 gereği Türk Hukuku ve TTK 4. Kitap hükümleri uygulama alanı bulması gerektiği, davaya konu taşımacılıkta; yüklemeyi yapan dava dışı göndericinin asli kusurlu, yüklemeye nezaret görevini gereği gibi yapmayan davalı taşıyıcının ise tali kusurlu olduğu, bu nedenle; CMR m.17/1 ve m.17/4 ile sayılan sebepler ve bunların zarar oluşumunda katkısı bakımından ortak eylem veya karşılıklı fiiller söz konusu olduğunda CMR m. 17/5 kapsamında müterafik kusur değerlendirmesi yapılması gerektiği, dava dışı gönderici firmanın %75 oranında, davalı taşıma şirketlerinin %25 oranında kusurlu oldukları, davalı fiili taşıyıcı ... Sanayi Ve Ticaret Ltd Şti. ve asıl (akdi) taşıyıcı davalı ... A.Ş.'nin taşımacılıkta meydana gelen hasarda kusurları oranında müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, dava konusu yurtdışı karayolu taşıma işinde hasar ihbarının, CMR Konvansiyonuna göre süresi içinde ve usulüne uygun yapıldığı, taşımacılık işinde meydana gelen hasarla ilgili olarak davalı taşıyıcı şirket için CMR Konvansiyonunun 29. maddesinin uygulanmasına yer olmayıp, davalı taşıyıcının “taşıyıcının sınırlı sorumluluk” ilkesinden yararlanabileceği, taşımacılık faaliyetinde kısmen hasarlanan 9 palet alüminyum profil emtiasının 2.241,09 kg ağırlığında olduğu, taşıyıcıların ödeyeceği tazminat tutarının 500,00 Euro x%25: 125,00 Euro olarak hesaplandığı, Somut olayda yükün taşıyıcıya teslimi ile davaya konu taşımacılık için başlatılan icra takip tarihi arasında bir yıldan daha az süre olduğu tespit edildiğinden davacının taşıma şirketine tazminat için dava açma tarihinin zaman aşımına uğramadığı, dava açma tarihinin 1 yıllık zaman aşımı süresinde açıldığı bilirkişi raporunun denetime uygun hüküm kurmaya elverişli olduğu göz önüne alınarak, davanın kısmen kabulüne, ... İcra müdürlüğü 2023/... Esas sayılı takip dosyasına davalıların yaptığı itirazın kısmen iptaline, 125 Euro asıl alacak bedeli üzerinden takibin devamına, bu asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasanın 4A maddesi gereği kamu bankalarınca 1 yıllık Euro mevduata verilen en yüksek faiz oranının uygulanmasına, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, uyuşmazlık bilirkişi incelemeli yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, davacının kötü niyeti sabit görülmediğinden reddedilen dava değeri yönünden, davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Takip ve dava Euro para cinsi üzerinden ikame edilmiş olup, mahkememiz kısa kararında para birimi cinsi Euro olarak yazılması gerekirken sehven USD olarak yazılmış olup iş bu maddi hata gerekçeli kararda aşağıdaki şekilde düzeltilmiş olarak yazılmıştır. HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklanmış olduğu üzere; 1-Davanın Kısmen KAbulüne, ... İcra müdürlüğü 2023/... Esas sayılı takip dosyasına davalıların yaptığı itirazın kısmen iptaline, 125 Euro asıl alacak bedeli üzerinden takibin devamına, bu asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasanın 4A maddesi gereği kamu bankalarınca 1 yıllık Euro mevduata verilen en yüksek faiz oranının uygulanmasına, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine, 2-Uyuşmazlık bilirkişi incelemeli yargılamayı gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, 3-Davacının kötü niyeti sabit görülmediğinden reddedilen dava değeri yönünden, davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin reddine, 4-Alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harcı peşin alındığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına, 5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 4.011,41 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, 6-Davalılar kendilerini vekille temsil olunmakla red üzerinden hesaplanan karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesap ve taktir olunan 13.530,09 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine, 7-Davacı tarafından yapılan (488,40 TL ilk masrafı+ 490,00 TL posta masrafı+ 8.000,00 TL bilirkişi ücreti ) olmak üzere toplam 8.978,4‬0 TL yargılama giderinin red ve kabul oranına ( % 22,87 kabul ) nazaran 2.053,36 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 8-Taraflarca yatırılan artan delil-gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine, 9-Davacı tarafça yatırılan 427,60 TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 10-Tarafların dava şartı olan arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, arabuluculuk son tutanağı aslından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanun'un 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.800,00 TL’nin red ve kabul oranına ( %22,87,72 kabul ) nazaran 869,06 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen, 2.930,94 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına. Dair, Taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK 341/2 maddesi gereği miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/12/2024 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır