İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/183 E. 2025/243 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARETMAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO:2023/183 Esas KARAR NO :2025/243 DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat) DAVA TARİHİ:14/04/2023 KARAR TARİHİ:15/04/2025 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Sigorta A.Ş nezdinde sigortalı dava dışı ... ... Dış Tic. Ltd. Şti. firması tarafından İspanya'da mukim alıcısı ... firmasına 730 kutu “...” emtiası satıldığını, emtiaların müvekkili şirket tarafından ... numaralı Nakliyat Sigorta Poliçesi tahtında nakliyat muhataralarına karşı sigorta edildiğini, sigortalı satıcı şirket tarafından alıcısına gönderilen emtiaların İstanbul'dan İspanya'ya kadar olan taşıması sigorta ettiren sıfatına havi ...Firması tarafından görevlendirilen 2 numaralı davalı alt taşıyan ... ve Turizm San. ve Tic. Ltd. Şirketi ile araçlar maliki 3 numaralı davalı fiili taşıyan ... Ltd. sorumluluğunda yüklendiğini, taşımanın ... plakalı araçlar ile gerçekleştirildiğini, taşımaya konu ... emtiasının yüklendiği ... plakalı araçların sonradan öğrenildiğine göre İgoumenitsa/Yunanistan Limanı'ndan Brindisi/İtalya Limanı'na kadar deniz yolu ile taşıması için ... isimli ... gemisine bindiğini, ... gemisinin Yunanistan'ın Korfu Adası açıklarında seyir halinde iken 18.02.2022 tarihinde gemide yangın hadisesi meydana geldiğini, yangının başlaması ile Yunanistan Sahil Güvenliği tarafından yangına müdahale edilmesine rağmen yangının kontrol altına alma çalışmalarının yaklaşık 15 gün sürdüğünü, yangının kısmen kontrol altına alınmasını takiben ... gemisinin römorkörler ile Yunanistan/Astakos Limanı'na çekildiğini, söndürme ve kurtarma çalışmalarına burada devam ettiğini, yangın sonrasında yapılan incelemelerde işbu somut olaya ilişkin taşımada kullanılan ... taşıyıcı plakalı araçların gemiden kurtarılan araçlar arasında olmadığı ve söz konusu emtiaların araçlarla birlikte tamamının yanarak zayi olduğu tespit edildiğini ve kayıt altına alındığını, donatan/taşıyan sıfatını havi 1 numaralı denizyolu taşıyanı/donatanı taşıma işini üstlenen 2 ve 3 numaralı davalı taşıyıcılara tam ve sağlam bir şekilde teslim edilen emtiaların alıcı firmaya teslim edilmemiş olmasından dolayı zarara uğrayan dava dışı sigortalı ... ... Dış Tic. Ltd. Şti.'nin ... numaralı poliçe kapsamında müvekkili sigorta şirketine başvurduğunu, yapılan incelemeler neticesinde teminat dahilinde bulunduğu tespit edilen zarar kapsamında müvekkili sigorta şirketi tarafından işbu dava konusu taşıma için 48.003,41 Amerikan Doları sigorta tazminat tutarının sigortalıya ödendiğini, alınan ibraname/temlikname belgesi uyarınca müvekkili şirketin sigortalısının haklarına halef ve temellük eden olduğunu belirterek fazlayı talep hakları saklı kalmak kaydıyla davanın ve taleplerinin kabulü ile müvekkili sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına ödeyerek TTK'nın 1472. maddesi uyarınca haklarına halef olduğu 48.003.441 ABD Doları alacağın, sigorta tazminatını ödeme tarihi olan 17.11.2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı 4/a madde gereğince Devlet Bankalarının bir yıl vadeli USD hesaba uyguladığı en yüksek faiz oranı üzerinden işletilecek faizi ile birlikte aynen, aksi halde ise toplam alacağın fiili ödeme günündeki T.C. Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, mahkeme masrafları ile ücreti vekaletin ve diğer tüm yargılama giderlerinin davalı taraflardan tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... gemisi donatanı/taşıyanı ...'ya izafeten acentesi ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın ... isimli firmaya izafeten müvekkili ... ... A.Ş.'ye yöneltildiğini, TTK. madde 105 uyarınca sadece aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmelerle ilgili uyuşmazlıklardan dolayı müvekkiline izafeten acenteye karşı dava açılabileceğini, yangının meydana geldiği deniz yolu taşımacılığının Yunanistan ve İtalya arasında yapılmasının planlandığını, müvekkili ...'un planlanan bu taşımanın hiçbir aşamasında acentelik hizmeti sağlamadığını, müvekkili ...'un ... tarafından yapılacak olan taşımacılığa ilişkin ne konişmento düzenlediğini, ne de imzaladığını, Türkiye'de mukim ...'un yükleme ve tahliye limanı Türkiye'de olmayan deniz taşımacılığı için acentelik hizmeti vermesinin fiilen de mümkün olmadığını, davalı müvekkilinin pasif husumet ehliyeti bulunmaması ile bağlantılı olarak Mahkemenin milletlerarası yetkisi bulunmadığını, dava konusu emtianın ... plakalı kara nakliyesi aracı ile Muğla'dan Yunanistan'a kadar kara yoluyla taşındığını, söz konusu kara nakliyesi aracının Yunanistan'ın Igoumenitsa Limanı'nda ... gemisine yüklendiğini, müvekkili ...'un dava konusu taşımada acentelik hizmeti vermediğini, bu nedenle ...'ya izafeten müvekkiline Türk Mahkemesinde dava açılabilmesinin hukuken mümkün olmadığını, taşıma sözleşmesini takiben ... numaralı konşimento düzenlendiğini, davacı sigorta şirketinin aktif dava ehliyetini ispatlaması gerektiğini, dava dışı sigortalısının gerçek bir zararının bulunduğunu ve ödendiği iddia edilen tazminatın geçerli bir sigorta sözleşmesine istinaden ödendiğinin ispatlanması gerektiğini, dava dışı sigortalı firmanın ticari defterlerinin incelenmesi gerektiğini, davacı sigorta şirketinin aktif dava ehliyetinin olmaması halinde dava usulden reddedilmesi gerektiğini, ... IMO nolu ... gemisi 18.02.2022 tarihinde Yunanistan İtalya seferinde seyir halinde iken gemide yüklü araçta yangın çıktığını, çıkan yangına ilk müdahalenin gemi mürettebatı tarafından yapıldığını, yüklü araçlardan birinin ve araç içindeki yükün alev almasının akabinde söz konusu yangın diğer araçlara ve yüklere de sıçradığını, daha sonra büyüyen yangının ... gemisine ağır hasar verdiğini, taşıyanın meydana gelen yangından sorumlu tutulabilmesi için taşıyanın ya da adamlarının özen yükümlülüklerini yerine getirmemesi, gemiyi yüke ve denize elverişli olarak sefere çıkarmaması, yangının meydana gelmesinde kusuru bulunması gerektiğini, bu durumlardan herhangi birinin mevcut olmadığını, yangın akabinde gerçekleştirilen incelemeler ve araştırmalarda taşıyanın sorumluluğunu doğuracak herhangi bir kusur söz konusu olmadığını, aksine kendisine karşı dava ikame edilen taşıyan söz konusu yangından diğer taraflara nazaran daha fazla zarar gördüğünü belirterek milletlerarası yetki itirazları uyarınca davanın milletlerarası yetkisizlik nedeniyle reddine, davalı müvekkilinin pasif husumet ehliyeti olmaması sebebiyle davanın pasif husumet yokluğundan reddine, konşimentodaki yetki şartı nedeniyle uyuşmazlığın çözümünde Napoli Mahkemelerinin yetkili olması nedeniyle davanın yetkisizlik nedeniyle reddine, davacının aktif husumet ehliyetinin olmaması halinde davanın aktif husumet yokluğundan reddine, esasa girilmesi halinde ... gemisi taşıyanının/donatanın sorumluluğu bulunmaması nedeniyle ... gemisi donatanı aleyhine açılan davanın esastan reddine, aksi halde sınırlı sorumluluk tutarını aşan taleplerin reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... ve Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin adresinin Çatalca olduğunu, Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi yetkili ve görevli olduğunu, dosyada uyuşmazlığın uluslararası taşıma CMR'den kaynaklandığını, dava konusu yangının 18.02.2022 tarihinde gerçekleştiğini, hasar taleplerinin 1 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde talep edilmesi gerektiğini, davacı tarafından süresi içerisinde yapılmış bir talep bulunmadığını, müvekkilinin taşımada taşımacı sıfatı bulunmadığını, fiili taşımacının da müvekkili olmadığını, müvekkilinin forwarder/taşıma işleri komisyoncusu olduğunu, taşımanın ... plakalı araç ile araç maliki/taşıyıcısı ... ... tarafından gerçekleştirildiğini, davanın öncelikle bu şirkete tebliğ edilmesi gerektiğini, ... ...'nin sigortacısı olan dava dışı sigorta şirketi ... ... A.Ş. şirketine davanın ihbar edilmesini, sorumluluk kabulü anlamına gelmemek kaydıyla müvekkilinin dava dışı ... Sigorta A.Ş. ile aralarında sorumluluk sigortacısı poliçesi mevcut olduğunu, dosyanın olası sorumluluk doğması halinde sigorta şirketi tarafından karşılanması gerekeceğini, davanın bu sigorta şirketine de ihbar edilmesine, müvekkili şirketin söz konusu kaza nedeniyle kusurlu ve sorumluğu bulunmadığını, yangına müvekkili şirket tarafından değil diğer davalı ... tarafından sebebiyet verildiğini, yeterli önlemi almayan ...'nin gemide meydana gelen yangından sebep olayda meydana gelen hasar ve zarardan sorumlu olduğunu, bu olay nedeniyle müvekkilinin zararı bulunduğunu belirterek davanın tüm talepler yönünden reddine, dosyada müvekkili yönünden yetkisizlik kararı verilmesine, dosyanın yetkili Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, davanın yukarıda bilgileri verilen sigorta şirketleri olan ... Sigorta A.Ş. ile ... A.Ş.'ye ihbarına, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... plakalı araç maliki "..." LTD vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin fiili taşıyıcısı konumunda olduğu dava konusu taşıma işinin uluslararası multimodal taşıma niteliğinde olduğunu, Yunanistan Limanı'na kadar kara yoluyla taşıma gerçekleştirildiğini, Yunanistan-İtalya arasında ise taşımanın ... gemisi ile gerçekleştirilmesi planlandığını, dava konusu taşıma işinde emtia göndericisinin ... ... Dış Tic. Ltd. Şti. olduğunu, Türkiye’de mukim olduğunu, emtianın yükleme yerinin de Türkiye olduğunu, MÖHUK madde 29 hükmü uyarınca uygulanması gereken hukukun TTK'nın deniz taşımasına ilişkin hükümleri olduğunu, dava konusu taşıma işinde hasarın 18.02.2022 tarihinde meydana geldiğini, işbu davanın ise 1 yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra 14.04.2023 tarihinde ikame edildiğini, ibraname-temlikname başlıklı belgede “işbu belge ibraname ve temlikname hükmünde olup, yukarıda açıkça belirtilen hasar tazminat bedelinin aşağıda detayları yazılı hesaba ... Sigorta A.Ş. tarafından yatırılması ile birlikte hüküm ifade etmeye başlayacaktır.” ifadesinin yer aldığını, ibraname-temliknamenin hüküm ifade edebilmesi için ödeme yapılması gereken IBAN numarasının “...” olarak kararlaştırıldığını, buna karşın dosyada mübrez ödeme dekontundan ise davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından ödemenin yapıldığı IBAN numarasının “...” olduğunu, ibraname-temliknamede belirtilen IBAN numarasından farklı bir hesaba ödeme yapıldığını, ibraname-temliknamenin hükümsüz olduğundan davacı ... Sigorta A.Ş. akdi halef sıfatını kazanamadığını, dosyada sigorta ettiren ... + ... firmasının alacağı sigorta şirketine temlik ettiğine dair bir belge de bulunmadığını, bu sebeple aktif dava ehliyetinin de bulunmadığının kabulü gerektiğini, dosyadaki belgelerden teslim şeklinin CPT olması ve dava dışı sigortalı satıcının satım bedelini yurtdışındaki alıcıdan tahsil etmiş olması halinde artık sigortalanabilir bir menfaatinin bulunmadığından davacı tarafından yapılan ödemenin geçerli bir ödeme olmayacağı ve halefiyet hakkının bulunmayacağının kabulü gerektiğini, hasarın ... tarafından ... gemisiyle gerçekleştirilen işbu deniz taşıma işi esnasında meydana geldiğini, taşımanın bu kısmında müvekkili şirketin herhangi bir fiili dahi mevcut olmayıp kusurlu hareketinden söz edilmesinin imkânsız olduğunu, şayet taşıyıcının sorumluluğuna gidilecek ise sorumlu tutulması gereken kara taşıyıcısının müvekkili şirket değil deniz taşıyıcısı ... olması gerektiğini belirterek davanın hak düşürücü süre ve zaman aşımı nedeniyle reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, her halükarda davanın diğer esas gerekçeleri sebebiyle reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememiz dosyasına sunulan 27/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda; İncelenen dava dışı sigortalı ... ... Dış Tic. Ltd. Şti.’ye ait 2022 ve 2023 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter Defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve dava dışı sigortalı ... ... Dış Tic. Ltd. Şti.’nin 2022 ve 2023 yılı ticari defterlerinin TTK. hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olmasından dolayı dava dışı sigortalı ... ... Dış Tic. Ltd. Şti.’nin 2022 ve 2023 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, dava dışı sigortalı ... ... Dış Tic. Ltd. Şti.’nin 16.02.2022 tarihli ... numaralı 42.225,00 EURO tutarlı faturayı dava dışı ... del ... ünvanına düzenlenmiş olduğu ve davacı ... Sigorta A.Ş.’den tahsil ettiği 48.003,41 USD hasar tazminat bedelini dava dışı ... del ...’nun cari hesabından düzenlediği fatura bedeli olan 42.225,00 EURO (42.225,00 EURO karşılığı 48.003,41 USD) olarak mahsup ettiği sonuç ve kanaatlerine varılmıştır. Davacı vekili 04/04/2025 havale tarihli dilekçesi ile davadan feragat ettiklerini ve herhangi bir vekalet ücreti ile yargılama gideri taleplerinin olmadığını beyan ettiği, 1,2 ve 3 nolu davalılar vekillerinin de 14/04/2025 tarihli dilekçeleri ile davacının davadan feragati nedeniyle masraf ve vekalet ücreti talep etmediklerini, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir. Bu nedenlerle; HMK 307, 309 ve 311. maddeleri gereğince davadan feragatin kesin hükmün sonuçlarını doğurması dikkate alınarak davanın feragat nedeni ile reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-Davanın feragat nedeniyle REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 15.854,52 TL den karar harcı olan 615,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 15.239,12 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine, 3-Tarafların beyanları dikkate alınarak vekalet ücreti ve yargılama gideri takdirine yer olmadığına, 4-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgilisine iadesine, 5-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.200,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 6-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, Dair, tarafların yokluğunda, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 15/04/2025 Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır