İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/244 E. 2026/127 K.

T.C. İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2025/244 Esas KARAR NO : 2026/127

DAVA:Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:07/04/2025 KARAR TARİHİ:17/02/2026 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil ...'ın hissedar ve yetkilisi oluğu ... ... San. Tic. Ltd. Şti. ile ilk ciranta ... e ait ... ... Ltd. Şti. arasında akdedilen 28/02/2023 tarihli sözleşmede (Ek-1) yapılacak işlere karşılık müvekkil ... tarafından 20.08.2023 düzenleme ve 28.08.2023 ödeme tarihli 10.000 USD, 20.08.2023 düzenleme ve 09.09.2023 ödeme tarihli 10.000 USD lik 2 adet bono(Ek-2) malen keşide edilerek ciranta ...'e verildiğini, 20.08.2023 düzenleme ve 28.08.2023 ödeme tarihli 10.000 USD, 20.08.2023 düzenleme ve 09.09.2023 ödeme tarihli 10.000 USD'lik 2 adet bono bedelleri müvekkil ...'ın hissedar ve yetkilisi oluğu ... ... San. Tic. Ltd. ŞtL'nin ... Bankası ... Iban nolu hesabından diğer ciranta ... ... Ltd. Şti 'nin ... Bankası ... Iban nolu hesabına o günkü kur üzerinden Türk Lirasına çevrilerek 06.09.2023 tarihinde 50.000,00-TL, açıklamasında ise 28.08.2023 ödeme tarihli senete karşılık yazılmak suretiyle, 06.09.2023 tarihinde 50.000,00-TL, açıklamasında ise 28.08.2023 ödeme tarihli senete karşılık yazılmak suretiyle, 15.09.2023 tarihinde 148.000,00-TL, açıklamasında ise 28.08.2023 ödeme tarihli senete karşılık yazılmak suretiyle, 25.09.2023 tarihinde 170.000,00-TL, açıklamasında ise 09.09.2023 ödeme tarihli senete karşılık yazılmak suretiyle, 02.10.2023 tarihinde 125.000,00-TL, açıklamasında ise 28.08.2023 ve 09.09.2023 ödeme tarihli senetlerden kalan miktara karşılık yazılmak suretiyle takibe konu senet borçları ödeme tarihindeki kur üzerinden tamamen ödendiğini, Bu bonoların bedelleri tamamen ödendiği halde fiziken keşideci ...'a iade edilmemiş olması nedeniyle .... Noterliğinden keşide olunan 21.05.2024 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile senetlerin keşide edilerek verilen bonoların bu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içerisinde ...'a tutanak karşılığı teslimi ihtar edildiğini, ..., kendisine gönderilen ihtarnameyi tebliğ alır almaz bonoları birlikte çalıştığı diğer davalı ... ... ciro ettiğini, ... kendisine ciro eden ... e herhangi bir işlem yapmadan, icra takibine konu etmeden, borçlu olarak göstermeden .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile müvekkil aleyhine icra takibi yaptığını, Senetler iade edilmeyip icra takibine konu edilince, müvekkil takibin ifa nedeniyle iptali için İstanbul 12. icra Hukuk Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasından dava açtığını, kararında "Şu halde, keşidecinin, lehtara karşı ileri sürebileceği ödeme iddiasına dayalı şahsi def iyi soyut borç ikrarını içeren senedi elinde bulunduran takip alacaklısına karşı ileri süremeyeceği anlaşılmakla borca itirazın reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle davanın reddine karar verildiğini, yapılan işlem usule uygun olmadığı gibi bu iki cirantanın kötü niyetli olarak birlikte hareket ettiklerini, Takipte alacaklı olarak görünen davalı ciro silsilesine göre kendinden önceki yani asıl alacaklı olduğu ... hiç yokmuş gibi işlem yapmış, icra müdürlüğü de bu hususta gereken işlemi yapmadığını, Müvekkilin, ödemiş olduğu takibe konu senetleri icra tazyiki altında tekrar ödemek zorunda kalacak olması nedeniyle öncelikle teminatsız, olmaz ise uygun bulunacak teminat mukabilinde tedbir kararı ile takibin durdurulmasını, Bedelleri eklenmiş iki adet bonoya dayalı olarak başlatılan .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında müvekkilin borçlu olmadığının tespitini, (menfi tespit) itfa sebebiyle bonoların keşideci müvekkile iadesini, itfa sebebiyle takibin müvekkil bakımından kaldırılması ve iptalini, haksız olan davalıların asıl alacağın %20fsinden aşağı olmamak iizere tazminat ve alacağın %10'u oranında para cezası ödemelerine, yargılama giderinin ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İş bu sözleşme gereği müvekkilin yetkilisi ... ... Limited Şirketi işlerini eksiksiz olarak yaparak işi teslim etmiştir. Ve bu yapılan işlere karşılık 19-07-2023 tarihli ... numaralı 900.003,99 TL bedelli, 30-12-2023 tarihli ... numaralı 1.326.945,86 TL bedelli ve 19-07-2024 tarihli ... numaralı 1.265.522,03 TL bedelli faturalar kesildiğini, Davacının yetkilisi olduğu ... ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi tanzim edilen faturalardan kaynaklanan borcunun bir kısmını ödemiş olup bakiye kalan 2.600.000 TL borcunu eklemediğinden ... ... Limited Şirketi tarafından ... ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi aleyhine .... icra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra takibi başlatılmıştır. ... ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi bu icra takibine itiraz ederek takibi durdurduğunu, Akabinde müvekkilin yetkilisi olduğu ... ... Limited Şirketi isimli firma tarafından iş bu alacak nedeniyle .... Asliye Ticaret Mahkemesinde ... Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açmış olup yargılama halen devam ettiğini, anlatıldığı gibi müvekkilin yetkilisi olduğu firma ile davacının yetkilisi olduğu firma arasında ticari bir sözleşme imzalanmış ve akabinde bu sözleşme doğrulturusıında da ticari bir iş yapılmıştır. Fakat huzurdaki davaya konu senetler davacı ile davalı gerçek kişiler arasında birbirlerine verilmiş olan senetler olduğunu, Huzurdaki davaya konu dava davacı ... ile davalı ... ... arasında alınıp verilen senetlere ilişkindir. Fakat delil olarak sunulan dekontlarda görüldüğü üzere yapılan ödemeler ... ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından ... ... Limited Şirketine yapılan ödemelere ilişkindir. Yukarıda belirttiğimiz üzere; bonoya dayalı icra takibine ilişkin yapılan menfi tespit istemlerinde ispat yükü davacı borçluda kaldığını, Davacı iddiasını ispatlayacak herhangi bir yazılı ve kesin bir delil sunamadığını, işbu haksız ve kötü niyetli açılan davanın REDDİNE, Davacı aleyhine % 20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline Karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER Dava ile ilgili olarak, icra takibine ait ödeme emri, senedin fotokopisi, dosya kapsamına bulunan diğer delil ve belgeler ile yapılan incelemeler getirtilmiştir. .... İcra Dairesi ... E. Takip dosyasında ... tarafından ... aleyhine 23/05/2024 tarihli Kambiyo senetlerine (çek, poliçe ve emre muharrer senet) özgü haciz yolu ile yapılacak takipte ödeme emri ile; Borç sebebi; 10.000,00 USD Miktarlı 20/08/2023 Tanzim Tarihli,28/08/2023 Vade Tarihli Senet ve 10.000,00 USD Miktarlı 20/08/2023 Tanzim Tarihli,09/09/2023 Vade Tarihli Senet açıklaması ile takip başlatıldığı anlaşılmıştır. Dosyadaki banka ödeme belgelerine göre; davacının "28.08.2023 TARİHLİ SENET ÖDEMESİNE İSTİNADEN GÖNDERİLEN EFT" "28.08.2023 TARİHLİ VE 09.09.2023 TARİHLİ SENET ÖDEMELERİNE İSTİNADEN GÖNDERİLEN EFT " açıklamaları ile dava dışı ... YAPI İNŞ... LTD.ŞTİ. tarafından dava dışı ... ... LTD.ŞTİ.ne ödeme tarihinden 1 gün önceki (TCMB Usd satış kuru ile ) hesap yapıldığında 20.039,27 -USD değerinde toplamda 543.000 -TL ödediği anlaşılmıştır. Alınan bilirkişi raporunda özetle, Dosyadaki sözleşmede sözleşmenin taraflarının anlaştıkları ödeme şartlarında. Sözleşmede avans olarak 1.000 USD ödendiği, kalanın her villa bittiğinde Amerikan Doları olarak ödeneceğinin yazılı olduğu. Sözleşmede senet hususunda bir bilgiye rastlanmadığı, Dava dışı ... YAPI...LTD.ŞTİ.. 'nin bilirkişi incelemesine sunduğu ticari defter kayıtlarında ve dosyadaki banka ödeme dekontlarına göre ;Dava dışı ... YAPI İNŞ... LTD.ŞTİ. tarafından 4428.08.2023 TARİHLİ SENET ÖDEMESİNE İSTİNADEN GÖNDERİLEN EFT' 4428.08.2023 TARİHLİ VE 09.09.2023 TARİHLİ SENET ÖDEMELERİNE İSTİNADEN GÖNDERİLEN EFT " açıklamaları ile dava dışı ... ... LTD.ŞTİ.ne toplamda 543.000 -TL ödendiğinin kayıtlı olduğu, Dava dışı ... YAPI...LTD.ŞTI.. 'nin bilirkişi incelemesine sunduğu ticari defter kayıtlarında; Senetlerin keşide ve ödeme dönemi olan 2023 yılı dönem kapanışında dava dışı ... ... LTD.ŞTİ. nin 163.003,99 TL ALACAKLI olduğu (farklı bir ifade ile ... YAPI İNŞ. ...LTD.ŞTİ nin borçlu olduğu), detaylı tetkik edildiği üzere, davacı ... tarafından ...' e keşide edilen şahsi senetlerin neden davacı tarafından değil sahibi olduğu şirket (... YAPI İNŞ... LTD.ŞTİ.) tarafından ödendiği vede Ödemelerin Senet alacaklısı şahsa değilde farklı tüzel kişilikte şahsın sahibi olduğu şirketine (... ... LTD.ŞTİ. ne) ödendiğinin anlaşılamadığı, Mali yönden değerlendirildiğinde; bu ödemelerin raporda tespit edildiği üzere ... YAPI İNŞ... LTD.ŞTİ. ticari defterlerinde ... ... LTD.ŞTİ. cari hesabına kaydedilmiş olması (farklı bir ifade şirketler arasındaki cari hesaptan mahsup edilmiş olması) birlikte değerlendirildiğinde, farklı tüzel kişiliğe sahip firma tarafından yapılmış bu ödemelerin şahsın senetleri için ödendiği yönünde mali yönden bir tespitte bulunulamayacağı, Senetlerin ödendiği hususunda tek bilginin; banka dekontundaki açıklamalarda yazılı senet vade bilgisi ile ödeme tarihinde USD senetlerin Türk Lirası çevrildiğinde ödenen ile senet toplam tutarın davaya konu senetler ile benzerliği olduğu anlaşılmıştır. GEREKÇE Dava, davacının icra takibi ve dava konusu senetten kaynaklı olarak davalılara yönelik borçlu olmadığının tespiti istemidir. Davacı tarafından davalı ...'e keşide edilmiş 2 adet toplamı 20.000 usd olan senetlerin davalı ... 'ya ciro edildiği, ... tarafından da ödenmediği gerekçesi ile icra takibiyle davacıdan talep edildiği görülmüştür. İlk olarak davalı ... yönünden yapılan incelemede, davacının icra dosyasına konu edilen takip yönünden borçlu olmadığının tespitini istediği anlaşılmakla buna göre davalı ... un icra takibinde herhangi bir borçlu alacaklı sıfatının olmadığı anlaşılmakla iş bu dava bakımından davacının iddialarının davalıya ileri sürülemeyeceği ve davada iş bu davalının pasif husumetinin bulunmadığı anlaşılmakla bu davalı bakımından davanın usulden reddine karar verilmiştir. Diğer davalı ... yönünden ise yapılan incelemede; Bedelsizlik iddiası, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı TTK) 687. maddesi anlamında bir kişisel def’idir. Bedelsizlik bir kişisel def’i olduğundan düzenleyen tarafından kural olarak ancak senet lehtarına karşı ileri sürülebilir. Ancak borçlu, hamilin senedi bilerek kendi zararına devraldığını kanıtlamak şartıyla hamile karşı da bedelsizlik def’ini ileri sürebilir. Açılan menfi tespit davasında hamilin kötüniyetli olduğunun ispatının davacı üzerinde olduğu anlaşılmıştır. Bedelsizliğe dayalı menfi tespit davasının yasal dayanağı 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 77 vd. maddelerinde düzenlenen sebepsiz zenginleşmedir. Zira kambiyo senetlerinde geçerli olan mücerretlik (soyutluk) ilkesi gereğince, temel alacağın mevcut olmaması veya geçersiz olması, kambiyo senedinin hükümsüzlüğü sonucunu doğurmamakta; buna karşılık temel ilişkideki sakatlık, kambiyo borçlusuna, borçlu olmadığının tespitiyle birlikte, alacaklıya karşı sebepsiz zenginleşme def’ini dermeyan etme hakkını vermektedir. Kambiyo senedinin düzenlenmesinde en önemli unsur temel alacağın varlığıdır. Somut olayda; hamile yapılan ciroda tarih bulunmadığı gibi cironun vadeden sonra yapıldığı hususunda delil bulunmamaktadır. Bu durumda aksi yönde delil sunulmadığından cironun vadeden sonra yapıldığı ve alacağın temliki hükümlerinin uygulanması gerektiği ve takip alacaklısı hamile karşı davacı/keşideci borçlunun lehdara ilişkin şahsi def'ilerini ileri sürebileceği iddiasına itibar edilmemiştir. Tüm dosya kapsamına göre; davacının senetlerden kaynaklı borçlu olunmadığına dair sunmuş olduğu delillerin incelenmesinde senet bedelinin ödendiği iddiası şahsi defi niteliğinde olup bu defi hamile karşı ileri sürülmeyeceğinden ve yine senedin devralınması durumunda davalının kötüniyetli veya ağır kusurlu hareket hususu dosya kapsamında yer alan delillere göre ispatlanamadığından yani hamil olan davalının bu bonoları davacının zararına, kötüniyetle iktisap ettiğinin (TTK 687, 778/1-a) ispatının davacı tarafta olması ve yemin deliline dayanılmamış olması dikkate alınarak alacaklının kötü niyetli olduğunun da dosya kapsamında yeterli düzeyde delil sunulmak suretiyle ispat edilemediği kanaati ile bedelsizlik iddiası düzenleyen/keşideci davacı ve lehtar davalı arasındaki temel ilişkide şahsi def'i olup, davanın tarafları dışındaki iyiniyetli 3. kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden ve davalının kötüniyetli olduğu kanıtlanamadığından menfi tespit isteminin yerinde olmadığı anlaşılmakla davanın reddi ile koşulları oluşmadığından kötüniyet tazminatına hükmedilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ : Gerekçesi açıklanacağı üzere; 1-Davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE, Davanın davalı ... yönünden esastan REDDİNE, 2-şartları oluşmadığından kötüniyet Tazminat talebinin REDDİNE, 3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince peşin alınan 11.004,25-TL'nin 732,00-TL nispi karar harcından mahsubu ile fazla 10.272,25-TL harcın kararın kesinleşmesi sonrası talep halinde davacıya iadesine, 4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 4.700,00-TL'sı arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine, 4-Davalı ... vekili lehine karar tarihindeki avukatlık asgari ücret tarifesi üzerinden hesap olunan 102.660,00 -TL. nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... a verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 6-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiyesinin kararın kesinleşmesi sonrası davacıya iadesine, Mahkememizin bu kararına karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek suretiyle İstanbul BAM ilgili Hukuk Dairesince incelenmek üzere istinaf yoluna başvuru hakkı bulunduğuna dair karar verildi.17/02/2026

Katip ... e-imzalıdır.

Hakim ... e-imzalıdır.