İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/141 E. 2024/658 K.

T.C. İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2024/141 Esas KARAR NO : 2024/658 DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 22/02/2024 KARAR TARİHİ : 14/10/2024 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; dava dışı sigortalı ... A.Ş'nin müvekkili şirket tarafından ... poliçe numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, emtianın Almanya'da ... AG adlı satıcı firmanın düzenlemiş olduğu faturalar ile dava dışı sigortalı şirkete 19.940,30-Euro bedelle satıldığını, emtianın Almanya - Türkiye arası nakliyesinin uçak ile gerçekleştirildiğini ve 23/03/2023 tarihinde davalı şirketin sorumluluğunda ... 'na geldiğinin anlaşıldığını, emtianın gümrük işlemlerinin 24/03/2023 tarihinde ... tarafından tamamlandığının görüldüğünü, gümrük işlemlerinin tamamlanması akabinde sigortalı firmaya teslimi için 24/03/2023 tarihinde davalı tarafından dağılım listesi düzenlendiğini, dağıtım listesi üzerine "... numaralı şanzımanın ambalajı hasarlı, yağı akmış, ezik, kırık olarak teslim alınmıştır." notu düşüldüğünü, bu noktada hasarın hava taşıması esnasında oluştuğunun sabit olduğunu, tüm taşıma organizasyonunun davalı tarafından yapıldığını, dava dışı sigortalıya ait emtiaların kaybolması nedeniyle müvekkili şirketin 02/06/2023 tarihinde sigortalısı olan dava dışı ... A.Ş.'ne 3.116,80-Euro ödeme yaptığını ve sigortalının uğramış olduğu zararı karşıladığını, müvekkili şirketin sigortalısının haklarına halef olduğunu ve ödeme yapıltığı tarih itibari ile davalının temerrüte düştüğünü, bunun üzerine davalıya karşı ... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ancak yapılan itiraz ile takibin durduğunu, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle davanın kabulü ile icra dosyasına yapılan itirazın iptalini ve takibin devamını, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir. Davalı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu gönderinin hasara uğramasında hiçbir şekilde kusur veya kastının olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte Montreal Konvansiyonu uyarınca taşıyıcının sorumluluğunun daima sınırlı sorumluluk olduğunu, konvansiyonda düzenlenen madde 22/4'e göre "Kargonun bir parçasının ya da içindeki malzemelerden herhangi birinin tahrip olması, kaybolması ya da gecikmesi durumunda, taşıyıcının sorumluluğunun sınırlı olduğu miktarın belirlenmesinde dikkate alınacak ağırlık, sadece ilgili paket ya da paketlerin ağırlığı olacaktır." maddesi ile Yüksek mahkeme kararlarının da taşıyıcının sorumluluğunun daima sınırlı olduğunu ortaya koyduğunu, kabul etmedikleri sorumluluğun en fazla hasar aldığı iddia edilen gönderinin kilogramı başına 22 SDR olabileceğini, dolayısıyla davacı tarafından sigorta poliçesi kapsamında dava dışı sigortalısına yaptığı ödemenin gratis ödeme olduğunu, sigortacı tarafından rücu imkanı bulunmayan sigortalının beyanına istinaden karşılanan zarar bedeline ilişkin yapılan gratis ödemenin hiçbir şekilde müvekkili şirkete rücu edilemeyeceğini, somut olayda taşımacının sorumluluğununu genişletecek hiçbir sözleşme hükmü mevcut olmadığı, taşıma riski için özel fayda beyanında bulunulmadığını ve ek ödeme yapılmadığını, dava konusu kargoya ait ... numaralı konşimentoda kargonun toplam değerinin 1.000,00-Euro olarak bildirildiğini, müvekkilinin sorumluluğunun her halükarda 1.000,00-Euro'yu aşamayacağını, sigortalı tarafından ek sigorta yapılarak özel fayda beyanında bulunulmadığından somut uyuşmazlıkta taşıyıcı müvekkilinin sınırlı sorumluluğunun kaldırılamayacağını, bu nedenlerle davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER: 1-... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı dosyası, 2-... poliçe numaralı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi, 3-Bilirkişi raporu, 4-Tarafların beyan ve dilekçeleri, İcra takip dosyasının incelenmesinde, davacının ... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı takip dosyasında 3.116,80-Euro asıl alacak, 37,15-Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.153,95-Euro takip yapıldığı, ödeme emrinin 12/09/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 15/09/2023 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür. Taşıma Uzmanı bilirkişinin 05/08/2024 tarihli raporunda özetle; söz konusu hasardan davalı taşıyıcının sorumlu olduğu, söz konusu hasarın hava yolu taşıması esnasında meydana geldiğinin kabulü gerektiği, sigortalı (halefiyet gereği davacı sigortacı) tarafından ek sigorta yapılarak özel fayda beyanında bulunulmadığından ve de ayrıca sınırlı sorumluluğu kural olarak kaldıran malın kendisinden kaynaklı durum ya da taşıyıcının çalışanlarının zarar verme kastı gibi durumlar da olmadığından somut uyuşmazlıkta Taşıyıcının Montreal Sözleşmesi kapsamında sınırlı sorumluluktan faydalanmaya devam edeceği, davacı tarafın alacak talebi henüz tespit edilip karara bağlanmamış bir tazminat alacağına dair olduğu için icra inkar tazminatına hükmedilmemesi, aksi taraflarca ve mahkemenizce tespit edilmediği sürece, dosyadaki mevcut veriler ışığında, tam hasarlı malın bulunduğu koli brüt ağırlığının 88,6 kg olduğu, davalı taşıyıcının hasarlı emtiadan dolayı sorumlu olacağı toplam tutarın ise böylece 88,6 kg x 22 SDR = 1949,2 SDR olduğu, bu azami tutar hem sigortalıya ödenen 3.116,80 EUR hem de takibe konulan 2.833,45 EUR altında kaldığından davacının davanın tam kabulü talebinin reddi gerektiği, mahkemenizce verilecek karar tarihinde bu azami 1949,2 SDR tutarının Türk lirası karşılığı bulunarak bu tutara karar tarihinden itibaren ticari avans faizi işletilmesi, yargılama giderleri, masraflar ile vekalet ücretinin, tam hasardan sorumlu davalı tarafa yükletilmesi görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, dava dışı sigortalıya, taşımadaki zarardan bahisle, davacı sigortacı tarafından yapılan ödemenin halefiyet hükümlerince rücusu istemine ilişkindir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 1472/1. maddesinde, sigortacının, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal edeceği düzenlenmiştir. Davacının düzenlediği nakliyat emtia sigortası ile ... Oto firmasının taşınan emtialarının havayoluyla kargo taşıması da dahil olmak üzere sigortalamıştır. Ülkemizin de taraf olduğu Montreal Sözleşmesinin 22/3. Maddesinde, kargo taşımacılığında, kontrol edilmiş kargonun taşıyıcının sorumluluğuna verildiği anda gönderen kargonun ulaşacağı yerde teslimi ile ilgili özel bir fayda beyanında bulunmadığı ve durumun gerektirmesi halinde ilave bir ödeme yapmadığı müddetçe, taşıyıcının kargonun tahrip olması, kaybolması ya da kargoya hasar gelmesi halinde her kilogram için sorumluluğunun Özel Çekme Hakkı (2019 itibariyle kg başına 22 SDR) ile sınırlı olacağı, kargonun bir parçasının ya da içindeki malzemelerden herhangi birinin tahrip olması, kaybolması ya da gecikmesi durumunda, taşıyıcının sorumluluğunun sınırlı olduğu miktarın belirlenmesinde dikkate alınacak ağırlığın, sadece ilgili paket ya da paketlerin ağırlığının olacağı düzenlenmiştir. Davalı taşıyıcıların sınırlı sorumluluğunu ortadan kaldıran herhangi bir neden iddia ve ispat edilemediğine göre, davalı taşıyıcılar zarardan sınırlı sorumluluk esaslarına göre sorumludurlar. Kargonun hasara uğraması hali ise sözleşmenin 18. maddesinde düzenlenmiş ve taşıma sırasında meydana gelen hasarlardan taşıyıcının sorumlu olduğu belirlenerek belirli haller için kurtuluş kanıtı olanağı getirilmiştir. Sözleşmenin 22/4 maddesinde ise kg ve sorumluluğun nasıl hesaplanacağı belirlenmiştir. Somut olayda davacı sigortalısı taşıtan, davalı ise hem akdi hem fiili taşıyıcıdır. Taşınan eşyanın taşıyıcıya teslimi anında hasarlı olduğuna dair bir kayıt veya tespit bulunmazken teslim anında hasarlı olduğuna dair kayıt düşülmüştür. Dolayısıyla ürünün taşıma sırasında hasara uğradığı sabittir. Bu yönüyle meydana gelen zarardan sınırlı sorumluluk hükümleri uyarınca davalı sorumlu olacaktır. Hasara uğrayan paketin brüt ağırlığı 88,6 kg'dır. Adli yargılama durumunda, ulusal para birimlerine çevirimin, yargılamanın yapıldığı tarih itibariyle ulusal para birimlerinin Özel Çekme Hakkı bakımından değerine göre yapılacağı düzenlenmiştir. Buna göre, hüküm tarihine en yakın tarih (11/10/2024) itibariyle 1 SDR, 1,33858 ABD dolarına eşit olup, 88,6kg*22SDR=1.949,20SDR ve 1.949,20 *1,33858= 2.609,16 dolara tekabül etmektedir. Dava dışı sigortalının zarar kaleminin niteliği, ödenen bedelin, davacının sigorta teminatlarının da Euro cinsinden olduğu ve taşıyıcının sorumluluk sınırının bizatihi SDR'ye göre belirlendiği gözetildiğinde aynı tarih itibariyle tespit edilen kur'a göre; 1 Euro= 1,0940 ABD Doları X 2.609,16 USD X=2.384,97 Euro miktarı ile sorumluluğun sınırı belirlenecektir. Bunun yanında dava dışı sigortalı ile olan %10 ilave tutarına dair anlaşmanın sadece tarafları bağladığı sabit olup davalı taşıyıcının sorumluluğunun bu suretle artırılması mümkün değildir. Montreal Sözleşmesinde temerrüt ve faize ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu halde temerrüt ve faiz hakkında iç hukuk uygulanacaktır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu(TBK)'nun 114/2. Maddesinde, haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümlerin, kıyas yoluyla sözleşmeye aykırılık hâllerine de uygulanacağı düzenlenmiştir. Haksız fiilde ise temerrüt, haksız fiil tarihi itibariyle gerçekleşir. Eldeki dava da zararın tazminine ilişkin olduğundan temerrüt hasar tarihi itibariyle gerçekleşmiştir. Ancak sigorta şirketi sigortalısına ödeme yaptığı tarihten itibaren alacağa faiz işletilmesini talep edebilir. İcra takibinde ise işlemiş faiz talep edilmemiş ve faizin takip tarihinden itibaren işletilmesi talep edilmiştir. Alacak yabancı para cinsinden olduğundan faiz oranının da 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesine göre belirlenmesi gerekir. İcra inkar tazminatı yönünden; davacının alacağının varlığı ve miktarının belirlenmesinin yargılamayı gerektirdiği alacak tutarının likit olmadığı gözetilerek İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca davalının icra inkar tazminatından sorumlu tutulmasına yasal olanak bulunmadığından inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere; 1-Davanın Kısmen Kabulü ile, ... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... esas sayılı icra takip dosyasına yaptıkları itirazın kısmen iptali ile takibin, 2.384,97-EURO asıl alacak üzerinden, Euro asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasanın 4/a maddesine göre Devlet Bankalarının Euro olarak açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek temerrüt faizi oranı uygulanmak suretiyle devamına, Fazlaya ilişkin isteminin reddine, 2-Alacak likit olmadığından, davacının icra inkâr tazminatı isteminin reddine, 3-Karar tarihi itibari ile kabul edilen dava değeri (dava tarihindeki Euro efektif satış kur karşılığı 33,5816-TL*2.384,97 Euro) 80.091,10-TL üzerinden alınması gereken5.471,02-TL harçtan, peşin alınan 1.169,49-TL harç mahsup edilerek kalan 4.301,53-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 4-Davacı tarafça yatırılan 1.169,49-TL peşin harç ve 427,60-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 1.597,09-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000,00-TL (kabul miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 15.133,57-TL (red miktarı nazara alınarak) vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.835,00-TL yargılama gideri kabul ve red durumuna (%84,17 kabul) göre 3.227,91-TL'lik kısmının davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine; arda kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 8-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri 3.120,00-TL'nin Kabul-red oranına (%84,17 kabul) göre 2.626,10-TL'sinin davalıdan, 493,90-TL'sinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, 9-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine, Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu kabil olmak üzere verilen karar alenen okunup usulen anlatıldı.14/10/2024 Katip ... Hakim ... e-imzalıdır e-imzalıdır