İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi 2019/167 E. 2022/157 K.

T.C. İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) ESAS NO :2019/167 Esas KARAR NO :2022/157 DAVA :İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) DAVA TARİHİ :31/05/2019 KARAR TARİHİ :29/03/2022 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Dış Ticaret AŞ'ye ait emtiaları Türkiye'den İspanya'ya nakliyesi işinin davalılar tarafından üstlenildiğini, taşımaya konu emtianın, ... gemisine, 29.04.2017 tarihli, 1 nolu konşimento tahtında tam ve sağlam olarak yüklendiğini, emtiaların varış adresine ulaşmasına müteakip yapılan kontrollerde kırılmak suretiyle hasarlar meydana geldiğinin tespit edildiğini ve alıcısı tarafından hasarlı olarak teslim alındığını, taşıma konusu emtiayı hasarsız olarak teslim almış olduğu sabit olan davalıların, taşıma süresinde ve sorumlulukları altında meydana gelen hasardan sorumlu olduğunu, fatura ve yapılan tespitler 8.950.00 Euro toplam zarar olarak tespit edilmiş olup müvekkili şirket tarafından sigortalısına ödendiğini, sigortalının zararını tazmin etmiş olan müvekkili şirketin TTK. ve poliçe hükümleri gereğince, halefiyet ve temlik esasına göre sigortalısının haklarını devraldığını bu nedenli ... İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, olayısı İle de TTK. ilgili hükümleri gereğince davaları rücu hakkı doğduğunu, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, ... İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... gemisi donatan taşıyan ... ... Ltd. cevap dilekçesinde özetle; Yük hasarının yerinde tespit edilmemiş olduğundan, yapılan inceleme de davalı taraflara bildirim yapılmadan tek taraflı olarak yapıldığını, gemi kaptanına veya davalılara hasara ilişkin hiçbir hasar ihbarı yapılmadığını, yüke ilişkin hasar tespitinin, yükün kara yolu taşıması sonunda alıcısının tesislerinde yapıldığını ve tutanak altına alındığını, Tutanakların gönderen ile alıcı arasındaki mahsuptaşma evrakları olduğunun, davacı tarafından tek taraflı olarak sunulan hasar tespit tutanaklarının kanıt sayılamayacağını, gemide oluşmuş hasarların tespitinin, gemi ve yük tarafının birlikte yapacakları bir ekspertiz ile tespit edileceği ve ortak rapor ile tespit edilmiş hasarların kanıt teşkil edebileceğini, gönderilenin, yüklerde hasar bulunduğunu, taşıyana veya boşaltma limanındaki temsilcisine yazılı olarak ve yüklerin teslim edildiği zamanda ihbar etmediklerini, yazılı ihbarın yapılmadığını, yüklerin yüklenmesi-tahliyesi, istifi ve bağlanması-sökülmesi sırasındaki işlemlerden geminin kusurlu olmadığını, sefer sırasında, gemi kaptanının herhangi bir operasyonel hatasından söz etmenin, gemi ambarlarının kapalı ve bir işleme tabii olmamasından dolayı söz edilemeyeceğini, tahliye limanında ortaya çıktığı belirlenmiş hasarların, gemi kaptanının hatalarından dolayı olduğunun davacı taraf tarafından ortaya koyamadığını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Ltd. Şti cevap dilekçesinde özetle; Yük aracısı şirketin, taşıma ilişkisinde sadece aracıdan ibaret olup, taşımanın herhangi bir şekilde tarafı olmadığından konşimentodan doğan yükümlülüklerin de tarafı olmadığını, davaya konu yükün, alıcısı tarafından herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürülmeksizin hasarsız olarak teslim edilmiş olduğu, davacı tarafın iddia konusu ettiği hasar ile ilgili olarak yük aracısına hiçbir surette hasar bildiriminde bulunulmadığını, yük aracısının bilgisi dışında ve tek taraflı olarak düzenlenen hasara ilişkin hiçbir evrakın yük alıcısınca kabulünün mümkün olmadığı gibi, hukuken ispat gücüne de haiz olmadığı, hasarın deniz taşıması sırasında oluştuğuna dair davacı tarafça hiçbir ispat vasıtasının ortaya konulamadığı, tek taralı olarak hazırlanmış hiçbir evrakın hasar iddiasını ispat edemeyeceği itirazının baki kalmak kaydı ile, davacının iddiasına dayanak evraklar incelendiğinde de hasarın ne zaman ve kimin sorumluluğunda gerçekleşmiş olduğunun anlaşılamadığını, kalite ile ilgili hususlar ile yükün gemiye sabitlenmesi, emniyete alınması, istiflenmesi ve tahliyede çözülmesi dışındaki aşamalar yükleten tarafın sorunluluğunda olduğunu, yükün tüm sabitleme, emniyete alma, istiflenmesinde ve yüklemede çözülmesinde taşıyan tarafından yapıldığı ve bu suretle hasarın hangi aşamada meydana geldiğinin deliller ile tespit olunamadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Dava, Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasardan davalıların sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti ile tahkim itirazı noktasında toplandığı anlaşılmıştır. ... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; Alacaklı ... Sigorta Şirketi tarafından borçlular ... Gemisi Donatanı taşıyanı ... ... Ltd.'e izafeten ... Ltd. Ve ... Hiz. Ltd. Şti. aleyhine 18/05/2018 tarihinde 8.950,00EURO (47.063,57.TL) 'nun tahsili için ilamsız icra takibi yapılmış olduğu, borçlu ... Hiz. Ltd. Şti..ne ödeme emrinin 31/05/2018 tarihinde, borçlu ... ... Ltd.'e izafeten ... Ltd. Ve ... Hiz. Ltd. Şti.ne 26/06/2018 tarihinde tebliği üzerine ... Hiz. Ltd. Şti. vekilinin 05/06/2018 tarihili itiraz dilekçesi ve ... ... Ltd.'e izafeten ... Ltd. Vekilinin 02/07/2018 itirazı ile takibin durduğu, iş bu davanın 31/05/2019 tarihinde İİK md 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... , ... ve ... tarafından tanzim edilen 10/08/2021 tarihli raporda, TTK m. 1472 uyarınca davacı sigortacının haiefıyet hakkının doğduğu ve buna bağlı olarak, aktif husumet ehliyetine sahip olduğu, TTK'nın 1238'de yer alan açık hükmü uyarında 1 numaralı davalı ... Gemisi Donatanı ... ... Ltd.'nİn taşıyan ve keza donatan olması münasebetiyle de asıl taşıyan sıfatını haiz olduğu; dolayısıyla pasif husumet ehliyetini haiz bulunduğu, 19.04.2017 tarihli mail yazışması, 20.04.2017 tarihli taşıma sözleşmesi ve keza ... Ltd. Şti. tarafından tanzim edilmiş olan 02.05.2017 tarihli navlun faturasından, işbu davalının taşıma işine aracılığın ötesinde, bizzat taşımayı taahhüt ettiği, dolayısıyla tarafı olduğu alt navlun sözleşmesi münasebetiyle (alt) taşıyan ve buna bağlı olarak pasif husumet ehliyetini haiz bulunduğu, gemi yönetim sözleşmesi dışında, ...Ltd. Şti.'ni davaya konu yükü taşıma taahhüdünü gösterir bir navlun sözleşmesi, konışmento, mail yazışması veyahut navlun faturası bulunmamakla, gemi üzerinde ticari yönetim yetkisini haiz olmayan ihbar olunan ... Ltd. Şti.'nin taşıyan sıfatına sahip olduğunu ve dolayısıyla pasif husumet ehliyetinin bulunduğunu söylemenin mümkün olmayacağı, davaya konu taşımada gönderilenin gemi aracısına vermiş olduğu ihbarın zamanı belirlenemediğinden hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbar yapılmadığı, davalıların dava konusu hasardan sorumlu olamayacağı, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde; zarar gören 10.125,32 EURO tutarındaki lamine cam için toplam zarar miktarının 8.950,00 EURO olacağı (10.125,32 - 8.950,00 = 1.175,32 EURO'luk tutar, emtianın kullanılabilir kısımların bedelidir) olduğu belirtilmiştir. Tarafların beyan ve itirazları üzerine dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 02/03/2022 tarihli raporda, Davalı ... Gemisi Donatanı ... ... Ltd.’nin rapora karşı beyanlarının cevap dilekçesinde verilmiş beyanlarından ibaret olduğu, esasen bu beyanları ile kök rapordaki tespitlere yönelik özel bir itirazının olmadığı, diğer taraftan, her ne kadar davalı ... Gemisi Donatanı ... ... Ltd. rapora itiraz dilekçesinde de dava konusu zarardan sorumlu olmadığı yönünde beyanlarda bulunmuş olsa da, işbu konu kök raporda detaylı ve gerekçeli bir şekilde incelenmiş ve orada belirtilen gerekçelerle davalının davaya konu hasar sebebiyle sorumlu olmadığı değerlendirilmiş olmakla, kök rapordaki görüşlerinin korunduğunu belirtmişlerdir. Dava dilekçesi , cevap dilekçeleri , konişmento , navlun sözleşmesi,, hasar dosyası ,bilirkişi raporları ile dosya içerisinde bulunan tüm deliller bir bütün olarak düşünüldüğünde ; Tarafların sözleşme veya sözleşme dışı bir hukuki ilişkiden doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlıkların tamamının veya bir kısmının çözümünü hakem veya hakem kuruluna bırakılması hususunda yaptıkları anlaşmalar tahkim sözleşmesi olarak adlandırılmakta olup yalnızca iki tarafın iradeleriyle tasarrufta bulunabilecekleri konularda tahkim sözleşmesi yapılabilir. İster bağımsız bir tahkim sözleşmesi şeklinde isterse bir tahkim şartı şaklinde yapılsın tahkim sözleşmesinin geçerliliği için aranan temel unsurlar geçerli bir tahkim iradesinin varlığı ve yazılı şekil şartıdır. Tahkim sözleşmesinin tabi olduğu şekil 1958 tarihli New York Sözleşmesi'nin 2. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre geçerli tahkim şartından bahsedebilmek için taraflarca imzalanmış yazılı bir anlaşma, karşılıklı mektup teatisi veya telgraf aranmaktadır. Sözleşme uyarınca davacı tarafından taşımadan dolayı tazmin taalebinin belirli bir uyuşmazlığa ilişkin olması karşısında uyuşmazlığın tahkimde çözümü gerekmektedir. HMK'nın 116. maddesinde tahkim itirazı ilk itirazlar arasında sayılmış olup davalı vekilince ıttılla tarihi baz alınarak süresinde tahkim ilk itirazında bulunduğu, davalı vekilince taraflar arasında imzalanan taşıma sözleşmesi ile atıfta bulunduğu charter parti hükümleri gereğince mahkememizin görev ve yetkisine itiraz edildiği anlaşılmakla öncelikle bu hususun incelenmesi gerekmektedir. Taraflar arasındaki konşimento kayıtları incelendiğinde ön yüzünde 20.04.2017 tarihli charter partiye atıf yapıldığı , bu şart uyarınca konişmento tahtında talepte bulunanlar konişmentonun ön yüzünde bulunan charter parti hükümlerine tabi olduğu kaydının yer aldığı , dosyaya davalı vekilince sunulan charter parti incelendiğinde genel tahkim ve tahkim süreçlerinin Londra'da / İngiltere çözümlenmesi gerektiği ileri sürülmüş olup davacının sigortalısı ile halefiyet koşulları gereğince davacı sigorta şirketini bağlayacağından davalı vekilinin tahkim itirazının kabulü ile Davalı ... Gemisi Donatanı ... ... Ltd. yönünden mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Tarafların aktif ve pasif husumet itirazları yönünden yapılan incelemede ; dosya içeriğinde yer alan poliçe örnekleri ile de sabit olduğu gibi davacı sigorta şirketi ile dava dışı sigortalı ... Dış Tic. A.Ş. adına 28.04.2017 tarihinde tanzim edilen ... - 4 no.lu Nakliyat Emtea Taşıma Sigorta Poliçesi ile nakliyat rizikolarına karşı sigorta sözleşmenin yapıldığı, dosyada mevcut dekontlar ile de davacı sigorta şirketinin zararı tazmin ettiği anlaşıldığı , TTK m. 1472 uyarınca davacı sigortacının halefıyet hakkının doğduğu ve buna bağlı olarak aktif husumet ehliyetine sahip olduğunun anlaşıldığı, dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile navlun sözleşmesi, mail yazışmaları, navlun faturası ve taşıma senedinden taraflar arasındaki davaya konu uyuşmazlığın bir gemi ile deniz yoluyla eşya taşıma sözleşmesinden kaynaklandığı, 2 numaralı davalı dava dışı ... Dış Tic. A.Ş.'ye ait yükün taşınması hususunda önce bu şirket ile 2 numaralı davalı ... Ltd. Şti. arasında; ardından da işbu davalı ile 1 numaralı davalı ... Gemisi Donatanı/Taşıyanı ... ... Ltd. arasında aynı yükün taşınması için yeni bir sözleşmenin akdedildiği böylece taşımanın alt/asıl navlun sözleşmesi niteliği arz ettiği, asıl navlun sözleşmesinin taraflarının asıl taşıyan/taşıtan; alt navlun sözleşmesinin tarafları ise alt taşıyan/taşıtan olduğu, konişmento incelendiğinde davalı ... Ltd. Şti.'nin de taşıyan kaydının bulunmadığı, birden fazla navlun sözleşmesinin düzenlenmesi ve buna bağlı olarak birden fazla taşıyan sıfatı bulunduğundan dosyada bulunan diğer belgeler incelenmiş, 19.04.2017 tarihli mail yazışması, 20.04.2017 tarihli taşıma sözleşmesi ve keza ... Ltd. Şti. tarafından tanzim edilmiş olan 02.05.2017 tarihli navlun faturasından, işbu davalının taşıma işine aracılığın ötesinde, bizzat taşımayı taahhüt ettiği, dolayısıyla tarafı olduğu alt navlun sözleşmesi münasebetiyle (alt) taşıyan ve buna bağlı olarak pasif husumet ehliyetini haiz bulunduğu anlaşılmıştır. Hasarın meydana geliş şekli , ihbar ,hasardan kimin sorumlu olduğuna yönelik yapılan incelemede ; Navlun yolu ile yapılan taşımalarda hasar ihbarı 1184 ve 1185 hükümlerine tabidir. Buna göre TTK m. 1184'te tarafların talebi ile resmi makamlarca incelenmesi; 1185'te ise bu şekilde bir inceleme yapılmamış ve yükte de ziya veya hasar varsa; haricen belli olan (gözle görülen) hasarların en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında; ziya veya hasar haricen belli değilse bu yöndeki bildirimin yük gönderilene teslim edildiği tarihten itibaren aralıksız olarak hesap edilecek üç gün içinde yazılı yapılması gerekmektedir. Somut olayda Geminin Seferlik Kiralama/Taşıma Sözleşmesinde taraflar geminin yüklemesi ile alakalı olarak "Yükleme, tahliye ve istifleme+yükü bağlama (lashing) takozlama ve bağları çözme masraf ve riskleri taşıtana/yükletene-gönderene aittir" hükmü ile tüm yük elleçlemesinin ve yükün lashinginin kiralayanlar tarafından yapılması ve geminin bu yüklemeye nezaret etmesi gerekmektedir. Öğretide deniz yolu ile yapılan taşımalarda herhangi bir hasar tespiti yapılmış ise, bunun tahliye limanında yük gemiden tahliye edilmeden tutanak altına alınması ve gemi limandan ayrılmadan Donatanına veya temsilcisi Kaptana veya geminin limandaki donatan tarafından yetkilendirilmiş Acentasına protesto yolu ite ihbar yapılması, hasar hususunda mutabık kalınamadığı durumlarda, bağımsız ekspertiz ve/veya sörvey kuruluşları marifetiyle tespit yaptırılması yolu ile hasar bildirimi yapılması yolu izlenmektedir. Ancak somut olayda gönderilenin gemi aracısına vermiş olduğu ihbarın zamanı belirlenemediğinden hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbar yapılmadığı kanaati hasıl olmuş, dava konusu yüklerin gemiye yüklenmesi, sefer sırasında ve tahliyesinde herhangi bir hasar tespiti yapıldığına ilişkin herhangi bir kayıt olmadığından, heyetimizce hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğine ilişkin bir tespite varılamamıştır. Şu halde bu noktada, ihbarın 3 günlük süre İçinde yapılmamış olunmasının sonuçlarına değinmek gerekir. Konu TTK m. 1185/4 hükmünde açık bir şekilde hükme bağlanmıştır. Buna göre; "Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı deni2de taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse; bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki bu karinelerin aksi ispat olunabilir." İşbu hüküm uyarınca davacı taraf, hasarın deniz yofu ile taşıma sırasında meydana geldiğini ispatlamadıkça, bu zarar sebebiyle davalı taşıyanı sorumlu tutmak mümkün değildir. Dava dosyasındaki hasar tespit tutanaklarının tek taraflı olarak sadece gönderilen tarafından tutulması, hasarın deniz taşıması sırasında oluştuğuna dair davacı tarafça hiçbir ispat vasıtasının ortaya konulamamış olması, hasarın yükün gemiden tahliyesinden önce belirlenmemiş olması ve hasar tutanaklarındaki bazı hasarların taşımacılıktan ziyade malın üretimiyle ilişkili (ayıplı mal) olması hususları birlikte değerlendirildiğinde, davalı ... Hiz Ltd Ştinin dava konusu hasardan sorumlu olamadığı kanaatine varılarak davanın ... yönünden reddine karar verilmiş, davacının iş bu davayı açmakta kötüniyeti açıkça tespit edilemediğinden davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: 1-Davalı ... Gemisi Donatanı ... ... Ltd. vekilinin tahkim itirazının kabulü ile davanın usulden REDDİNE, 2-Davalı ... Hiz. Ltd. Şti. yönünden açılan davanın REDDİNE, 3-Kötü niyet tazminatı taleplerinin REDDİNE, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 568,41 TL den karar harcı olan 80,70 TL nin mahsubu ile fazla alınan 487,71 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya İADESİNE, 5-Davalı ... gemisi donatan taşıyan ... ... Ltd. vekili için takdir edilen 5.100,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp işbu davalıya VERİLMESİNE, 6-Davalı ... Ltd. Şti vekili için takdir edilen 6.918,26 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp işbu davalıya VERİLMESİNE, 7-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA, 8-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davanın reddine karar verildiğinden davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA, 9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara İADESİNE, Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/03/2022 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır