İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/475 E. 2024/177 K.

T.C. İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2023/475 Esas KARAR NO :2024/177 DAVA:Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:21/07/2023 KARAR TARİHİ:12/03/2024 Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalı arasında ilk kez 01.2012 de bayilik sözleşmesi ve bu sözleşmeye bağlı olarak (Protokol, Taahhütname, Ticari koşullar vs.) sözleşmeleri imzalandığını, 01.2012 tarihinde imzaladıkları sözleşmeyle başlayan dikey ilişki kesintisiz olarak 01.2021 tarihine kadar devam ettiğini, davacı kiraladığı istasyonda ifa etmek üzere 01.2012 de imzaladığı bayilik sözleşmesiyle ilk kez sektöre girdiği için ... adı ve ... markasının, Erzincan tüketicisi tarafından ne kadar tercih edileceğini, vakıf olmadan bayilik sözleşmesiyle beraber dayatılan yıllık 850 ton ürün alım taahhüdünü imzaladığını, sonrasında birinin süresi dolmadan diğerini olmak üzere bayilik sözleşmeleri (2014 ve 2015 ve 2019 ve 2020 yıllarında) tekrarlandığını, davacı önceki taahhüdü dolduramadığı ve taahhütten doğan cezayı ödeyemediği için sonraki ve sonraki sözleşmeleri imzalamak zorunda kaldığını, davacı 10.05.2021 de sözleşmeli dağıtıcısından 164.590,00 TL tutarlı akaryakıt aldığını,164.590,35 TL tutarlı faturanın bedelini...ödemek isterken hata ile davalı ... .... AŞ'nin hesabına ödediğini, davalı firmanın düzenlediği 18.05.2021 tarihli 132.612,80 TL cazai şart isimli, 18.05.2021 tarihli 13.912,55 TL cezai şart isimli ve 18.05.2021 tarihli 17.062,80 TL tutarlı kurumsal kimlik sökümü için ödenmiş olan bedelin yansıtılması isimli 3 adet toplam 163.587,15 TL tutarlı fatura düzenleyerek 24.05.2021 tarihinden GİB üzerinden gönderdiklerini, davacının davalıya cari hesaptan borcu olmadığını, olay tarihi itibariyle borç oluşturma imkanı olmadığını, davacının davalılardan 163.587,15 TL alacaklı olduğu ve davalıların 163.587,15 TL sebepsiz zenginleştiği kanaatinde olduklarını, bunun üzerine arabuluculuk sürecinin başladığını ancak herhangi bir anlaşmaya varılamadığını, açıklanan tüm bu nedenlerle davacının davalılara cari hesapta 18.05.2021 tarihinde borçlu olmadığının tespitine, davalıların 163.587,15 TL tutarında sebepsiz zenginleştiğinin tespit edilmesine, davacının davalılara cari hesapta borçlu olmadığının tespitinden sonra davalılarca haksız el konulan 163.587,15 TL nin ödenmesine oluşan munzam zararın ödenmesine, dava masraflarının davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP DİLEKÇESİ: Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davacının talepleri hukuki ve maddi dayanaktan yoksun olup haksız davanın reddine karar verilmesinin gerektiğini, davacının "sebepsiz zenginleşme" iddiasına dayandırdığı talepleri zamanaşımına uğramış olup davanın öncelikle ve başka bir araştırmaya gerek olmaksızın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı dava konusu 164.590,35 TL'lik tutarı müvekkillerden ... ... A.Ş. hesabına 18.05.2021 tarihinde ödediğini, davacı tarafından müvekkillerden (sadece) ... ... A.Ş. aleyhine .... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı ilamsız icra takibinin başlatıldığı tarih 14.07.2021 olduğunu, huzurdaki dava ise 21.07.2023 tarihinde açıldığını, davacının davasını 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açmadığı sabit olduğundan davanın öncelikle ve başka bir araştırma gerekmeksizin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı tarafın iddiaları hukuki ve maddi dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkil şirketlerin davacıdan alacağı bulunduğundan ödenen tutarın muaccel alacaklardan mahsup edilmesinin hukuka uygun olacağını, davacı müvekkillerden ...A.Ş.'ye yönelik iddialarını .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında da davacı sıfatıyla öne sürmüş olup, halihazırda istinaf aşamasında derdest olan davada incelenecek iddialar hakkında huzurdaki davada değerlendirme yapılabilmesi usulen mümkün olmadığını, dolayısıyla davanın müvekkil ...A.Ş. yönünden ("derdestlik") dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesinin gerektiğini, .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyasında da ifade edildiği üzere müvekkil ...A.Ş.'nin taraflar arasındaki 01.02.2019 tarihli Bayilik Sözleşmesi, Çerçeve Protokol ve Ürün Alım Taahhütnamesi kapsamında davacıdan muaccel hale gelmiş alacaklarının bulunmakta olduğunu, davacının müvekkillerin kendisinin deneyimsizliğinden yararlandığına ve yapılan anlaşmaların geçersiz olduğuna ilişkin iddiaları da tamamen hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyasında da açıklandığı üzere davacı tacir sıfatını ve akaryakıt sektöründeki bayilik deneyimini müvekkillerle girdiği ticari ilişki öncesinde edindiğini, dolayısıyla Rekabet Kurumu kararlarına atıfla öne sürülen "bilgi asimetrisi" iddiası maddi dayanaktan yoksun olduğunu, ayrıca davacı sözleşmelerin geçersizliğine ilişkin iddiasını da Borçlar Kanunu'nda aranan sürelerde öne sürmemiş olduğundan ve sözleşme ilişkisine başlanmasından 9 yıldan fazla süre geçtikten sonra sözleşmesel sorumluluklarından kurtulma saikiyle açıkça kötüniyetli olarak öne sürdüğünden davacının iddialarının hukuken dinlenebilir yönü de bulunmamakta olduğunu, açıklanan tüm bu nedenlerle davacının hukuki ve maddi dayanaktan yoksun davasının öncelikle sebepsiz zenginleşme iddiasına dayandırılan talepler hakkında TBK md. 82'de öngörülen 2 yıllık zamanaşımı süresinin dava tarihi itibariyle dolduğu dikkate alınarak davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesini, davanın müvekkillerden ...A.Ş. yönünden pasif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmesini, neticede haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava; davacı tarafından davalılardan ... ... A.Ş hesabına 18/05/2021 tarihinde gönderilen 164.590,35 TL'den 163.587,00 TL'sinin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca iadesi istemine ilişkindir. Eldeki davada, davacı tarafından davalılardan ... ... A.Ş hesabına 18/05/2021 tarihinde "... fatura nolu ödeme" açıklaması ile 164.590,35 TL havale işlemi gerçekleştirildiği, davacı tarafından bu paranın 163.578,00 TL'sinin davalılardan sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre tahsilinin talep edildiği anlaşılmıştır. 6098 sayılı TBK'nun 77. Maddesi : "Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının mal varlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Bu yükümlülük, özellikle zenginleşmenin geçerli olmayan veya gerçekleşmemiş ya da sona ermiş bir sebebe dayanması durumunda doğmuş olur." düzenlemesini havidir. Davalı tarafından, davacı tarafından yapılan ödemenin sözleşme hükümleri gereği davacının ödemekle yükümlü olduğu, kar mahrumiyeti, cezai şart ve ariyet söküm alacağından mahsup edildiği savunulmuş ise de, taraflar arasında imzalanan "STARDART OTOGAZ BAYİLİK SÖZLEŞMESİ"nin 5. maddesinde ... ...'ın bu sözleşmeden doğan zarar ve ziyanlarının davacının vereceği teminat mektubundan karşılanacağının hüküm altına alındığı, taraf ticari defter ve kayıtları incelenerek düzenlenen 09/02/2024 tarihli bilirkişi raporu ile davacı tarafından gönderilen havale öncesinde tarafların karşılıklı hesap bakiyelerinin sıfır olduğu, davacı tarafından gönderilen ödemeden sonra davalı tarafından 3 adet fatura düzenlenerek mahsup yapıldığı rapor edilmiş olup, davalı tarafın iddia ettiği üzere sözleşmeden kaynaklanan alacaklarının sözleşmenin 5. maddesi gereği davacı tarafından verilen teminat mektubundan karşılanması gerektiği, dosya kapsamından anlaşıldığı üzere davacının bayilik sözleşmeleri ve ilgili protokoller gereği davalılara 150.000,00 TL bedelli tek bir teminat mektubu verildiği, bu teminat mektubununda davacı ile davalı ... ... AŞ arasında .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında yargılama konusu yapıldığı ve mahkemece davalının sözleşmeden kaynaklanan bir alacağı bulunmadığı gerekçesi teminat mektubunun davacı yana iadesine karar verildiği, mahkeme kararının istinaf incelemesinde olduğu anlaşılmıştır. Yukarıda yapılan açıklamalar, tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı tarafından davalı ... ... AŞ hesabına 18/05/2021 tarihinde 164.590,35 TL havale gönderildiği, havale tarihi itibariyle tarafların ticari defter ve kayıtlarına göre karşılıklı alacak ve borç bakiyelerinin bulunmadığı, davalı ... ... AŞ tarafından, davacının gönderdiği havaleden sonra düzenlenen faturaların taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi gereği davacı tarafından verilen teminat mektubundan karşılanması gerektiği, davacının sözleşme gereği taraflara tek bir teminat mektubu verdiği ve mektubunda .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında yargılama konusu yapıldığı ve davacı yana iade kararı verildiği, kararın kesinleşmediği, davacının dava konusu alacak için .... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyası ile 28/07/2021 tarihinde davalı ... ... AŞ aleyhine ilamsız icra takibine giriştiği dikkate alındığında bu davalı yönünden zaman aşımı süresinin dolmadığı ve davalı ... ... Aş'nin davacı tarafından sehven gönderildiği savunulan bedeli iade etmekle yükümlü olduğu, davacı tarafından her ne kadar davalılar ile arasında eskiden bayilik sözleşmesi bulunduğu ve davalıların birlikte hareket ettiği belirtilerek ...Aş'ye de husumet yöneltilmiş ise de, davacı tarafından havalenin davalı ... ... AŞ. hesabına yapıldığı ve sebepsiz zenginleşme hükümleri gereği iadesi talep edildiğinden davalı ...Aş'nin sorumluluğu bulunmadığı anlaşılmış ve ona yönelik davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilerek uyuşmazlığın bütünü hakkında aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. KARAR : Gerekçesi yukarıda yazılı kararda açıklandığı üzere; 1-Davalı ...A.Ş ' ye yönelik davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE, 2-Davalı ... ... A.Ş ' ye yönelik davanın KABULÜ ile; 163.587,00 TL ' nin davalı ... ... A.Ş ' den 09/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile alınarak davacıya ödenmesine, 3-Alınması gereken 11.174,63 TL karar ve ilam harcının peşin olarak ödenen 2.793,66 TL harçtan mahsubu ile bakiye 8.380,97 TL harcın davalı ... ... A.Ş' den alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 4-Davacı tarafından ödenen 2.793,66 TL peşin harcın davalı ... ... AŞ'den alınarak davacıya ödenmesine, 5-Davalı ...AŞ aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiş olması nedeni ile, davacı tarafından bu yargılama nedeni ile ödenen 269,85 TL başvuru harcı ile 3.070,00 TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.339,85 TL yargılama giderinden 1.669,92 TL yargılama giderinin davalı ... ... A.Ş' den alınarak davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap olunan 26.173,92TL vekalet ücretinin davalı ... ... A.Ş' den alınarak davacıya ödenmesine, 7-Davalı ...A.Ş kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereği hesap olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine, 8-Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine, 9-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00 TL arabulucu ücretinin davalı ... ... A.Ş' den alınarak Hazine'ye ödenmesine, Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/03/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır