İlk Derece Mahkemesi 2026/102 E. 2026/76 K.

T.C. İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2026/102 Esas KARAR NO : 2026/76

DAVA : İtirazın İptali (Ticari İşletme Kirası Sözleşmesinden Kaynaklanan) DAVA TARİHİ : 05/02/2026 KARAR TARİHİ : 10/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari İşletme Kirası Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Mersin ili ... ilçesinde bulunan ... sayılı mermer sahası işletme ruhsatının sahibi olduğunu, müvekkili ile davalı arasında 17.06.2023 tarihli rödovans sözleşmesi imzalandığını ve sözleşme uyarınca ruhsat bedeli ile devlet haklarının davalı rödovansçı tarafından ödenmesinin kararlaştırıldığını, davalının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve 30.06.2025 son ödeme tarihli ruhsat bedelini yatırmadığını, ... 17.07.2025 tarihli yazısı ile ruhsat bedelinin süresinde ödenmemesi nedeniyle işletme ruhsatının 01.07.2025 tarihi itibariyle iptal edildiğinin bildirildiğini, müvekkilinin bu durumdan söz konusu yazı ile haberdar olduğunu, davalıya ihtarname gönderildiğini ancak ödeme yapılmadığını, daha fazla mağduriyet yaşanmaması için müvekkilinin 17.09.2025 tarihinde ruhsat bedelini ödediğini ve daha önce de davalının yükümlülüğünde olan devlet hakkını ödediğini, sözleşme gereği davalı tarafından ödenmesi gereken ve müvekkili tarafından ödenen bu bedellerin rücuen tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının borcun tamamına ve faize haksız ve mesnetsiz şekilde itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, alacağın sözleşmeye dayalı, likit ve muayyen olduğunu, itirazın hakkın kötüye kullanılması niteliğinde bulunduğunu, ayrıca ruhsatın iptali nedeniyle müvekkilinin çok yüksek yatırımlarının tehlikeye düştüğünü ve zararının icra takibine konu tutardan çok daha fazla olduğunu, davalının mal kaçırma ihtimali bulunduğunu belirterek .... İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, 1.230.842,81 TL likit alacak yönünden davalının taşınır ve taşınmaz malları ile banka ve üçüncü kişiler nezdindeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. GEREKÇE: Dava, taraflar arasındaki rödovans sözleşmesi hükümleri gereğince, davalı aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır. Ürün kirasının bir türü olan rödovans sözleşmesi, tam iki tarafa borç yükleyen atipik bir özel hukuk sözleşmesi olup; maden işletme hakkı (ruhsat) sahibinin, işletme ruhsatı sahasının tamamının veya bir kısmının belirli süreliğine işletme hakkını devretmeyi taahhüt ettiği, devralanın da bunun karşılığında ruhsat sahasında belirli miktarda üretim yapmayı ve bu üretim karşılığında ürettiğinin belli bir miktarı üzerinden rödovans bedeli ödemeyi taahhüt ettiği bir özel hukuk sözleşmesidir. Rödovans sözleşmesi ile maden ruhsat devri değil, bu ruhsatta mündemiç olan hakkın rödovans bedeli karşılığında bir başkasına belirli bir süre ile kullandırılması amaçlanır. Rödovans sözleşmelerinde, sözleşme hükümlerinin, sözleşmede hüküm bulunmazsa Maden Kanununun, Maden Kanunununda da hüküm bulunmaması halinde niteliğine uygun düştüğü ölçüde TBK m.357 ile m.378 arasında düzenlenen Ürün Kirasına ilişkin hükümlerin uygulanacağını Yargıtay kararlarında kabul edilmektedir. Yargıtay 14.HD. 20/02/2007 2007/111 E.2007/1552 K. ''Taraflar arasındaki 15.02.1986 günlü rödovans sözleşmesi hasılat kira sözleşmesinin bir türüdür.'' Yargıtay 11. HD 04/03/2002 T., 2001/8157 E. 2002/1813 K. “Rödovans sözleşmeleri, kendine özgü bir sözleşme tipi olmakla birlikte, BK’nun 270. vd. maddelerinde düzenlenen hasılat kirasına yakın özellikler göstermektedir. Kaynağını 3213 sayılı Maden Kanunu'ndan alsa da, o kanunda sözleşmenin yapısı, özellikleri ve sonuçları düzenlenmemiştir." demek suretiyle ve Yargıtay 3.HD'nin 02/10/2017 tarih ve 2017/13864 E.- 2018/9380 K.sayılı kararında da benzer nitelikli davalarda, kararı veren Sulh Hukuk Mahkemesinin görevi hususunda bir bozma yapılmamış olması nedeniyle, Sulh Hukuk Mahkemesinin taraflar arasındaki uyuşmazlığı gidermekle görevli mahkeme olduğu anlaşılmakla, mahkememizce görevsizlik kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM: 1-)İş bu davaya bakmaya Mahkememiz görevli olmadığından HMK 'nun 114/1-c ve 115/2 madde uyarınca Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ sebebiyle davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, HMK 20 madde uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın GÖREVLİ VE YETKİLİ İSTANBUL SULH HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, 2-)H.M.K.'nun 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesi tarihinden itibaren taraflardan herhangi birinin iki hafta içerisinde Mahkememize başvurarak dosyanın görevli ve yetkili Mahkemesine gönderilmesi talebinde bulunmaması halinde dosyanın Mahkememizce resen ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine, 3-)Yargılama giderleri, harç ve vekalet ücreti hususunun H.M.K'nun 331. maddesi uyarınca davaya görevli ve yetkili mahkemede devam edilmesi halinde o mahkemede, davaya başka bir mahkemede devam edilmediği takdirde dosya ele alındığında davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde mahkememizce değerlendirilmesine, Dair davacı/ vekilinin ve davalı/vekilinin yokluğunda; tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/02/2026

Katip ... (E-İmzalı)

Hakim ... (E-İmzalı)