İlk Derece Mahkemesi 2025/866 E. 2025/866 K.

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/866 Esas - 2026/459 TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C. ... 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2025/866 Esas KARAR NO : 2026/459

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi DAVA TARİHİ : 17/10/2025 KARAR TARİHİ : 19/06/2026 GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 24/06/2026

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin Ostim Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne 0520583665 vergi numarasıyla kayıtlı olduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca defter tutmakla yükümlü olduğunu, müvekkili şirketin elektronik ortamda tutulan e-defter kayıtları (yevmiye defteri ve büyük defter XML uzantılı dosyalar) 03.03.2025 tarihinde bilgisayar sistemine bulaşan zararlı yazılım (virüs) dolayısıyla XML uzantılı dosyaların silinerek kullanılamaz hale geldiğini, 2023 yılı / 4-5-6-7-8-9-10-11-12 aylarına ait Yevmiye Defterleri, Defteri Kebir Defterleri (XML e- Defter) ve Berat Dosyaları / Kebir Defteri, 2024 yılı / 1-2-3 aylarına ait Yevmiye Defterleri, Defteri Kebir Defterleri (XML e-Defter) ve Berat Dosyalarının olay fark edilir edilmez sistem yöneticisi tarafından kurtarma girişimleri yapıldığını, ancak yedekleme dosyaları da aynı zararlı yazılım tarafından tahrip edildiği için defter ve belgelerin geri yüklenmesinin mümkün olmadığını, bu durumun ... Teknoloji Sadık Aksoy tarafından tespit edildiğini, Yevmiye-Kebir ve berat XML dosyalarına bulaşan Crypto şifreleme virüsünden dolayı ulaşamadıkları verilerine daha önce Harici Hard-disk” ten alınan yedek dosyalarından yazılı dönemler dışında ulaşıldığını ve verilerin kurtarıldığını fakat; 2023 Yılı Nisan-Mayıs-Haziran-Temmuz-A ğustos-Eylül-Ekim-Kasım-Aralık 2024 Yılı Ocak-Şubat-Mart aylarına ait XML dosyalarının zarar görmesi nedeni ile kurtarılamadığını ve ilgili dönemlere ait e-Defter ve Berat dosyalarım zayi olduğunu belirterek müvekkili şirket tarafından elektronik ortamda tutulan 2023 yılı / 4-5-6-7-8-9-10-11-12 aylarına ait Yevmiye Defterleri, Defteri Kebir Defterleri (XML e-Defter) ve Berat Dosyaları ile 2024 yılı / 1-2-3 aylarına ait Yevmiye Defterleri, Defteri Kebir Defterleri (XML e-Defter) ve Berat Dosyaları 03.10.2025 tarihinde bilgisayar sistemine bulaşan zararlı yazılım (virüs) dolayısıyla tamamen silinmiş olması nedeniyle zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Dava, 2023 yılı / 4-5-6-7-8-9-10-11-12 aylarına ait Yevmiye Defterleri, Defteri Kebir Defterleri (XML e-Defter) ve Berat Dosyaları ile 2024 yılı / 1-2-3 aylarına ait Yevmiye Defterleri, Defteri Kebir Defterleri (XML e-Defter) ve Berat Dosyalarına dair 6102 Sayılı TTK'nun 82/7. maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Usulüne uygun dayanılan delillerden; ikincil kopyalara ilişkin bilgi ve belgeler, Ostim Vergi Dairesi'ne başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ile şirket hakkında soruşturma olup olmadığına dair SGK 'dan bilgi ve belgeler dosyaya kazandırılmış, bilirkişi raporu alınmıştır. Dosyaya mübrez 03/10/2025 tarihli ... Teknoloji (Sadık Aksoy) tarafından tutulan "Arıza Tespit Formu" ve teknik tespit tutanakları incelendiğinde; 2024 yılının Haziran ayında "Mikrokom" isimli muhasebe programının kullanıldığı sisteme mail yoluyla Crypto (Fidye) virüsü bulaştığı, bu nedenle Mikrokom datalarının yedeklerden geri yüklenerek ve eksik verilerin girişi tamamlanarak sistemin çalışır hale getirildiği, “01.03.2025 tarihinde yaşanan donanımsal disk arızası sebebiyle bilgisayarın hard diskinin (HDD) değiştirildiği ve program kurulumlarının yeniden yapıldığı, 30.09.2025 tarihinde ... Sektörel-! Denetim Daire Başkanlığı'nın e-tebligatı (Bilgi İsteme Yazısı) üzerine istenen veriler hazırlanırken, 2023 ve 2024 yıllarının belirli aylarına ait e-Defter XML dosyalarının klasörlerde bulunmadığının anlaşıldığı, "03.10.2025 tarihinde farklı bilgisayarlarda ve yedeklerde yapılan tekraren aramalarda da bahse konu XML defter dosyalarının bulunmadığı ve "bazı dönemlerin xml dosyalarının eksik olduğu" tespitinin imza altına alındığı görülmüştür. Dosya kapsamı mahkememizin 20/10/2025 tarihli tensip zaptı ile 1 mali müşavir ve 1 veri kurtarma uzmanı bilirkişiye tevdii edilerek TTK 82/7 maddesi de göz önüne alınarak istenilen belgelerin bir tacirin saklamakla yükümlü belgelerden olup olmadıkları, belgelerin zarar görmesinde davalıya izafe edilebilecek kusur bulunup bulunmadığı,30923 Sayılı Elektronik Genel Defter Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 7.1. maddesinde de "E-defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen "mücbir sebep" halleri nedeniyle e-defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir. Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin (talep edilecek bilgi ve belgeler e-defter uygulama kılavuzunda açıklanır) ibraz edilmesi halinde mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığıyla başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için başkanlık tarafından yazılı izin verilir." hükmünü içermektedir. Aynı Tebliğin "e-Defter Dosyaları, Berat Dosyaları ve Muhasebe Fişlerinin Muhafaza ve İbrazı" başlıklı 4.4. Maddesinin 1-e bendinde ise" e-Defter dosyaları ile bunlara ilişkin berat dosyalarının ikincil kopyalarının, gizliliği ve güvenliği sağlanacak şekilde e-Defter saklama hizmeti yönünden teknik yeterliliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde ya da Başkanlığın bilgi işlem sistemlerinde 1/1/2020 tarihinden itibaren asgari 10 yıl süre ile muhafaza edilmesi zorunludur. e-Defter ve beratların teknik yeterliğe sahip ve Başkanlıktan bu hususta saklama izni verilen özel entegratörlerin bilgi işlem sistemlerinde muhafaza usulü ile muhafaza edilmesi sürecinde e-Defter uygulamasına dâhil olan mükellefler ve özel entegratörler tarafından uyulması gereken genel, gizlilik ve güvenliğe ilişkin usul ve esaslar, Başkanlık tarafından hazırlanarak edefter.gov.tr adresinde yayımlanan “e-Defter Saklama Kılavuzu”nda açıklanır. e-Defter ve berat dosyalarına ait ikincil kopyalarının bu fıkra uyarınca muhafazası için gerekli yükleme işlemlerinde bu Tebliğin (4.3.4) numaralı fıkrasında belirtilen süreler dikkate alınır." düzenlemesi yer almaktadır. Aynı tebliğin "7.Diğer Hususlar" başlıklı 7.8.maddesinde ise "elektronik ortamda oluşturulması, kaydedilmesi, muhafazası ve ibrazına izin verilen defterler ile defterlerle ilişkili muhasebe fişlerinin ve berat dosyalarının elektronik ortamda oluşturulmasına ilişkin standartlar, teknik ve uygulama kılavuzu ile e-defter uygulamasına diğer kurallar e-defter.gov.tr adresinde duyurulur." açıklamalarına yer verilerek ,yönetmelik kapsamına uygun davranılıp davranılmadığı, belgelerin muhafazasında gerekli dikkat ve özenin gösterilip gösterilmediği, şifreleme nedeniyle virüs nedeniyle oluşan zararların tespiti ile rapor tanzim edilmek üzere bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 20/05/2026 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; Davacı şirket bünyesinde muhasebe işlemlerinin yürütüldüğü bilgisayar bilgisinin Bilgisayar Adı (Hostname): DEKSTOP-9SORIF7 IP Adresi: 192.168.1.117 MAC Adresi: E8-9C-25-43-8C-F8 olduğu, söz konusu bilgisayar ve içerisinde yer alan "Mikrokom" muhasebe uygulamasına ait "edefter" veri klasörlerinin incelendiği, "Cihaz içerisindeki hard diskin, 01.03.2025 tarihli tutanak beyanıyla uyumlu olarak yenisiyle değiştirilmiş olduğu, fiziksel ve sistemsel olarak bu durumun teyit edildiği,Sistemde 2024 yılı Haziran ayında yaşanan Crypto (Fidye) virüsü saldırısı ve ardından 01.03.2025 tarihinde yaşanan donanımsal hard disk arızası üst üste gelmiş olduğu mevcut tutanaklardan ve mevcut sistem verilerinden anlaşıldığı, Zararlı yazılım orijinal dosyaları bozmuş, donanım arızası ve disk değişimi ise veri kurtarma ihtimalini tamamen ortadan kaldırıldığı, Zararın boyutu; 2023 yılının 4,5,6,7,.8,9,10,11 ve 12. ayları ile 2024 yılının 1,2 ve 3. aylarına ait XML (edefter kayıtlarının) dosyalarının teknik olarak geri getirilemeyecek şekilde zayi olduğu, Sistemin 2023 yılı 1-3. Ayları ve öncesi verilerini geri yükleyebilmiş olması, davacı şirketin bir veri yedekleme sistemine sahip olduğunu ve muhafaza noktasında asgari düzeyde bir çaba gösterdiğini teknik olarak ortaya koymaktadır. Ancak sistemlere bulaşan virüsün niteliği ve akabinde yaşanan disk çökmesi olaylarının doğası gereği, yedekleme setleri içerisinde spesifik olarak 2023 (4-12. aylar) ve 2024 (1-3. aylar) XML defter kopyalarının kurtarılamadığı görülmüştür. GİB portalında paketlerin yüklü görülmesi, defterlerin zamanında oluşturulduğunu göstermekte olup, dosyaların mevcut sistemde bulunamaması doğrudan virüs saldırısı ve donanım arızası silsilesinin bir sonucu olyduğu , 2023 Yılı Kayıtları: İlgili veri klasörlerinde 2023 yılının 1. ve 9. ayları arasındaki döneme ait kayıtların klasörlerinin yer aldığının görüldüğü, ancak içlerinde yer alan edefter kayıtlarına ait xml dosyalarının olmadığı, yine 10, 11 ve 12. aylara ait klasör ve verilerin bulunmadığının saptandığı, 2024 Yılı Kayıtları: 2024 yılına ait veri klasörü incelendiğinde tüm aylara ait klasör dizinlerinin yer aldığı, ancak 1, 2 ve 3. aylara ait e-Defter verilerini barındıran ".xml" uzantılı dosyaların klasörler içerisinde bulunmadığı, bu dosyaların kurtarılamamış ve yedeklerinin alınamamış olması sebebiyle sistem tarafından açılamadığının görüldüğü, Mikrokom yazılımı arayüzü üzerinden sistem kayıtları kontrol edildiğinde; kayıp olan verilere ait girişlerin sistemde yer aldığı, ancak bu verilere ait e-Defter (.xml) kayıt dosyalarının silinmiş/eksik olması nedeniyle içeriklerin görüntülenemediği ve uygulamanın hata verdiği tespit edildiği, bilgisayarın hard diskinin donanımsal arıza sebebiyle değiştirilmiş olması ve üzerinden zaman geçmesi nedeniyle, bahse konu dosyaların eski diskten veya mevcut diskte tespiti ile geri kurtarılmasının teknik olarak mümkün olmadığının saptandığı, teknik bulgular ışığında; "DEKSTOP-9SORİF7" isimli bilgisayarda yaşanan virüs saldırısı ve disk değişimi neticesinde, davacı şirkete ait 2023 yılı 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 ile 2024 yılı 1, 2,3. aylarına ait e-Defter (XML) dosyalarının kalıcı olarak zayi olduğu, yedek dosyaları içerisinde de XML verilerinin bulunmaması sebebiyle adli bilişim teknikleriyle veri kurtarılmasının mümkün olmadığı rapor edilmiştir. TTK MADDE 82/7'de "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Türk Ticaret Kanununun 82. maddesinin 7. fıkrası gereğince zayi belgesi verilmesini yalnızca tacirlerin talep edebilmesi, davacının tacir olduğu,davanın Türk Ticaret Kanununun 82. maddesinin 7. fıkrasında belirtilen yetkili mahkemede ve sürede açılması, dava konusu belgelerin mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre ; dava konusu belgelerin"DEKSTOP-9SORİF7" isimli bilgisayarda yaşanan virüs saldırısı ve disk değişimi neticesinde, davacı şirkete ait 2023 yılı 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12 ile 2024 yılı 1, 2,3. aylarına ait e-Defter (XML) dosyalarının kalıcı olarak zayi olduğu, yedek dosyaları içerisinde de XML verilerinin bulunmaması sebebiyle adli bilişim teknikleriyle veri kurtarılmasının mümkün olmadığı rapor edildiği,davacının ticari defterlerinin zayi olmasında bir kusurunun bulunmadığı değerlendirilerek ve talebe konu defter ve dosyaların Türk Ticaret Kanununun 82. maddesinin 1. fıkrasına göre saklanması gereken belgelerden olması nedenleri ile Türk Ticaret Kanununun 82. maddesinin 7. fıkrasında sayılan zayi belgesi verilmesi koşulları oluştuğundan davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜNE , 2-Davacı şirkete ait 2023/4-5-6-7-8-9-10-11-12 dönemi ve 2024/1-2-3. dönemlerine ilişkin e-defter ve berat dosyalarının zayi olduğunun TESPİTİNE, 3- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 harçtan peşin alınan 615,40 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 116,6 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 4-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının talep halinde davacıya iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/06/2026