İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/375 E. 2024/237 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO : 2022/375 Esas KARAR NO : 2024/237 DAVA : İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 06/09/2022 KARAR TARİHİ : 23/05/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, davalı ... Su Sanayi Nakliyat Tic. Ltd. Şti.'nin ihracat yüklerinin uzun yıllardan bu yana taşımasını gerçekleştiren alt taşıyan olduğunu, konteyner no ..., konşimento no (B/L) ..., yükleme limanı .../.../Türkiye, boşaltma limanı .../... olan yükleme ile ilgili olarak da taşıma gerçekleştiğini ancak boşaltma limanında yüklerin alıcısı tarafından çekilmediğini, .../... Limanı'ndan yüklenen .../... Limanı'na eksiksiz şekilde ulaşan yükle ilgili olarak, yükün sahibi olan davalı şirketin boşaltma limanında yükün çekilmemesi sebebi ile müvekkili şirketin uğradığı zararını karşılamadığını, bu nedenle, boşaltma limanı olan .../... Limanı'na liman ardiye masrafı ve konteyner demurajı oluştuğunu, konşimentoya konu yükün alıcısı tarafından çekilmemesi sebebi ile armatörün müvekkili şirketi bilgilendirir bilgilendirmez davalı tarafın da derhal bilgilendirildiğini, davalı şirketin yetkilisi olan ve süreci yöneten ... 'nun faturada indirim talebi olacağından bahisle faturaya itiraz ettiklerine ilişkin olarak e-posta attığını, yükün beklemesi ve doğan zarara değil, rakama itiraz ettiklerinin, bu mail ve diğer mailleri ile sabit olduğunu, kendilerine indirimin söz konusu olmadığı ve bu bedele ilişkin ve kendi sorumluluklarında olan tutara ilişkin faturanın asıl taşıyan ... A.Ş. tarafından müvekkili şirkete kesilmiş olduğunu, ödemenin yapıldığı ve kendilerinin de çekilmeyen yük sebebi ile bu tutardan sorumlu olduklarının tekrarla iletilmiş olmasına rağmen maliki oldukları yük ile ilgili olarak ödeme yapmadıklarını, yükün alıcısı tarafından çekilmemiş olduğunu bilmesine rağmen davalı şirketin buna karşılık olarak hiçbir çözüm üretici çaba göstermediğini, müvekkili şirketin bu faturaya konu olan bedeli dava dışı ... A.Ş.' ye tarihinde ödemek zorunda kaldığını, müvekkili şirketin kendilerine fatura kesilmesini takiben, 05.05.2021 tarihinde davalı şirkete doğmuş olan zarar ile ilgili ve icra takibine konu edilmiş olan faturayı kestiğini, davalı şirketin faturaya itiraz ettiğini, aslında faturayı kabul ettiklerini ama tutarı kabul etmediklerini beyan ettiğini, ödenmeyen fatura ile ilgili olarak ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz edildiğini belirterek, davanın kabulü ile, davalı tarafın ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu icra takibine haksız itirazının iptaline, takibin devamına, haksız ve kötü niyetli itiraz sebebi ile, İcra ve İflas Kanunu'nun 67. maddesi gereğince davalı tarafın %20'den az olmamak üzere icra inkar ve kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve net vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; belirttiği hususları kabul etmediklerini, yükün gönderileni/alıcısı yükün gümrük vergilerini, ödeyerek gümrük işlemlerini yaparak gümrükte ilişiğini kesmesi sonrası ordinoyu/yük teslim talimat farmını geçici depo veya antrepo işleticilerine ibraz ettiğini, depo veya antrepo işleticileri Ordino/Yük teslim talimat formunun ibrazı karşılığında yükü alıcısına yükü teslim ettiğini, alıcının muhatabı olan Gümrük İdaresi'nin malın fiziki ve ticari yapısı nitelikleri bakımından ithalinin mümkün olup olmayacağını ithal izinlerinin varlığını incelemekte ve ithal için ödenmesi gereken vergi ce sair mali yükümlülükleri tamamlattırdığını, dava konusu olayda dava dışı alıcı ordinoyu teslim aldığını, davacının kendisinin de ifade ettiği üzere yükün alıcısı yükü kabul etmiş teslim aldığını, ancak gümrükte terk ettiğini, bundan kaynaklanan gecikmeden davalının sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, davacının dilekçesinde belirttiği şekilde derhal değiş olayın üzerinden 63 gün geçtikten sonra haberdar ettiğini, olayın meydana gelmesinde davalıya yüklenebilecek hiçbir kusur bulunmadığını, navlun sözleşmesinin gönderileni eğer navlun sözleşmesinin aynı zamanda tarafı değilse anılan ücret ve masrafların borçlusu olmadığını, TTK koşullarının gerçekleşmesi halinde gönderilen söz konusu masraflardan sorumlu hale gelebileceğini, gönderilenin TTK madde 1203 kapsamında yer alan kalemlerden sorumlu tutulabilmesi iki koşulun bir arada gerçekleşmesine bağlı kıldığını, davaya konu olayda dava dışı alçının yükü teslim aldığı ancak gümrükte terk ettiği kabul edilir ise davalının taşıtanın sebep olduğu bir gecikmeden bahsetmenin dava dosyasına sunulan bilgi ve belgeler karşısında mümkün gözükmediğini, davalının pasif dava husumeti bulunmadığını, açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddini talep ettiklerini belirterek, hiçbir şekilde davacının iddialarını kabul ve ikrar anlamına gelmemekle, davalının davaya konu olayda pasif ehliyeti olmadığını, emtianın gümrükten çekilip çekilmediğinin dava dosyasına sunulan belgeler ile anlaşılamayacağını, davacı tarafından taşıma dolayısıyla ile gerçekleştiği ileri sürülen demuraj ücreti ile terminal masraflarının ödendiğinin ispat edilemediğini, eğer yük alıcı tarafından teslim alınmadığı ise bu duruma davalının sebep olduğunun davacı tarafından ispat edilmediğini, davanın reddini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davacı tahmiline karar verilmesini arz ve talep ettikleri görülmüştür. ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/09/2022 tarih ve 2022/... Esas 2022/... karar sayılı görevsizlik kararı üzerine dosya mahkememize görevsizlikle gelmiş olup, mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır. Dava, taraflar arasındaki taşıma ilişkisinden kaynaklanan ardiye, liman ve demuraj bedellerinin tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup uyuşmazlığın icra dairesi yetkisine yönelik itirazın yerinde olup olmadığı, yük ordinosunun dava dışı alıcı tarafından teslim alınıp alınmadığı, oluşan masraflar bakımından davalı sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve buna göre var ise davacı alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır. ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 08/07/2021 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalı borçluya 04/08/2021 tarihinde tebliği üzerine davalı borçlunun 11/08/2021 tarihli borca itiraz dilekçesi ile takibin durduğu, borca itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğe edilmediği ve buna göre eldeki davanın da 06/09/2022 tarihinde İİK 67 maddesi uyarınca 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden talimat yolu ile resen seçilen bilirkişi Serbest Mali Müşavir ... tarafından tanzim edilen 05/04/2023 havale tarihli raporda özetle; tüm dava dosyası ile davalı ... Ltd. Şti.'nin işyeri adresinde şirkete ait ticari defterler üzerinde yapılan inceleme sonunda; davalı ... Tic. Ltd. Şti.'nin ticari e-defterlerinde 31/08/2020 tarihli ... numaralı (2.480,00 USD) navlun bedeline ait faturanın e-yevmiye defterinde kayıtlı olduğu, ücretinin ödendiği, davacı ... ... A.Ş. Taarfından davalı ... Ltd. Şti.'ne düzenlemiş olduğu dava konusu demuraj bedeli ile ilgili düzenlenen e-faturanın davalı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı bulunmadığı, davalı ... Su Sanayi Nakliyat Tic. Ltd. Şti.'nin davacı ... ... Tic. A.Ş. 'ne 31/12/2021 tarihi itibariyle borç alacak bulunmadığı belirtilmiştir. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler Serbest Mali Müşavir ... ve Uzakyol Kaptanı ... tarafından tanzim edilen 13/11/2023 havale tarihli raporda özetle; dosya kapsamı ile davacıya ait ticari defter kayıtları üzerinde inceleme yapılarak; davacının davalıdan 23.050,00 USD bedelli fatura karşılığı 299.131,38 TL alacaklı gözüktüğü, davacının iş bu fatura bedelini, 07.06.2021 tarihinde 107.217,26 USD’lik cari hesaba mahsuben yapılan havale ile dava dışı fiili taşıyana ödemesinin gerçekleştirilmiş olduğu, davalı ... Ltd. Şti.nin davacı ... ... A.Ş.’ne 31.12.2021 tarihi itibariyle borç alacak bakiyesinin bulunmadığı, yük ordinosunun dava dışı alıcı tarafından teslim alınıp alınmadığı, yük teslim ordinosu ya da Gümrük kararı ile satış, imha, tasfiye edildiğine dair bir belge bulunmadığı, bu durumun ispata muhtaç olduğu, oluşan masraflar bakımından davalı sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve buna göre var ise davacı alacak miktarının tespiti eğer emtia asıl gönderilen dava dışı şirket tarafından teslim alındıysa konteyner demurajından dava dışı gönderilen şirketin sorumlu olması gerektiği, eğer dava dışı şirket emteayı teslim almamış ve gümrük tarafından satış yolu ile tasfiye edildiyse masraflardan taşıtan konumundaki davalı şirketin sorumlu olması gerektiği, konşimento üzerindeki tarife incelendiğinde heyetimizce yapılan hesaba göre 5.390,00 USD demuraja ilaveten 5.500,00 USD konteyner bedeli talep edilebileceği, mahkemenin aksi halde kanaat getirmesi durumunda ise 23.050,00 USD (17.550,00 USD demuraj ve 5.500,00 USD konteyner bedeli) tutarın fiili taşıyan tarafından davacı akdi taşıyana fatura tanzim edildiği, davacı şirketin bu tutarı fiili taşıyana ödediği, aynı tutarın davalıdan tahsilini takip ve dava konusu yaptığı belirtilmiştir. Davalı tarafından ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/... esas sayılı icra takip dosyasına sunulan borca itiraz dilekçesi ile icra müdürlüğü yetkisine de itiraz edildiğinden öncelikle bu hususun incelenmesi gerekmiştir. Dava konusu alacak fatura bedelinin tahsili istemine ilişkin olmakla BK 89. maddesi gereği davacı alacaklının yerleşim yeri itibarı ile İstanbul Anadolu İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğu anlaşıldığından, icra dairesi yetkisine yönelik itirazın reddine karar vermek gerekmiştir. Konteyner üzerinde tasarruf hakkı bulunan kişi, gönderilenin belli bir süre içinde konteyneri iade etmesini ister, çünkü konteyneri başka taşımalarda kullanacaktır. Bu sebeple konteynerin gönderilen tarafından iadesi için genellikle belli süreler kararlaştırılmakta, bu süreler için, arlan oranlara göre ödemelerin yapılması istenmektedir Söz konusu ücret, dolu olarak gelen konteynerlerin gemiden tahliye edildiği gün ile içerisindeki eşyanın konteynerden boşaltıldığı güne kadar geçen süre, belli bir gün adedinden fazla ise taşıyana ödenen bir ücrettir Bu ödemelere de, gemilerin gecikmesi hâlinde ödenen "demoraj" teriminden türetilmiş olarak "konteyner demorajı" denilmektedir Bu istem, konteyner gecikme ücrcti yahut konteyner işgaliye ücreti olarak ifade edilebilir. Konteynerlerin iadesindeki gecikme sebebiyle bir bedel isteyebilecek kişi navlun sözleşmesine göre "taşıyan"dır. Söz konusu taşıyan taşıma işini fiilen yerine getirmiş olan kişidir. Navlun sözleşmesinin gönderileni eğer navlun sözleşmesinin aynı zamanda tarafı değilse, diğer bir ifadeyle, taşıtan değilse anılan ücret ve masrafların borçlusu değildir. Ancak TTK 1203 maddesi koşullarının gerçekleşmesi hâlinde gönderilen söz konusu masraflardan sorumlu hâle gelir. Gönderilenin TTK 1203 maddesi kapsamında yer alan kalemlerden sorumlu tutulabilmesi, iki koşulun bir arada gerçekleşmesine bağlı kılınmıştır. Buna göre, gönderilenin sorumlu olabilmesi için, konişmento veya konişmentonun atıf yaptığı navlun sözleşmesinde gönderilenin anılan borçlardan sorumlu olacağı ilkesine yer verilmesi ve yükün gönderilen tarafından tesliminin istenmesi gereklidir. Bu koşullar karşılandığında taşıtan borçtan kurtulur. Dosyaya ibraz edilen konşimento, navlun faturası, varış ihbarı ve dosyaya celp edilen müzekkere cevapları incelendiğinde; davalı şirket tarafından ihraç edilen emtiaların taşıma işinin davacı tarafından üstlenildiği ancak taşıma işinin fiilen davacı tarafından değil dava dışı ... tarafından yerine getirildiği, taşımaya ilişkin navlun faturasının davacı tarafından davalı adına düzenlendiği ve navlun bedelinin davalı tarafından davacıya ödenmiş olduğu bu hali ile davalının taşıtan, davacının ise akdi taşıyan sıfatını haiz oldukları, fiili taşıyan ... tarafından gönderilen - dava dışı şirkete 28/10/2022 tarihinde varıştan 2 gün öncesinde varış ihbarının yapıldığı, ancak gönderilen şirketin emteayı teslim almadığı bu sebeple konteynerin zamanında teslim edilmediği iddiasıyla 17.550 usd demuraj ve 5.500 usd konteyner bedeli olacak şekilde dava dışı fiili taşıyan tarafından davacı akdi taşıyana fatura tanzim edildiği, davacı şirket tarafından bu tutarın fiili taşıyana ödendiği ve aynı tutarın davalı taşıtandan talep edilmesi suretiyle icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır. Her ne kadar davalı vekili tarafından emtialara ilişkin olarak ordinonun dava dışı gönderilen tarafından teslim alındığı ancak emtiaların limana terk edildiği bu nedenle de müvekkilinin demuraj bakımından TTK 1203. maddesi uyarınca sorumlu olmadığı beyan edilmişse de mahkememizin 15/12/2022 tarihli celse 7 numaralı ara kararı ile 23/01/2024 tarihli celse 3 numaralı arar kararı uyarınca verilen süreye karşılık buna ilişkin olarak dosyaya herhangi bir delil sunulmadığı, davacı vekilinin talebi doğrultusunda dava dışı fiili taşıyana yazılan müzekkere cevabında ordinonun teslim alındığına ilişkin bir bilgi yahut belgenin ibraz edilmediği anlaşılmakla; ordinonun dava dışı alıcı tarafından teslim alındığı savunmasının davalı tarafından ispat edilemediği bu hali ile TTK 1203 maddesi dikkate alınarak taşıtan olan davalının demuraj bedellerinden sorumlu olduğu mahkemece kabul edilmiştir. Yukarıda da açıklandığı hali ile dava dışı fili taşıyan tarafından, dava dışı alıcıya 28/10/2022 tarihinde varış ihbarnamesinin gönderildiği, davalı gönderen şirkete ise yükün teslim alınmadığına ilişkin ilk ihbarın 06/01/2021 tarihinde yapıldığı dosya kapsamında sabittir. Bununla birlikte dosyada mübrez, ana konşimentodaki taşıyan tarifesine göre serbest süre 21 gün olarak belirtilmiştir. 21 günden sonraki süreler için 110 usd/gün olarak ücretlendirme yapılacağı, bunun dışında gerek fiili taşıyan gerekse davacı akdi taşıyan demuraj faturalarında demuraj hesabı bulunmamaktadır. Dava dışı ...' mahkemece yazılan müzekkere cevabından konteynerin halen sahibine boş oyarak teslim edilmediği anlaşılmakta olup, davalı tarafından da bunun aksine herhangi bir belge yahut beyan sunulmamıştır. Konşimento üzerinde "60 gün sonra taşıyanın konteynerdeki yükü boşalttırma hakkı olduğu, teslim alındıktan 70 güne kadar taşıyana geri iade edilmeyen konteyner için 70 gün demuraja ilaveten 5.500,00 USD konteyner bedeli ilave edilebileceği" kayıtlıdır. Bu kayıt uyarınca, taşıyanın 60 gün içerisinde konteynerdeki yükü boşaltma hakkını kullanıp kullanmadığı yahut kullanmamış ise bunun sebebine dair davacı tarafından dosyaya herhangi bir bilgi belge sunulmamıştır. Tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde, mahkemece, bilirkişi raporundaki hesaplamadan farklı olarak, davacının talip edebileceği demuraj miktarının tespitinde, varış ihbarının dava dışı gönderilene ihbar tarihi değil, davalı gönderici şirkete yükün çekilmediği bilgisinin iletildiği 06/01/2021 tarihi esas alınmak sureti ile konşimentoda bulunan "60 gün sonra taşıyanın konteynerdeki yükü boşalttırma hakkı olduğu, teslim alındıktan 70 güne kadar taşıyana geri iade edilmeyen konteyner için 70 gün demuraja ilaveten 5.500,00 USD konteyner bedeli ilave edilebileceği" kaydı gereğince, 06/01/2021 tarihinden itibaren 70 gün için demuraj hesabı mahkemece yapılmış olup, netice itibarı ile bilirkişi raporundaki 5.390,00 USD demuraj bedeline ulaşılmıştır. Açıklandığı hali ile, dava dışı fiili taşıyan tarafından konteynerin 60 gün sonunda boşaltılmasına talep etme hakkı bulunmasına karşılık bu hakkın kullanılmama nedenine ilişkin dosyaya herhangi bir bilgi belge sunulmamış olduğundan, takdiren, devam eden süreç için demuraj talep edilemeyeceği kanaati ile bu kanaat ışığında, konşimentoda bulunan kayıt gereği hesaplanan demuraj bedeline 5.500,00 USD konteyner bedeli ilave edilerek neticede, davacının 10.890,00 USD alacak hakkının bulunduğu mahkemece kabul edilmiştir. Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da kısmen hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile ... İcra Müdürlüğü'nün 2021/ ... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın kısmen iptaline, takibin 10.890,00 USD asıl alacak bakımından devamına, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca USD faizi uygulanmasına, fazlaya dair talebin reddine, -Şartlar oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine, 2-Karar harcı olan 13.583,53 TL'den peşin alınan 6.117,99 TL'nin mahsubu ile bakiye 7.465,54 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacının peşin olarak yatırdığı 6.117,99 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 4-Davacı yargı gider toplamı olan 7.303,70 TL'nin (80,70 TL başvurma harcı, 323,00 TL posta gideri ve 6.900,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 3.450,26 TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı için takdir edilen 31.816,22 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, 6-Davalı vekili için takdir edilen 35.306,24 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL'nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 623,56-TL'sinin davalıdan, 696,44-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 8-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.23/05/2024 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır