İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/308 E. 2023/513 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO :2022/308 Esas KARAR NO :2023/513 DAVA :Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ :21/07/2022 KARAR TARİHİ :12/12/2023 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ... nolu nakliyat Emtia Blok Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ... A.Ş.'ye ait Tekstil Kimyası emtiasının Türkiye'den Tayvan'a denizyolu ile nakliyesi esnasında hasara uğradığını, taşınan emtiada oluşan hasar nedeniyle meydana gelen zarardan davalı ... A.Ş. ile davalı ... ... and ... Ltd. Şirketinin sorumlu olduğunu beyan ederek davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı ... A.Ş.'ye ödenmiş olan 1.419,00-USD karşılığı 24.960.-TL hasar tazminatının tahsili ile kendilerine ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. 1 nolu davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin bu taşımadaki pozisyonunun tam olarak tespit edilmesi ve buna göre sorumluluğunun belirlenmesi gerektiğini, müvekkilini işbu taşımada sadece aracı konumunda olup fiziken taşıma işlemini gerçekleştiren ... ... ... Ltd. Şti.' olduğunu, bu kapsamda sorumluluğun diğer davalı ... ... ... Ltd. Şti.'ne yöneltilmesi gerektiğini, 14.08.2021 tarihli ... ... konşimento incelendiğinde ... ... Ticaret Ltd. Şti. adına düzenlenen bir konşimento olduğunu ve taşıma ile birlikte tüm sorumluluğun ... ... Ltd. Şti.'nde olduğunun görüldüğünü, işbu dosya kapsamında davacı tarafça, alıcı firma tarafından ürünlerin hasarlı olduğuna ilişkin bildirim yapıldığını, bu bildirimin akabinde eksper raporu alındığını ve hasar tutarının dava dışı şirkete ödendiğini, ancak sigorta şirketi tarafından yürütüldüğü belirtilen hasar tespitine ilişkin süreçte müvekkilin herhangi bir dahli söz konusu olmadığını, bu kapsamda tüm bu bu hususlara itiraz ettiklerini, zararın ne şekilde, hangi esnada ve hangi şartlarda gerçekleştiğine ilişkin hiçbir somut veri bulunmadığını, davacı tarafça hasarın meydana geldiği ve buna ilişkin zararın giderilmesi gerektiğine dair ileri sürülen iddiaların kabulü mümkün olmamakla birlikte zarara ilişkin süresinde müvekkile yapılmış bir bildirimden ya da ayıp ihbarından bahsetmek mümkün olmadığını, davacı taraf ve dava dışı sigorta şirketi tarafından tek taraflı olarak hazırlanan ve müvekkilin bilgisi dışında gerçekleşen eksper raporunun müvekkil açısından herhangi bir bağlayıcılığı olmadığını, dava konusu taşımaya ilişkin konşimento " ... " olarak düzenlendiğini, navlunun mahreç-çıkış yerinde ödendiğini gösterdiğini, bu doğrultuda emtianın yüklemeyle beraber sorumluluğu alıcıya ait olacağından hasarın muhatabı tarafın alıcı taraf olacağını, bu nedenle dava dışı satıcı ... Kimya lehine yapılan işlemlerin geçersiz olduğunu, davacı sigorta şirketi dava dışı şirket ... Kimya'ya halef olamayacağından işbu davanın husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 2 nolu Davalı ... vekilinin tarihli cevap dilekçesinde özetle; Dosya içerisinde mevcut konşimentoda " ... " ibaresi yer almakta olup navlunun mahreç-çıkış yerinde ödendiğini ifade ettiğini,. Freight prepaid ibaresi teslim CİF veya CFR şeklinde teslimlerde yer alan ifade olup bu kapsamda taşıması yapılan emtianın yüklemeyle beraber hasarı alıcıya ait olacağından sigortalanabilir bir menfaati olan taraf alıcı taraf olacağını, bu nedenle dava dışı satıcı ... Kimya lehine yapılan sigorta sözleşmesi sigortalanabilir bir menfaat bulunmadığından geçersiz olacağını, dava dışı ... A.Ş.'nin taşıması yapılacak emtiayı ambalajlama şekli ve emtianın istifleme olarak taşınması yönündeki ısrarı nedeniyle müvekkil şirket üzerine atfedilen sorumluluk kalkmakta olup meydana gelen zarar sorumluluğun dava dışı ... A.Ş.'de olduğunu, eşyanın türü ve özelliklerine uygun ve ona özgü olarak yapılmış bir muhafaza içinde taşınması gerekirken, buna dikkat edilmeksizin yeterli olmayan ambalaja konulması veya eşyanın açıktan gemiye yüklenmesi sebebiyle ortaya çıkan zararlardan taşıyanın sorumlu olamayacağını, dava dışı ... Kimyasala her ne kadar defalarca bidonların deniz taşımasına uygun olmadığını ve istifleme şeklinde yükleme yapılamayacağı ifade edilse de ürünlerin bidonla ve istifleme şeklinde taşınması yönünde ısrarcı olduğunu, bidonların istifleme şeklinde taşınması hususunda hem Dava dışı ... Kimyasal hem de akdi taşıyan firma ... ısrarcı olduklarını ve yüklemeyi istifleme şeklinde istediklerini, ancak anlaşılacağı üzere taşıması yapılacak kimyasalın bidonlanma şeklinde paketlenmesi sızmaya neden olduğunu ve bidonların istiflenmesi alttaki bidonların hasar almasına sebebiyet verdiğini, paketleme ve ambalaj ihracatçı firma tarafından yapılmakta olup meydana gelenden hasardan müvekkil şirketin sorumluluğunun olmadığının açık olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkememizce aldırılan 27/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davada tarafların aktif ve pasif husumet ehliyeti olduğu, dosyadaki mevcut belge ve bilgiler kapsamında ... no.lu konteynerin dış yapısında, içerisindeki varillerin bu şekilde dağılıp saçılmasına neden olabilecek fiziki bir darbenin/hasarın mevcut olmadığı, ... isimli geminin İstanbul'dan Tayvan'a kadar yapmış olduğu uzun deniz yolculuğu esnasında fırtınalı havaya ve kaba dalgalara bağlı olarak meydana gelen sarsıntılar sırasında, konteyner içerisine parsiyel yüklenen ve üst üste istiflenen varillerin sabitleme işleminin yetersiz olması nedeniyle devrilen/ezilen/patlayan variller içerisinde bulunan kimyasal emtianın akarak zayi olduğu, dolayısıyla hasarın konteyner içerisindeki emtianın uygun bir teknikle istiflenmemesi/ sabitlenmemesi sebebiyle oluştuğu, emtianın konteyner içi sabitlenmesinden, sigortalı emtianın parsiyel taşıma işini üstlenen 1 nolu Davalı ...'ın sorumlu olduğu,5 Varil, 600 Net Kg, 654 Brüt Kg "Satılan ..." adlı Tekstil Kimyasalı akarak zayi olduğundan, ticari faturasına istinaden hesaplanan; 1.419,00 USD x 8,8592 TL/$ (Poliçedeki döviz kuru) = 12.571,20 TL tutarındaki zararın, makul ve kadri maruf olduğu belirtilmiştir. Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda bilirkişilerden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, aldırılan ek raporda özetle; ... no.lu konteynerin dış yapısında, içerisindeki varillerin bu şekilde dağılıp saçılmasına neden olabilecek fiziki bir darbenin/hasarın mevcut olmadığı, ... isimli geminin İstanbul'dan Tayvan'a kadar yapmış olduğu uzun deniz yolculuğu esnasında fırtınalı havaya ve kaba dalgalara bağlı olarak meydana gelen sarsıntılar sırasında, konteyner içerisine üst üste istiflenen varillerin sabitleme işleminin yetersiz olması nedeniyle devrilen/ezilen/patlayan variller içerisinde bulunan kimyasal emtianın akarak zayi olduğu, dolayısıyla hasarın konteyner içerisindeki emtianın uygun bir teknikle istiflenmemesi/ sabitlenmemesi sebebiyle oluştuğu, meydana gelen hasardan I nolu Davalı'nın akdi taşıyan sıfatı ile emtianın konteyner içi sabitlenmesinden sorumlu olan alt taşıyan 2 Nolu Davalı ... ile müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğu belirtilmiştir. Dava; davacı şirket nezdinde sigortalı olan yükün taşıma sırasında hasarlanması nedeniyle sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuan tahsili isteğine ilişkindir. Dava dışı sigortalı tarafından satışı yapılan tekstil kimyasalı emtiasının İstanbul Limanından ... Limanına sevkedildiği, emtianın nakliyat rizikolarına karşı sigortalandığı, varma yerinde emtianın hasarlandığının tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür. Taşımaya konu emtianın CIF satış, yani taşıma sözleşmesinin satıcı-gönderici tarafından yapılıp, mallar gemi küpeştesini geçtikten sonra masraf ve riskin alıcıya geçtiği satım şekli olduğu görülmektedir. CIF satış türü, taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş olarak yapılan satış ve teslim şeklini ifade etmektedir. Buna göre taşıma sözleşmesi satıcı- göndericisi tarafından yapılıp alıcının taşıma sırasındaki hasar riskini karşılayacak sigorta poliçesinin de alıcı namlı hesabına satıcı tarafından yaptırılması gerekir. CIF satışta hasarın alıcıya geçmesi nedeniyle rizikodan sonra sigortacının sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup bu koşullar altında sigortacının halefiyet hakkı doğacaktır. CIF satışa konu poliçede sigortalı, satıcı-gönderici olması durumunda satış yapan sigortalıya sigorta bedelinin ödenmesi, sigortalının mal bedelini tahsil edememiş olmasına bağlıdır. Dosyaya sunulna gümrük beyannamesinden satışın peşin olarak yapıldığı anlaşılmaktadır. Ancak alıcısı ... LTD’ nin dava dışı sigortalıya hasara ilişkin olarak 1.419 USD bedelli debit note göndermiş olduğu, sigortalı ... Kimya nın ödemesine ilişkin belgenin dosyaya sunulduğu görülmektedir. Buna göre dava dışı sigortalının zararının oluştuğu ve sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu anlaşıldığından davacının TTK 1472. Maddesi uyarınca aktif husumet ehliyetini haiz olduğu görülmüştür. Dosyaya sunulan konişmentonun ... sayılı konişmentonun davalı ... ... ... tarafından düzenlendiği, navlun faturasının ise davalı davalı ... tarafından düzenlendiği görülmekte olup buna göre davalı ... ... in taşıyan, davalı ... ın akdi taşıyan konumunda olduğu ve pasif husumet ehliyetini haiz oldukları anlaşılmıştır. TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Somut olayda ekspertiz raporuna göre emtianın 28/09/2021 tarihinde tesliminin gerçekleştiği, hasar bedeline ilişkin ödemenin 17/11/2021 tarihinde yapıldığı,15/06/2022 tarihinde arabuluculuğa başvurulduğu davanın 21/07/2022 tarihinde hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür. TTK 1185. Maddesinde "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir, Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Dosyada yer alan " ... " ( İthal Eşyanın Anormalik Belgesi) başlıklı hasar tutanağında emtianın hasarlı olduğu tespit edilerek, imza altına alındığı, tutanakta davalıların temsilcilerinin yer almadığı anlaşılmaktadır. Dosyaya hasar ihbarına ilişkin olarak 7 Ekim 2021 tarihli ...'a gönderilen e- mail yazışması sunulmuştur. Bu belgelere göre süresinde hasar ihbarının yapıldığı davacı tarafça ortaya konulamamıştır. Bu durumda hasarın taşıyanın sorumluluğunda meydana geldiğinin davacı tarafça ispatlanması gerekmektedir. Davacı taraf yük hasarının deniz taşıması sırasında davalıların sorumluluğunda meydana geldiği iddiasında olup ekspertiz raporunda hasarın, Türkiye'den Tayvan'a yapılan sevkiyat esnasında bir meydana gelmiş olduğu , konu emtianın ... no.lu konteynerden ... no.lu konteynere aktarıldığı, bu aktarımın gemi nakliyecisi tarafından ... no.lu konteynere yapılan sert/kaba elleçlemeler, istif uygunsuzluğu sebebiyle konu emtia varilleri patlaması nedeniyle ya da bir sebepten ... no.lu konteynerden ... no.lu konteynere aktarım yapılması gerekmesi ve bu esnada sert/kaba elleşmeler ya da istif uygunsuzluğu sebebiyle emtia varilleri patlamış olabileceği, her iki durumda konu hasarın nakliye esnasında ve nakliyeci firma sorumluluğunda meydana gelmiş olduğu belirtilmiştir. Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda yükün konteyner terminal sahasında ... nolu 40' High Cube (76,00 metreküp hacminde) kapalı tip konteyner içerisine başka alıcılara ait yüklerle birlikte parsiyel olarak istiflendiği, sigortalı emtianın muhtemelen Singapur limanında ... no.lu konteynere aktarıldığı gerek ekspertiz raporu gerekse dosyada mevcut olan renkli resimler dikkatle incelendiğinde, ... no.lu konteynerin dış yapısında, içerisindeki varillerin bu şekilde dağılıp saçılmasına neden olabilecek fiziki bir darbenin/hasarın mevcut olmadığı, ... isimli geminin İstanbul'dan Tayvan'a kadar yapmış olduğu uzun deniz yolculuğu esnasında fırtınalı havaya ve kaba dalgalara bağlı olarak meydana gelen sarsıntılar sırasında, konteyner içerisine üst üste istiflenen varillerin sabitleme işleminin yetersiz olması nedeniyle devrilen/ezilen/patlayan variller içerisinde bulunan kimyasal emtianın akarak zayi olduğu, hasarın emtianın uygun teknikle istiflenmemesi nedeniyle meydana geldiği belirtilmiştir. Bu açıklamalara göre sigortalı tarafından satışı yapılan emtianın konteyner terminal sahasında ... nolu konteynere istiflendiği ve daha sonra söz konusu konteynerin önce Singapur limanına oradan da teslim yeri olan Keelung’a götürülmek üzere ... isimli gemiye 14.08.2021 tarihinde yüklendiği, 14.08.2021 tarihli konişmentonun düzenlendiği, taşıma devam ederken ... no.lu konteynere aktarıldığı, hasarın istiflemeden meydana geldiği anlaşılmaktadır. ... nolu konişmento üzerinde, "CFS/CFS" kaydı bulunmaktadır. Bu kayıt konteynerda başka göndericilere ait yüklerin de bulunduğu LCL(Less Container Load) taşımalarda kullanılmakta olup, Gümrük Müdürlüğünden gönderilen belgelerden de konteynerın parsiyal şekilde yüklendiği anlaşılmaktadır. Bu tür yüklemelerde iç dolum yükleten tarafından yapılmaz. Yük taşıyana konteyner terminalinde teslim edilir ve iç dolum diğer yüklerle birlikte taşıyan tarafından yapılır. Dosyaya sunulan konteyner iç dolum açıklamalı faturanın ... tarafından davalı ... ... ... adına düzenlendiği görülmekte olup bu faturaya göre de yükün ... tarafından taşıyan adına istiflendiği anlaşılmaktadır. Hasarın yükün ... ... in sorumluluğunda konteynera uygun şekilde istiflenmemesi nedeniyle meydana geldiği, davalı ...'ın ise sigortalıya karşı üstlenmiş olduğu taşıma işini diğer davalıya devrettiği, akdi taşıyan olarak hasardan sorumluluğunun devam ettiği anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın KABULÜ ile 1.419,00 USD'nin 17/11/2021 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca işleyecek dolar faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, 2-Karar harcı olan 1.705,01 TL'den peşin alınan 426,26 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.278,75 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan (518,46 TL ilk harç, 348,25 TL posta ücreti ve 6.750,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam) 7.616,71 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-Davacı vekili için takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 7-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12/12/2023 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır