İlk Derece Mahkemesi 2026/511 E. 2026/472 K.

T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/511 Esas KARAR NO : 2026/472

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 16/06/2026 KARAR TARİHİ : 18/06/2026 K.YAZIM TARİHİ :22/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... keşide tarihli, ... numaralı, ...'ne ait, 346.637,00 TL tutarlı ve keşidecisi .... olan çekin lehtar olan müvekkili şirkete ulaştırılmak üzere .... 'ye teslim edildiğini, ancak çekin müvekkili şirkete ulaşmadığını ve kargo firması tarafından kayıp statüsünde olduğunun bildirildiğini, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin ... E. ve ... K. sayılı... tarihli kararı uyarınca zayi nedeniyle iptal davası açma hakkının senet üzerinde hak sahibi olan hamile ait olduğunu, müvekkili şirketin lehtar sıfatıyla eldeki davayı açmada hukuki yararı ve aktif dava ehliyeti bulunduğunu, çekin kötü niyetli kişilerin eline geçme ihtimali nedeniyle müvekkili ve iyi niyetli üçüncü kişilerin zarara uğramaması adına çek üzerine tedbiren ödeme yasağı konulması gerektiğini, konuyla ilgili suç duyurusunda bulunulduğunu ve soruşturma numarasının bilahare bildirileceğini belirterek dava konusu çekin üzerine tedbiren ödeme yasağı konulmasını ve zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Dava, hukukî niteliği itibariyle TTK'nın 651 inci maddesinde düzenlenen kıymetli evrakın zayi sebebi ile iptali istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 651'nci maddesinin ikinci fıkrası "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." şeklinde olup kıymetli evrakın iptali davasını ancak yetkili hamilin açabileceği hüküm altına alınmıştır. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. TTK’nun 757-764.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre zayii nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı hamile aittir. Dava konusu çek sureti mevcut olmadığından incelenememiş olmakla birlikte, davacı, çekin dava dışı .... tarafından kendisi lehine düzenlenen bir çek olduğunu ileri sürmüştür. Davacının dava konusu çekte lehtar olduğu ileri sürülmekte ise de, söz konusu çekin henüz davacıya teslim edilmeden kargoda kaybolduğu belirtilmiştir. Oysa davacının yetkili hamil olduğunun kabulü için çek üzerinde lehtar olarak gösterilmiş olması yeterli olmayıp, aynı zamanda çekin zilyetliğinin de davacıya devredilmiş olması gerekir. Söz konusu zilyetlik devredilmeden keşideci ve lehtar arasında bir ayni sözleşme kurulduğunun kabulü mümkün değildir. Teslim söz konusu olmadığından davacının yetkili hamil olarak kabul edilmesi mümkün değildir. Dolayısıyla yetkili hamil sıfatını haiz olmayan davacının iş bu davayı açma hakkı olmadığı açıktır. Yargıtay ... HD.'nin ... Esas - ... Karar sayılı kararı benzer mahiyettedir.) Dosya tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili tarafından dava dilekçesinde iptali talep edilen çekin keşidecisinin .... Olduğu, dava konusu çekin davacı şirkete gönderilmek üzere kargo firmasına teslim edildiği, ancak davacı şirkete hiç ulaşmadığının iddia edildiği anlaşılmıştır. Bu durumda dava konusu çekin davacının zilyetliğine geçmediği ve davacının meşru hamil sıfatını kazanmadığı sabittir. Zayi nedeniyle çek iptali davasını açma hakkı meşru hamile ait olup, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın meşru hamilliğe ilişkin dava şartı noksanlığı nedeni ile HMK'nın 114/2 ve 115/2. maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE, 2-Peşin harcın mahsubu ile bakiye harç tayinine yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Karar kesinleştiğinde davacı tarafından yatırılan avansın kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca yatırana iadesine, Dair dosya üzerinden gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 18/06/2026

Katip ... e-imzalı

Hakim ... e-imzalı