İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/165 E. 2024/786 K.

T.C. İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/165 Esas KARAR NO : 2024/786 DAVA : Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 08/03/2023 KARAR TARİHİ : 19/12/2024 Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ DAVA / Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Müvekkili ile davalı arasında 05.12.2011 tarihinde “İş Ortaklığı Anlaşması” adı altında bir sözleşme imzalandığını ve bu sözleşme ile “... ” bünyesindeki çeşitli projelerde birlikte çalışma ve bu çalışmanın koşullarının kararlaştırıldığını, bu sözleşmeye 2013 tarihinde ek protokoller de yapıldığını, bu sözleşme ile davalı tarafından doğrudan ve/veya dolaylı olarak başka firmalar vasıtasıyla ... ne yapılacak satışlara ilişkin genel ve özel şartlar düzenlendiğini, Sözleşmenin halen devam ettiğini, sözleşmenin “Kâr Paylaşımı ve Ödemeler” başlıklı 4. Madde ve devamındaki 4.1, 4.2, 4.3, 4.4, 4.5 ve 4.6 başlıkları altında ise “kar paylaşımı ve ödemeler” in düzenlendiğini, buna göre, muhatap firma, yapılan satışlardan elde edilecek olan tahsilatlardan müvekkili şirketin payını hiçbir ihbar ve ihtara gerek olmaksızın üç iş günü içinde müvekkiline ödeyeceğini, davalı firma bu sözleşmeye dayalı olarak, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ihalesini kazanan ana firma olan ... A.Ş. firmasına satışlar yaptığını ve bir kısım bedellerini tahsil ettiğini, davalı firma, başlangıçta tahsil ettiği bedellerden davacının payına düşen meblağları ödediğini, ancak daha sonra bu işten dolayı yaptığı satışlar ve elde ettiği bedellerle ilgili olarak müvekkili şirkete bilgi vermediği gibi, ödeme de yapmadığını, NVİ tarafından yapılan yeni ihaleyi kazanan ... A.Ş.’ne de davalı firma tarafından satışlar yapıldığını ve bunlardan da müvekkili firmanın payına düşen bedellerin ödenmediğini, davalı firma tahsil ettiği bedellerden müvekkilinin payına düşen bedelleri ödemediği gibi, müvekkilinin fatura kesmesine yarayacak bilgileri de vermediğini, sözleşmenin “cezai şartlar” başlıklı 9. Maddesine göre “….Veya şartlarını ihlal eden taraf, diğer tarafın uğrayacağı tüm zararı ve müspet karı %40 fazlasıyla ödemeyi kabul ve taahhüt eder…” bu maddeye göre müvekkilinin zararı ile ilgili tüm dava ve takip hakları saklı kalmak kaydı ile, müvekkiline ödenmeyen %40’ının da ödenmesi gerektiğini, davalı firma, ... A.Ş. ye satış yapılması ile ilgili olarak ... San. Ve Tic. A.Ş. firması ile 06.02.2012 tarihinde İş Ortaklığı sözleşmesi yaptığını ve bu sözleşme ile ilgili paylaşımlar ve kazanım miktarlarının da bir kısmı müvekkili şirkete ödenmediğini, kalan kısmının ise ödenmediğini beyanla; Fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000EURO+KDV ile 1.000USD alacağının tahsili için HMK 107/2 maddesine göre açılan belirsiz alacak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili 12/07/2024 tarihli artırım dilekçesinde özetle; tebliğ edilen bilirkişi raporu ve bu raporu teyid eden ek bilirkişi raporu doğrultusunda, davanın talep sonucunu HMK 107 uyarınca arttırdıklarını, 5.000. EURO olarak talep ettikleri, EURO cinsinden alacaklarına ilişkin taleplerini arttırarak, dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte 411.462,13.€ alacak ve sözleşme ve bilirkişi raporu ile tespit edilen cezai şart alacağı 164.584,85€ olmak üzere; 576.046,98. Euro alacağın taraflarına ödenmesi şeklinde arttırdıklarını, 1000.USD olarak talep ettikleri USD cinsinden alacak taleplerini arttırarak, dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte 114.000,00.USD alacak ve sözleşme ve bilirkişi raporu ile tespit edilen cezai şart alacağı 45.600.USD olmak üzere 159.600.USD olmak üzere alacaklarının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP /Davalı tarafa dava dilekçesi, duruşma günü tebliğ edilmiş, davalı taraf cevap dilekçesi sunmamış, duruşmalara da katılmamıştır.Alacağı ve davayı inkar ettiği yasal sonucu kabul edilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava sözleşme nedeniyle cezai şart ve alacak istemine ilişkindir. 09/05/2023 tarihli duruşmada taraflar arasındaki uyuşmazlık;"Taraflar arasındaki ihtilafın alacak ve cezai şart talebine ilişkin olduğu " şeklinde belirlenmiştir. Taraflarca bildirilen deliller dosyamız içine alınmıştır. Mahkememizce bilirkişi SMM ... ve Doç. Dr. ... tarafından hazırlanan 18/12/2023 tarihli kök rapor ve 20/06/2024 tarihli ek rapor alınmıştır. Somut olayda; taraflar arasında 05.12.2011 tarihli “iş ortaklığı anlaşması” başlıklı sözleşme akdedildiği, bu sözleşme ile “... ” bünyesindeki çeşitli projelerde birlikte çalışma ve bu çalışmanın koşullarının kararlaştırıldığını, bu sözleşmeye 2013 tarihinde ek protokoller de yapıldığını, bu sözleşme ile davalı tarafından doğrudan ve/veya dolaylı olarak başka firmalar vasıtasıyla ... ne yapılacak satışlara ilişkin genel ve özel şartlar düzenlendiği Sözleşmenin; “Kâr Paylaşımı ve Ödeme” başlıklı 4. Maddesi “Proje çerçevesinde ihale katılımcılarına verilecek tüm teklifler tarafların yazılı olarak mutabık kaldıkları rakamlar üzerinden verilecektir. Tekliflerin hangi firma üzerinden verileceği tarafların yazılı mutabakatı ile belirlenecektir. Ürün ve hizmetlerin satış rakamlarından maliyetlerinin çıkartılması sonucu bulunacak net kâr taraflarca aşağıdaki şekilde paylaşılacaktır. 4.1 Sonraki maddelerde veya sözleşme eklerinde aksi belirtilmediği takdirde tüm ürün ve/veya hizmetlerden elde edilecek net kârın 2/3'ü ...' ye, 1/3'ü ...' a ait olacaktır. (iş bu sözleşmedeki genel paylaşım şekli olarak anılacaktır.) 4.2 PROJE kapsamında, ... tarafından satılacak ürün ve hizmetlerin satışı gerçekleştikten sonra, iş bu ürün ve hizmetlerle (EK listelerdeki ve bu listelere eklenebilecek yeni ürün ve hizmetler) ve/veya bunlarla ilgili KURUM'a yıllara sari ve her ne ad ve şekil altında olursa olsun yapılacak her türlü doğrudan / dolaylı satış iş bu sözleşme kapsamında değerlendirilecektir ve elde edilecek net kârın 2/3'ü ...'ye. 1/3ü ...'a ait olacak şekilde paylaşılacaktır. 4.3. Bu proje özelinde verilecek teklifte satış fiyatları verilecek teklifler ve paylaşım şekli eklerdeki (EK-1, EK-1(A), EK-1(B) ) gibi olacaktır. Diğer durumlarda sözleşmenin şartları geçerlidir Teklif fiyatlarından indirimler yapıldığı durumlarda (indirimler tarafların yazılı mutabakatı ile belirlenecektir) indirimli fiyatlar üzerinden net kâr paylaşımı yapılacaktır. 4.4 ..., EK'lerdeki deki satış rakamlarına göre ...'ye ödemesi gereken miktardaki teminat senedini (...'ye ödenmesi gereken bedelin ödenmemesi ihtimaline karşılık olarak), siparişlerin kesinleşmesi ve yüklenici ile sözleşme imzalanmasından sonra 5 iş günü içerisinde verecektir. 4.5 ... sözleşme koşullarına göre ödemelerini zamanında yapmadığı takdirde iş bu senet hiçbir ihtar ve ihbara lüzum kalmaksızın işleme konulabilecektir. 4.6 ...'ın, ...'ye yapacağı ödemeler, ilgili satışlardan alınacak tahsilatlar doğrultusunda ve oranınca, alacağı ödemeyi takiben hiçbir ihbara gerek olmaksızın ...'nin keseceği fatura karşılığı 3 iş günü içerisinde gerçekleşecektir" “Cezai Şartlar” başlıklı 9. Maddesi “İş bu sözleşmeyi tek taraflı olarak fesheden ve/veya şartlarını ihlal eden taraf diğer tarafın uğrayacağı tüm zararı ve müspet kârı 9640 fazlasıyla ödemeyi kabul ve taahhüt eder” hükmünü içermektedir. Davalının cevap dilekçesi vermediği, Davalı şirket tarafından 2013 – 2014 – 2015 yılına ait Ticari defterlerin ibraz edildiği, defterlerin açılış ve kapanış noter tasdiklerinin zamanında ve eksiksiz yaptırıldığı, yine 2016 – 2017 – 2018 – 2019 – 2020 – 2021 - 2022 – 2023 - 2024 yılına ait e-defterlerin beratlarının süresinde oluşturulduğu, envanter defterinin açılış noter tasdikinin süresin yaptırıldığı tespit edilmiştir. Ticari Defter kayıtlarının düzenli, yasalara ve muhasebe tekniğine uygun olarak, zamanında işlenmiş olduğu, ticari defterlerinin, birbirini teyit ettiği görülmüştür. Kayıtlarının düzenli, muhasebe ilkelerine ve yasaya uygun tutulduğu görüldüğünden, 6102 sayılı TTK’nın 64. Maddesi ve 6100 sayılı HMK’nın 222. Maddesi gereğince sahibi lehine delil vasfının bulunduğu belirlenmiştir. Öncelikle davalının ticari defter kayıtlarında, aynı davacının ticari defterlerinde olduğu gibi davacı ile doğrudan doğruya ticari ilişki olduğuna dair bir kayıt olmadığı, taraflar arasındaki münakit sözleşme kapsamında 27.04.2023 havale tarihli dilekçe ekinde, sunulu Ek:4 ve Ek:5’teki “tutanak” başlıklı belge içeriği gereği dava dışı ... şirketine 134.520,00USD karşılığı 246.306,12TL tutarında, 528.876,00€ karşılığı 1.133.418,35TL ve 317.184,57TL fatura düzenlediği ve bedelinin tahsil edildiği belirlenmiştir. Davalının ticari defterleri içeriğine göre dava dilekçesinde bahsi geçen ... A.Ş.’ye davalının satışları aşağıdaki gibi olup kök raporda hesaplamalara esas alınan satış miktarları davalının ticari defter kayıtları ile örtüşmektedir. Davalının ticari defterleri içeriğine göre dava dilekçesinde bahsi geçen ... A.Ş’ye davalının satışları aşağıdaki gibi olup kök raporda hesaplamalara esas alınan satış miktarları davalının ticari defter kayıtları ile örtüşmektedir. Davalının ticari defterleri içeriğine göre dava dilekçesinde bahsi geçen ... A.Ş.’ye davalının satışları bilirkişi raporunda hesaplamalara esas alınan satış miktarları davalının ticari defter kayıtları ile örtüşmektedir. Davacının ibraz olunan ticari defterlerinin açılış ve kapanış noter tasdiklerinin tam olduğu, e-defter beratlarının süresinde oluşturulduğu, davacının 2013 - 2021 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu, Taraflar arasında geçerli olarak akdolunmuş olan 05.12.2011 tarihli “iş ortaklığı anlaşması” başlıklı sözleşme kapsamında, dava dosyasına getirtilen davalının BS formları ve davalının sözleşme konusu ürünleri sattığı dava dışı firmaların BA formları ile dava dışı firmaların davalıdan aldığı sözleşme konusu ürünlere ait faturaların karşılaştırmalı olarak incelenmesi sonucu; Davalının dava dışı ... firmasına 4 fatura ile toplam 1.054.438,00€, ... firmasına 2 fatura ile 466.000,00€ ve ... firmasına 2.800,00€ - 380.000,00USD KDV hariç satış gerçekleştirdiği tespit edildiği, ancak bu tutarlardan dava dışı ... firmasına yapılan satışlardan 02.03.2015 Tarihli A- 131402 sayılı 13.286,00€ tutarlı fatura ile ... firmasına yapılan 15.06.2013 tarihli ... sayılı 2.800,00€ tutarlı sözleşme eki gelir paylaşım tabloları ile ilişkilendirilemediği, Bilirkişi kök raporunun 7. 8. Sahifesinde yer alan tabloda gösterildiği üzere davalının sözleşme kapsamında yaptığı KDV hariç toplam 6.632.752,00€ ve 380.000,00$ satıştan davacı hesabına düşen gelir tutarının 859.662,13€ ve 228.000,00$ olduğu, ancak söz konusu KDV hariç toplam 859.662,13€ ve 228.000,00$ alacağın taraflar arasında imza altına alınan 12.07.2013 tarihli ve 23.05.2013 tarihli “TUTANAK-2” ve “TUTANAK- 3” başlıklı belgeler kapsamında 448.200,00€ ve 114.000,00$’lık kısmının dava dışı ... firması üzerinden tahsil edildiği davacı şirketin ticari defterlerinden tespit edilmiştir. Davacının sözleşme kapsamında 411.462,13€ ve 114.000,00$ asıl alacağının kaldığı belirlenmiştir. Davacının ticari defterlerindeki kaydî verilere, getirtilen davalının ve dava dışı firmaların BA-BS formlarına ve dosyaya celb edilen- dava konusu sözleşme içeriği ürünlerin satışına dair- faturalara göre; dava tarihi itibariyle davacının 411.462,13€ ve 114.000,00$ davalıdan asıl alacağının olduğu belirlenmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmenin 9. Maddesi kapsamında; Sözleşmenin “Kar Paylaşımı ve Ödemeler” başlıklı 4. Madde ve devamındaki 4.1, 4.2, 4.3, 4.4,4.5 ve 4.6başlıkları altında ise “kar paylaşımı ve ödemeler” in düzenlendiğini, buna göre, muhatap firma, yapılan satışlardan elde edilecek olan tahsilatlardan müvekkili şirketin payını hiçbir ihbar ve ihtara gerek olmaksızın üç iş günü içinde davacıya ödeyeceği, davalı firmanın bu sözleşmeye dayalı olarak, ... ihalesini kazanan ana firma olan ... A.Ş. firmasına satışlar yaptığı, bir kısım bedelleri tahsil ettiği, başlangıçta tahsil ettiği bedellerden davacının payına düşen meblağları ödediği, ancak daha sonra bu işten dolayı yaptığı satışlar ve elde ettiği bedellerle ilgili olarak davacı şirkete bilgi vermediği gibi, ödeme de yapmadığı, böylece davalı tarafın sözleşme koşullarına uymadığı, sözleşmeyi tek taraflı olarak fesih ettiği anlaşılmıştır. Davalının davacı tarafın uğrayacağı tüm zararı ve müspet kârı %40 fazlasıyla ödemeyi gerektiren cezai şart tazminatı ile yükümlü olduğu sabit bulunmuştur. Davacının bakiye asıl alacağı üzerinden (411.462,13€ X 0,40)=164.584,85€ ve (114.000,00$ X 0,40=) 45.600,00$ cezai şart alacağı isteyebileceği belirlenmiştir. Davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Yukarıda açıklanan nedenlerle; H Ü K Ü M / 1- 411.462,13.€ alacağın ve 164.584,85€ cezai şart alacağı toplamı 576.046,98. Euro alacağın dava tarihinden itibaren 3095 sy 4/a md gereğince işleyecek faizi ile davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 114.000,00.USD alacağın ve 45.600.USD cezai şart alacağı toplamı 159.600.USD alacağın dava tarihinden 3095 sy 4/a md gereğince işleyecek faizi ile davalıdan alınıp davacıya verilmesine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 1.148.132,22-TL nispi karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 443.515,24-TL harcın mahsubu ile bakiye 704.616,98-TL harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-13 maddesinin "...Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır..." hükmü gereği 1.560-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine, 4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 780.076,74-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 443.695,14-TL ilk gider, 7.500-TL bilirkişi, 283,50-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 451.478,64-TL Yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-HMK. 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine, Davacı vekilin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.19/12/2024 Başkan ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Üye ... ¸e-imzalıdır Katip ... ¸e-imzalıdır