İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/830 E. 2024/632 K.

T.C. İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:2021/830 Esas KARAR NO :2024/632 DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ:10/06/2015 KARAR TARİHİ:18/09/2024 Mahkememiz ..., 06/06/2018 tarihli kararı İstanbul BAM 45.Hukuk Dairesinin 2020/493 Esas, 2021/1177 Karar sayılı 17/11/2021 tarihli ilamıyla kaldırılarak Mahkememiz yukarıdaki esasına kaydı yapılan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile, davalı veya davalı adına vekilleri aracılığıyla davacı firma arasında ... Mah adresinde dava dilekçesinde ayrıntılı pafta, ada ve parsel numarası belirtilen arsalar üzerinde yapılacak inşaatların proje ve yapı denetimi için 103 adet Yapı Denetim Hizmet Sözleşmesi imzalandığını, davalının işbu inşaatın yapı sahiplerinden olduğunu, bu sözleşme kapsamında davacı firmanın sözleşmeleri, yapı denetimine ilişkin bilgi formlarını, yapı denetim izin belgesini, belediyesine sunarak söz konusu yapıların denetim işlerini üstlendiğini, bu işle alakalı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ilgili idaresine taahhütname sunduklarını ve yapı ruhsatları alındığını, davalının icra dosyasına yapmış olduğu itirazda, takibe dayanak olarak ileri sürdüğü işler nedeniyle davalı kooperatiften herhangi bir alacağı olmadığını, ödenmiş olan hizmet bedelleri için geriye dönük fak tahakkuk ettirilemeyeceğini belirttiğini ve borca kötü niyetle itiraz ettiklerini, davacının sözleşmelerinin imzalandığı tarihten itibaren işi üzerine aldığını ve inşaatın yasalara uygun bir şekilde yapılmasını sağladığını, yapı denetim uygulama yönetmeliğinin 8.maddesinde yapı sahibinin görev ve sorumluluklarının sayıldığını, yapı sahibi yada onun yetkilendirdiği kişinin yapı denetim hizmet bedeli taksitlerini zamanında idareye yatırması gerektiğini, ancak davalı yapı sahibinin bu sorumluklarını yerine getirmediğini, ayrıca iş bitirme almadan ve iskan almadan dava konusu yapıları oturuma açmış durumda olduğunu, yapı sahibinin kanun ve yönetmeliklerdeki tüm yükümlülüklerine aykırı hareket ettiğini, davalı tarafından 30/09/2014 tarihinde ....Noterliğinin 16220 yevmiye nolu ihtarnamesi ile adı geçen inşatlara ilişkin ödenmeyen yapı denetim hizmet bedellerinin ödenmesinin talep edildiğini, bu ihtar sonucunda davalı yapı sahibinin bir kısım hak ediş ödemelerini ilgili idareye yatırdığını, ancak ... ... Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takibi ile talep edilen ve dava dilekçesinde sunulu hak ediş miktarlarını ödemediğini, her yıl Bakanlık nezdinde her sınıf yapı için yeniden değerleme oranları açıklanmakta ve bu oranlar üzerinden hak edişler belirlenmekte olduğunu, icra takibinin başlanma tarihi itibariyle yapı denetim hizmet bedelinin 379.783,73TL olduğunu, Bakanlık resmi internet sitesinden alınan bu hak edişi, davalının ilgili idarenin yapı denetim hesabına yatırmadığını, yatırılmayan bedellere ilişkin başlattıkları ... ... Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına haksız olarak itiraz ettiklerini beyanla, davalı kooperatifin menkul ve gayrimenkul mallarının devrinin önlenmesine ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davanın kabulü ile haksız itirazın iptaline, icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili dava dilekçesi ile, davacı ile davalı kooperatif arasında yapılan yapı denetim sözleşmelerine göre davacının, yapı denetim şirketinin tüm hak edişleri davacıya ödediğini, davacının hizmet bedelini aldığı yapı seviyeleri için 2012, 2013 ve 2014 yılları için fark ücret talep ettiğini, 01/07/2011 tarihi öncesinde uzayan her yıl için işin tamamını kapsayacak şekilde fark ücretlerin de davacı şirkete ödendiğini, bu konularda bir ihtilaf olmadığını, 01/07/2011 tarih ve 27981 sayılı resmi gazetede yayınlanan yapı denetim hizmet yönetmeliğinde değişiklik yapıldığını, yapı denetim hizmet bedellerini düzenleyen 26.maddenin 4.fıkrasında"Yapı denetim hizmet sözleşmesinde belirtilen hizmet süresinin, herhangi bir sebeple uzadığı takdirde, uzayan sürenin her altı ayın için üçüncü fıkrada belirtilen hizmet oranlarına göre işin kalan kısmını kapsayacak şekilde ilave hizmet bedeli ödenir" şeklinde düzenleme yapıldığını, bu düzenleme sonrasında tarafların bir araya gelerek bundan böyle fark ödemelerinin sadece işin kalan kısmı için olacağı konusunda mutabakata vardıklarını, devlet otoritesinin, yapı denetim hizmet sözleşmesinin yapılmasını zorunlu kılmakta ve yapı denetim hizmet bedellerinin ne kadar olacağını yönetmelikle belirlemekte olduğunu, yönetmelikte yapılan değişiklik karşısında, davacının hizmet bedeli ödenmiş inşaat kısımları için geriye dönük olarak ilave fark isteyemeyeceğini, 31/12/2011 tarihine kadarki süreler için geçmişe yönelik bütün fiyat farkları işin tamamı üzerinden davacıya ödendiğini, bu konuda da bir ihtilaf olmadığını, yapılan hak ediş ve hak ediş ödemelerinin yönetmeliğin 26.maddesi 3.fıkrasına uygun olarak yapılmış olduğu halde davacının yönetmelikteki değişikliği yok sayarak değişiklikten önceki yönetmelik düzenlemesine göre fiyat farkı tahakkuk ettirmekte ve talep etmekte olduğunu, davacının yapı denetim hizmet yönetmeliğinde yapılan bu değişikliğini yok sayarak yönetmeliğin değişmeden önceki hali ile uygulanması ile fiyat farkı çıkmakta olduğunu, buna hakkı olmadığını, davacının haklı çıkma ihtimali olmadığından davacının ihtiyati tedbir talebinin reddini, mahkemenin farklı düşünmesi durumunda 2 yada 3 adet bağımsız bölümün değerinin davacı talebini fazlası ile karşılayacağından kendisinden teminat alınmak sureti ile dairelerden 2 veya 3 adedinin kaydına tedbir konulmasına, davacının tüm hak ediş bedelleri kendisinde ödenmiş olduğundan ve yapı denetim hizmet yönetmeliğinin 26/4 maddesine göre geçmişe yönelik fark ücret talep edemeyeceğinden davanın tümden reddine, davacının kötü niyetli olduğu tartışmasız olduğundan davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının hizmet vermediği ve istifa ettiği yapılarla ilgili olarak da hiçbir şekilde geçmişe yönelik fark talep edemeyeceğinden bu yöndeki taleplerinin reddine, kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Müdahale talep eden vekili, müdahale dilekçesi ile, davalı - kooperatifin 1081 adet inşaa ettirdiği daireden sadece 4 adet daireye ihtiyati tedbir konulmuş ise de, "söz konusu dairelerin kooperatif başkanı ile husumet halinde olan ve bu nedenle muhtelif ceza davalarının olduğu kişilere tahsis edilmiş olduğu hususunu belirterek değerlendirme yapılması, yapılan yönlendirilmiş işlemin kötüniyetli olup yargılamanın amacını saptıracak nitelik arz ettirdiği ve sonuçları itibariyle de fer'i müdahilliklerinin kabul görmesini talep ettiğini, zira işbu dava neticesinde müvekkillerinin mağdur olabileceğini belirterek davaya feri müdahil olarak katılmayı talep etmiş oldukları ve mahkememizin 12/07/2017 tarihli oturumunda müdahiller vekilinin müdahale taleplerinin kabulü ile davalı yanında feri müdahil olarak davaya kabullerine karar verilmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 386 ve devamı maddelerinde düzenlenen vekalet sözleşmesi mahiyetindeki yapı denetim sözleşmesinden kaynaklanan hakediş alacaklarının tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali talebidir. Talep hakkında mahkememizce daha evvelden, ..., 06/06/2018 tarihli kararı ile davalı tarafından ... 4. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin 379.783,73 TL'lik asıl alacak yönünden takibin bu miktar üzerinden takip talebindeki şartlarla devamına, İİK'nun 67/2. Maddesi uyarınca davalı aleyhine hükmedilen alacak bedeli olan 379.783,73 TL'nin %20'si oranında olmak üzere 75.956,74 TL icra inkar tazminatına hükmedilmesine, bunun davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, karar karşı davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve İstanbul BAM 45.Hukuk Dairesinin 2020/493 esas, 2021/1177 karar sayılı 17/11/2021 tarihli ilamı ile bilirkişi incelemesine esas olmak üzere bir kısım incelemelerin eksik yapıldığından bahisle mahkememizin işbu kararı kaldırılmış ve dosya yeni esasa kaydedilmiştir. Taraflar arasasında, davalı kooperatife ait arsalar üzerinde yapılacak inşaatların, proje ve yapı denetimi için 08/10/2008 tarihli yapı denetim hizmet sözleşmesi düzenlendiği, sözleşmeye göre davacı yapı denetim firmasının, proje ve yapı denetimini üstlendiği, inşaatın 12 ay içerisinde tamamlanacağı öngörülerek sözleşme süresinin 12 ay kararlaştırıldığı, ancak davalı kooperatif tarafından üstlenilen inşaat yapım işi 12 süre zarfında tamamlanmadığından, işin uzaması nedeniyle Yapı Denetim Hizmet Yönetmeliğine göre, ilave hizmet bedeli talep edilmiştir. Hizmet bedelinin kararlaştırıldığı sözleşmenin 4. Maddesi "belirtilen hizmet süresinin herhangi bir sebeple uzadığı takdirde uzayan sürenin her 6 ay için yapı denetimi uygulama yönetmeliği 26. Maddesinde yer alan hizmet oranlarına göre işin tamamını kapsayacak şekilde ilave hizmet bedeli ödenir. " şeklinde düzenlendiği, 01/07/2011 tarihli 27981 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Denetim Hizmet Yönetmeliği'nin 26/4 maddesinde yapılan değişiklik ile "yapı denetim hizmet sözleşmesinde belirtilen hizmet süresi herhangi bir sebeple uzadığı takdirde uzayan sürenin her 6 ayı 3. fıkrada belirtilen hizmet oranlarına göre işin kalan kısmını kapsayacak şekilde ilave hizmet bedeli ödenir." şeklinde düzenlendiği görülmüştür. Her ne kadar davalı taraf, 01/07/2011 tarihinde değiştirilen yönetmeliğin emredici nitelikte olduğu, söz konusu sözleşmeye de uygulanması gerektiği bu nedenle sözleşme kapsamında uzayan süre için kalan inşaat seviyesine göre ilave hizmet bedelinin ödenmesi gerektiğini ileri sürmüş ise de mahkeme gerekçesinde ifade edildiği gibi, yönetmelik değişikliğinin ve yönetmeliğin 26. Maddesindeki düzenlemenin geriye etkili olarak, yönetmelik değişikliği öncesi düzenlenen sözleşme hükümlerini ortadan kaldırmayacağı, kaldı ki hizmet bedeline ilişkin yönetmeliğin 26. Maddesindeki düzenlemenin emredici nitelik taşımadığı, taraflar sözleşmede, inşat seviyesi üzerine uzayan süre için hizmet bedelini serbestçe kararlaştırabileceğinden davalının bu yöndeki savunması, istinaf kaldırma kararında da işaret edildiği üzere, yerinde görülmemiştir. Bunun için istinaf mahkemesi kaldırma kararından sonra, tüm hakediş raporlarının tek tek kontrol edilmesi, davalının itirazları noktasında hak ediş raporlarında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yetkililerin onayı bulunup bulunmadığı, ruhsat süresi sona erip ruhsatı yenilenmeyen inşaatlar var ise bunlar ile faaliyeti ilgili belediyece durdurulan inşaatlar için için ileriye dönük hak ediş raporları düzenlenip düzenlenmediği, davacı şirketin kendisinden önce görev yapan yapı denetim şirketine yapılmış olan ödemelerin mükerrer talep edilip edilmediği konusunda bir inceleme yapılması gerekmiş, bu minvalde kaldırma kararından sonra da Belediye ile bir kısım yazışmalar yapmak ve yeniden bilirkişi incelemesi yaptırmak gerekmiştir. Mahkememizce istinaf ilamı doğrultusunda yeniden yargılama yapılmasına başlanmış, davalı vekili tarafından sunulan ... Yapı Denetim şirketi ile yapılan yapı denetim hizmeti sözleşmeleri , taraflar arasındaki protokol fotokopisi, idare mahkemesi kararları, ... Yapı Kontrol Müdürlüğünce yapı denetime ilişkin bilgi ve belgeleri içeren CD, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosya UYAP sureti, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosya UYAP sureti, dosyamız içerisine alınmıştır. Davacı şirketi 14/11/2022 tarihli müzekkere cevabında denetim firması olarak ilgili parseller ve YİBF numaralarında herhangi bir denetimin taraflarınca üstlenilmediğini bildirmiştir. Dosya bozma öncesi bilirkişilere nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişide eklenmek suretiyle, istinaf kararı uyarınca bilirkişilere tevdi edilmiş düzenlenen 05/11/2023 tarihli raporda; geçmişe dönük olarak yapılan ve resmi makamlarca yerinde inceleme yapılarak ve hesaplar kontrol edilerek onaylanan hakediş tutarlarının değiştirilmesi yapılamaz ve kabul edilemeyeceği, Hakedişlerin uygunsuz olduğunu belirtmek Yapı Denetim ve resmi kuruluşların hesaplarının doğru olmadığı anlamına gelmektedir ki bu da kabul edilemez bir durum olduğu, davacı ... Ltd. Şti. ile Davalı ... arasında 22.09.2008, 23.09.2008 ve 08.10.2008 tarihlerinde toplam 103 adet Yapı Denetim Hizmet Sözleşmesi imzalanmış olup, bozma öncesi kök ve ek raporda belirttikleri üzere sözleşme tarihinde geçerli olan Yapı Denetim Hizmet Yönetmeliği’ne ("...Yapı Hizmet Sözleşmesinde belirtilen hizmet süresi, herhangi bir sebep ile uzadığı taktirde uzayan sürenin her altı ayı için yapı denetimi uygulama Yönetmenliğinin 26.Maddesinde yer alan hizmet oranlarına göre İŞİN TAMAMINI KAPSAYACAK şekilde hizmet bedeli ödenir.) ve Davacı ... Ltd. Şti tarafından hazırlanıp Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından Onaylanan resmi hakedişlere göre, davalı ... tarafından 379.783,73.-TL (KDV dahil) toplam hakediş miktarının, davacı ... Ltd. Şti.’ne ödenmesi gerektiği belirtilmiştir. Dosya bir önceki bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, düzenlenen 11/07/2024 tarihli ek raporda; taraflar arasında ki Yapı Denetim Hizmet Sözleşmesi’nin en son imzalandığı tarih olan 08.10.2008 tarihinde geçerli olan Yapı Denetim Uygulama Yönetmeliği (26/4 madde ile : “Yapı Denetim Hizmet Sözleşmesinde belirtilen hizmet süresi, herhangi bir sebeple uzadığı taktirde, uzayan sürenin her 6 ayı için Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği’nin 26.maddesinde yer alan hizmet oranlarına göre, işin tamamını kapsayacak şekilde hizmet bedeli ödenir.” denilmektedir.) ve Yapı Denetim Hizmet Sözleşmeleri gereğince ; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından uzayan süre için ilave hizmet bedeli olarak belirlenen ve resmi olarak hesaplanarak onaylanmış olan Resmi Hakedişlere göre, davalı ... tarafından 379.783,73 TL (KDV dahil) toplam hakediş miktarının, davacı ... Ltd. Şti.’ne ödenmesi gerektiği belirtilmiştir. Bilirkişiler tarafından sunulan 2. ve 3. ek raporlarda da dava konusu hakedişlerin Bakanlık tarafından onaylandığı, ileriye dönük, henüz yapılmamış işlerin hakedişlerinin yapılmasının mümkün olmadığı, dolayısı ile bu mahiyette bir hakediş için bedel tahakkukunun mümkün olmadığı, evvelki yapı denetim işini ifa eden şirketin hakedişleri ile dava konusu hakedişler arasında da bir mükerrerlik söz konusu olmadığı rapora derc edilmiştir. Bu sebeple davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜNE, ... 4. İcra Müdürlüğünün ... e sayılı takibine vaki davalı borçlu itirazının iptali ile takibin aynen devamına, Alacağın %20'si olan 75.956,74 TL icra inkar tazminatının davalı borçludan alınarak davacıya verilmesine, 2-Harçlar Kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 25.943,03-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 4.586,84-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 21.356,19-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 58.968,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan; 4.586,84-TL Peşin/nisbi Harcı, 15.600,00-TL Bilirkişi ücreti, 655,40-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 20.842,24 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 6-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine, Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 Hafta süre içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.18/09/2024 Başkan ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Üye ... e-imzalıdır Katip ... e-imzalıdır