İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/88 E. 2024/843 K.

T.C. İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2023/88 Esas KARAR NO : 2024/843 DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 07/02/2023 KARAR TARİHİ : 19/11/2024 Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA/ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafça; ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'nin ... IBAN nolu hesabı üzerinden keşide edilen; ... çek no'lu 31.12.2022 tarihli 100.000,00-TL tutarlı çeke ilişkin olarak ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu, Dosya üzerinden yapılan yargılama neticesinde ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verildiğini, İşbu ihtiyati haciz kararının ... 13. İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile icraya konulduğunu ve müvekkilinin ve keşidecinin de aralarında bulunduğu birtakım şirketler aleyhine malvarlığı sorgusu ve haciz işlemleri yapıldığını, 30.01.2023 tarihinde ihtiyati haciz olarak açılan icra dosyasında esasa geçilmesinin ardından ödeme emri tanzim edildiğini ve müvekkile tebliğe çıkarıldığını, Huzurdaki davanın açıldığı tarih itibariyle ödeme emrinin henüz müvekkiline tebliğ edilemediğini ve transfer sürecinin devam ettiğini, davalının kötüniyetli şekilde hareket ederek aslen hakkı olmadığı bir alacağı tahsil etmeye çalıştığını, İcra takibi konusu çekin müvekkili şirket emrine tanzim edildiğini ve cirosu olmadığı bir haldeyken elinde çalınmak suretiyle rızası dışında çıktığını, Halihazırda çekin arka kısmında müvekkili şirket adına görünen cirodaki kaşe ve imzanın müvekkili şirkete ait olmadığını, Müvekkilinin cirosunun sahte olarak atıldığını ve çekin tekrar tedavüle sokulduğunu, En son davalı ...Tic. A.Ş.'nin cirosunun bulunduğunu, Son ciranta olan davalı ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...D.İş sayılı dosyasından aldığı ihtiyati haciz kararını ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icraya koyarak müvekkilininde aralarında bulunduğu şirketler aleyhine icra takibine başladığını, Davalı müvekkili aleyhine başlattığı takip ile aslen hakkı olmadığı bir alacağı, kötü niyetle ve müvekkili zarara uğratmak kastıyla tahsil etmeye çalıştığını, Davalı alacaklının kötü niyetli olarak başlattığı ve haksız biçimde tahsil etmeye çalıştığı sözleşmeye konu borcun bulunmadığının tespit edilmesi ve devamında dava konusu çekin istirdadı için işbu davanın açılması zaruretinin hasıl olduğunu, davalı tarafından ihtiyati haciz talebine ve icra takibine konu edilen çekin müvekkili şirketin ortağı olan ...'nun 23.09.2022 tarihinde yaşadığı hırsızlık neticesinde aracından çalındığını, Müvekkili ...şirketinin ortağı olan...'nun; ... Bankası ... Şubesi'nin ... IBAN nolu hesabı üzerinden keşide edilen; ... çek no'lu 31.03.2023 tarihli 113.000,00-TL tutarlı çekin, ... Bankası ... Şubesi'nin ... IBAN nolu hesabı üzerinden keşide edilen; ... çek no'lu 30.04.2023 tarihli 113.000,00-TL tutarlı çekin, ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'nin ... IBAN nolu hesabı üzerinden keşide edilen; ... çek no'lu 31.01.2023 tarihli 115.000,00-TL tutarlı çekin, ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'nin ... IBAN nolu hesabı üzerinden keşide edilen; ... çek no'lu 31.12.2022 tarihli 100.000,00-TL tutarlı çekin, ...bank ... Şubesi'nin ... IBAN nolu hesabı üzerinden keşide edilen; ... çek no'lu 17.09.2022 tarihli 260.000,00-TL tutarlı çekin, ..bank ... Şubesi'nin ... IBAN nolu hesabı üzerinden keşide edilen; ... çek no'lu 17.10.2022 tarihli 260.000,00-TL tutarlı çekin, ...bank ... Şubesi''nin ... IBAN nolu hesabı üzerinden keşide edilen; ... seri numaralı 75.000,00 TL tutarlı çekin, ... Bankası ... Şubesi'nin ... Hesap No'lu ... Çek No'lu 08.11.2022 tarihli 120.000,00-TL tutarlı çekin, ... Bankası ... Şubesi ... IBAN No'lu ... seri numaralı boş çekin, ... Bankası ... Şubesi ... IBAN No'lu ... seri numaralı boş çek'in zilyedi iken 23.09.2022 günü ... plakalı aracının arka camının kırılarak belirtilen çeklerin tümünün araçtan çalındığını, Bu hususta Cumhuriyet Polis Merkezi Amirliğine şikayette bulunulduğunu ve muhatap bankalara gerekli talimatlar verildiğini, Meydana gelen hırsızlık olayına ilişkin soruşturma işlemlerinin ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma numaralı dosyası üzerinden devam ettiğini, davalının söz konusu çekin tahsili amacıyla müvekkilinin de aralarında bulunduğu şirketlere karşı icra takibi yaptığını, Hırsızlığa konu çeklerden ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'nin ... IBAN nolu hesabı üzerinden keşide edilen; ... çek no'lu 31.12.2022 tarihli 100.000,00-TL tutarlı çekin şüphelilerden ... Tic. A.Ş. (VKN: ...) tarafından 31/12/2022 tarihinde muhatap banka adına ... A.Ş....Şubesi'ne ibraz edilerek tahsil edilmeye çalışıldığını, Çekin ibrazı üzerine banka tarafından çek hakkında ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasından 04.12.2022 tarihinde konulan İhtiyati Tedbir kararının bulunması sebebiyle işlem yapılmadığını, Kötüniyetli şekilde hareket ederek çalıntı çekten menfaat elde etmek amacında olan şüpheli ... A.Ş., ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'nin ... IBAN nolu hesabı üzerinden keşide edilen; ... çek no'lu 31.12.2022 tarihli 100.000,00-TL tutarlı çeke ilişkin olarak müvekkilinin ve keşidecinin de aralarında bulunduğu şirketler aleyhine ihtiyati haciz başvurusunda bulunduğunu, Dosya üzerinden yapılan yargılama neticesinde ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...D.İş sayılı kararı uyarınca söz konusu çeke ilişkin olarak 100.000,00-TL miktarlı ihtiyati haciz kararı verildiğini, İşbu ihtiyati haciz kararı ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konulduğunu ve müvekkilininde aralarında bulunduğu birtakım şirketler aleyhine malvarlığı sorgulamaları ve haciz işlemleri gerçekleştirildiğini, detaylı bilgilerine yer verilen çekin ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında bulunan taranmış hali incelendiğinde de tespit edileceği üzere ciro silsilesinde sırasıyla; müvekkili ... Tic. Ltd. Şti.'nin, şüpheli ... Şirketi ve diğer şüpheli ... Tic. A.Ş.'nin kaşe ve imzası bulunduğunu, çekte yer alan müvekkili lehtar ... Şti.'nin kaşe ve imzasının sahte olduğunu, Bu hususun işbu dilekçe ekinde sunulan müvekkili şirket yetkililerine ait imza sirküleri ile de sabit olduğunu, 23.09.2022 tarihinde gerçekleşen hırsızlık olayında çalınan çeklerden birinin ele geçirildiğini ve çeke müvekkilinin sahte kaşesi basılıp sahte imza atılarak müvekkili borçlu gibi gösterildiğini, imzadaki sahteliğin çıplak gözle dahi anlaşılacak kadar bariz olduğunu, müvekkilinin alacaklı olduğunu iddia eden davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, Dava konusu çekin arka yüzündeki kaşe ve kaşe üzerindeki imzanın hiç birinin müvekkili firmanın temsil ve ilzama yetkili kişisine ait olmadığını, dava konusu çekte yer alan ciro silsilesinde kopukluk bulunduğunu ve davalının yetkili hamil sıfatına haiz olmadığını, davalı şirketin çeki kötüniyetle ve ağır kusuruyla iktisap ettiğini, çekin müvekkiline geri verilmesine karar verilmesinin gerektiğini, dava konusu çeke ilişkin ödeme yasağı bulunduğu hususunda davalının da ulaşabileceği türkiye bankalar birliği risk merkezi kayıtlarına bildirildiğini, davalı şirketin benzer şekilde çalındığı çeklere ilişkin takipleri bulunduğunu, icra takibinde alacaklı olarak görünen ... A.ş.'ye ait ticaret sicil kayıtları da bu şirketin dolandırıcılık suçuna alet edildiğini gösterdiğini, ...ŞTİ. isimli şirket sanal ofis olarak tabir edilen ve genelde dolandırıcılar tarafından kullanılan bir ofisi merkez olarak seçtiğini, davalı ve bir önceki cirantanın vergi dairesi kayıtlarının celbini talep ettiklerini, takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiklerini, İİK 72/3 kapsamında ihtiyati tedbir taleplerinin bulunduğunu, Tüm bu nedenlerle ... 13. İcra Dairesi ... E. Sayılı icra dosyasına ödenen paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, Davanın kabulü ile ... 13. İcra Dairesi ... E. sayılı icra takibi sebebiyle davacının borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline, ... Bankası A.Ş. ... Şubesi'nin ... IBAN nolu hesabı üzerinden keşide edilen; ... çek no'lu 31.12.2022 tarihli 100.000,00-TL tutarlı çekin davalı ... Tic. A.Ş.'den istirdadına ve müvekkile iadesine, Takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAVUNMA/ Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçede özetle; Davacının müvekkilinin kötüniyetli olduğunu yani iktisap anında çekin çalıntı olduğunu bile bile bu çeki iktisap ettiğini somut delillerle ispat etmesi gerektiğini, Yargıtay ve BAM kararlarının da aynı doğrultuda olduğunu, davacının, müvekkilinin kötüniyetli olduğuna dair somut hiçbir delil sunmadığını, Bu nedenle TTK 792 şartlarının oluşmadığını, Davacının, dava konusu çekin iptali için çek iptal davası açtığını ve çekle ilgili ödeme yasağı kararı aldığını belirtmiş ise de ; çekte ödeme yasağı bulunmasının çekin icra takibine konu edilmesine engel teşkil etmeyeceği gibi müvekkilinin kötüniyetli olduğunu da göstermeyeceğini, Takip konusu çekte, ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığına göre müvekkilinin TTK'nun 790. maddesine göre yetkili ve meşru hamil olduğunu, Çekin ciro yoluyla geçmesi nedeniyle müvekkilinin çekin çalıntı olup olmadığı hususunda bir bilgisinin olmadığını, Müvekkilinin, çekte ödeme yasağı bulunduğunu bankaya ibraz anında öğrendiğini, Bu nedenle iyiniyetli olduğunu, Davacının, çekteki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığını ileri sürmüş ise de ; çekteki imzanın davacıya ait olmaması, TTK 792'ye göre açılan çek istirdat davalarında önem arz etmeyeceğini, Somut olayda TTK 792 şartları oluşmamakla birlikte çekin kaybolduğu iddiasının dahi ispata muhtaç olduğunu, davacının çekin kaybolduğunu iddia etmiş ise de bu iddiasını destekleyen hiçbir açıklamaya yer vermediğini ve somut hiçbir delil sunmadığını, Davacının bir tacir olduğunu ve basiretli hareket etme yükümlülüğü altında olduğunu, Davacının, elinde bulundurduğu çekleri gelişigüzel saklaması nedeniyle bu çekin kaybolmasının davacının kendi kusuru olduğunu, Davacının, kendi kusurunu müvekkiline yüklemesinin 'hiç kimse kendi kusurundan yararlanamaz' ilkesine de aykırılık teşkil ettiğini, Bu nedenle de basiretsiz davranışlarının sonucuna müvekkilinin değil, davacının kendisinin katlanması gerektiğini, Davacının çekteki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığı iddiasıyla menfi tespit talebinde bulunmuş ise de ; Yargıtay 19. HD'nin ... E, ... K sayılı ilamında; yetkisiz temsilcinin düzenlediği başka çekleri benimseyip ödeyen davacının, dava konusu çekten sorumlu olacağının karara bağlandığını, Bu nedenle, davacı şirketin kayıtlı bulunduğu Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak; davacı şirketi temsile başka kişilerin de yetkili kılınıp kılınmadığının sorulmasını ve başka kimselerin de temsile yetkili kılınmış olması halinde o kişilerin de imza örneklerinin alınmasını talep ettiklerini, Davacının menfi tespit talebinde haklı olabilmesi için çekteki imzayı benimsememiş veya imzaya icazet vermemiş olması gerekmektedir. Davacı taraf takibe konu çekte lehtar, davadışı ... şirketi ise davacıdan sonraki cirantadır. Dava konusu çekin davacı tarafından davadışı ... şirketine verilip verilmediğinin ortaya çıkması için her iki şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelemesini talep ettiklerini, Bir an için çekteki imzanın davacı şirket yetkililerine ait olmadığı varsayımında dahi müvekkili aleyhine tazminata mahkum edilmesine yasal olanak bulunmadığını, Tüm bu nedenlerle, davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE/ Dava menfi tespit davasıdır. Uyuşmazlığın, davacının ... 13 icra müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına konu çek yönünden borçlu olup olmadığının tespiti ve takibe konu çekin istirdatı istemine ilişkin hususlarından kaynaklandığı görülmektedir. Davacı taraf uyuşmazlığa konu çekin lehtarı olduğunu, lehtar cirosunun sahte atıldığını, çekin çalındığını iddia etmiş, davalı ise iyi niyetli yetkili hamil olduğunu savunmuştur. Mahkememizin 19/12/2023 tarihli duruşmasının 15 nolu ara kararı ile dosyanın mahkememizce resen seçilecek grafoloji uzmanı bilirkişiye tevdi ile imza incelemesi konusunda rapor alınmasına karar verilmiş olup, mahkememizce bilirkişi olarak belirlenen ...'a mahkememiz dosyası tevdi edilmiş, bilirkişi ... tarafından düzenlenen 03/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle: " İmza incelemelerinde geçerli tüm grafolojik tanı yöntemleri dikkate alınarak; .. kullanılarak yapılan incelemelerde; İnceleme konusu; ... Bankası A.Ş. 0572 ... Şubesi'nin ... çek nolu, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 31.12.2022, miktarı 100.000-TL olan çekin arka yüzündeki ... San. Tic. Ltd. Şti.'ne atfen atılmış birinci ciranta imzasının ... ve ...'ya ait karşılaştırma imzalarına kıyasla, ... ve ...'nun eli ürünü OLMADIĞI kanaatine varılmıştır." yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür. Mahkememizce tüm dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, uyuşmazlığa konu çekteki birinci cironun sahte olarak yapıldığının tespit edildiği, lehtarın cirosunun sahte olduğu anlaşıldığına göre, 6102 sayılı TTK’nın 684. ve 788. maddeleri uyarınca geçerli bir ciro bulunmadığından çek üzerinde bulunan hakkın çekte ciranta olarak görünen faal olmayan ... şirketine devrinin gerçekleşmediği böylece çek üzerinde hakkı olmayan ... şirketinin yaptığı ciro ile de çekteki hakkın çeki elinde bulunduran davalıya geçmediği, dava dışı ... şirketi ve davalı arasında çekte başka ciranta da bulunmadığı, dolayısıyla davalının çekin keşide tarihinde dava dışı şirketin faal olmadığını bilecek konumda bulunduğu, bu nedenle davalının iktisabında ağır kusurlu ve kötü niyetli olduğu anlaşıldığından, davanın kabulü ile, davacının ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, Takibe konu ... Bankası A.Ş ... şubesine ait ... Iban Nolu hesap üzerinden keşide edilen ... Çek Numaralı 31/12/2022 tarihli 100.000-TL tutarlı çekin davalı ... Şirketi'nden istirdatına ve davacıya iadesine ve asıl alacağın %20'si oranındaki tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-)Davanın KABULÜ ile davacının ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyası nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, 2-)Takibe konu ...Bankası A.Ş ... şubesine ait ... Iban Nolu hesap üzerinden keşide edilen ... Çek Numaralı 31/12/2022 tarihli 100.000-TL tutarlı çekin davalı ... Anonim Şirketi'nden istirdatına ve davacıya iadesine, 3-)Asıl alacağın %20'si oranındaki tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-)Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 6.831,00-TL nispi karar harcından peşin yatırılan 1.707,75- TL harcın mahsubu ile noksan 5.123,25-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 5-)Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 6-)Davacı tarafından yatırılan 4.932,00 TL yargılama gideri ile 1.707,75-TL peşin harç 179,90-TL başvurma harcı toplamı 6.819,65-TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 7-)Taraflarca yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde kendilerine iadesine, Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, mahkememiz gerekçeli kararının HMK 345 maddesi gereğince taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine dilekçe verilmek ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenebilmesi için tarafların istinaf yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 19/11/2024 Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır