İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/224 E. 2025/571 K.

T.C. İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/224 Esas KARAR NO : 2025/571

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle), Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 20/09/2022 KARAR TARİHİ : 01/07/2025

İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/12/2023 Tarih 2022/728 Esas 2023/1033 Karar sayılı yetkisizlik kararı ile mahkememizin yukarıdaki esas sırasına kaydı yapıldı. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 23/01/2022 günü davalı ....Ltd. Şti. Adına kayıtlı, işleteni ... A.Ş.olduğu iddia edilen ve ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın daha öncesinde olan bir kazadan dolayı durmakta olan müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın ve başka bir çok araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kazanın gerçekleşmesinde müvekkilinin bir sorumluluğunun bulunmadığını, kazada davalı tarafın %100 kusurlu olduğunu, davalıların ilgili mevzuat hükümleri uyarınca müvekkili açısından doğan maddi zarardan müteselsil olarak sorumlu olduklarını, müvekkili aracının ticari amaçla kullanıldığını ve kaza sebebi ile aracın kullanılamadığını, aracın değerinin olumsuz etkilendiğini, aracın ağır hasarlı durumuna düştüğünü ve ekspertiz raporunda 116.658,14TL masraf yapıldığını ve hasar kaydının ise 98.218,78 TL olduğunu, kazaya karışan davalı aracın sigortacısı olduğu iddia edilen davalı sigorta şirketine başvurulduğunu ve sigorta şirketince 15.531,67 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, bu nedenlerle, öncelikle hüküm altına alınacak alacağın tahsil edilememesi riskine karşılık olay esnasında davalı sürücü ... kullanımında olduğu ve aynı zamanda davalılardan ...Tic.Ltd.Şti. adına kayıtlı olduğu ve işleteni ... Şirketi olduğu iddia edilen ...plakalı aracın trafik kaydına, kararın kesinleşmesine kadar cebri icra yoluyla satışı ve 3. şahıslara devri engelleyici nitelikte ihtiyati tedbir şerhi konulmasına karar verilmesini, meydana gelen trafik kazası nedeniyle, 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası Md. 107 uyarınca, toplanacak delillere göre maddi tazminat tutarı belirlenerek müvekkiline ait ... plakalı araçta meydana geldiği iddia edilen değer kaybı için 100,00-TL ve "Ticari Kazanç Kaybı" için 100,00-TL ve ikame araç bedel için 100,00 TL olmak üzere Toplamda 300,00-TL maddi tazminat tutarının işleten, malik ve sürücü yönünden olay tarihinden sigorta şirketi yönünden sigorta limitleri aşılmamak üzere temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; olayın gerçekleştiği iddia edilen yer, gerek davalıların gerek davacının adresleri İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetki alanında kalmadığını ve davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, kazayı gerçekleştiren aracın işleteninin ...Ltd. Şti. Olduğunu ve müvekkilinin dava konusu araç üzerinde herhangi bir hakimiyetinin bulunmadığını, müvekkili ile Hayrettin Meşrubat şirketi arasında yurtiçinde/uluslararasında yetki belgesi sahibinin unvanı adı altında taşıma yapma amacıyla ruhsat sahibi tarafından taşıt kira sözleşmesi bulunduğunu, dava konusu kazada araç şoförünün Hayrettin Meşrubat şirketinin işvereni olduğu kişi olduğunu, dava dilekçesinin usul hükümlerine aykırı olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, kazanın kusur durumlarının tespit edilmesi gerektiğini, bu nedenlerle, yetki itirazının tekrarlı ile davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir. Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin, Hayrettin Meşrubat şirketinin maliki olduğu iddia edilen ... plakalı araca ZMMS poliçesi düzenlediğini, meydana gelen trafik kazasında değer kaybı oluştuğu iddia edilen ... plakalı araç için hasar dosyası açılmış ve araç için 15.531,67 TL değer kaybı ile aracın kasko sigortacısına ise 34.468,33 TL rücuen tazminat ödemesi yapılarak müvekkilince düzenlenen poliçe limitinin dolduğunu, müvekkilinin sorumluluğunu eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davanın belirsiz alacak davacı olarak açıldığını ve davada hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesinin gerektiğini, müvekkilinin dava konusu kaza sonrasında ... plakalı araçta meydana gelen hasara ilişkin davacıya ve ... sigortaya toplamda 50.000,00 TL ve...plakalı araçta meydana gelen hasara ilişkin ... sigortaya rücuen 50.000,00 TL olmak üzere toplamda 100.000,00 TL ödeme yaptığını ve poliçe limitleri kapsamında sorumluluğunun sona erdiğini, ayrıca davacının ... sigorta ile arasında teslim / ibra / temlik belgesi imzalanmış olduğunu ve davacı hasarla ilgili olarak 3. Şahıslara karşı talep ve dava hakkını ... sigortaya devretmiş olduğunu, davacının müvekkilinden herhangi bir hak ve alacağının olmadığını ve bu nedenle ihtiyati tedbir talebinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının ihtiyati tedbir talebinin ve açmış olduğu davasının reddine, yargılama harç ve giderleriyle vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine, karar verilmesini beyan ve talep etmiştir. Davalı ...vekil, cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkili olmayan mahkemede açıldığını ve yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olduğunu, ...yönetimindeki ... firmasında insan taşımacılığı yapan müvekkili şirkete ait otobüs ile davacının aracı arasında trafik kazası yaşanmadığını, otoyolda buzlanma nedeni ile bir çok aratın karıştığı zincirleme bir kaza olduğunu, davacının belirttiği %100 kusur oranını kabul etmediklerini ve bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, talep edilen değer kaybı, ticari kazanç kaybı ve ikame araç bedelinin sorumluluğu müvekkil şirkete yüklenemeyeceğini, davacı tarafça aracının ticari faaliyette kullanıldığına ilişkin herhangi bir belge ya da delil sunmadığını, bu nedenlerle, davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini betan ve talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir. Tebligatlar usulüne uygun yapılmış olup, Araca ait fotoğraflar, Kaza tespit tutanağı, Servis Faturası, Ekspertiz Raporu, Tanık, Keşif, bilirkişi, Kusur ve Maddi Zararların tespiti ve hesabı için bilirkişi incelemesi, Yargıtay Kararları, Vekaletname, Mali Ve Sosyal Durum Araştırması, Sigorta Poliçeleri, Nüfus Kayıtları v.s her türlü yasal delil dosya arasına alınmıştır. Dosyanın ...'e tevdi edildiği, bilirkişinin 04/02/2025 tarihli raporunda özetle ; ... plaka numaralı ticari otobüsün sürücüsü davalı ...’in %100 (yüzde yüz) oranında tamamen asli kusurlu olduğunu, ..., ... ve ... plaka numaralı hususi otomobillerin sürücüleri ...’a, ...’a ve...’ya atfı kabil kusur bulunmadığını, hadisenin meydana gelmesinde, dava konusu zararın doğmasında ve artmasında kusurlu başkaca kişi, kurum, kuruluş ve etkili faktör bulunmadığını, kaza tarihinde davacı Model ... Ltd. Şti.’ye ait ...plaka ve (...) şasi numaralı hususi otomobilin yetkili servis ortamında gerçekleştirilmesi mümkün hasar onarım bedelinin KDV dahil 116.658,13 TL olduğunu ve bu bedelin aracın kasko sigortacısı Unico Sigorta A.Ş. tarafından ödendiğini, dosya muhteviyatında davacı şirketin onarım ile ilgili olarak ilave bir ödeme yaparak zarara uğradığına dair bilgi ve belgenin bulunmadığını, onarım bedeli ile ilgili olarak talep edilebilecek zarar veya bakiye zarar bulunmadığını, kaza tarihinde davacı ...Ltd. Şti.’ye ait ... plaka ve (...) şasi numaralı hususi otomobilin üzerinde meydana gelen değer kaybı zararının gerçek zarar ilkesi ve Yargıtay’ın müstakar içtihatlarına göre 80.000,00 TL mertebesinde olduğunu, sürücülerin kusur durumlarına göre ...plakalı otobüsün trafik sigortacısı davalı ... A.Ş. tarafından değer kaybı tazminatı ile ilgili olarak yapılan 15.531,67 TL tutarındaki ödemenin tenzili ile talep edilebilecek bakiye değer kaybı zararının 64.468,33 TL olduğunu, davalı ...A.Ş. tarafından 34.468,33 TL’si hasar onarım bedeli, 15.531,67 TL’si değer kaybı olmak üzere toplam 50.000,00 TL tutarında ödeme yapıldığını ve araç başına azami 50.000,00 TL olan poliçe limitinin tükendiğini, limit üstü zarardan kasko sigortacısı ... A.Ş.’nin ve ... sigortacısı ...A.Ş.’nin sorumluluğu bulunabileceğini, kaza tarihinde davacı ... Ltd. Şti.’ye ait...plaka ve (....) şasi numaralı hususi otomobilin onarımı için yeterli olan 20 gün boyunca mahrumiyeti nedeniyle uğranacak zararın olay döneminde günlük 600,00 TL’den toplam 12.000,00 TL mertebesinde olduğu, .... plakalı otomobilin yokluğunun davacı şirket üzerindeki iş durması-kazanç kaybına etkisinin muhasebe, mali müşavir uzmanları tarafından vergi kayıt ve ticari defterlerin incelenip değerlendirilmesi gereken ayrı bir husus olduğu tespit ve rapor edilmiştir. Davacı vekilinin 19/05/2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; Islah taleplerini sadece davalılardan ..., ... Şirketi ve ... Şirketi için geçerli olduğunu, diğer davalı ...A.Ş poliçe limitleri dolmuş olduğundan herhangi bir ıslah talebinin söz konusu olmadığını, 100 TL araç değer kaybı talebini, 64.368,33 TL artırarak toplam 64.468,33-TL olarak kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile , 100 TL araç mahrumiyet tazminatı talebini 11.900,00 TL artırarak 12.000,00 TL olarak kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, davalılar ..., ... Şirketi ve ... Şirketi yönünden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile taleplerini toplam 76.468,33 TL artırdıklarını ve söz konusu alacaklarımızın avans faizi ile birlikte taraflarına ödenmesini talep etmiştir. Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda yapılan yargılama, toplanan deliller, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, aşamalarda aldırılan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı ile yapılan değerlendirmede; 6098 sayılı Borçlar Kanunu 49. Maddesi; Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür hükmünü amirdir. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Düzenlemesi mevcuttur. Haksız fiil sorumluluğunun ortaya çıkabilmesi için gerekli olan ikinci koşul, zarara sebebiyet veren hukuka aykırı fiilin, fail tarafından kusurlu olarak yapılmış olmasıdır. Kusur, hukuk düzeninin kurallarının bilerek ve isteyerek yada ihmal sebebiyle ihlal edilmesi gerekecektir.Kusurun kanunlarımızda tanımı yapılmamıştır. Uygulama ve öğretide kabul görmüş tanıma göre; kusur, hukuk düzenince kınanabilen davranıştır. Kınamanın nedeni, başka türlü davranma olanağı varken ve zorunlu iken, bu şekilde davranılmayarak, bu tarzdan sapılmış olmasıdır. Kısacası; kusur, genel tanımıyla, hukuk düzeni tarafından bir davranış tarzının kınanması olup; bu kınama, o davranışın belirli koşullar altında bireylerden beklenen ortalama hareket tarzından sapmış olmasından kaynaklanır. Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmakta ve unsurları; hukuka aykırı fiil, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir fiil bulunmalı, bu fiil bir zararın doğması neden olmalı, zarara neden olan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir. Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi fiilden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişilerin maddi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6. maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararın haksız fiili ile gerçekleştiğinin diğer söylemle zarar ile haksız fiil arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1.maddesinde de, “sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir. O halde zarar verenin, zarar görenin durumunun haksız fiilden önceki duruma getirilmesi ve maddi kaybının tam olarak giderilmesi esastır. Yapmış olduğu haksız fiille zarar veren işletenin verdiği zararı eksiksiz olarak gidermesi gerektiğinden, gereği yapılması zorunlu olan sigorta poliçesi ile işletenin sorumluluğunu üstlenen sigortacının da meydana gelen zarardan, dava dışı davalı şirkete sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olması nazara alınarak tamamından sorumlu olacağı açıktır. Somut olayda 23/01/2022 günü davalı ...Şti. adına kayıtlı, işleteni ... şirketi olan ve ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın daha öncesinde olan bir kazadan dolayı durmakta olan davacı şirkete ait ... plakalı aracın ve başka bir çok araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, dosyamızdan alınan bilirkişi raporu ile, bu kaza neticesinde ...plaka numaralı ticari otobüsün sürücüsü davalı ...’in %100 (yüzde yüz) oranında tamamen asli kusurlu olduğu, ..., ... ve ... plaka numaralı hususi otomobillerin sürücüleri ...’a, ...’a ve...’ya atfı kabil kusur bulunmadığı, hadisenin meydana gelmesinde, dava konusu zararın doğmasında ve artmasında kusurlu başkaca kişi, kurum, kuruluş ve etkili faktör bulunmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır. Yine dosya kapsamına uygun denetime açık ve hükme elverişli bilirkişi raporu ile; kaza tarihinde davacı ... Şti.’ye ait ... plaka ve (...) şasi numaralı hususi otomobilin yetkili servis ortamında gerçekleştirilmesi mümkün hasar onarım bedelinin KDV dahil 116.658,13 TL olduğunu ve bu bedelin aracın kasko sigortacısı ... Sigorta A.Ş. tarafından ödendiğini, dosya muhteviyatında davacı şirketin onarım ile ilgili olarak ilave bir ödeme yaparak zarara uğradığına dair bilgi ve belgenin bulunmadığını, onarım bedeli ile ilgili olarak talep edilebilecek zarar veya bakiye zarar bulunmadığını, kaza tarihinde davacı ...Tic. Ltd. Şti.’ye ait ... plaka ve (...) şasi numaralı hususi otomobilin üzerinde meydana gelen değer kaybı zararının gerçek zarar ilkesi ve Yargıtay’ın müstakar içtihatlarına göre 80.000,00 TL mertebesinde olduğunu, sürücülerin kusur durumlarına göre ... plakalı otobüsün trafik sigortacısı davalı... A.Ş. tarafından değer kaybı tazminatı ile ilgili olarak yapılan 15.531,67 TL tutarındaki ödemenin tenzili ile talep edilebilecek bakiye değer kaybı zararının 64.468,33 TL olduğunu, davalı ...A.Ş. tarafından 34.468,33 TL’si hasar onarım bedeli, 15.531,67 TL’si değer kaybı olmak üzere toplam 50.000,00 TL tutarında ödeme yapıldığını ve araç başına azami 50.000,00 TL olan poliçe limitinin tükendiğini, limit üstü zarardan kasko sigortacısı ...A.Ş.’nin ve ... sigortacısı ...A.Ş.’nin sorumluluğu bulunabileceğini, kaza tarihinde davacı .... Ltd. Şti.’ye ait ... plaka ve (...) şasi numaralı hususi otomobilin onarımı için yeterli olan 20 gün boyunca mahrumiyeti nedeniyle uğranacak zararın olay döneminde günlük 600,00 TL’den toplam 12.000,00 TL mertebesinde olduğu tespit edilmiştir. Bu durumda bilirkişi raporu ile tespit edilen davacı tarafın zararından; davalılardan ... şirketi yönünden poliçe teminat limitinin tükendiği anlaşıldığından, bu davalı yönünden açılan davanın reddine; 64.468,33-TL değer kaybı alacağı ile 12.000,00-TL araç mahrumiyeti alacağı olmak üzere toplam 76.468,33-TL nin 23.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, kazanç kaybına ilişkin olarak yapılmış herhangi bir zarar tespiti bulunmadığından ve ayrıca davacı tarafça da bu hususta ıslah yapılmadığından bu talep yönünden davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur . HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı ... A.ş yönünden Davanın REDDİNE 2-64.468,33-TL değer kaybı alacağı ile 12.000,00-TL araç mahrumiyeti alacağı olmak üzere toplam 76.468,33-TL nin 23.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya gelmesine, 3-Kazanç kaybı alacağına ilişkin talebin REDDİNE, 4-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 5.223,55-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.386,70-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 3.836,85-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına, 5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 6-Davalı ... Şirketi Ve Davalı ...Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak ilgili davalılara verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Peşin/nisbi Harcı, 1.306,00-TL Islah Harcı, olmak üzere toplam 1.386,70TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, , 8-Davacı tarafından yapılan; 6.720,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 6.720,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 6.711,22-TL lik kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına, 9-Davalı ... A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 10-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davada haklı çıkma oranına göre 2,09-TL'sinin davacıdan, 1.597,91-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına, 11-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine, Dair, davalı metro turizm vekillinin yüzüne davacı ve diğer davalılar vekillerinin yokluğunda karşı gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı. 01/07/2025

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır