İlk Derece Mahkemesi 2026/27 E. 2026/27 K.

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2026/27 Esas - 2026/232 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2026/27 Esas KARAR NO : 2026/232

DAVA : Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı) DAVA TARİHİ : 02/02/2023 KARAR TARİHİ : 26/03/2026 KARAR YAZIM TARİHİ : 30/03/2026 Mahkememiz tarafından 12/12/2024 tarih ve 2023/87 esas 2024/895 karar sayılı karar verilmiş olup, kararın istinafı üzerine ... BAM 35. Hukuk Dairesi'nin 25/12/2025 tarih, 2025/174 esas 2025/1666 karar sayılı ilamıyla, mahkememizce verilen kararın kaldırılmasına karar verilmiş, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak, yapılan yargılama sonunda; DAVA: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirketine ait ... plakalı otomobil, 16.09.2021 tarihinde ... sevk ve idaresinde iken, ... İli, Yenimahalle İlçesi, 2164. Cadde ile 1467/1 Cadde kesişimindeki dönel kavşakta, davalılardan ... sevk ve idaresindeki ...plakalı araç ile çarpışmış; müvekkiline ait aracın sol ön farı ve ön tamponu, çamurluğu, ayarlama elemanı, boyasının zarar gördüğünü, göçme oluştuğunu, aracın kaputunun boyandığını, 16.09.2021 tarihinde hazırlanan Trafik Kaza Tespit Tutanağında asli kusurun davacı müvekkili şirket aracını süren şoföre, tali kusurun ...'e verildiğini; sonrasında da %25 kusur oranının ...'de olduğu yönünde bir rapor ihdas edildiğini, kazaya sebebiyet veren ...plakalı aracın sahibi Hedef Araç Kiralama A.Ş. görülmek ile birlikte, davalı ... Elektronik A.Ş. tarafından dava dışı Hedef Araç Kiralama A.Ş.'den uzun süre ile kiralandığı ve davalı ...Sigorta A.Ş.'ne sigorta yaptırıldığını, bu nedenle uzun süreli araç kiralamalarında araç sahibinin değil kiralama yapanın sorumlu olduğu belirtildiğinden davalı sürücünün şirketinin davada davalı olarak eklenmesinin gerektiğini, meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde müvekkili şirkete ait ... plakalı araçta değer kaybının oluştuğunu, kaza esnasında davalı ...'ün kullanmış olduğu ...plakalı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası 23369286 poliçe numarası ile davalı ...Sigorta A.Ş. tarafından yapıldığını, Karayolları Trafik Kanunu ve Sigortacılık Kanunu hükümleri gereğince müvekkilinin adına taraflarınca davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını, ancak sigorta şirketi tarafından süresi içerisinde herhangi bir ödeme yapılmadığı gibi taraflarına bir dönüş de sağlanamadığını, bu nedenlerle meydana gelen kaza sonucunda müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı karşılanmadığından davalılardan talep etme zorunluluğunun doğduğunu, açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, yapılacak olan bilirkişi incelemesi neticesinde müvekkiline ait araçta ortaya çıkacak değer kaybının tespiti ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL nin haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek ticari avans faiziyle davalılardan müşterek ve müteselsilen tazmin edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Daha sonra davacı taraf dava değerini artırmış, harçlandırmıştır. CEVAP : Bozma kararı öncesi, davalı “... Elektronik San. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı tarafından dava konusu kazaya karışan ...plakalı aracın dava dışı Hedef Araç Kiralama A.Ş.den kiralanmış olunmakla, davanın Hedef Araç Kiralama A.Ş.ne ihbar edilmesi taleplerinin olduğunu, zarar kalemlerinin de sigorta poliçesi dahilinde olup sorumluluğun diğer davalı ...Sigorta A.Ş.de olduğunu, kazanın meydana gelmesinde davacıya ait araç sürücüsünün kusurlu olmadığından sorumluluklarının olmadığının belirtildiğini tüm bu nedenlerle davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir. Bozma kararı öncesi, davalı “...Sigorta A.Ş." vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan ...plakalı aracın davalı sigorta şirketine sigortalı olduğunu ve sorumluluklarının da sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, ancak davacıya ait araç sürücüsünün alkolmetreyi üflemediğini ve esasen kazaya alkollü olarak %100 oranında kusurlu olarak neden olduğunu, ancak kaza tutanağının hatalı olarak düzenlendiğini ve bunun kabul edilir olmadığını belirtilerek açılan haksız davanın usulden ve esastan reddini talep etmiştir. Davalı ...'e dava dilekçesi tebliğ olunmasına rağmen davaya cevap vermemiştir. Bozma kararı sonrası, davalı ihbar olunan vekili cevap dilekçesinde özetle; ticaret unvanından da açıkça anlaşılacağı üzere, müvekkili şirketin araç kiralama hizmeti veren bir ticari işletme olduğunu, müvekkili şirketten araç kiralayan kiracının işleten sıfatının haiz olduğunu ve müvekkili şirketin hiçbir şekilde sorumlu tutulamayacağını, tazminat taleplerine muhatap olamayacağının açık olduğunu, husumet yöneltilecek olanın müvekkili şirket değil, müvekkili şirketten uzun süreli kiralama sözleşmesi kapsamında araç kiralayan davalı kiracı şirket olduğunu, Kanun ve sözleşme maddeleri uyarınca sigorta tarafından karşılanmayan zararlardan kiracı sıfatıyla davalı ...'nın sorumlu olduğunu, kazayla ilgili hiçbir kusuru bulunmayan, dava ile hiçbir surette sorumluluk ve husumet yöneltilemeyecek olan müvekkili hedefe davacı tarafından kazayla ilgili hiçbir ihbar ve bildirimde de bulunulmadığını, bu nedenle kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesi de hukuka uygun olmadığını, kazaya karışan dava konusu aracın müvekkili şirket tarafından davalı kiracı ...'ya uzun süreli olarak kiraya verilmiş olduğunu, bu kapsamda aracın fiili hakimiyeti ve işletilmesi kiracı şirketine devredildiğini, müvekkili şirket yönünden pasif husumetin bulunmadığını, müvekkili şirketin araç kiralama sektöründe önde gelen firmalardan olduğunu, başarısını hukuka ve mevzuata uygun bir şekilde yürütmesine borçlu olduğunu, tüm bu nedenlerle müvekkili şirkete işbu dava ihbar edildiği için hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığını, tüm beyanlar doğrultusunda davacının haksız davasının ve taleplerinin reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER : Bozma kararı öncesi ...Sigorta A.Ş'ne müzekkere yazılarak, ...plakalı araçta oluşan hasar dosyasının gönderilmesi istenilmiş ve dosyaya kazandırılmıştır. Bozma kararı öncesi ... Cumhuriyet Başsavcılığı ve ... Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak, 16/09/2021 tarihli trafik kazası nedeniyle soruşturma yapılıp yapılmadığı, fezleke düzenlenip düzenlenmediği hususlarında belgeler istenilmiş ve dosyaya kazandırılmıştır. Bozma Kararı Öncesi Tüm Dosya Kapsamında Dayanak Kazadaki Kusur Durumunun Belirlenmesi İçin ... Atk Trafik İhtisas Kurulundan 20/08/2024 Tarihinde Kusur Raporu Alınmış, Alınan Raporda Özetle, 34 DIH 155 plaka sayılı otomobil sürücüsü ...’ün % 85 (yüzde seksen beş) oranında kusurlu, ... plaka sayılı otomobil sürücüsü ...’ün % 15 (yüzde on beş) oranında kusurlu olduğu yönünde tıbbi görüş ve kanaatleri bildirilmiştir. Bozma Kararı Öncesi Tüm Dosya Kapsamı Ve Ön İnceleme Duruşmasında Belirlenen Uyuşmazlık Konuları Hakkında Makina Mühendisi Bilirkişisinden Alınan 18/09/2023 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle, davalı sigorta şirketine sigortalı olup diğer davalı ... Elektronik A.Ş.'nin de işleteni olduğu ...plakalı araç sürücüsü davalı ...'ün, meydana gelen kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK.nun 53/b., 57/a., 84/f-j. ve KTY.nin 109/a, 109/b-5. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %85 oranında kusurlu olduğu, Davacı şirkete ait ... plakalı araç sürücüsü ...'ün meydana gelen kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK.nun 47/d. ve 52/b. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla alt düzeyde %15 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 48.500,00 TL olacağı, kusur oranlarına göre davalıların sorumluluğunun (%85*48.500,00 TL) = 41.225,00 TL olacağı, davalı sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limiti dahilinde olmakla, davalıların davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybından sürücü, işleten ve sigorta şirketi olarak 2918 sayılı KTK.nun 85. ve 91. maddeleri gereği müştereken ve müteselsilen sorumluluklarının olacağı, görüş ve kanaatini bildirmiştir. DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE: Dava; H.M.K. 107. Maddesi kapsamında haksız fiil niteliğindeki kaza sonrasında araçta oluşan değer kaybı şeklindeki zararın tazmini istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; 16.09.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazasında, davacının aracında değer kaybı şeklinde zarar oluşup oluşmadığına, zarar oluşmuş ise bu zararın miktarına, değer kaybı şeklinde zarar oluşmuş ise bu zarardan davalı gerçek kişi ve diğer davalıların sorumlu olup olmadığına, sorumlu ise hangi miktarda sorumlu olduğuna, davacı yararına faize hükmedilip edilemeyeceğine ilişkindir. Mahkememizce davanın kabulüne ilişkin verilmiş olan 12/12/2024 tarih ve 2023/87 esas 2024/895 karar sayılı kararın istinafı üzerine ... BAM 35. Hukuk Dairesi'nin 25/12/2025 tarih, 2025/174 esas 2025/1666 karar sayılı kararı ile ;"..Somut olayda, arabuluculuk süreci olan 2/1/2023-26/1/2023 tarihleri arasında zamanaşımı süresinin durduğu gözetildiğinde, ıslaha karşı zamanaşımı defi yerinde değildir. Davalı ... Elektronik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap ve beyan dilekçeleri ile dava dışı şirketine Hedef Araç Kiralama A.Ş.’ye davanın ihbarını talep etmiştir. Davanın ihbarı, davanın taraflarından birisinin, davayı kaybetmesi durumunda kendisine rücu edebilecek üçüncü bir kişiye veya davayı kaybetmesi durumunda kendisinin rücu edebileceği üçüncü bir kişiye, tahkikat bitinceye kadarki süre içinde davayı bildirmesi şeklindeki tek taraflı usul işlemidir. 6100 sayılı HMK'nın 61. maddesinde; "Taraflardan biri davayı kaybettiği takdirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebilir." düzenlemesine yer verilmiştir. Davanın ihbarı, yazılı şekilde yapılır. İhbar, mahkemeye bu konuda verilecek bir dilekçe ile veya iadeli taahhütlü mektupla ya da noter aracılığıyla yapılabilir. İhbar dilekçesinin mahkemeye verilmesi durumunda mahkeme, ihbar olunana dilekçeyi tebliğ eder ve böylece ihbar işlemi tamamlanmış olur (HMK madde 61). Davanın ihbarı ile, ihbar olunan yönünden zamanaşımı kesilmiş olmaz. Dava ihbar olunan kişi, davaya cevap verip fer’i müdahil olabilir veya sessiz kalabilir. Davaya katılmayan ihbar olunana, bundan sonra herhangi bir tebligat yapılmaz. İhbar olunanın, aleyhine hüküm kurulmadıkça kararı istinaf hakkı yoktur. Davanın ihbarı talebinin dikkate alınmaması, savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olup kararın kaldırılma sebebidir. Somut olayda, davalı vekili cevap dilekçesi ve beyan dilekçesi ile aracını kiraladığı şirkete davanın ihbarını talep etmiş olup, mahkemece bu talebin değerlendirilmemiş olması yerinde görülmemiş, davalı ... Elektronik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekilinin bu yöne ilişkin istinaf talebinin de yerinde olduğu anlaşılmıştır. Kabule göre de, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 nci maddesinin 2 nci fıkrasında, “Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır. Söz konusu düzenleme, kamu düzenine ilişkindir. Mahkemece, bu hükme aykırı olarak davalı Sigorta şirketinin sorumlu bulunduğu poliçe teminat limiti hükümde açıkça gösterilmeyerek infazda tereddüt oluşturacak şekilde karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur. Kabule göre de, davalı ... Elektronik San. Ve Tic. A.Ş. yönünden kaza tarihi olan 16/1/2021 yerine faiz başlangıcının (talep de aşılmak suretiyle) 6/1/2021 olarak belirlenmesi de yerinde değildir..." gerekçeleri ile mahkememiz kararı kaldırılmıştır. Bu doğrultuda dosyamız incelenmiş mahkememizin 25/05/2023 tarih 6 nolu ara kararında kaldırma kararı öncesende ihbar talebinin değerlendirilmiş olduğu görülmüş kaldırma kararı sonrası davalı yanca avans yatırıldığından ara karar doğrultusunda ihbar yapılmıştır. Öte yandan mahkememiz ilk kararında sigorta şirketi dışındaki davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren temerrüt belirlenmiş olmakla BAM kararında belirtildiği gibi 16/01/2021 kaza tarihi olmayıp mahkememizce de 06/1/21 şeklinde bir belirleme bulunmamakta olup ilk hükümdeki yazım hatası olduğu açık olan "06" ibaresi "16" olarak işbu hükümde düzeltilmiştir. BAM kaldırma kararı doğrultusunda davalı sigorta şirketi yönünden bakiye poliçe limiti de hükme eklenmiştir. 6098 sayılı Borçlar Kanunun 49 ve devamı maddelerinde haksız fiil sorumluluğu düzenlenmiştir. Buna göre, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Bu zararın ne şekilde hesaplanacağı ve kimin ne şekilde sorumlu olduğu devamı maddelerde açıklanmıştır. Öncelikle davalı ... AŞ nin sorumluluğunun değerlendirilmesi gerekirse , 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun hükümlerine göre, trafik kaydı "işleten"i kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur. Aynı yasanın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, araç malikleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılması için bir başka kimseye devredilmesi halinde (kısa bir süre için kiralanmaması kaydıyla) artık üzerindeki fiili hakimiyeti kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekir. Bunun sonucu olarak da, araç maliki sorumlu tutulmamalıdır. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir. Somut olayda, kaza tarihi 16.09.2021olup kazaya karıyan araç taraflar arasında imzalanmış olan Uzun Süreli Taşıt Kiralama Sözleşmesi doğrultusunda kiralamıştır. Sözleşmenin incelenmesinden 36 ay süreli olduğu ve aracın kiracı davalıya teslim edildiği anlaşılmaktadır. Bu açıklamalardan davalı ... şirketinin aracın uzun süreli kiracısı olması, aracı sevk ve idare eden davalı Bedirhan'ın kaza tarihinde onun çalışanı olması dikkate alınarak araç işleten olarak haksız fiilden sorumlu tutulması gerektiği kanaatine varılmıştır. Davalılar zamanaşımı itirazlarında bulunmuşlarsa da kaza tarihinden itibaren iki yıllık zamanaşımı dolmadığından bu iddianın reddi gerekmiştir. Dosyaya toplanan deliller ve bilirkişi raporuna göre davacıya ait araca davalı gerçek kişinin sürücüsü olduğu ve davalı şirketin işleteni olduğu aracın çarpması sonucu meydana gelen kazada davacı aracının hasarlandığı, emsallerine göre değerinden 48.500,00 TL kaybettiği, Yargıtay içtihatları da dikkate alınarak reel piyasa şartlarına göre yapılan hesaplama yöntemi ile zarar hesabı dosyaya uygun görülmüştür. Ayrıca aracın kazada davalı sürücünün dikkatsiz ve tedbirsizliğiyle kazaya neden olduğundan %85 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, davacının aracındaki kusura göre belirlenen 41.225,00 TL değer kaybından ıslah dilekçesindeki talep sonucu dikkate alınarak bu bedelin davalılardan tahsiline yönelik davanın kabulüne, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren işleyecek diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren araç hususi olduğundan yasal faizden sorumlu tutulmalarına karar verilmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre; 1-Davanın kabulü ile 41.225,00 TL'nin davalı sigorta şirketi yönünden 33.247,11 TL bakiye teminat limiti ile sınırlı sorumlu olmak kaydıyla 02/02/2023 tarihinden, davalılar ... Elektronik San. Ve Tic. A.Ş. ve ... yönünden 16/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 2.816,07 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 179,90 TL harcın ve 686,95 TL ıslah harcının toplamı olan 866,85 TL'nin mahsubu ile noksan olan 1.949,22 TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına, (davalı sigorta şirketinin 1.571,85 TL'sinden sınırlı sorumlu tutulmasına) 3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 41.225,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,(davalı sigorta şirketinin 33.243,84 TL'sinden sınırlı sorumlu tutulmasına), 4-Arabuluculuk aşamasında harcanan 3.200,00 TL giderin davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, (davalı sigorta şirketinin 2.580,48 TL'sinden sınırlı sorumlu tutulmasına), 5-Davacı tarafça yatırılan 179,90 TL peşin harç, 686,95 TL ıslah harcı olmak üzere toplamı 866,85 TL'nin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL başvurma harcı 3.703,50 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.883,40 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine, (davalı sigorta şirketinin 3.131,57 TL'sinden sınırlı sorumlu tutulmasına), Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/03/2026

*Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.