İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/207 E. 2024/401 K.

T.C. İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2022/207 Esas KARAR NO :2024/401 DAVA:Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:09/01/2020 KARAR TARİHİ:27/05/2024 Mahkememiz ... esas sayılı dosyasında verilen 28/03/2020 tarihli celse ara kararı uyarınca davalı ... Turizm hakkında açılan davanın tefrik edilerek mahkememiz yukarıda yazılı esas sırasında kayıt edilmiş olmakla Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; yüklenici firma işçisi ...'in iş davalarında arabuluculuk yoluna başvurması neticesinde anlaşma sağlanarak davacı tarafından işçiye kıdem, ihbar, yıllık izin ücreti olarak 17.851,69 TL, aynı nedenle işçi ...'e 18.578,49 TL, işçi ...'ye 19.993,40 TL, ...'e 14.839,94 TL, ...'a 17.816,02 TL, ...'e 18.151,49 TL ve ...'a 9.458,06 TL ödendiğini, ödenen bu tutarların 70.406,29 TL'sini dava dışı yüklenici firmalardan işçileri çalıştırdıkları süre ile orantılı olarak tahsil ettiklerini, ödenen ihbar tazminatlarının taraflarınca üstlenilmiş olup ihbar tazminatlarının rücuen tahsili taleplerinin olmadığını, davacı şirketin üst işveren ve davalı firmanın ise alt işveren olarak kabul edildiğini, davacı şirket ile davalı firma arasında imzalanmış sözleşme hükümlerine göre arabuluculuk faaliyeti kapsamında işçilere ödedikleri tazminatlardan davalının sorumlu olduğunu, sözleşme gereğince işçinin işvereni, sorumlusu ve muhatabının yüklenici davalı firma olduğunu, bu nedenle dava dışı 3.kişi olan davalı firma işçilerine davacı idarece ödenen söz konusu miktarların davalı yüklenici firmadan tahsili gerektiğini, bu nedenlerle işçilere arabuluculuk yoluyla ödedikleri toplam 46.282,80 TL'nin işçileri çalıştırdıkları dönemler ile orantılı olarak ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsiline, işçilerle yapılan ve anlaşma ile neticelenen arabuluculuk faaliyeti kapsamında ödenen 3.500,43 TL arabuluculuk ücretinin avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin şirketin .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından 22.06.2016 günü saat 16:57’den itibaren iflasına karar verilmiş olup iflas işlemleri ....icra ve İflas Müdürlüğü’nün ... iflas dosyası ile devam etmekte olduğunu, müflis şirket hakkında verilen iflas kararı henüz kesinleşmemiş olduğunu, ikinci alacaklılar toplantısı yapılamadığını, İİK’nun 194.maddesi gereğince devam eden davaların durdurulması ve ikinci alacaklılar toplantısı yapıldıktan 10 gün sonra devam olunması gerekmekte olduğunu, iş bu dava 09.01.2020 tarihinde açıldığı, müflis şirketin ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından 22.06.2016 günü saat 16:57’den itibaren iflasına karar verilmiş olduğunu, iflas işlemleri ....icra ve İflas Müdürlüğü’nün ... iflas dosyası ile devam etmekte olduğunu, müflis şirket hakkında verilen iflas kararı henüz kesinleşmediğini, ikinci alacaklılar toplantısı yapılamadığını, alacağın varlığını kabul etmemekle birlikte davacı tarafın dava dilekçesinde talep ettiği tüm talepleri yönünden zamanaşımı itirazında bulunduklarını, alacakların varlığını kabul etmemekle birlikte dava dilekçesinde talep edilen tüm talepler için zamanaşımı süresi dolduğunu, zamanaşımına uğrayan tüm taleplerin zamanaşımından reddi gerekmesi gerektiğini, yine asıl işverenin davacı şirket olduğunu, işçilerin çalışma şartları, işe alınıp çıkarılmaları ve denetim gözetimin davacı firma tarafından yapılıyor oluşu, taşeron firmalar değişssede işçilerin çalışmaya devam etmesi nedeniyle işçilik haklarından sorumluluğun davacı firmada olduğunu, dava dışı 3. Kişilerin işten çıkarılmasında davalı şirketin yetkisi ve kusuru olmadığını, davalı şirketin kusuru ve yetkisi olmadığı için davalı şirkete sorumluluk yüklenemeyeceğini, ihale şartnamesinde teklif fiyata dahil olan giderler başlığı altında işçilerin sadece aylık ücretleri, yol ve yemek ücretlerinin, K.İ.K. payı, vergilerin teklif fiyatın içerisinde olduğu ifade olayısı ile teklif fiyatın içerisinde işçilere ödenecek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve fazla mesai alacağı yer almamakta olduğunu, teklif fiyatın içerisinde yer almayan bir bedelin davalı şirketten rücu yolu ile istenmesi talebi hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davalı şirketin iş bu davaya konu ödeme nedeniyle sorumluluğu olmadığını belirterek zamanaşımı itirazları yönünden talebin kabulü ile tüm talepler yönünden davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, davanın tüm talepler yönünden reddine,yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; davalı işverenlerle yüklenici alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere işçilik alacaklarının davacı tarafından ödenmesi nedeniyle açılan rücuen tazminat davasıdır. .... İflas Dairesi'nin ... iflas sayılı dosyasıyla müflis ... Turizm hakkında yürütülen iflas dosyasında tasfiyenin İİK'nın 219. Maddesi gereğince adi tasfiye olarak yapılmasına karar verildiği, 1. Alacaklılar toplantısının yapılamamış olup iflas idaresi oluşmadığı, müflis şirket hakkında verilen iflas kararının kesinleşmiş olduğu, 15/11/2011 tarihinde 2. Alacaklılar toplantısının toplantı nisabı hasıl olmadığından yapılamamış olduğu ve iflas idaresinin oluşturulamadığı, iflas müdürlüğünce hazırlanan sıra cetvelinde davacı tarafın 359-360 sıra numarasıyla alacak başvurusunun kabul edilmediği anlaşılmış olup, davaya kayıt kabul davası olarak devam edilmiştir. Dosya İşçilik Alacakları Konusunda Nitelikli Hesaplama Uzmanı bilirkişiye tevdi olunmuş düzenlenen 14/04/2023 tarihli raporda davalının iflas tarihi itabariyle alacak hesaplaması, asıl alacak, işlemiş faiz ve tüm ferileri yönünden ayrı ayrı gösterilmek suretiyle hesaplama yapılmıştır. Dosya yeniden bilirkişiye tevdi olunmuş düzenlenen 01/12/2023 tarihli raporda, 23/08/2021 tarihli ek raporda davalı işverenlerin son işveren olmadığı tespit edilerek yıllık izin ücret hesaplaması yapılmadığı, kök raporda son işverenlerin dava dışı ...Hiz. A.Ş - ... Yön. Loj. Hiz. San ve Tic. Ltd. Şti - ... İnş. San. ve Tic. A.Ş olduğu tespit edildiği, yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüştüğünden bahisle sözleşmeyi feshedenin son alt işveren olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü dikkate alınarak yıllık izin ücretinden son alt işverenin sorumlu olduğu kabul edildiği, aynı düşünceyle ihbar tazminatını da son alt işverenin ödemekle yükümlüğü olduğunun hükmüne bağlanıldığı, dolayısıyla sadece son alt işveren döneminde muaccel olmuş yıllık için ve ihbar tazminatının tamamından sorumlu tutulmakta olduğunu belirtmiştir. Dosya yeniden bilirkişiye teslim edilmiş düzenlenen 02/05/2024 tarihli raporda davacı vekilince sunulan 24/01/2022 tarihli dilekçede davalı ... Turizm yönünden her bir yüklenici işçisi için talep edilen alacak tutarları dikkate alınara iflas tarihi itibari ile alacak hesaplamasının asıl alacak, işlemiş faiz ve tüm ferileri yönünden ayrı ayrı gösterilmek suretiyle hesaplama yapılmıştır. Davacı vekili tefrik edilen ... Esas sayılı dosyasında vermiş olduğu 24/01/2022 tarihli dilekçesi ile; Davalılardan ... ... Limited Şirketi bakımından; Dava dışı işçi ... bakımından 3.749,57-TL, Dava dışı işçi ... bakımından 3.788,37-TL, Dava dışı işçi ... bakımından 3.611,57-TL, Dava dışı işçi ... bakımından 1.141,29-TL, Dava dışı işçi ... bakımından 3.291,18-TL, Dava dışı işçi ... bakımından 3.503,55-TL, Dava dışı işçi ... bakımından 3.739,59-TL olmak üzere toplamda; 22.825,12-TL talep edildiğini, Arabuluculuk ücreti olarak;Dava dışı işçilerden ... bakımından 283,50-TL, Dava dışı işçilerden ... bakımından 544,54-TL, Dava dışı işçilerden ... bakımından 599,81-TL, Dava dışı işçilerden ... bakımından 557,35-TL, Dava dışı işçilerden ... bakımından 445,20-TL, Dava dışı işçilerden ... bakımından 535,55-TL, Dava dışı işçilerden ... bakımından 534,48-TL olmak üzere toplam 3.500,43-TL arabuluculuk ücretinin avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak taraflarına verilmesini talep etmiştir. Dava; davalı işverenlerle yüklenici alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere işçilik alacaklarının davacı tarafından ödenmesi nedeniyle açılan rücuen tazminat davasıdır. Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi kök ve ek raporları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacı, taraflar arasında akdedilen sözleşmeler uyarınca dava dışı işçilere ödenen kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ve arabuluculuk ücretinin alt işveren davalıdan rücuen tahsilini talep etmiş, davalı ise söz konusu işçilik alacaklarının davacının sorumluluğunda olduğunu iddia etmiştir. Uyuşmazlık, davacının ödediği bedellerden davalının sorumlu olup olmadığı ve davalı yüklenici firmadan rücuen talep edilebilecek işçilik alacakları noktasında toplanmıştır. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. (Emsal için bkz Yargıtay 15 HD'nin 2021/1521 E 2021/2333 K sayılı kararı). Mahkememizce yeterli izahatı içerir, denetlenebilir ve hükme esas alınabilir nitelikteki bilirkişi raporu ile yapılan hesaplamalar neticesinde her bir işçi için ayrıntısı hüküm kısmında belirtildiği şekilde ayrı ayrı hesaplamalar yapılmış olup davanın kısmen kabulü ile davacı tarafından yüklenici firma işçilerine ödenen toplam 22.825,12 TL kıdem tazminatı ile dosyaya sunulan serbest meslek makbuzları ve banka ödeme dekontları incelenerek Arabuluculuk Kanunu uyarınca net alacağın % 6 olarak davalı alt işverenler arasında yarı yarıya ödendiği dikkate alınarak bilirkişi raporunda bu yönden yapılan hesaplamalara itibar edilmek suretiyle raporda tespit edilen arabuluculuk ödemesinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin kıdem tazminatı, arabuluculuk ücreti yönünden davanın reddine, yıllık izin ücreti alacağı yönünden son alt işveren sorumlu olduğundan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı tarafından yüklenici firma işçilerine ödenen tutarların rücuen tahsiline yönelik olarak açılan davanın KISMEN KABULÜ ile, 2-Yüklenici firma işçisi ... için ....İflas Müdürlüğünün ... Sırasında iflas işlemleri yürütülen Müflis ... San.Tic.Ltd.Şti. hakkında iflas masasına 360 kayıt nosu ile yapılan başvuru sonucu reddedilen tutardan davalı şirketin iflas tarihi itibariyle hesaplanan 3.503,55-TL'lik kıdem tazminatı 1.586,36-TL işlemiş faizi ve 117,72-TL Arabuluculuk ödemesi ve 53,30-TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 5.260,93-TL'nin davacı alacağı olarak müflis şirket masasına 4. sırada alacak olarak KAYIT VE KABULÜNE, 3-Yüklenici firma işçisi ... için ....İflas Müdürlüğünün ... Sırasında iflas işlemleri yürütülen Müflis ... San.Tic.Ltd.Şti. hakkında iflas masasına 360 kayıt nosu ile yapılan başvuru sonucu reddedilen tutardan davalı şirketin iflas tarihi itibariyle hesaplanan 3.291,18-TL'lik kıdem tazminatı 1.484,93-TL işlemiş faizi ve 226,12-TL Arabuluculuk ödemesi ve 103,65-TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 5.105,88-TL'nin davacı alacağı olarak müflis şirket masasına 4. sırada alacak olarak KAYIT VE KABULÜNE, 4-Yüklenici firma işçisi ... için ....İflas Müdürlüğünün ... Sırasında iflas işlemleri yürütülen Müflis ... San.Tic.Ltd.Şti. hakkında iflas masasına 360 kayıt nosu ile yapılan başvuru sonucu reddedilen tutardan davalı şirketin iflas tarihi itibariyle hesaplanan 3.611,57-TL'lik kıdem tazminatı 1.680,62-TL işlemiş faizi ve 248,07-TL Arabuluculuk ödemesi ve 115,44 işlemiş faizi olmak üzere toplam 5.655,70-TL'nin davacı alacağı olarak müflis şirket masasına 4. sırada alacak olarak KAYIT VE KABULÜNE, 5-Yüklenici firma işçisi ... için ....İflas Müdürlüğünün ... Sırasında iflas işlemleri yürütülen Müflis ... San.Tic.Ltd.Şti. hakkında iflas masasına 360 kayıt nosu ile yapılan başvuru sonucu reddedilen tutardan davalı şirketin iflas tarihi itibariyle hesaplanan 3.788,37-TL'lik kıdem tazminatı 1.772,00-TL işlemiş faizi ve 231,40-TL Arabuluculuk ödemesi ve 106,77TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 5.898,54-TL'nin davacı alacağı olarak müflis şirket masasına 4. sırada alacak olarak KAYIT VE KABULÜNE, 6-Yüklenici firma işçisi ... için ....İflas Müdürlüğünün ... Sırasında iflas işlemleri yürütülen Müflis ... San.Tic.Ltd.Şti. hakkında iflas masasına 360 kayıt nosu ile yapılan başvuru sonucu reddedilen tutardan davalı şirketin iflas tarihi itibariyle hesaplanan 967,50-TL'lik kıdem tazminatı 450,22-TL işlemiş faizi ve 184,87-TL Arabuluculuk ödemesi ve 86,03-TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 1.688,62-TL'nin davacı alacağı olarak müflis şirket masasına 4. sırada alacak olarak KAYIT VE KABULÜNE, 7-Yüklenici firma işçisi ... için ....İflas Müdürlüğünün ... Sırasında iflas işlemleri yürütülen Müflis ... San.Tic.Ltd.Şti. hakkında iflas masasına 360 kayıt nosu ile yapılan başvuru sonucu reddedilen tutardan davalı şirketin iflas tarihi itibariyle hesaplanan 3.749,57-TL'lik kıdem tazminatı 1.753,85-TL işlemiş faizi ve 222,39-TL Arabuluculuk ödemesi ve 102,60TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 5.828,41-TL'nin davacı alacağı olarak müflis şirket masasına 4. sırada alacak olarak KAYIT VE KABULÜNE, 8-Yüklenici firma işçisi ... için ....İflas Müdürlüğünün ... Sırasında iflas işlemleri yürütülen Müflis ... San.Tic.Ltd.Şti. hakkında iflas masasına 360 kayıt nosu ile yapılan başvuru sonucu reddedilen tutardan davalı şirketin iflas tarihi itibariyle hesaplanan 3.739,59-TL'lik kıdem tazminatı 1.740,19-TL işlemiş faizi ve 221,94-TL Arabuluculuk ödemesi ve 103,28-TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 5.805,00-TL'nin davacı alacağı olarak müflis şirket masasına 4. sırada alacak olarak KAYIT VE KABULÜNE, 9-Fazlaya ilişkin talep yönünden davanın REDDİNE, 10-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 1.658,40-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 419,69-TL(tefrik olunan dosyada yatırılan peşin harç) harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.238,71-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 11-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 12-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 2.047,92-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 13-Davacı tarafından yapılan; 419,69-TL Peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 14-Davacı tarafından yapılan; 83,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 83,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 76,54-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına, 15-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK yönetmeliğinin 47/1 maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine, 16-6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11)-(13) maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davada haklı çıkma oranına göre 1.217,31 TL'sinin davalıdan, 102,69 TL'sinin davacıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına, Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı. 27/05/2024 Katip ... e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır