İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/186 E. 2022/523 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO:2021/186 Esas KARAR NO:2022/523 DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:10/05/2021 KARAR TARİHİ:20/09/2022 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının yurt dışından ithal ettiği ham madde taşımasından kaynaklı uluslararası taşıyıcı olan davalının düzenlemiş olduğu taraflarına verilmemiş hizmetlerden kaynaklı fatura bedellerinin, malı teslim alınmak zaruriyeti kapsamında ihtirazı kayıt ile ödenmek zorunda kalındığını, davalının uluslararası taşımadan taşıyan sıfatına haiz olduğunu, Masrafın Türk Dil Kurumuna göre harcanan para, gider demek olduğunu, Davacının ABD menşeli, ... firmasında 25.09.2017 tarihli ... Lımıted şirketinin düzenlediği fatura ile toplam 12.330,41 USD bedelli "... ..." satın alındığını, Davacının ABD menşeli ... firmasında 31.10.2017 tarihli ... Lımıted şirketinin düzenlediği fatura ile toplam 12.467,79 USD bedelli ... ... satın aldığını, Davacının ABD menşeli, ... firmasında 10.11.2017 tarihli ... Lımıted şirketinin düzenlediği fatura ile toplam 24.815,26 USd bedelli ... ... satın aldığını, Davacının ABD menşeli ... firmasında 06.12.2016 tarihli ... Lımıted şirketinin düzenlediği fatura ile toplam 10.532,18 USD bedelli ... ... satın aldığını,Davacının ABD menşeli ... firmasında 22.11.2017 tarihli ... Lımıted şirketinin düzenlediği fatura ile toplam 11.456,68 USD bedelli ... ... satın aldığını, Davacının ABD menşeli ... firmasında 06.12.2016 tarihli ... Lımıted şirketinin düzenlediği fatura ile toplam 10.532,18 USD bedelli ... ... satın aldığını, Davacının ABD menşeli ... firmasında 23.02.2018 tarihli ... Lımıted şirketinin düzenlediği fatura ile toplam 14.374,74 USD bedelli ... ... satın aldığını, Davacının ABD menşeli ... firmasında 23.02.2018 tarihli ... Lımıted şirketinin düzenlediği fatura ile toplam 16.124,50 USD bedelli ... ... satın aldığını, Davacının ABD menşeli ... firmasında 23.02.2018 tarihli ... Lımıted şirketinin düzenlediği fatura ile toplam 14.411,92 USD bedelli ... ... satın aldığını, Davacının ABD menşeli ... firmasında 25.04.2018 tarihli ... Lımıted şirketinin düzenlediği fatura ile toplam 15.426,11 USD bedelli ... ... satın aldığını, Davacının ABD menşeli ... firmasında 25.04.2018 tarihli ... Lımıted şirketinin düzenlediği fatura ile toplam 38.054,90 USD bedelli ... ... satın aldığını, Davacının ABD menşeli ... firmasında 30.06.2018 tarihli ... Lımıted şirketinin düzenlediği fatura ile toplam 19.174,88 USD bedelli ... ... satın aldığını, Davacının ABD menşeli ... firmasında 30.06.2018 tarihli ... Lımıted şirketinin düzenlediği fatura ile toplam 13.508,04 USD bedelli ... ... satın aldığını, Davacının ABD menşeli ... firmasında 06.12.2016 tarihli ... Lımıted şirketinin düzenlediği fatura ile toplam 10.532,18 USD bedelli ... ... satın aldığını, ithalata konu emtiaların ... numaralı konşimentolar ile Savannah limanından yüklenerek İstanbul Limanına davalı tarafından deniz yolu ile taşındığını, konşimentoda kayıt düşüldüğü üzere malların Freıght Prepaıd, navlun ücreti ödenmiş olarak ve CY/CY teslim şekli ile taşıma taahhüt edildiğini ve gerçekleştiğini, taşıyanın yükü konteynerden boşaltıp geçici depolama yerinde bırakana kadar taşıma taahhüdü devam ettiğini, ithalata konu emtiaların İstanbul ... limanına vardığında davalı tarafından davacıya varış bildirimi yapıldığını, varış bildiriminde emtiaların tesliminin ... İşletmeciliği'nden yapılacağını, davalı firmadan ..., Geçici kabul, liman ve gemi güvenlik ücreti tahl., ekipman denetim ve kontrol, varış bildirim ücreti gibi haksız şekilde faturalandırılan ücretlerin emtiaların tesliminden önce peşin olarak ödenmesi gerektiğinin ifade edildiğini, davacı tarafından daha yüksek maliyete katlanmak istemeyen ve malın beklemesi, gecikmesinden zararı engellemek isteyen davacı tarafından teslim almak zorunluluğundan dolayı ihtirazı kayıtla ödenmek zorunda kalındığını, davalının davacıya kendi adına ve kendi hesabına hizmet vermesi söz konusu olabilmesi için akdi ilişki olması gerektiğini, böyle bir akdi ilişki yokken verilen hizmetin ancak müvekkili-taşıyan adına olabileceğini, düzenlenen faturanın sıfat bakımından haksız olduğunu, ihtirazı kayıtla 15.11.2017, 27.11.2017, 07.12.2017, 20.03.2018, 14.05.2018 ve 23.07.2018 tarihlerinde ödeme yapılmış olduğu halde herhangi bir iade olmadığından .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından takibe itiraz edildiğini belirterek, davanın kabulünü, .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası üzerinden takibin devamını, borçlunun borca itirazının iptalini, borçlu aleyhine alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; HMK md. 223 hükmü uyarınca davacı dava konusu taşımalara ilişkin konşimentoların ön ve arka yüzlerini gösterir şekilde tasdikli örnek ve tercümelerini dosyaya sunmadığını, TTK madde 1246'ya göre "1188 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla gemi kira sözleşmeleri ile zaman çarteri sözleşmeleri ve navlun sözleşmelerinden veya konşimentondan veya onun düzenlenmesinden doğan bütün alacaklar bir yılda zamanaşımına uğrar" şeklinde olduğunu, dava konusu taşımaların 2017-2018 yıllarında gerçekleştirildiğini, davacının dava konusu uyuşmazlığa ilişkin masraf kalemlerinin 2017-2018 yıllarında ödendiğini, 14.10.2020 tarihinde başlatılan icra takibinde talep edilen alacakların zamanaşımına uğradığını, davacının dilekçesindeki talep ve iddialarına karşı zamanaşımı definin kabulünü, davanın usulden reddini talep ettiklerini, taşıma konusu yüklerin davacı tarafından CIF teslim şekli ile satın alındığını, bahse konu teslim şeklinde boşaltma limanı masrafları yük alıcısı davacı mesuliyetinde olduğunu, davacının bu durumu net olarak bildiğini, mal bedellerinin boşaltma limanı masrafları hariç tutularak belirlendiğinden davacının açıkça kendi yükümlülüğünde olan masraflardan kaçındığını, navlun sözleşmesinin davalının Amerika acentesi ... .... İle gönderen/yükleten şirket ... arasında akdedildiğini, yüklerin Türkiye'ye taşınmasından vabeste ilgili işlemler davalı tarafından usule uygun olarak gerçekleştirildiğini, davalının boşaltma limanında zorunlu olarak birtakım hizmetler verilmesi ve lokal masraflara katlanılmasına istinaden Cif teslim şekline ve konşimento şartlarına bağlı olarak bu hizmet ve masrafların yük alıcısı davacıya yansıtıldığını, dava konusu taşımalara ilişkin konşimentolarda ... klozlarının yer alması ve sarih bir şekilde boşaltma liman masraflarının yük alıcısına ait olduğunun şerh düşülmesine karşılık davacının TTK md. 1906 ve TTK. Md. 1203 hükümlerine dayanarak iade talep etmesinin hukuken mümkün olmadığını, TTK, gerekse de Uluslararası taşıma hukuku mevzuatı uyarınca davalının davacıya ait yük ile ilgili olarak yapmak zorunda kaldığı masraflara istinaden gerçek yük alıcısının davacıya rücu hakkının bulunduğunu belirterek, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava haklarının saklı kalmak ve teşkil etmemek kaydı ile, davanın zamanaşımını nedeniyle usulden reddini, her halde davanın esastan reddini, ... Deniz Ticaret Odasına Kumport Liman İşletmeciliği'ne ... Deniz İşletmeciliği'ne Haydarpaşa Liman İşletmeciliği'ne ve ... Gümrük Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, davalı tarafından talep edilen dava konusu hizmet bedellerinin rayiç bedel olup olmadığını, fahiş nitelikte olup olmadığı hususlarının sorulmasını talep etmiştir. Mahkememizce bilirkişiler ... ve ...'ya aldırılan bilirkişi raporunda; Dava konusu emtiaların CIF tipi teslim şekli ile satılmış olmasının, davacı ile davalı bakımından dava konusu masraflardan kimin sorumlu olacağı hususunda dikkate alınamayacağı, Davacının dava konusu taşıma bakımından konişmento düzenlemiş olması sebebiyle taşıyan sıfatını haiz olduğu, Konişmentolarda boşaltma masraflarının gönderilen tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığı; dolayısıyla bu masrafların taşıyan tarafından gönderilenden istenebileceği, Teknik İnceleme bölümünde ayrıntılı şekilde açıklanan gerekçelerle, talep edilen masraf kalemlerine ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerin yapılabileceği, Tahliye hizmeti ücreti: Davalının konteynerin gemiden tahliye bedelini liman işletmesine ödediğini belgelemesi koşulu ile, bu bedeli davacının davalıdan geri isteyemeceği, Tahliye nezaret ücreti: Boşaltma limanında eşya ...'ta boşaltıldıktan sonra konteyner sahasında iken (C/Y) zorunlu ve gerekli bir nezaret veya survey yapıldı ise bunun davalı tarafından ilgililerine ödendiğinin belgelenmesi şartıyla talep edilebileceği, davalının bu bedelleri talep edebilmesi için masraflarını belgelemesi gerektiği, (TES) Geçici Kabul Ücreti: Gümrük işlemleri bakımından harcanan emek ve mesai karşılığında eşya sahiplerinden davalı acentenin "geçici kabul ücreti" adı altında makul bir ücret talep edebileceği (Sayın Mahkeme'nin takdirinde olmak üzere konteyner başına 30 USD), (ISD) Liman ve Gemi Güvenlik Ücreti: Davalının tahliye liman işletmesine (...) ISPS güvenlik ücreti ödediğini belgelemesi koşulu ile, bu bedeli davacının davalıdan geri isteyemeceği, (ITC) Ekipman Denetim Kontrol Ücreti: Boşaltma limanında eşya boşaltıldıktan sonra konteyner sahasında iken (C/Y) zorunlu ve gerekli bir nezaret veya survey yapıldı ise, bunun davalı tarafından ilgililerine ödendiğinin belgelenmesi ile talep edilebileceği, davalının bu bedelleri talep edebilmesi için masraflarını belgelemesi gerektiği, (TAM) Varış Bildirim Ücreti: Davalının taşıyan olarak varış bildirimini zaten yapması gerektiğinden bu bedeli davacının davalıdan geri isteyebileceği,(DOF) Dokümantasyon Ücreti bakımından ise, kurulumuzda bulunan Sayın ..., "bu hizmet için konteyner başına 30 USD ücret talebinin makul olduğun, Doç. Dr. ... ise, anılan masraf kaleminin davacıdan talep ve tahsil edilmesinin yerinde olmadığını bildirmişlerdir. Dava, deniz taşımasına ilişkin olarak ihtirazi kayıtla ödenen Tahliye hizmeti ücreti, Tahliye nezaret ücreti . (TES) Geçici Kabul ücreti , (ISD) Liman ve Gemi Güvenlik Ücreti tahliye ücreti, (ITC) Ekipman Denetim Kontrol ücreti, (TAM) Varış Bildirim Ücreti, (DOF) Dokümantasyon Ücreti açıklamalı fatura bedellerinin iadesi isteği ile başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır. Davacı taraf , taşıyanın yükü konteynerden boşaltıp geçici depolama yerinde bırakana kadar taşıma taahhüdü devam ettiğini, gönderilenden talep edilemeyeceğini ileri sürmektedir. Davalı taraf ise taşıma konusu yüklerin davacı tarafından CIF teslim şekli ile satın alındığını, bahse konu teslim şeklinde boşaltma limanı masrafları yük alıcısı davacı mesuliyetinde olduğunu, mal bedellerinin boşaltma limanı masrafları hariç tutularak belirlendiğinden davacının açıkça kendi yükümlülüğünde olan masraflardan kaçındığını, Cif teslim şekline ve konşimento şartlarına bağlı olarak bu hizmet ve masrafların yük alıcısı davacıya yansıtıldığını, boşaltma liman masraflarının yük alıcısına ait olduğunun şerh düşülmesine karşılık davacının TTK md. 1906 ve TTK. Md. 1203 hükümlerine dayanarak iade talep etmesinin hukuken mümkün olmadığını savunmuştur. Taraflar arasındaki uyuşmazlık varma limanında Tahliye hizmeti ücreti, Tahliye nezaret ücreti . (TES) Geçici Kabul ücreti , (ISD) Liman ve Gemi Güvenlik Ücreti tahliye ücreti, (ITC) Ekipman Denetim Kontrol ücreti, (TAM) Varış Bildirim Ücreti, (DOF) Dokümantasyon Ücreti açıklamalı fatura bedellerinden gönderilenin sorumlu olup olmadığı hususundadır. Davalı taraf zamaaşımı definde bulunmuş olduğundan öncelikle bu hususta değerlendirme yapılması gerekmektedir. TTK 1246. Maddesinde " 1188. madde hükmü saklı kalmak kaydıyla gemi kira sözleşmeleri ile zaman çarteri sözleşmeleri ve navlun sözleşmelerinden veya konişmentodan veya onun düzenlenmesinden doğan bütün alacaklar bir yılda zamanaşımına uğrar. Bu süre alacağın muaccel olması ile işlemeye başlar." düzenlemesi bulunmakta olup navlun teferruatı niteliğinde olduğu anlaşıldığından TTK 1246. Maddesinde belirtilen 1 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanması gerekmektedir. Bilirkişi raporunda takibe konu edilen, ihtirazı kayıt ile ödenen faturaların tahsil edilmiş olduğunun tespit edildiği, buna ilişkin ödeme dekontlarının sunulduğu görülmüştür. Davaya konu fatura bedellerinin 15.11.2017 ve 23.07.2018 tarihleri arasında ödenmiş olduğu, olduğu, icra takibinin 16/10/2020 tarihinde başlatıldığı, buna göre ödeme tarihi ile başlayan 1 yıllık zamanaşımı süresinin takip tarihi itibariyle dolmuş olduğu, benzer nitelikteki olaya ilişkin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin 2021/1974 Esas 2021/1619 Karar karar sayılı ilamının da bu doğrultuda olduğu, anlaşılmakla davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerekmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın zamanaşımı nedeniyle REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 322,58TL den karar harcı olan 80,70.TL nin mahsubu ile fazla alınan 241,88TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine, 3-Davalı vekili için takdir edilen 9.200,00.TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, 4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/09/2022 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır