İlk Derece Mahkemesi 2025/765 E. 2026/370 K.

T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/765 KARAR NO : 2026/370

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) DAVA TARİHİ : 01/09/2025 KARAR TARİHİ : 14/04/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkilinin Acil Sağlık Hizmetlerinde kullanılan ---- plakalı ambulansın ---- plakalı araç ile 06/03/2023 tarihinde meydana gelen ve karşı taraf araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu trafik kazasında alınan değer kaybı eksper raporuna göre 13.000,00 TL değer kaybına uğradığını bildirerek söz konusu değer kaybı alacağını ve 1.017,32 TL eksper rapor ücretini talep ettiğini, davalının herhangi bir ödeme yapmadığını, bu sebeple ---.İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının icra dosyasına itiraz ettiğini, takibin durduğunu, davalının ödeme nedeniyle oluşan kamu zararından sorumlu olduğunu, icra takibine yapılan itirazın haksız ve mesnetsiz olduğunu, alacağın %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini iddia ederek; fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla davanın kabulünü, ---İcra müdürlüğünün ------ esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptalini, takibin devamını, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA:Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, özetle, ----- plakalı aracın müvekkili nezdinde Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limiti kaza tarihi itibariyle araç başına 120.000,00 TL olduğunu, davacının aracını kasko şirketi olan ------ nezdinde tamir ettirdiğini, kasko şirketi ödenen bedeli müvekkili şirkete rücu ettiğini, bu kapsamda müvekkili tarafından kasko şirketine 29/05/2023 tarihinde 60.653,19 TL ödendiğini, tazminata hükmedilmesi halinde ödenen tutarların poliçe limitinden tenzilinin gerektiğini, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, yetkili mahkemenin ---- Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, sigorta şirketine başvuru şartının sağlanmadığını, davacının gerekli belgeleri tam ve eksiksiz olarak müvekkili şirkete ibraz etmediğini, davacının Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nde kurulan sistem üzerinden sıra esasına göre atanan ilgili branşta ruhsat sahibi sigorta eksperinden bir eksper raporu almadan başvuru yaptığını, değer kaybı talebine ilişkin olarak usulüne uygun bir başvurudan söz edilemeyeceğini, zamanaşımı definde bulunduklarını, kusur ve değer kaybı oranlarının tespit edilmesi gerektiğini, aracın km yüksek ise veya daha önce benzer hasarlara maruz kaldı ise değer kaybından söz edilemeyeceğini, aracın daha önce hasarının olup olmadığına ilişkin tramer kayıtlarının incelenmesi gerektiğini, değer kaybı bedelinin genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini, davacının görevlendirdiği eksper raporu esas alınarak karar verilemeyeceğini, talep edilen faize itiraz ettiklerini, davacının talep etmesi gereken faizin yasal faiz olması gerektiğini savunarak; davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER : Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü, , ---- müzekkere yazıldığı görüldü. Makine Mühendisi Bilirkişi ---- ve Sigorta Uzmanı Bilirkişi ---- tarafından hazırlanan 16/01/2026 tarihli heyet raporunda aşağıdaki tespitlerin yapıldığı görülmüştür. A-) Sürücü ---- sevk ve idaresindeki ---- plakalı aracı ile 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı Yönetmeliğin ilgili bentlerinde açıklanan hükümler gereği, trafik kurallarını ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda birinci derecede etkenlik arz ettiği için: 8/8 ORANINDA % 100 KUSURLU OLDUĞU, B-) Sürücü ----- sevk ve idaresindeki ---- plakalı araç ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa bağlı yönetmelikte belirtilen sürücülerin uyması zorunlu kurallara riayet ettiği bu kazanın oluşumunda alabileceği herhangi bir tedbir ve önlem bulunmadığından kendisine kusur izafe edilmesinin uygun görülmediği ve kazanın meydana gelişinde ATFI KABİL KUSURU bulunmadığı, C-) 06.03.2023 tarihinde Meydana gelen kaza sonucu ---- plakalı tarihinde meydana gelen kaza da Trafik kazası tespit tutanağındaki bilgiler ve dosya içeriğinde bulunan -----ekspertiz tarafından hasar bilgilerinin, araçta üzerinde oluşan hasarlı parçalar ile uyumlu olduğu değerlendirmesi yapılmıştır. D-) Yargıtay uygulamaları doğrultusunda ‘’aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının ne olduğunun, daha önce aracın karıştığı kazaların neler olduğu ve bunların değer kaybına etkisinin olup olmadığı’’, hususları çerçevesinde yapılan teknik incelemede: Bu bilgiler dâhilinde --- plakalı, ---- marka, ----- model araçta oluşan Değer Kaybı bedeli için, derdest davaya konu ettiği ve davalının tazmin etmesini istediği toplam zararının, “ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle, DEĞER KAYBI BEDELİ =20.000,00 TL ---- plakalı, ---- marka, ---- tipi, ------ model araca ait Dosya içeriğinde mevcut veriler üzerinde, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi hasar bilgilerinde dava konusu 06.03.2023 kaza tarihinden önce 20 adet kazaya karıştığı, bu kazalar içeriğinde yer alan 15.10.2022 – 02.09.2022 – 20.06.2022 – 09.06.2022 – 26.09.2021 – 19.02.2021 – 19.07.2019 tarihli kazalara karıştığına dair Sigorta Bilgi ve Gözetim Kayıtlarında veri bulunduğu, bu kazada oluşan hasarlı parçaların teknik detaylarının dava konusu hasarlı parçalar ile bağlantısının/benzerliğinin olmaması nedeniyle (diğer kazalarda oluşan teknik verilerin olmadığı, sisteme giriş kısıtlaması nedeniyle bakılamamıştır.) Değer kaybı hesaplamasına olumsuzluk oluşturmadığı, SİGORTA YÖNÜNDEN; ZMMS Poliçesi; Dava dışı ---- adına kayıtlı ---- plakalı --- tipi hususi cins aracın 20/11/2022-2023 vadeli ------ numaralı ZMMS poliçesi ile dava konusu 06/03/2023 tarihli kazada teminat altında olduğu, davalı sigorta şirketinin azami sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve 120.000 TL ile sınırlı olduğu, Kasko Poliçesi; Davacının maliki olduğu --- plakalı --- model --- marka -- --- Ambulans cinsi aracın 06/03/2023 kaza tarihinde dava dışı ---- tarafından 01/01/2023-31/12/2023 vadeli ------ numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altında olduğu, Aracın onarımı; Davacının aynı zamanda kasko sigortacısı olan davalı-----. tarafından alınan hasar dosyası sonrası görevlendirilen bağımsız eksper tarafından düzenlenen rapor sonrası servis tarafından düzenlenen fatura karşılığında kasko sigortacısı tarafından hasar onarımının yapıldığı, kasko sigortasının ZMMS sigortasına rücuen talepte bulunmadı sonrası davalının ZMMS poliçesi kapsamında 85.248,48 TL rücuen ödeme yaptığı ve 200.000 TL azami limitten bakiye 114.751,52 TL kaldığı, 06/03/2023 tarihli kaza sonrası davacının ----plakalı Ambulans cinsi aracın onarımının dava dışı Kasko Sigortacı----. tarafından yapıldığı ve toplam bağımsız eksper tarafından tespit olunan 60.653,19 TL ‘ nin davalı ZMMS sigortacısından rücuen talep edildiği ve davalı ZMMS sigortacısı tarafından kasko şirketine 29.05.2023 tarihinde 60.653,19 TL ödendiği, bu bağlamda davalı ZMMS sigortacısının azami limitinin (120.000-60.653,19) 59.346,81 TL kaldığı, Dava konusu trafik kazası öncesi (06/03/2023 den önce) ---- plakalı Ambulansın karışmış olduğu trafik kazaları incelendiğinde (SGM kayıtları); 20 farklı kazaya karıştığı, kaza tarihlerinin; 24/01/2023, 18/01/2023, 15/10/2022, 02/09/2022, 20/06/2022, 09/06/2022, 26/09/2021, 08/03/2021, 19/02/2021, 22/01/2021, 20/10/2020, 19/10/2020, 18/09/2020, 27/09/2020, 22/07/2020, 05/02/2020, 19/07/2019, 24/06/2019, 21/06/2019, 20/06/2019 olduğu, işbu kazalarda aracın ön kısmından herhangi bir darbe almadığı/ aynı bölgeden daha önce hasar almadığı görülmesi durumunda ancak değer kaybı zararının oluştuğundan söz edilebileceği, (Yargıtay -----Hukuk Dairesi’nin 19.04.2018 tarihinde ----- Esas, ----Karar sayılı kararı)Davacının aracında her ne kadar mevcut kaza ile ilgili değer kaybı zararı 20.000,00 TL olarak heyetimizce tespit edilmiş olsa da VE İCRA TAKİBİNDE ASIL ALACAK TUTARI 13.000 TL OLDUĞU GÖRÜLSE DE davacının aracının dava öncesi karışmış olduğu 20 farklı kaza ile ilgili belgelerin dosyaya kazandırılması ve aynı bölgeden daha önce hasar almadığının tespit edilmesi durumunda, talep edilen değer kaybı zararının davalının sorumluluğunda bulunup bulunmadığı yönünde değerlendirme yapılabileceği,

HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE: Dava, davacının maliki olduğu ---- plakalı araç ile davalının zorunlu trafik sigortacısı olduğu ----- plakalı aracın karıştığı 06/03/2023 tarihli trafik kazası nedeniyle değer kaybı zararının giderilmesine ilişkin başlatılan -/--- İcra Dairesi'nin ------ Esas sayılı takibine vaki itirazın iptali davasıdır. Davalının yetki itirazın yetkili mahkeme olarak mahkememiz gösterilmiş olduğundan davalının yetki itirazının değerlendirilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Dava konusu alacağın 06/03/2023 tarihli trafik kazası nedeniyle kaynaklandığı, alacağın KTK 109 maddesi uyarınca zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrayacağı, 24/02/2025 tarihinde takip başlatılmasıyla TBK 154/1-b.2 uyarınca zamanaşımının kesildiği, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 16/2 maddesi uyarınca zamanaşımının 05/03/2025 ilâ 08/04/2025 tarihleri arasındaki arabuluculuk sürecinde durduğu, 01/09/2025 tarihinde davanın açılmasıyla TBK 154/1-b.2 uyarınca zamanaşımının kesildiği, bu sebeplerle dava tarihi itibariyle zamanaşımının gerçekleşmediği kanaatine varıldığından davalının zamanaşımı def'inin reddine karar verilmiştir---- İcra Dairesi'nin ---- Esas sayılı takibi incelendiğinde davacının davalı aleyhine 24/02/2025 tarihinde "06.03.2023 TARİHLİ KAZADA TAM KUSURLU OLAN ---- PLAKALI ARAÇ SAHİBİ VE SÜRÜCÜSÜ ---- VE ------ POLİÇE NUMARASI İLE ARACIN ZORUNLU MALİ MESULİYET SİGORTALISI OLDUĞU -----ALEYHİNE 13.000,00 TL DEĞER KAYBI VE 1.017,32 TL EKSPER ÜCRETİ OLMAK ÜZERE TOPLAM 14.017,32 TL ALACAĞIN TAHSİLİ HK 13.000,00 TL. 06.03.2023 TARİHLİ KAZADA TAM KUSURLU OLAN ---- PLAKALI ARAÇ SAHİBİ VE SÜRÜCÜSÜ ---- VE ----- POLİÇE NUMARASI İLE ARACIN ZORUNLU MALİ MESULİYET SİGORTALISI OLDUĞU ---- 13.000,00 TL DEĞER KAYBI VE 1.017,32 TL EKSPER ÜCRETİ OLMAK ÜZERE TOPLAM 14.017,32 TL ALACAĞIN TAHSİLİ HK 1.017,32 TL" alacak sebebine dayalı olarak 13.000,00 TL kamu zararı, 1.017,32 TL kamu zararı, 3.742,93 TL işlemiş faiz ve 44,82 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 17.805,07 TL'nin takip tarihinden sonra işleyecek yasal faizi ile tahsili amacıyla ilamsız takip başlattığı, davalının 25/02/2025 tarihli itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür. Davacının davalıya KTK 97 uyarınca 31/12/2024 tarihinde başvurusunu ilettiği, anılan madde uyarınca özel dava şartının yerine getirilmiş olduğu görülmüş ve anlaşılmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473/1 maddesi uyarınca "Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder." 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1478 maddesi uyarınca "(1) Zarar gören, uğradığı zararın sigorta bedeline kadar olan kısmının tazminini, sigorta sözleşmesi için geçerli zamanaşımı süresi içinde kalmak şartıyla, doğrudan sigortacıdan isteyebilir." Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir."Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesi uyarınca "Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar."Kazanın gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesi uyarınca "(1)Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Bu tazminatlardan; a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak, (...) Hesaplanır. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanunda ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır."6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1426 maddesi uyarınca "Sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar tarafından, rizikonun, tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamının belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderleri, bunlar faydasız kalmış olsalar bile, ödemek zorundadır." Mahkememizce yapılan değerlendirmede, davanın trafik kazasından kaynaklanan değer kaybına ilişkin tazminat davası olduğu, davalı sigorta şirketinin hasarın sigorta poliçesi kapsamında kalması durumunda sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında zarardan sorumluluğunun olacağı, bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde, davalı sigortalısının olayın gerçekleşmesinde tamamen kusurlu olduğu, mahkememizce de olayın gerçekleşme biçimine göre bilirkişi raporu ile tespit edilen kusur durumunun somut olayın gerçeklerine ve hakkaniyete uygun bulunduğu, yine aynı rapor ile davacının 20.000,00 TL değer kaybı zararının bulunduğunun tespit edildiği, değer kaybı hesabının kaza nedeniyle oluşan hasarın nitelik ve niceliği, aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi gibi hususlar gözönünde bulundurularak, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) esasına uygun olarak yapıldığı, mahkememizce de bu esasa göre hesaplama yapılmasının hukuka uygun bulunduğu, bu sebeple hükme esas alınabileceği, takipte talep edilen miktarın daha az olması nedeniyle davacının takipteki alacağını ispatladığı, zararın sigorta teminat limiti kapsamında bulunduğu, sigorta şirketi yönünden temerrütün KTK 99 maddesi uyarınca başvuru tarihinden (31/12/2024 günü) itibaren sekiz iş gününün geçmesiyle 14/01/2025 tarihinde gerçekleştiği, diğer bir yönden başvuru yapılmış olması nedeniyle özel dava şartının da yerine getirildiği, davalının sigortalısının tacir ve işin ticari iş kapsamında kalmaması nedeniyle alacağa yasal faiz işleyeceği, takipte talep edilen faiz türünün de buna uygun olduğu, yine atıf yapılan yasa hükmü uyarınca eksper giderinin de makul gider olarak değerlendirilmesi gerektiği, davalının bundan sorumlu olduğu, ancak bu alacağa ilişkin takip tarihinden önce ihtar/başvuru bulunmaması nedeniyle bu alacağa takip tarihinden itibaren faiz işleyeceği, buna ilişkin takipteki faiz alacağının reddinin gerektiği, mezkur kriterler dikkate alındığında değer kaybı zararı yönünden takipte talep edilebilecek faiz miktarının 350,47 TL olduğu (talebe konu 13.000,00 TL alacak üzerinden 14.01.2025 temerrüt tarihi ile 24.02.2025 takip tarihi arasındaki 41 gün için yıllık %24 faiz oranı üzerinden faiz uygulanmıştır) kanaatine varılmış, tüm bu gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere, 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, davalı borçlunun ---. İcra Dairesi'nin ----- Esas sayılı takibine yaptığı itirazın 13.000,00 TL asıl alacak, 1.017,32 TL asıl alacak ve 350,47 TL faiz alacağı olmak üzere toplam 14.367,79 TL yönünden İPTALİNE, takibin takip tarihi itibariyle bu miktarlar üzerinden DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE, 2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE, 3-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri (14.367,79 TL) üzerinden hesaplanan nispi harç tutarı asgari maktu harcın altında kaldığından, alınması gereken 732,00 TL maktu karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 4-Davacı tarafça yapılan 15.085,00 TL bilirkişi/posta masrafından ibaret yargılama giderinin kabul/dava değeri oranına (14.367,79/17.805,07) göre 12.172,83 TL’sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı tarafça yapılan vekalet harcına ilişkin 87,50 TL yargılama giderlerinin ret/dava değeri oranına (3.437,28/17.805,07) göre 16,89 TL’sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına, 6-Artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra resen ilgilisine iadesine, 7-Davacı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen dava değeri (14.367,79 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 uyarınca hesaplanan 14.367,79 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 8-Davalı yapılan yargılamada kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen dava değeri (3.437,28 TL) üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 uyarınca hesaplanan 3.437,28 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 9-6325 sayılı Yasa uyarınca genel bütçeden sarf edilen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/dava değeri oranına (14.367,79/17.805,07) göre 3.711,94 TL’sinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, bakiye 888,06 TL’sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, miktar itibarıyla kesin olmak üzere karar verildi.