İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/290 E. 2025/288 K.

T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2023/290 Esas KARAR NO :2025/288 DAVA:Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) DAVA TARİHİ:25/04/2023 KARAR TARİHİ:16/04/2025 Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan yargılaması sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili aleyhine ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosya ile davalı tarafından "hasar bedeli" açıklaması ile ilamsız icra takibi yapıldığını, takip müvekkilenin bilgisi dışında kesinleştiğini ve sahip olduğu ticari taksiye haciz konulduğunu, haciz baskısı altında 19.561,76 TL ödenmek zorunda kaldığını, Yapılan ödeme haciz baskısı ile yapıldığını müvekkilinin böyle bir borcunun esasen olmadığını, Gerek takip talebinde gerekse ödeme emrinde borcun sebebi olarak sadece "hasar bedeli" yazıldığını, neyin hasarı olduğu, tazmin sorumluluğumuzun bulunup bulunmadığı, aradaki hukuki ilişkinin niteliği belirtilmeden usulsüzce yapılan takip hernasılsa kesinleştiğini, cebri icra tehdidi altında ödenmek zorunda kalındığını, ....İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasından borçlu olmadıklarını tespitini, cebri icra uygulanması karşısında ödenmek zorunda kalınan 19.561,76 TL 'nin avans faiziyle birlikte davalıdan istirdadını, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... sayılı Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığını davacıya ait ... plaka sayılı aracın 27.10.2020 tarihli gerçekleşen trafik kazasında asli kusurlu olduğunu, kazaya karışan ... plaka sayılı araç sahibine müvekkili sigorta şirketi tarafından ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinden dolayı davacı tarafından ödenen bedelin istirdadı talebiyle bu davanın açıldığını, davacı yanın talebi, hasar dosyası muhteviyatındaki belgeler üzerinden tetkik edildiğini, huzurdaki işbu dava haksız ve yasal dayanaktan yoksun olduğunu, menfi tespit davası ile istirdat davasının birlikte açılması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, ... plakalı araç sürücüsünün kaza esnasında alkollü olduğu tespit edildiğini, dava dilekçesi ile kendisine borçlu olmadığı bir bedelin haksız olarak yükletildiğini beyan ettiğini, davacı yan bu iddiasını destekleyen hiçbir belge ya da bilgiyi dava dilekçesinde sunmadığını, müvekkili şirket durumun rücu etmeye mümkün olduğunu emniyet genel müdürlüğünce tutulan alkol raporu ve kaza tutanakları ile durumun ortada olduğunu, davacının ileri sürdüğü iddiaları gerçeği yansıtmadığını, müvekkili şirketin davacıya karşı haksız bir icra takibi girişimi bulunmadığını, Müvekkilinin şirket üzerine düşen edim yükümünü tam ve eksiksiz olarak ifa ettiğini, davanın istirdat davasına dönüşmesi halinde %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, davanın haksız ve yasal dayanaktan olduğundan bu davanın reddini, davacı aleyhine icra takibinin konusu olan meblağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir. DELİLLER İstanbul .... İcra müdürlüğüne ait ... Esas sayılı dosya suretinin Uyap üzerinden mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. ...Müd.'ne ve ... Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkereye verilen yanıtlar mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. Davaya konu araç tescil kaydının uyap üzerinden dosyamız arasına alınmıştır. Bilirkişiler Sigorta ve Hasar Uzmanı ... ve Makine Mühendisi... tarafından hazırlanan 23/08/2024 tarihli bilirkişi heyet raporundan özetle; "....Hukuki ve nihai karar tamamen Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; tüm dosya kapsamı üzerinde Sayın Mahkemenizin talimatları doğrultusunda yaptığımız inceleme sonucunda, dava konusu somut olayda heyetimiz, davacıya ait ... plakalı ticari taksinin sürücüsü ...'in 90100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı kamyonun sürücüsü ...'in kusursuz olduğu, ... plakalı kamyonun hasar onarım tutarının KDV hariç 15.043,00 TL olduğu, Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından, 29.12.2020 tarihinde 15.043,00 TL hasar tazminatı ... plakalı kamyon maliki ... 'e ödenmiş olduğu, Davacıya ait ... plakalı ticari taksinin sürücüsü ...'in yapılan alkol muayenesinde 0,29 promil alkollü olduğunun tespit edildiği görüş ve kanaatine varmıştır. İş bu bilirkişi raporumuzu takdir ve tensiplerinize saygılarımızla arz ederiz. 23.08.2024..." şeklinde görüş bildirmişlerdir. Bilirkişiler Sigorta ve Hasar Uzmanı ll ve Makine Mühendisi... ve Nöroloji Uzmanı ... tarafından hazırlanan 17/03/2025 tarihli bilirkişi ek heyet raporundan özetle; ".....Hukuki ve nihai karar tamamen Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; tüm dosya kapsamı üzerinde Sayın Mahkemenizin talimatları doğrultusunda yaptığımız inceleme sonucunda, dava konusu somut olayda heyetimiz, davacıya ait ... plakalı ticari taksinin sürücüsü ... %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,... plakalı kamyonun sürücüsü ... kusursuz olduğu, ... plakalı kamyonun hasar onarım tutarının KDV hariç 15.043,00 TL olduğu, Davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından, 29.12.2020 tarihinde 15.043,00 TL hasar tazminatı ... plakalı kamyon maliki ... e ödenmiş olduğu, Davacıya ait ... plakalı ticari taksinin sürücüsü ... yapılan alkol muayenesinde 0,29 promil alkollü olduğunun tespit edildiği ... plakalı araç sürücüsü ... in 27.10. 2020 tarihinde yaptığı kaza anında 0,29 promil alkollü olduğu, alkol etkisiyle güvenli araç sürüş yeteneğini kaybetmediği, kazanın alkole bağlı olarak meydana gelmediği, Görüş ve kanaatine varmıştır. İş bu bilirkişi raporumuzu takdir ve tensiplerinize saygılarımızla arz ederiz. 17.03.2025...." şeklinde ek görüş bildirmişlerdir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; rücuen tazminat istemi sebebiyle başlatılan icra takibine karşı istirdat talebine ilişkindir. Huzurdaki davada uyuşmazlık; davacı tarafından maliki olduğu ... plakalı araç ile dava dışı ... plakalı aracın çarpışması sonucu davacının sigorta şirketi olan davalı tarafından dava dışı şahsa yapılan ödemenin rücusu amacıyla başlatılan .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyada; hasar bedelinin ne kadar olduğu, kadri maruf olup olmadığı, yaşanan kazada kusurun kimde olduğu, rücu şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkindir. Mahkememizce celp edilen .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davalı ... ... Şirketi vekili tarafından mahkememiz davacısı ... aleyhine 15.043,00 TL asıl alacağın yasal faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret olduğu anlaşılmıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.”; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.” 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir. Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.” şeklinde ifade edilmiştir. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 95. maddesinde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir." düzenlemesi yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun 48. maddesinde, alkollü içki alması nedeniyle güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu ifade edilmiştir. Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. maddesinde, alkollü içki almış olması nedeniyle güvenli sürme yeteneğini kaybetmiş kişilerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu açıklandıktan sonra, bu konu ile ilgili olan "b-2" bendinde, alkollü içki almış olarak araç kullandığı tespit edilen diğer araç sürücülerinden kandaki alkol miktarı 0.50 promil üstünde olanların araç kullanamayacakları belirtilmiştir. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4.c maddesinde, tazminatı gerektiren olay işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin veya motorlu aracın hatır için karşılıksız olarak kendilerine verilen kişilerin uyuşturucu veya keyif verici maddeler almış olarak aracı sevk ve idare etmeleri esnasında meydana gelmiş veya olay yukarıda sayılan kişilerin alkollü içki almış olmaları nedeniyle aracı güvenli sürme yeteneklerini kaybetmiş bulunmalarından ileri geliyorsa sigortacının sigorta ettirene rücu hakkı olduğu açıklanmıştır. Yukarıda yapılan açıklamalar ve anılan yasal düzenlemeler ışığında dosya kapsamı incelendiğinde; somut uyuşmazlıkta 27/10/2020 kaza tarihinde yaşanan kaza için alınan 17/03/2025 tarihli kusur raporunda davacıya ait davalı sigorta şirketince ZMMS kapsamında teminat altına alınan ve dava dışı sürücü tarafından kullanılan ... plakalı aracın kazanın oluşumunda %100 kusurlu, dava dışı karşı araç sürücüsünün ise kusursuz olduğu kanaatinin bildirildiği ve kusur durumuna ilişkin bu tespitin kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu görülmüş olup alınan ek raporda ise nörolog bilirkişi tarafından belirlendiği üzere kaza anında sürücünün 0,29 promil alkollü olduğu ve kazanın alkole bağlı olarak meydana gelmediği tespit edilmiştir. Anılı raporlar denetime elverişli ve gerekçeli olduğundan mahkememizce raporlara itibar edilmiştir. Açıklandığı üzere davalının sigortalısı olan davacıdan kazanın oluşumuna sebebiyet verdiğinden bahisle alacak talep edebilmesi için hasarın teminat dışı kalmış olması gerekir. Bunun içinse kazanın meydana geliş şekli itibariyle sürücünün salt (münhasıran) alkolün etkisi altında kaza yapmış olması gerekmektedir. Yani davacı sürücünün alkollü olması tek başına hasarın teminat dışı kalmasını gerektirmez. Böyle bir durumda da hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü 6762 sayılı TTK'nun 1281. Maddesi (6102 sayılı TTK'nın 1409. maddesi) hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir. Davalı ise kazanın münhasıran alkol etkisiyle meydana geldiğini ispatlayamamış olup rücu koşulları oluşmadığından ve davalının davacıdan talep edebileceği bir bedel bulunmadığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. Ayrıca taleple bağlılık ilkesi gereği faiz başlangıcı olarak dava tarihi esas alınmış, davacı tacir olmadığından ve takipte talep edilen bedel yasal faiz olduğundan istirdatı kabul edilen bedel için yasal faiz uygulanmıştır. Açıklanan tüm bu nedenlerle davanın kabulü ile; Davacının davalı tarafından başlatılan .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespiti ile, davalıya ödenen 19.561,76 TL'nin 25/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm verilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile; Davacının davalı tarafından başlatılan .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespiti ile, davalıya ödenen 19.561,76 TL'nin 25/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan ‭1.336,26 TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 334,08 TL harcın mahsubu ile bakiye ‭1.002,18 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 3-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafça yapılan 15.225,50 TL yargılama giderinin, davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 4-Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yerolmadığına, 5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 19.561,76 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, 6-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 7-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine, 8-Davacı tarafça peşin yatırılan 334,08 TL peşin ve 179,90 TL başvurma harcının toplam ‭513,98‬ TL davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 9-Devletçe karşılanan 3.120 TL arabuluculuk ücretinin, davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafın yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/04/2025 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır