İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/372 E. 2025/727 K.

T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2022/372 Esas KARAR NO:2025/727

DAVA:6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Alacak) DAVA TARİHİ:21/12/2012 KARAR TARİHİ:05/11/2025

Mahkememizin ... esas sayılı dosyasına yapılan yargılama sonunda verilen karar Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 14/02/2022 günlü 2020/8098 E. 2022/1102 K. Sayılı ilamı ile bozularak yine mahkememizin 2022/372 sayılı esasına kaydı yapılan dosyanın yapılan açık yargılaması sonunda ; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Müvekkili şirketin ile davalı şirket arasında düzenlenen finansal kiralama sözleşmesi, tadil sözleşmesi gereğince, davalı kiraları ödemeyerek temerrüde düştüğünü, vadesi gelen borçların ödenmesi için Finansal Kiralama Kanunun 23.maddesi gereğince ... 48.noterliğinden 28/06/2012 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname keşide edilerek 60 günlük yasal süre ödemesi tanındığını, ödeme olmadığı takdirde sözleşme fesih edileceğini ve sözleşme fesih edileceğini ve sözleşme konusu malların 5 gün içerisinde davacıya teslim edileceğini, ihtarnamenin davalı şirkete 03/07/2012 tarihinde tebliğ edildiğini, davalının kira borçlarını ve temerrüt faizlerini ödemediğini, FKK. 25.maddesine göre kiralamaya konu dava konusu malın teslim alındığı şekilde geri verilmesi gerektiğini, davalının kiralanan üzerindeki zilyetlik hakkını yitirdiğini, kiralanan malın kiracıdan alınarak davacıya teslimini sağlamak amacıyla .... Asliye Ticaret Mahkemesine ihtiyati tedbir talebiyle ... D. İş dosyasıyla baş vurulduğunu, taleplerinin sayın mahkemece kabul edildiğini, açıklanan nedenlerle iş bu davanın açıldığını, davacı şirkete ait malların tespiti ile teslimine , ihtiyati tedbir kararının dava sonuna kadar devamına, iadesi ve teslimi mümkün olmayan malların bedelinin davalıdan alınarak davacı şirkete verilmesine açılan davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır. DELİLLER VE GEREKÇE : Dava, FKK’nun 24. ve 25. md hükümlerine dayalı olarak, Finansal Kiralama Sözleşmesine konu emtianın, edimini yerine getirmeyen davalı – kiracıdan istirdadı istemine ilişkindir. Dava açılmadan önce davacı vekili .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Değişik İş Sayılı dosyasında davacı şirket ile davalı şirket arasında finansal kiralama sözleşmesi yapıldığı, kiralananların davacıya teslim edildiği ancak davalının kiralarını ödemediğini bu nedenle temerrüde düştüğünü, davalıya ihtarname gönderildiğini buna rağmen borçlarını ödemediğini ve kiralananların iade edilmediğini bildirdiğini bu nedenle sözleşmeye konu malın teminatsız olarak müvekkili şirkete ihtiyati tedbir yolu ile teslim edilmesine karar verilmesini talep ettiği , ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Değişik iş sayılı dosyasında '' 1 Adet 2011 MODEL ... SERİ NO'LU ... KAMERALI SERTLİK ÖLÇÜM CİHAZI, 1 Adet 2011 MODEL ... SERİ NO'LU ... KAMERALI SERTLİK ÖLÇÜM CİHAZI, 1 ADET 2011 MODEL ... SERİ NOLU PROFİL PROJEKTÖR CİHAZI, 1 ADET 2011 MODEL KAPLAMA KALINDIĞI ÖLÇÜM CİHAZI ... ... ( SERİ NUMARASI, ...) 1 SET ..., ... SERİ NOLU ENDÜSTRİYEL TİP MİKRO YAPI ANALİZ MİKROSKOBU ... ... SET MUHTEVİYATI İLE BİRLİKTE , emtianın yediemin sıfatıyla davacıya teslimine, '''' şeklinde karar vermiştir. Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında verilin 11/09/2012 tarihli karar ile ''Dava, FKK’nun 24. ve 25. md hükümlerine dayalı olarak, Finansal Kiralama Sözleşmesine konu emtianın, edimini yerine getirmeyen davalı – kiracıdan istirdadı istemine ilişkindir. Finansal Kiralama Konusu mallar, 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu’nun 23. maddesi gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. Yasanın 24. maddesi hükmü gereğince de kiracı sözleşme süresinde finansal kiralama konusu malların zilyedi olup, malları sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. Yasanın 30. maddesine göre sözleşme süresinin dolması, sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 31. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde, 32 ve 33. maddeleri gereğince kiracı, finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana derhal geri vermekle yükümlüdür. Davacı vekili tarafından dosyaya yazılı deliller sunulmuştur. Taraflar arasında, .... Noterliğinin 18/08/2011 tarih ve ... yevmiye nolu ve aynı noterliğin 01/12/2011 tarih ve ... yevmiye nolu Finansal Kiralama Sözleşmelerine düzenlendiği, proforma faturada belirtilen makine ve ekipmanların davalıya teslim edildiği anlaşılmıştır. 6361 Sayılı Yasanın 31. maddesi ve sözleşme şartı gereğince; yasal 60 günlük ve ayrıca verilen süre içerisinde, kira bedellerinin ödenmesi, aksi halde sözleşmenin fesh edilmiş sayılacağına dair ... 48. Noterliğinin 19/07/2012 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamenin davalıya tebliğine rağmen, borcun ödenmediği ve emtianın da iade edilmediği anlaşılmıştır. Davalı tarafından, finansal kiralama bedelini ödediğine veya borcun olmadığına ilişkin MK’nun 6. ve HMK’nun 200 ve izleyen maddeleri hükümleri uyarınca yasal delilleri dosyaya ibraz edilmemiştir. Toplanan deliller münderacatına göre, davalının temerrüte düşdüğü ve FKK ve Finansal Kiralama Sözleşmesi gereği keşide edilen ihtara rağmen de davalı ediminin yerine getirildiğine dair kanıt ibraz edilmediğinden, dava sabit olmakla kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur..'' şeklinde karar verilmiş, vaki karara yapılan istinaf itirazı üzerine Yargıtay 11.H.D.' nin 14/02/2022 günlü 2020/8098 E. 2022/1102 K. Sayılı ilamı ile '' Dava, finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan malın iadesi davasıdır. Mahkemece davanın kabulüne dair karar verilmişse de; davalıya çıkarılan tebligatta ‘adreste kimse bulunmaması nedeniyle muhatabın en yakın komşusundan sorularak adresin kapalı olduğu beyanıyla tebligatın muhtarlığa teslim edildiği anlaşılmıştır. 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun “Tüzel kişilerin memur ve müstahdemlerine tebligat” başlıklı 21. maddesi, “Tüzel kişiler adına tebligatı almaya yetkili kişiler, herhangi bir sebeple mutat iş saatlerinde işyerinde bulunmamaları veya o sırada evrakı bizzat alamayacak bir halde olmaları durumunda tebliğ, tüzel kişinin o yerdeki sürekli çalışan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır. (2) Ancak, kendisine tebliğ yapılacak memur veya müstahdemin, tüzel kişinin o yerdeki teşkilatı veya personeli içinde görev itibariyle tebligatın muhatabı olan tüzel kişinin temsilcisinden sonra gelen bir kimse veya evrak müdürü gibi esasen bu tür işlerle görevlendirilmiş bir kişi olması gereklidir. (3) Bu kişilerin de bulunmaması halinde, bu husus tebliğ mazbatasında belirtilir ve tebliğ, o yerdeki diğer bir memur veya müstahdeme yapılır.” şeklindedir. Yine Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik’in Muhatabın adreste bulunmaması, ölmesi veya adresinden sürekli olarak ayrılması halinde yapılacak işlem başlıklı 30.maddesi “ (1) Adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine meşruhat verilerek çıkarılan tebligatlar hariç olmak üzere, muhatap veya muhatap adına tebliğ yapılabilecek olanlardan hiçbiri gösterilen adreste sürekli olarak bulunmazsa, tebliğ memurunun, adreste bulunmama sebebini bilmesi muhtemel komşu, yönetici, kapıcı, muhtar, ihtiyar heyeti veya meclisi üyeleri, kolluk amir ve memurlarından araştırarak beyanlarını tebliğ mazbatasına yazıp imzalatması, imzadan çekinmeleri halinde bu durumu yazarak imzalaması gerekir. (2) Muhatap ölmüşse veya gösterilen adresten sürekli olarak ayrılmış ve yeni adresi de tebliğ memurunca tespit edilememişse tebligat evrakı, tebligatı çıkaran mercie geri gönderilir." hükmünü amirdir. Somut olayda, davalı şirkete gönderilen tebligat mazbatasında adresin kapalı olduğu bilgisi yer almakla birlikte muhatabın adreste bulunmama sebebi, geçici yada sürekli kapalılık durumuna dair bilgi yer almadığından dava dilekçesi yapılan tebligatının usulsüz olduğu anlaşılmaktadır. Bu usulsüzlük ise hukuki dinlenme hakkına aykırılık sonucunu doğurmaktadır. Bu nedenle davalı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, (2) Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödediği peşin temyiz harcının isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, 14/02/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. '' gerekçesi ile bozulmuş olup, yeniden yargılama yapılmıştır. Mahkememizin 2022/372 sayılı esasına kayıt edilen dava dosyasının yargılaması devam etmiştir. .... İcra Dairesine yazılan müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır. Bozma Öncesi 25/06/2013 tarih ve ... Esas sayılı dosyada Bilirkişi ... raporunda '' Esas takdir sayın mahkemenize ait olmak üzer, dava dosyasına inceleme günü sunulan belgeler ve yapılan bilirkişi incelemesinde, taraflar arasında imzalanan ... sözleşme numaralı finansal kira sözleşmesine göre; davalının davacı şirkete ödemesi gereken finansal kiralama borçlarından dolayı 28/06/2012 tarihinde ihtarname keşide edildiği, ihtarname tarihi itibariyle davacı şirketi ticari defterlerinde 15100.120.02.66565- USD hesabında; davalının davacıya 6.799,04 TL döviz cinsinden değeri 3.732,67 USD finansal kira borcu olarak muhasebe kaydının yapılmış olduğu, davacı şirket ... sözleşme numaralı finansal kira sözleşme ile ilgili temerrüde düşen davalı şirket hakkında ... 48. Noterliğinden 28/06/2012 tarih ... yevmiye numarasıyla ihtarname keşide ettiği, çekilen ihtarnamenin davalı şirkete 03/07/20152 tarihinde tebliğ edildiği, Finansal kiralama sözleşmesinin ilgili maddeleri ve F.K.K. 'un 25.maddesi gereğince borcun ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 60+5 gün içerisinde davalı şirket kiralama bedelleri ve temerrüt faizlerini ödemediği takdirde temerrüde düşeceğinin yazıla olduğu , buna göre 03/07/2012 tarihinde 60+5 günlük süreler eklendiği takdirde, 06/09/2012 tarihi itibariyle davacının ticari defterlerinde 15100.120.02.66565- USD hesabında; davalının davacıya 10.647,33 TL döviz cinsinden değeri 5.892,27 USD finansal kira borcu olarak muhasebe kaydının yapılmış olduğu, yüce mahkemenizde açılan malın iadesi ve alacak davasında imzalanan sözleşme maddelerine göre davalıya keşide edilen ihtarname neticesinde davalının temerrüde düşdüğü ve davalı edimlerini yerine getirmeyerek F.K.K.'nun 25.maddesi ve F.K. Sözleşmelerinin ilgili maddelei gereğince kiralamaya konu malların teslim alındığı şekilde geri verilmesi borcu ile fesih şartlarının oluşmuş olduğu, davacının yüce mahkemenizden talebi olan malın iadesi, ihtiyati tedbir kararının dava sonuna kadar devamına iade ve teslimiyle mümkün olmayan malların bedelinin tahsili ile ilgili kararların yüce mahkemenizin takdirlerinde olacağı, keyfiyet H.M.K. 282.madde hükmü gözetilmek kaydıyla ve H.M.K. 266/C 2. Uyarınca bil cümle hukuki tavsif ve takdir sayın mahkemeye ait olmak üzere iş bu raporumuzu saygılarımızla arz ederim. '' şeklinde görüşte bulunmuştur. Mahkememiz 2022/372 Esas sayılı dosyasında Bilirkişiler ... ve ... 27/11/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda :Dosya kapsamında bulunan ve faturası ibraz edilmiş olan 4 adet cihazın fatura tarihleri dikkate alınarak dava tarihi itibariyle değerlerinin;  ... Kameralı Sertlik Ölçüm Cihazının değerinin 35.802,56 TL ,  ... Sertlik Ölçüm Cihazı değerinin 11.884,22 TL,  Profil Projektör Cihazının değerinin 26.698,45 TL ,  Kaplama Kalınlığı Ölçüm ... ... Cihazının değerinin 15.591,34 TL Olduğu, görüş ve kanaatine varılmıştır. Hukuki değerlendirmesi Sayın Mahkemede olmak üzere nihai takdirlerine ve tensiplerine saygılarımızla arz ederiz. 27/11/2023 '' şeklinde görüşte bulunmuşlardır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2020/8098 Esas, 2022/1102 Karar sayılı ilamı ile verilen bozma kararı sonrasında davalı tarafa tebligat çıkarılmış ve usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir. Dava, kira bedeli ve işlemiş faiz borçlarının ödenmemesi-temerrüt sebebiyle finansal kiralama sözleşmesine konu malın davalıdan istirdadı istemine ilişkindir. Temlik eden davacı ... ile davalı arasında 18.08.2011 tarihli finansal kiralama sözleşmesi ve 01.12.2011 tarihli finansal kiralama tadil sözleşmesi imzalandığı, sözleşme gereğince sözleşme kapsamındaki malların davalıya teslim edildiği, Temlik eden davacı ... tarafından ... 48. Noterliği'nin 19/07/2012 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile 6361 sayılı Yasa'nın 31. maddesi ve sözleşme şartı gereğince; yasal 60 günlük ve ayrıca verilen süre içerisinde, kira bedellerinin ödenmesi, aksi halde sözleşmenin fesh edilmiş sayılacağı hususunun ihtar edildiği ve 03.07.2012 tarihinde ihtarnamenin tebliğ edildiği görülmüştür. Dava konusu malın dava tarihindeki ikinci el rayiç satış değerininhesaplanmasına dair ara karar tesis edilmiş eksik hesaplanan makine bedellerine ilişkin olarak davacı tarafça fatura ibraz edilmesi üzerine, dava değerinin 107.976,57-TL olduğu anlaşılmakla eksik peşin karar harç davacı tarafa ihtar edilerek tamamlatılmıştır. 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun düzenlemesine göre; Kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, sözleşmenin amacına uygun olarak her türlü faydayı elde etme hakkına sahiptir (madde 24/1). Kiralayan, finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya verdiği otuz günlük süre içinde de bu bedelin ödenmemesi hâlinde, sözleşmeyi feshedebilir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödememesi nedeniyle ihtara muhatap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir (Madde 31/1). Sözleşme sona erdiğinde, sözleşmeden doğan satın alma hakkını kullanmayan veya bu hakkı bulunmayan kiracı finansal kiralama konusu malı derhâl geri vermekle mükelleftir (Madde 32/1). Sözleşmenin kiralayan tarafından feshi ile 30 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca kiracı tarafından feshi hâllerinde, kiracı malı iade ile yükümlüdür. İade edilen malın üçüncü kişilere satılması hâlinde sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından düşük olması durumunda aradaki fark kiracı tarafından kiralayana ödenir. Sözleşmede aksi bir değer kararlaştırılmadıkça iade edilen malın satış bedelinin, vadesi gelmemiş finansal kiralama bedelleri ile varsa kiralayanın bunu aşan zararı toplamından yüksek olması durumunda aradaki fark kiralayan tarafından kiracıya ödenir. İade alınan malın üçüncü kişilere finansal kiralama yöntemiyle kiralanması hâlinde de aynı esaslar uygulanır (Madde 33/1). Toplanan deliller, bilirkişi raporu ve yukarıda özetlenen yasal düzenlemelere göre,Temlik eden davacı ... ile davalı arasında .... Noterliği'nin ... yevmiye nolu 18.08.2011 tarihli finansal kiralama sözleşmesi ve aynı noterliğin ... yevmiye nolu 01.12.2011 tarihli finansal kiralama tadil sözleşmesi imzalandığı, sözleşme gereğince sözleşme kapsamındaki malların davalıya teslim edildiği, Temlik eden davacı ... tarafından ... 48. Noterliği'nin 19/07/2012 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile 6361 sayılı Yasa'nın 31. maddesi ve sözleşme şartı gereğince; yasal 60 günlük ve ayrıca verilen süre içerisinde, kira bedellerinin ödenmesi, aksi halde sözleşmenin fesh edilmiş sayılacağı hususunun ihtar edildiği ve 03.07.2012 tarihinde ihtarnamenin tebliğ edildiği, davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamış olsa dahi ödeme iddiasının yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği anlaşılmakla .... İcra Dairesinin ... sayılı takip dosyasında satılan gayrimenkul olduğu mükerrer tahsilat durumu oluşacağın yönelik iddiası bakımından icra dosyası celp edilmiş söz konusu takip dosyasının kira bedellerinin tahsili amacıyla yürütülen takip olduğu, tebliğe rağmen borcun ödenmediği ve fesholunan dava konusu sözleşmeye ait emtianın da iade edilmediğinin anlaşılmakla sözleşmenin fesih ve malın mülkiyet sahibi davacıya iadesi koşullarının oluştuğu anlaşıldığından, aşağıdaki şekilde davanın kabulüne ve finansal kiralamaya konu malın davacıya iadesine karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle; 1-Davanın KABULÜ ile; Dava konusunu devreden ... Kiralama şirketi ile davalı ... ve Bağl. Elem. San Tic. AŞ. arasında imzalanan .... Noterliğinin 18/08/2011 tarih ve ... yevmiye nolu ve 01/12/2011 tarih ... yevmiye nolu Finansal Kiralama Sözleşmelerine konu dava konusu; "1 Adet 2011 Model, ... Seri Nolu, ... Kameralı Sertlik Ölçüm Cihazı, 1 Adet 2011 Model, ... Seri Nolu, ... Sertlik Ölçüm Cihazı, 1 Adet 2011 Model, ... Seri nolu, Profil Projektör Cihazı, 1 Adet 2011 Model, Kaplama Kalındığı Ölçüm Cihazı ... ... (Seri Numarası ...) 1 Set ..., ... Seri Nolu, Endüstriyel Tip Mikro Yapı analiz Mikroskobu ... ... Set Muhteviyatı ile birlikte" menkul malların davalıdan aynen teslim alınarak davacı tarafa İADESİNE, 2-Aynen iade mümkün olmadığı taktirde İcra Müdürlüğünce İİK'nun 24. madde uygulanmasına, 3-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 6.146,30 TL karar-ilam harcından, davacı tarafından peşin yatırılan 891,00 TL harcın ve 952,97 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 4.302,33 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine, 4-Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 891,00 TL peşin harç , 952,97 TL tamamlama harcı ve 21,15 TL Başvuru harcı olmak üzere toplam 1.865,12 TL harcın davalıdan alınarak temlik alan davacıya ödenmesine, 5-Dava tam kabul ile sonuçlandığından, davacı tarafından yapılan 3.520,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile temlik alan davacıya ödenmesine, 6-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp temlik alan davacıya ödenmesine, 7-Dava tam kabul ile sonuçlandığından davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 8-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve istek halinde ilgili tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay'da temyiz yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/11/2025

Katip ... E-imza

Hakim ... E-imza