İlk Derece Mahkemesi 2025/982 E. 2025/886 K.

T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ T.C. ... TÜRK MİLLETİ ADINA 6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : 2025/982 Esas KARAR NO : 2025/886

HAKİM : ... ... KATİP : ... ...

DAVACI : ... -... VEKİLİ : Av. ... - [16006-00784-22969] UETS DAVALI : - HASIMSIZ

DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) DAVA TARİHİ : 18/12/2025 KARAR TARİHİ : 18/12/2025 KARAR YAZIM TARİHİ : 18/12/2025

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, keşidecisi olduğu ... numaralı, 18/12/2025 keşide tarihli 460.000 TL bedelli çeki, ... numaralı, 20/12/2025 keşide tarihli 415.000 TL bedelli çeki ve .... numaralı, 08/01/2026 keşide tarihli 730.000 TL bedelli çekleri mevcut ticari ilişki içerisinde olduğu lehtara göndermek üzere keşide ettiğini, Lehtarın taahhüt ettiği ürünleri müvekkile göndermeyi uzun süre sağlayamadığını, satın alma işlemi olmadığını, Bu nedenle çekleri lehtara vermediğini, bu süreç içerisinde davaya konu çekleri içine koyduğu çek karnesinin içinde kendi rızası dışında elden çıkması nedeniyle zilyetliğini kaybettiğini, çekin üçüncü kişilerce bankaya ibraz edilerek tahsil edilmesi ihtimali bulunduğunu, telafisi güç zararların kaçınılmaz olduğunu, dava konusu çekler hakkında ihtiyati tedbir yoluyla ödemeden men kararı verilmesine, tedbir kararının ilgili bankaya bildirilmesine, yargılama sonunda çekin iptaline, karar verilmesini talep etmiştir. Dava; zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali istemine ilişkindir. TTK'nun 818. Maddesinin 1. Fıkrasının s bendi, poliçeye ilişkin iptal hakkındaki 757 ile 763. Maddelerle 764. Maddenin 1. Fıkrasındaki hükümlerin çekler için de uygulanacağını öngörmüştür. TTK'nun 757. Maddesinde; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebileceği, 760. Maddesinde; mahkemece, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulur ise verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar edeceği, 764. Maddede ise elden çıkan poliçe verilen süre içinde mahkemeye sunulmaz ise iptaline karar verileceği düzenlemesi mevcuttur. Zayi nedeniyle iptal, kıymetli evrakta hak ile senet arasındaki sıkı bağlılığın, senedin zayi edilmesi halinde ortaya çıkaracağı haksızlıkları önleme ihtiyacından doğmuş olup, zayi edilen senedin hak sahipliğini teşhis fonksiyonunu ortadan kaldırarak ve dilekçe sahibinin söz konusu hakka sahip olduğu konusunda bir karine yaratarak bu hakkı senetsiz olarak talep etmesini sağlamaya yönelik nizasız kaza konusu bir işlemdir. İptal kararı ile birlikte borçlu, senet ibraz edilmeden ödeme imkanına kavuşmaktadır. Amaç; kıymetli evrakı ibraz mecburiyetinde olan ve senedin zilyetliğini kaybetmesi nedeniyle bu lazimeyi yerine getiremeyen lehdar veya hamile, hakkının mevcudiyetini kanıtlamak bakımından bir imkan sunmak, senedi ibraz edememekten dolayı alacak hakkını kullanmaktan mahrum kalmasını önlemektir. Yukarıda yer verilen açıklamalar ve yasal mevzuattan anlaşılacağı üzere de 6102 sayılı TTK'nın 757/1. maddesine göre çek iptalini, ancak çek (kıymetli evrak) üzerinde hak sahibi olan lehtar veya hamil isteyebilir. Keşideci ise çekin hak sahibi değil, borçlusudur. Dava konusu çeklerin keşidecisi olan davacının çeklerin iptalini istemekte hakkı bulunmamaktadır. Kendisine ait çekin elinden rızası hilafına çıktığını ileri süren davacının çek bedelinin kendisinden istenmesi halinde borçlu olmadığının tespitini talep etme imkanı vardır. Anlatılanlar doğrultusunda belirtmek gerekir ki zayi nedeniyle açılan iptal davasında, öncelikle zayi edildiği bildirilen evrakın kıymetli evrak niteliğini taşıması, kıymetli evrakın davacının kendi iradesi dışında elinden çıkması, zayi edilen kıymetli evrakın kimin elinde olduğunun bilinmemesi ve davacının zayi edildiği bildirilen kıymetli evrakta hamil olması gerekmektedir. Somut olayda; davacı keşideci olduğundan çek iptalini talep etme hakkı bulunmamaktadır. (Y...., ) Yapılan açıklamalar kapsamında somut olayda davacının hamil değil keşideci olması nedeniyle, çekin iptalini isteme hakkı bulunmadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine, Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi. 18/12/2025

Katip ...

Hakim ...

BU BELGE GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR