İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/483 E. 2024/678 K.

T.C. İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2014/483 Esas KARAR NO : 2024/678 DAVA : Tazminat DAVA DEĞERİ : 1.708.742,76 TL DAVA TARİHİ : 18/03/2011 KARAR TARİHİ : 24/10/2024 Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin merkezi İstanbul da bulunan 12 üye devletin taraf olarak kurduğu tüzel kişiliğe haiz uluslar arası bir örgüt olup 2 nolu davalı ... ... ...'nin örgüt bünyesinde muhasebeci olarak çalıştığını ve adı geçenin müvekkili ... kullanılarak sahtecilik ve dolandırıcılık suretiyle müvekkilinin temsil yetkisi ... ...'e ait olmasına rağmen davalı banka nezdinde müvekkili hesaplarını teminat olarak göstererek yine müvekkili adına kredi kullanıldığı intibağını uyandırarak kredinin davalı ... ... ... tarafından tahsil edildiğini, kredinin geri ödenmemesi akabinde müvekkili hesaplarında bulunan 776.481,10 Euro'ya (1.589.143,97 TL) el konulduğunun davalı banka tarafından müvekkiline bildirildiğini ve olaydan bu suretle haberdar olduklarının, ayrıca davalı bankanın bildirimde bulunmadığı ... nolu hesaptan tahsilat yaptığını, diğer davalı hakkında vaki suç duyurusu üzerine kamu davası açılmış olup, ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2010/... E. Sayılı dosyasında davanın derdest bulunduğunu, müvekkilinin davalı bankadan kredi talebinde bulunmadığını, davalı bankanın müvekkili ile aralarında bulunan sözleşmeye aykırı olarak haraket ettiğini ve müvekkilinden haksız tahsilatta bulunduğunu belirterek haksız olarak tahsil ettiği 1.708.742,76 TL.'nin 29.03.2010 tarihli ihtarname tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2. maddesi uyarınca Merkez Bankası'nın kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı ile birlikte hesaplanacak temerrüt faizi ile davalı bankadan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, bankanın sorumluluğu ile ilgili mahkemece farklı bir sonuca ulaşılması halinde belirtilen meblağın faizi ile birlikte diğer davalı ... ... ...'den tahsilini masraf ve ücreti vekaletin davalıya yüklenmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP:Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkili bankanın ... Şubesi'ndeki hesapları ile ilgili tüm işlemleri 2002 ve 2010 yılları arasında diğer davalı ... ... ...'in yürüttüğünü, adı geçenin 2002 yılından 2010 yılına kadar sevk ve idare ettiği para miktarının yaklaşık 80.000. TL civarında olduğunu, yapılan yetkilendirmeler ile davalı ... ... ...'in tüm hesaplarda sınırsız yetkili olduğunu ve kredi hesaplarında da yetkisinin bulunduğunu, şirket tarafından kullandırılan bir kısım kredinin geri ödemesinin kedilerine yapıldığını, müvekkili bankanın sözleşmeye uygun davrandığını, davacını iddia ettiği zararını öncelikle diğer davalıdan talep etmesi gerektiğini belirterek haksız ve mesnetsiz davanın reddini savunmuştur. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Mahkememize işbu dosyanın ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2011/... Esas sayılı dosyası olarak ... tarafından ... ... ... ve ... Bankası aleyhine açıldığı, ... Bankası aleyhine açılan davanın tefrik edilerek mahkememizin değil ... ATM'nin 2011/... Esasını aldığı, ve mahkemelerin yeniden heyet haline dönüşmesi ile mahkememizin yukarıdaki esasına kaydının yapıldığı, davalı ... ... ... yönünden ise davanın görevsizlik kararı verilerek dosyanın işbu davalı yönünden ile İstanbul İş Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verildiği ve kararın kesinleşerek ... İş Mahkemesi'nin ... Esasasına kaydedilerek işbu davalı yönünden yargılamaya devam edildiği anlaşılmıştır. Mahkememiz tarafından deliller toplanılmış, ilgili belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır. Mahkememizde açılan işbu dava, davacı ...'nün, üye devletler ve fonlardan sağlanan gelirlerinin aktarıldığı ve İşbirliği Örgütü amacına uygun kullanıldığı davalı bankanın ... Şubesinde açılan hesapta , işlem yapma yetkisi bulunan ve Ekonomik İşbirliği Örgütü bünyesinde muhasebeci olarak çalışan ... ... ...'in davacıyı temsilen, örgütün çalışanlarına yapılacak ödemeler ve bina ve hizmetlerine yönelik giderlerin ödenmesi vb işlemlerle ilişkin olmasına rağmen, davalı bankaya gönderilen 22/01/2010 tarihli yazı ile 400 Euro veya karşılığı USD veya 800 TL'yi aşan işlemlerde çift imzalanması gerektiği, bu tür talimatların biri örgüt genel sekreteri , Genel sekreter yardımcısı ve muhasebe müdürünün katılımı ile yapılabileceği bankaya bildirildiği halde, belirtilen meblağları aşan işlemler için 22/01/2010 tarihinden itibaren çift imzalanması gerekirken, davacının davalı bankaya gönderilen 09/12/2009 tarihli yazısı ile, davalı banka nezdinde ***5.083 , 5.107 , 5.094 nolu ... Kalkınma Fonu (YKF) adına açılan fon kapsamında açılacak hesaplar üzerinde yalnızca fon yöneticisi ...in tek yetkili olarak işlem yapma yetkisi olduğu bildirilmesine rağmen, davalı ... ... ... ile davacı arasındaki sözleşme 26/02/2010 tarihinde sona erdirilmesinden sonra, davacı adına işbu ... ... ...'in davalı banka ile ticari kredi sözleşmesi imzaladığı ve ... hesaplarını teminat göstererek, yüklü miktarlarda para çektiği, 26/02/2010 tarihinde davalı bankadan ... yöneticisi ...e gelen e posta ile süresi 28/02/2012 tarihinde dolacak kredinin süresinin uzatılıp uzatılmayacağının sorulması üzerine, e posta davalı bankanın ... Şubesi Müdürlüğüne yönlendirilerek, durumun açıklanmasının istenilmesi üzerine 09/03/2010 tarihinde davacıya gelen e posta ile, ... bünyesinde Yunanistan ile ortaklaşa yürütülecek bir proje için kredi hesabı açıldığı, söz konusu kredinin vade uzatımı için talimata ihtiyaç duyulduğu bildirilmesi üzerine, davalı bankaya yapılan ihtarat ve uyarılara rağmen, davalı bankanın 02/04/2010 tarihinde kredi hesabını kat ederek davacının teminat hesaplarından toplam 1.589.143,97-TL kredinin tahsil ve tasfiye edildiğinin bildirildiği ve davalı bankanın diğer davalı ... ... ...'in kullandığı kredilerin geri ödenmesi için davacının 5.115 5.110 ve 5.119 numaralı fon ve hesaplarındaki 776.481,10-Euro'ya el konulduğu bildirilmesine rağmen davacaya ait 5.119 numaralı hesabının bulunmadığı, davalı bankanın bu hesap yerine ... nolu hesaptan 02/04/2010 tarihinde tahsilat yaptığı belirtilerek, davalı bankanın yetkisi bulunmayan ... ... ... ile sözleşme yaparak , ticari kredi yapılması yönünde hak ehliyeti olmadığı halde davacı örgüt hesaplarından tahsil edilen toplam 1.708.742,76-TL'nin avans faizi ile birlikte davalı banka ve davacı ... Örgütünün mali müşaviri-çalışanı davalı ... ... ...'den tahsiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir. Mahkememiz tarafından taraf delilleri toplanarak, kredi sözleşmeleri ve verilen talimatlar dosya içerisine alındıktan sonra alınan bilirkişi raporları ile; A-Bilirkişiler ... , ... ve Dr. ... tarafından hazırlanan raporda özetle; "1- Davacı ... nezdindeki ... ’nun T.C. ... Bankası ... Şubesindeki ... no lu hesabındaki 500.000 Euro ya davalı Bankaca rehin ve blokaj konulmak suretiyle yazılı talimata ve Bankacılık Kanununa aykırı şekilde ... ... ...’e nakit karşılığı işlemiş faizleri dahil 1.589.143,97 TL kredi kullandırılmış olduğu, davalı bankanın kanuna aykırı işlemleriyle davacı Kuruluşu 1.589.143,97 TL maddi zarar uğratmış olduğu, 2- T.C. ... Bankası ... Şubesi nezdinde hukuka aykırı şekilde açılan nakit karşılığı 1.589.143,97 TL ( 776.481,10 EURO ) kredi borç bakiyesinin 31.03.2010 tarihinde; ... - -EURO), ... (116.964,50 EURO) vadeli hesapların kapatılması ve ... no.lu vadesiz hesaptan 69.516,60 EURO’nun Türk Lirasına çevrilmesi sonucunda, 1.506.435.- TL ana para, 51.337,46 TL dönem faizi, 31.371,51 TL fer’ileri olmak üzere toplam 1.589.143,97 TL olarak kapatılmış olduğu, 3- Davalı T.C. ... Bankası ... Şubesinin davacı ... ile Kuruluş nezdindeki ...’na ait döviz tevdiat hesabı üzerine usulsüz rehin koymak suretiyle davacının bilgisi ve onayı dışında nakit karşılığı kredi kullandırmak suretiyle davacı Kuruluşa vermiş bulunduğu 1.589.143,97 TL zarardan dolayı sorumlu olduğu, söz konusu tutara 31.03.2010 ila dava tarihi olan 18.03.2011 arasında yürütülebilecek avans faizinin 245.169,60 TL olduğu " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür. B-Bilirkişiler ..., ve ... tarafından hazırlanan raporda özetle; "-Davalı bankanın davacı örgüt adına tesis edip kullandırdığı Borçlu Cari Hesap kredisinin 31.03.2010 tarihi itibarıyla borç bakiyesi 1.532.369,84 TL olup, davalı bankaca aynı tarih itibarıyla hesaplanan kapama tutarı 1.589.143,97 TL olarak davacı örgütün fon hesaplarından tahsil edilmek sureti ile söz konusu kredinin kapatıldığı, -Davacı örgütün davalı banka nezdinde tuttuğu fonların yine davacı adına tesis edilen kredilere takas/mahsup edilip edilemeyeceği hususunun Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, -Davacı Örgüt Genel Sekreter Yardımcısı Büyükelçi ... tarafından 22.01.2009 tarihinde sekretaryanın Finans Sorumlusuna KREDİ AÇMA/KAPAMA yetkisi verilmekle birlikte söz konusu yetkinin örgütün davalı banka nezdindeki fonlarını kredi teminatı için REHİN VERME/BLOKE ETME yetkisini içermediği " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür. C-Bilirkişiler ... tarafından hazırlanan raporda özetle; "Davacı ... nezdindeki ... 'nun T.C.... Bankası ... Şubesindeki ... no lu hesabındaki 500.000 Euro ya davalı Bankaca rehin (blokaj) konulmak suretiyle nakit karşılığı nakit kredi tahsis edildiği ve kullandırıldığı, Kullanılan Kredilerin davacı kurum hesaplarına girdiği hakkında bir tespit yapılmadığı, Kullandırılan kredinin, 31.03.2010 tarihinde davacı kuruma ait Döviz Tevdiat Hesabından 776.481,10 EURO bozarak TL ye çevrilip günlük kurdan 1.589.143,97 TL tutarı ile ödenerek kapatıldığı, Davacı ... ... Örgütü Sekretaryası ile davalı banka şubesi arasında toplamı 1.560.000 TL'ne ulaşan Genel Kredi Sözleşmesi ve Limit artırımları, Şirket Kredi Kartı Sözleşmesi ve KMH Sözleşmelerinde taraf olarak yalnızca Finans Sorumlusu ... ... ...'in imzasının olduğu tespit edildiği, ... ... ... tarafından imzalandığı anlaşılan Ticari Genel Kredi Sözleşmesi bakımından yetkisiz temsil kurallarının uygulanması gerektiği; davalı bankanın ... ... ...'in bu nitelikte bir sözleşmeyi imzalamak üzere davacı tüzel kişi tarafından yetkilendirildiği iddiasını ispat edemediği; bu sebeple davacı tüzel kişinin bu sözleşmeye dayalı olarak sorumlu tutulamayacağı, Aynı şekilde davacı tüzel kişinin bu sözleşmeyi benimsediği yönündeki iddianın da ispat edilemediği; bu sebeple sözleşmeden kaynaklanan borcun ödenmesinden sorumlu tutulamayacağı; Davalı bankanın yukarıda sözü edilen takas mahsup işlemini yapmasını mümkün kılan hukuki bir dayanağının bulunmadığı bu sebeple davacı tüzel kişinin hesabında bulunan meblağı, takas-mahsup işleminin yapıldığı tarihten itibaren hesaplanacak faizi ile birlikte davacı tüzel kişiye iade etmekle yükümlü olduğu; Hiç kuşkusuz söz konusu krediyi bizzat kullandığı anlaşılan ... ... ...'in bankaya karşı sorumlu olduğu ve davalı bankanın hem yetkisiz temsil hükümlerine hem de aralarında fiilen kurulduğu anlaşılan kredi ilişkisine dayalı olarak, uğradığı zararların tamamını ... ... ...'den talep edebileceği, Kredi komitesi sıfatı ile kredi tahsisi yapan - krediyi kullandıran davalı bankanın, şirket mizanı ve diğer tüm tahsis için gerekli bilgilerin değerlendirilmediği, kredi kullandırımında olağan dışı sayılabilecek pek çok ilişkiyi incelemeden kredi tahsisinin yapılmasının önemli bir eksiklik olduğu, " şeklinde mütalaada bulunulduğu görülmüştür. Mahkememizce davacı çalışanı ... ... ... hakkında açılmış bulunan ceza dosyası ve .... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyalarındaki yargılamalarının sonuçlarının beklenmesine karar verilerek uzun süre beklenilmiş ise de , mahkememizce 24/10/2024 günlü duruşmada, davalı bankanın sorumluluğunu davacının zarar ve talep etme koşulları oluşmuş olması karşısında, beklenmekte olan davaların etkilemeyeceği ancak rücu ilişkisi yönünden etkili olacağı dikkate alınarak, beklenmesine ilişkin ara kararlarımızdan rücu edilerek yargılamaya devam olunmuştur. Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; mahkememizde açılan davada davacı ..... Örgütü hesaplarından, davacı çalışanı ... ... ...'in davalı banka ile kredi sözleşmesi yapmak suretiyle çekilen ve 31/03/2010 itibariyle oluşan kredi borcu bakiyesinin 1.532.369,84-TL olup, 02/04/2010 tarihinde 1.589.143,97 TL olarak davacı örgütün hesaplarına davalı bankanın sözleşme hükümleri gereğince fon hesaplarındaki paraları çekerek kredi borcunu tahsil ettiği ve kapattığı sabit olup, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalı çalışanı ... ... ...'in davalı banka ile dava konusu kredi sözleşmeleri yapma yetkisi bulunup bulunmadığı, var ise yapılan tahsilatın sözleşme hükümlerine uygun olarak yapılıp yapılmadığı ve davacı çalışanı ... ... ...'in davacıya verdiği zarardan ötürü bankacılık hükümlerine göre davalı bankanın sorumlu tutulup tutulmayacağı noktasında toplanmaktadır. Mahkememizce alınan ve birbirini doğrulayan 05/12/2022 tarihli rapor ve 08/01/2024 günlü raporlarda, davacı ... Örgütü sekretaryası ile davalı banka arasında toplam 1.560.000-TL'ye ulaşan genel kredi sözleşmeleri ve limit artırımları şirket kredi kartı sözleşmesi ve KMH sözleşmelerinde taraf olarak yalnızca finans sorumlusu ... ... ...'in imzasının olduğu, davalı banka davacı örgüt adına teslim edilen kredilerin teminatı olarak banka nezdindeki döviz tevdilat hesaplarına toplam 852.000-Euro üzerinden bloke konulduğu, davacı örgütün hesabından, davalı bankanın 31/03/2010 tarihinde 776.481,10-EURO * 2,0466 TL = 1.589.143,97-TL tahsilat yaparak kredi alacağını fon hesaplarından tahsil etmiş olduğu anlaşılmıştır. Dosyaya sunulan kredi talep mektuplarında, yalnızca iki adet talimat mektubu mevcut olduğu ve 26/05/2009 tarihli kredi limitinin 850.000-TL'ye çıkartılması talimatında ve 05/02/2010 tarihli kredi limitinin 1.560.000-TL'ye çıkartılması talimatında ... finans sorumlusu ... ... ...'in tek imzasının olduğu, davacı ... uluşlararası bir kuruluş olup, sekretaryası büyük elçi sıfatı ile genel sekreter tarafından yönetildiği, büyük elçi genel sekreter tarafından bir genel sekreter yardımcısı görevlendirilerek banka işlemleri için yetki verildiği, görevlendirilen büyük elçi sıfatlı genel sekreter yardımcısının banka işlemleri için 22/10/2009 tarihine kadar yalnızca para çekme-yatırma, talimat verme, hesapları takip ve yönetme yetkisi , sekretarya yetkisi ... ... ...'e devrettiği, 22/01/2009 tarihinden sonra talimata kredi açma ve kapama yetkisinin de ilave edildiği ancak genel sekreter yardımcısı büyük elçi ... 'ın 22/01/2009'da finans sorumlusuna kredi açma ve kapama yetkisi vermekle birlikte söz konusu yetkinin davacı örgütün davalı nezdindeki banka hesaplarındaki fonlarını kredi teminatı için rehin verme ve bloke etme yetkisi içermediği, bu nedenle bankanın ... ... ... tarafından imzalanan ticari kredi sözleşmesi bakımından yetkisiz temsil kurallarının uygulanması gerektiği, davalı bankanın ... ... ...'in bu nitelikteki bir sözleşmeyi imzalamak üzere davacı tüzel kişilik tarafından yetkilendirildiği iddiasını davalı bankanın ispat edemediği, bu nedenle davacının ödenen kredilerin ödenmesinden sorumlu tutulamayacağı, davalı bankanın, davacı örgütün dava konusu kredi sözleşmesinin benimsediği yönündeki iddiasını ispat edemediği bilirkişi kurulunca tespit edilmiş olup, mahkememizce de benimsenmiştir. Bu nedenle davalı bankanın davacının yetkisiz çalışanın imzaladığı kredi sözleşmesine istinaden dava konusu fonları takas ve mahsup etmesinin hukuka uygun olmadığı, bu nedenle takas ve mahsup tarihinden itibaren işleyecek faiz ile birlikte davacıya iade etmesi gerektiği, ancak davalının ödemek zorunda kalacağı parayı ... ... ...'den talep edebileceği, Bankacılık kurallarına göre güven ilişkisine dayalı olarak yatırılmış bulunan paranın açık bir sözleşme hükmü ve yetkilendirme olmaksızın ve ilgili hesapla ilgili, hesap sahibinin açık muvafakati olmadan yapılan kredi sözleşmesi ve bu kredi sözleşmesinin teminatı olarak davacının başka hesaplardaki fonlarda kullanmasının hukuka uygun olmadığı mahkememizce benimsenmiş olup, davacı çalışanı ... ... ...'in ... AĞCM 2020/... E. Sayılı dosyasında güveni kötüye kullanmak suretiyle davacıya karşı suç işlediğine ilişkin tespitler ve ... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasındaki deliller de birlikte değerlendirildiğinde, davalı bankanın davacının fonlarından tahsil edilen krediyi haksız şekilde davacının muvafakati ve onayı olmadan tahsil ettiği benimsenerek, davacı fonlarından 31/03/2010'da tahsil ettiği anlaşılan 1.589.143,97-TL'nin, aşağıda yanlış yazılan tahsilat tarihinin (29/03/2010) düzeltilerek 31/03/2010 tarihinden itibaren dava konusu paranın tahsili yönünden davalı bankadan, yapılan işlemin haksız fiil niteliğinde olduğu dikkate alınarak, tahsilat tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, diğer davalı hakkında açılmış bulunan .... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından yapılacak tahsilatta tahsilde tekerrür olmamak üzere davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki gibi hüküm tesis etmek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; .... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davacının ilgili davalı ... ... ... 'den tahsil edeceği alacak ile tahsilde tekerrür olmamak üzere 1.589.143,97 TL tazminatın taleple bağlı kalınarak 31/03/2010 tarihinden itibaren davalı banka işleminin davacı yönünden haksız fiil niteliğinde olması dikkate alınarak; değişken oranda yasal faizi ile birlikte davalı bankadan tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE, 2-Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 3- Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 108.554,42 TL karar-ilam harcının davalıdan tahsili ile HAZİNE'YE GELİR KAYDEDİLMESİNE, 4- Davacı tarafça yapılan 12.933 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre (% 93) hesaplanan 12.027,79 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile DAVACIYA ÖDENMESİNE, KALAN KISMIN DAVACI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA, 5- Davalı tarafça yapılan 12.498 TL yargılama giderinden davanın red oranına göre (% 7) hesaplanan 874,76 TL yargılama giderinin davacıdan alınıp DAVALIYA ÖDENMESİNE, KALAN KISMIN DAVALI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA, 6- Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 234.480,16 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp DAVACIYA ÖDENMESİNE, 7- Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile DAVALIYA ÖDENMESİNE, 8- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı Yasanın 333. maddesi ile Yönetmeliğin 207. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra hesap numarası bildirilmiş ise elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle; hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak yazı işleri müdürü TARAFINDAN İADESİNE, Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ... Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.24/10/2024 Başkan ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Katip ... ¸e-imzalıdır