İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/165 E. 2021/468 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO:2020/261 Esas KARAR N:2021/452 DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:28/08/2020 KARAR TARİHİ:25/11/2021 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının uluslararası taşımacılıkla iştigal ettiğini, davacının davalıya ait emtiaları Çin'den Türkiye'ye denizyolu İle taşınması işini üstlenerek taşımayı gerçekleştirdiğini, davacı alıcısı davalı olan ... konşimento numaralı taşımayı üstlendiğini, bunlara İstinaden 15/05/2019 tarih ... no.lu 2.470,00 USD tutarlı, 28.06.2019 tarih ... notu 7.820.00 USD tutarlı, 15.05.2039 tarihli ... no.lu 2.660.00 USD tutarlı, 10.05.2019 tarih ... no.lu 2.470,00 USD tutarlı ve 28.05.2019 tarihli ... no.lu 3.960,00 USD tutarlı 5 adet faturayı düzenleyerek davalıya tebliğ ettiğini, davalının fatura bedellerini ödemediğini, alacağın tahsili amaçlı olarak davacı tarafından davalı aleyhinde ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, takibin durduğunu belirterek, borca, faize ve ferilere ilişkin itirazının iptali ile takibin devamım, davalının alacağın % 20'sinden az olmamak üzere % 40 icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davalı tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptının tebliğ edildiği, davalının davaya yanıt vermediği anlaşıldı. Dava, taraflar arasındaki deniz taşıması ilişkisinden doğan demuraj alacaklarının tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup Uyuşmazlığın konusunun; alacağa konu hizmetlerin davacı tarafça ifa edilip edilmediği ve buna göre varsa davacı alacağının miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır. .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Alacaklı ... Nak. Ltd. Şti. tarafından ...Tic. Ltd. Şti. aleyhine 02/09/2019 tarihinde toplam 19.380,00USD (112.675,32TL) 'nin tahsili için ilamsız icra takibi yapılmış olduğu, borçluya ödeme emrinin 04/09/2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 04/09/2019 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu, iş bu davanın 28/08/2020 tarihinde İİK Md. 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... , tarafından tanzim edilen 22/03/2017 tarihli raporda, demuraj alacağının oluşup oluşmadığı ya da ne kadarının oluştuğunun hesap edilebilmesi için , yükün teslime hazır olma tarihi / hazırlık bildirimi (e-posta yazışmaları ya da konteyner izleme sistem çıktısı), Gümrük Beyannamesi, konteynerin alıcıya teslim ve boş olarak tekrar taşıyana iade tarihin, taşıyanın konşimento tarihindeki tarifesine ilişkin kayıt ve belgelerin sunulması halinde raporun tanzim edilebileceğinin bildirildiği anlaşılmıştır. Bilirkişilerin ilk raporlarında belirttikleri eksiklikler tamamlanarak dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 07/09/2021 tarihli raporda, Davacının yasal defter kayıtlarında ve dava dışı asıl taşıma şirketinin muavin kayıtlarının tetkikinde; dava dışı asıl taşıma şirketi tarafından davacı adına tanzim edilen taşımaya konu toplam 17.100 USD'lik demuraj fatura bedellerinin dava dışı taşıma şirketine ödenmiş olduğu, ödemelere ilişkin banka dekontlarının heyetimize ibraz edildiği, Dava konusunun, davacı yanın ... numaralı konişmento tahtında taşıdığı konteyner muhteviyatı yüküne istinaden davalı yana düzenlediği demuraj ücreti faturalarından kalan 19.380,00 USD bakiye alacağının tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali olduğu, Taraflar arasındaki uyuşmazlığın temelinde konteyner demurajı alacağı olduğu, Bilirkişi Kök raporunda Demuraj tutarının hesaplanabilmesi için gerekli belgelerin Davacı vekili dilekçesi ile Sayın Mahkemeye sunulduğu, Davacı tarafın taşıma işlerini organize ettiği, asıl taşıyan olduğu ve takip konusu faturaları tanzim eden taraf olduğundan konteyner demuraj alacaklısı olduğu, Davalı tarafın ise teslim aldığı ve gönderilen sıfatında olduğu konteyner demurajı borçlusu olduğu, oluşan demuraj alacağından konişmento çerçevesinde sorumlu olduğu, davacı tarafça tanzim edilen 5 adet fatura toplamının USD 19.380,00 ve faturalardaki bilgilere göre alacağın konteyner demuraj alacağı olduğu, Fiili taşıyan tarifesine göre yapılan demuraj hesabı toplamının USD 19.800,00 olduğu, ancak fiili taşıyanın tanzim ettiği tarifesiyle uyumlu "DEMURAJ" konulu faturalarının toplamının USD 17.100,00 olduğu, fiili taşıma işini gerçekleştiren şirketlerin faturalarda daha indirimli tarifeler kullandıkları, uygulamada hat ve taşımaya özel indirimli tarifeler kullanılabildiği, Davacı vekili beyan dilekçesinde fiili taşıyan faturaları, tarifesi sunduğu ve konteyner demurajının asıl alacaklısının fiili taşıyan olduğu göz önüne alındığında, fiili taşıyan faturalarının dikkate alınması gerektiği, fiili taşıyan tarafından tanzim edilen demuraj konulu faturaların toplamı USD 17.100,00 tutarın davacı alacağını teşkil ettiğine ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmişlerdir. Dosyada bulunan ... numaralı 07/03/2019 tarihli ana konşimento ile ... numaralı 07/03/2019 tarihi ara konşimento kayıtlarına göre fiili taşıyanın dava dışı ... ... firmasının olduğu, davacının taşıma işini organize eden akdi taşıyan olduğu davalının ise gönderilen olduğu anlaşılmaktadır. Uyuşmazlığa konu 5 adet faturanın yukarıda belirtilen taşımadan kaynaklanan demuraj faturaları oldukları ve faturaların; 15/05/2019 tarihli 2.470 USD tutarlı, 28/06/2019 tarihli 7.820 USD tutarlı, 15/05/2019 tarihli 2.660 USD tutarlı, 10/05/2019 tarihli 2.470 USD tutarlı, 28/05/20198 tarihli 3.960 USD tutarlı olmak üzere toplam 19.380 USD oldukları dosya kapsamında sabittir. Dünya deniz ticareti ve hukukuna girmiş bulunan, konteyner demurajı özünde, konteyner işgaliye bedeli olmakla; konteyner üzerinde tasarruf hakkı bulunan kişi (Davacı), gönderilenin (alıcı) belli bir süre içinde konteyneri iade etmesini ister, çünkü konteyner başka taşımalarda kullanacaktır. Bu sebeple konteynerin gönderilen tarafından iadesi için genellikle belli serbest süreler ve bunun aşılması halinde aşamalı olarak yeni süreler kararlaştırılmakta, bu süreler için, artan oranlara göre ödemelerin yapılması istenmektedir. Söz konusu ücret dolu olarak gelen konteynerlerin gemiden tahliye edildiği gün ile içerisindeki eşyanın konteynerden boşaltılıp, taşıyanın deposuna iade edildiği güne kadar geçen süre, belirlenmiş gün sayısından fazla ise taşıyana ödenen bir ücrettir. Bu ödemelere de, gemilerin gecikmesi hâlinde ödenen "demuraj" teriminden türetilmiş olarak "konteyner demurajı" denilmektedir. Konteyner demuraj taleplerinde, talep edenin, iddiasını somut delillere dayandırması gereken ve bu şekilde hukuki olarak eksik olarak değerlendirilebilecek yönlerini miııimalize eden bir yaklaşım sergilemesi gerekir. Konteyner demuraj taleplerinde somutlaştırılması gereken yönler aşağıdadır: Taşıma sözleşmesi: Taşıtan ile gönderilen arasında yapılması gereken ve navlun, demuraj gibi somut verilerin yer aldığı bir sözleşme olabileceği gibi konteyner taşımasının doğası gereği elektronik ortamda yapılan slot/konteyner tahsisi ile, hat işleticisi firmanın gemisine yükleme yapılabilmesi sağlanmaktadır. Bu durumlarda, Konteyner taşımalarında, Konşimento da taşıma sözleşmesi olarak Türk ve uluslararası hukuk (İngiliz hukuku) tarafından kabul edilmiştir. Konşimento, kıymetli evrak olarak addedilip, konşimento üzerinde kayıtlı kurallar, taşıma sözleşmesi ve malı talep eden gönderilen - alıcı için de sözleşme olarak değerlendirilir. Demuraj birim bedeli ve demuraj hesaplama şekli: Konteyner demuraj birim bedeli ve demuraj sürelerinin nasıl hesaplanacağı ve tarifeler konşimento üzerinde kayıtlı olmalı veya gönderilenin ulaşabileceği bir web adresinde olduğunun bildirilmiş olması gereklidir. Çünkü, borçlandırılan tarafın, demuraj ile ilgili yaptırımları bilmesi gerekir. Varış ihbarı: Taşıyan veya taşıtan taraf konteynerin teslim limanına varış zamanını ve/veya vardığında gönderilene varış ihbarı göndermek zorundadır. Konteyner demuraj tarifesinin, konşimentoda kayıtlı olmaması halinde, vanş ihbarında bu tarifenin yer alması veya gönderilenin, konteyneri zamanında boşaltıp iade etmemesi sebebi ile demuraj ödeyeceği belirtilmesi halinde, gönderilenin demuraj ödemesi konusunda ihbar edildiği sonucuna ulaşılabilir. Dava konusu alacak demuraj alacağı olmakla birlikte demiraj alacağının asıl borçlusu konteyner sahibi dava dışı ... ...'dır. Davacı ile dava dışı ... arasındaki hesap hareketleri bilirkişilerce incelenmiş olup, ... tarafından davacı adına düzenlenen faturaların; -03/04/2019 tarihli Tahliye ve Terminal Hizmetleri İthalat Liman hizmeti açıklamalı 1.382,56 USD bedelli; -06/05/2019 tarihli ... açıklamalı 3.900 USD bedelli; -13/05/2019 tarihli ... açıklamalı 2.100 USD bedelli; -20/05/2019 tarihli ... açıklamalı 2.100 USD bedelli; -27/05/2019 tarihli ... açıklamalı 2.100 USD bedelli; -10/06/2019 tarihli ... açıklamalı 4.200 USD bedelli; -18/06/2019 tarihli ... açıklamalı 2.400 USD bedelli; -24/06/2019 tarihli ... açıklamalı 300 USD bedelli olmak üzere toplam 18.482,56 USD oldukları anlaşılmaktadır. Dava dışı ... tarafından davacı adına tanzim edilen yukarıda ayrıntılı dökümü yapılan "Demuraj" ve "Tahliye, Terminal ve Liman Hizmetleri" açıklamalı, 18.482,56 USD karşılığı 134.043,38 TL tutarındaki faturaların dava dışı şirketin hesabına alacak kaydedildiği; dava dışı ... Gemi Acenteliği A.Ş'nin muavin kayıtlarında; yukarıda detayı verilen 18.482,56 USD tutarındaki faturaların, davacı şirket tarafından dava dışı asıl taşıma şirketine cari hesabı oluşturan diğer fatura bedelleri toplam tutarları dahil olarak ödendiği ve muavin kayıtlarda ise toplu ödemesi yapılan faturaların detaylandırıldığı ; davacının, dava dışı asıl taşıma şirketine demuraj ve tahliye, terminal, liman ücretini ihtiva eden 18.482,56 USD'lik fatura bedellerinin banka havaleleri ile ödenmiş olduğu muhasip bilirkişi tarafından tespit edilmiştir. Alacağa konu konteyner harekt bilgilerinin; 07/03/2019 Taşıma harcına yükleme ... 12/03/2019 ... ... gemisine yükleme 03/04/2019 Konteynerlerin tahliye limanına boşaltılması 17/06/2019 Tahliye limanında gümrük işlemi 19/06/2019 Konteynerin terminalden çıkışı 19/06/2019 Konteynerin taşıyana teslim edilmesi şeklinde olduğu davacı vekilince dosyaya bildirilmiştir. Ayrıca Davacı vekilinin bilirkişi raporuna beyan dilekçesinde sunulan e posta yazışmalarına göre, dava konusu taşımaya ait yükler için, yükler limana gelmeden önce ve konteynerin tahliye edildiği 03/04/2019 tarihinde davacı taşıyan tarafından e-posta ile davalıya bildirim yapıldığı görülmektedir. Davacı vekilinin bilirkişi raporuna beyan dilekçesi ekinde sunulan "Mal Teslim Formunun" dava konusu taşımaya ait olduğu, davacı taşıyan tarafından tanzim edildiği, 06/04/2019 tarihinde dava dışı ... çalışanı...tarafından imzalanarak teslim alındığı, "iş bu konşimento alıcı nüshasıdır. Bu belge nitelikleri belirtilen eşyanın .... DON. TİC Adına teslimini rica ederiz." ibaresinin yer aldığı; ayrıca dosyada mevcut, ilgili yüklerin işlemleri sırasında geçerli olan vekaletnameye göre; davalı ...Tic. Ltd. Şti.'nin Gümrük işlemleri için dava dışı ...LİMİTED ŞİRKETİ'ne vekalet verdiği, Mal Teslim Formunu imza eden ...'ın da listede yer alan vekalet verilmiş çalışanlar arasında bulunduğu dosyadan anlaşılmaktadır. Davacı vekilince dosyaya bildirilen demuraj tarifesi ile dava dışı fiili taşıyan demuraj tarifesinin birbirinden farklı olduğu anlaşılmakla fiili taşıyan tarifesine göre demuraj bedeli 17.100 USD, davacı tarifesine göre ise 19.800 USD olarak bilirkişilerce hesap edilmiştir. Tahliye ve terminal hizmetleri ithalat liman hizmeti açıklamasıyla tanzim edilen 1.382,56 USD tutarın hangi tarifeye göre tanzim edildiği dosya kapsamından anlaşılamamakla ve bu konuda bilgi ya da belge bulunmamakla birlikte, demuraj olmadığı ve taşıma sözleşmesi gereği taşımanın tahliye limanındaki hizmetlerinin bir parçası olduğu ve navlun faturası içerisinde zaten dahil olması gerektiği, davacı talebinin ise esasen bu faturayı içermediği mahkemece değerlendirilmiştir. Konteyner Demurajının asıl alacaklısı dava dışı fiili taşıyan ... olmakla birlikte, davacı tarafça talep edilebilecek asıl tutarın fiili taşıyan tarifesini göre hesap edilin 17.100 USD olduğu mahkememizin, Bölge Adliye Mahkemesi'nin ve Yargıtay'ın yerleşik uygulamaları dikkate alınarak kabul edilmiş ve neticede davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın kısmen iptaline, takibin 17.100,00USD asıl alacak bakımından DEVAMINA, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarının USD de ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, -Şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE, 2-Karar harcı olan 6.791,33.TL'den peşin alınan 1.865,49TL'nin mahsubu ile bakiye 4.925,84 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA, 3-Davacının peşin olarak yatırdığı 1,865,49TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 4-Davacı yargı gider toplamı olan 3.192,90TL'nin ( 54,40.TL başvurma harcı, 138,50.TL posta gideri ve 3.000,00.TL bilirkişi ücreti olmak üzere) davanın kabul ve reddi oranına göre hesaplanan 2.817,26.TL'sinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, 5-Davacı için takdir edilen 13.394,84.TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa ÖDENMESİNE, 7-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL nin Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranı üzerinden hesaplanan 1.164,63.TL sinin davalıdan, 155,37.TL sinin davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA, 9-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara İADESİNE, Dair, davacı vekilinin yüzlerine karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25/11/2021 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır