İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/756 E. 2026/42 K.

T.C. İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/756 Esas KARAR NO : 2026/42

DAVA : İstirdat DAVA TARİHİ : 21/10/2025 KARAR TARİHİ : 21/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TALEP: Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; davalı alacaklı ... A.Ş. tarafından dava dışı borçlu ... aleyhine... 20. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, takip kapsamında, dava dışı borçlu ...’ın SGK'lı olarak çalıştığı ve vergi kaydı üçüncü şahıs işveren konumundaki müvekkilinin eşi ...’a ait ...’deki işyerine 21/02/2025 tarihinde ... Genel İcra Dairesi tarafından hacze gidildiğini, alacaklı vekili ile borçlu ... aralarında protokol ve senet düzenleyerek herhangi bir haciz veya tutanak olmaksızın işlemi sonlandırdığını, davalı alacaklının aynı takip dosyasına dayanarak tekrar müvekkilinin eşinin işyerine geldiğini ve işyerindeki malları haczettiğini, haciz esnasında borçlu ...'ın, işyerinin kendisine ait olmadığını, vergi levhasını da işyeri sahibi olmadan veremeyeceğini beyan ettiğini, müvekkilinin eşi ...'ın ise işyerinin ve haczedilen malların kendisine ait olduğunu, ...’ın yalnızca işyerinde çalışan konumunda bulunduğunu açıkça ifade ettiğini ve haciz tutanağına geçirildiğini, bu işleme karşı müvekkilinin eşi tarafından 02/07/2025 tarihinde ... 7. İcra Hukuk Mahkemesi’nin ... Esas sayılı dosyasında istihkak davası açıldığını, yargılamaya devam etmekte olduğunu, ... 22. İcra Hukuk Mahkemesi’nin ...Esas, ... Karar sayılı ilamı uyarınca 27/06/2025 tarihinde yapılan fiili haciz işleminin takibin devamına karar verildiğini, bunun üzerine ... İcra Dairesi müvekkilinin eşinin işyerinde yeniden hacze geçtiğini ve müvekkilinin haciz baskısı altında, ihtirazi kayıtlı olarak davalı alacaklı vekiline toplam 392.502,00 TL (380.000,00 TL asıl ödeme, 11.906,67 TL ek ödeme ve 595,33 TL BSMV) ödemek zorunda kaldığını, haciz baskısı altında ödemenin yapıldığı açıkça belirtilerek 13.08.2025 tarihli tutanağa geçirildiğini, borca ve yapılan haksız ve hukuksuz işlemlere itiraz ettiklerini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla, takdiri mahkemeye ait olmak üzere; yasal gerekçeleri ve mağduriyetleri dikkate alınarak davanın kabulüne, haciz baskısı altında ödenmek zorunda kalınan toplam 380.000,00 TL ile buna ek olarak 11.906,67 TL ve 595,33 TL tutarındaki masrafların, ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müvekkillerine iadesine, tüm yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalı vekili mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki davada dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmamış olup arabulculuk dava şartı tamamlanabilir bir dava şartı olmadığından dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazları bulunmakta olup davanın öncelikle zamanaşımı yönünden usulden reddini talep ettiklerini, ... 3. İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosyasına konu, ... Bankası ... Şubesi, keşide yeri ... olan, ... Seri Numaralı, 05.12.2024 keşide tarihli, 360.000,00 TL miktarlı çek borçlu ...Şti tarafından Faktoring sözleşmesi kapsamında müvekkiline verildiğini, çekin vadesinde ve tutarında ödenmediğini, çekin ... 3. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasından takibe konulduğunu, dava dilekçesi ile dava konusu çekten doğan müvekkili şirketin alacağı için davalıların mal kaçırması ve yargılama sonucu verilecek kararın etkisiz bırakılması her an mümkün bulunduğundan davalıların taşınır taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesinin talep edildiğini, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş. dosyası ile ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne karar verildiğini, anılan takip dosyasında hacze gidildiğinde adres araştırması yapılması sonucu dava dışı ... tarafından takibe konu borca mahsuben 23.05.2025 tarihli protokol gereği; 23.05.2025 düzenleme tarihli, 30.05.2025 vade tarihli, 279.000,00 TL bedelli bir adet senet verildiğini, işbu senetin de vadesinde ödenmediğini, senetten kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla...20. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, dava dilekçeleri ile dava konusu senetten doğan müvekkili şirketin alacağı için davalıların mal kaçırması ve yargılama sonucu verilecek kararın etkisiz bırakılması her an mümkün bulunduğundan davalıların taşınır taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesinin talep edildiğini, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş. dosyası ile ihtiyati haciz talebimizin kabulüne karar verildiğini, davacı tarafın, tamamen asılsız iddialarla müvekkili aleyhine açtığı bu dava ile yaptığı ödemeyi istirdat etmek istemekte olduğunu, takibe konu senetin ... 3. İcra Müdürlüğü ...E. dosyasına konu borca ilişkin olarak verildiğini, davacının borçlu olmadığını, icra takibinde taraf olmadığını, davacının, takip dosyasında borçlu olmadığı gibi takip işleminden doğrudan etkilenen kişi de olmadığını, davacının, ödemeyi haciz baskısı altında ve ihtirazi kayıtla yaptığını ileri sürdüğünü, borçlu veya üçüncü bir kişi tarafından cebri icranın durdurulması amacıyla yapılan ödemelerin, kural olarak ödemenin geçerliliğini ortadan kaldırmadığını belirterek hukuki mesnetten yoksun, haksız davanın öncelikle usulden mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine, takibe konu çek değerinin %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının ve yine bu miktar üzerinden %10 oranında para cezasının davacıdan alınarak taraflarına ödenmesine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Eldeki dava, istirdat davasıdır. İstanbul Bam 3.Hukuk Dairesinin ...E., ... K. Sayılı ilamında "HMK.nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; dava konusu uyuşmazlık, davacının borçlu olmadığı bedeli, haciz tehdidi altında davalı alacaklıya ödediği iddiasına dayalı sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı alacağın tahsili talebine ilişkindir...Mahkemenin görevi konusunun incelenmesinde ;Dairemizce davacının Ticaret Sicil ve Vergi kayıtları sistemden sorgulanmış olup,davacının TTK hükümleri uyarınca tacir olmadığı, böylece mahkemenin görevli olduğu anlaşılmıştır." gerekçesi ile borçlu olunmayan bedelin haciz tehdidi altında ödendiği iddiasına dayalı sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı alacak davasında, davacının tacir olmadığı anlaşıldığından; asliye hukuk mahkemesinde görülen davada bu mahkemenin görevli olduğu belirtilmiştir. Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen TTK'nın 4 ve 5 maddeleri şu şekildedir: "MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde, d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır. MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. 6100 sayılı HMK'nın 2.maddesinde ise Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görev alanı düzenlenmiş olup, bu madde;" Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.'' hükmüne haizdir. TTK hükümlerine göre, nisbi ticari davanın varlığından söz edilebilmesi için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.Bu iki koşuldan birinin olmaması halinde ortada bir ticari davanın varlığından bahsedilemez. Başka bir deyişle yasada ifade edilen iki koşulun aynı anda gerçekleşmesi zorunludur.Taraflardan birinin tacir olması durumunda ticari işten bahsedilebilirse de, ticari davanın mevcut olduğundan söz edilemez. ... Vergi Dairesinden gelen 13/01/2026 tarihli cevabi yazı ile davacının vergi kaydının bulunmadığı, ... Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen 02/01/2026 tarihli yazı cevabında davacının kaydının olmadığı bildirilmiş, bu şekilde davacının tacir olmadığı anlaşılmıştır. Dava konusu uyuşmazlık, TTK 4. maddede belirtilen, mutlak ticari davalardan olmadığı gibi, aynı maddede dayanağını bulan nispi ticari dava niteliğinde de değildir. Vergi Dairesi ile Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen müzekkere cevapları ile davacının tacir olmadığı anlaşılmıştır. HMK 114. maddesinde; mahkemenin görevli olması hususunun dava şartı olarak belirtildiği, HMK 115. maddesinde de, dava şartlarının yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetileceği açıklanmakla yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir. HMK 2. madde ve TTK. 4. ve 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp davacı tarafça açılan davanın İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın Mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK’nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince usulden REDDİNE, 2-Karar kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize başvurularak dilekçe verilmesi halinde dosyanın bu davaya bakmakla görevli İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, 3-HMK'nın 331/2 maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerine o mahkemenin hükmedeceği, gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkemenin dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkum edeceği ön görüldüğünden yargılama giderleri konusunda bu aşamada bir karar verilmesine yer olmadığına, 4-Süresi içinde gönderilmesi için başvurulmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği hususunun ihtarına, Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Mahkememize sunulacak veya gönderilecek dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 21/01/2026

Katip ¸e-imzalıdır

Hakim ¸e-imzalıdır

* Bu evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.